
ဤအধ্যာယသည် ဒေဝီ–ဣရှွရ စကားဝိုင်းဖြစ်ပြီး ပရဘာသ၏ နေမင်းနှင့်ဆက်နွယ်သည့် သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှု၊ အာရက-သ္ထလ (Arka-sthala) ၏ မူလအဆင့်နှင့် ဒေသအလှတန်ဆာအဖြစ် ထင်ရှားလာပုံ၊ ထို့ပြင် မန္တရ၊ ပူဇော်နည်းလမ်းနှင့် ပွဲတော်အချိန်ကာလတို့ကို မှန်ကန်စွာ ချဲ့ထွင်ရှင်းလင်းရန် တောင်းဆိုထားသည်။ ဣရှွရက ကృతယုဂကာလရှိ ရှေးဟောင်းဥပမာတစ်ရပ်ကို ပြန်လည်ပြောကြားသည်။ ရှတကလာက (Śatakalāka) ၏ သား ရှင်ရသီ ဂျိုင်ဂီရှဗျ (Jaigīṣavya) သည် ပရဘာသသို့ ရောက်လာပြီး အချိန်အလွန်ရှည်လျားစွာ အဆင့်လိုက် တပဿာကျင့်သည်—လေကိုသာ အာဟာရပြုခြင်း၊ ရေကိုသာ သောက်သုံးခြင်း၊ အရွက်အာဟာရဖြင့် နေထိုင်ခြင်း၊ လစဉ်ဝရတ (lunar-vow) စက်ဝန်းများကို လိုက်နာခြင်းတို့ဖြင့် အလွန်ပြင်းထန်သော သာသနာကျင့်စဉ်နှင့် လိင်္ဂပူဇော်မှုသို့ ရောက်သည်။ ထိုအခါ သီဝ (Śiva) ပေါ်ထွန်းလာ၍ သံသရာကို ဖြတ်တောက်နိုင်သော “ဉာဏ-ယောဂ” ကို ပေးအပ်ပြီး မာနမရှိခြင်း၊ သည်းခံခြင်း၊ ကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်ခြင်းတို့ကဲ့သို့ သီလတရားတည်ငြိမ်စေသော အင်အားများကိုလည်း ချီးမြှင့်ကာ ယောဂအာဏာနှင့် နောင်တစ်ချိန်တွင် ဒေဝဒർശန ရနိုင်မည်ဟု ကတိပြုသည်။ ထို့နောက် ယုဂအနှံ့ ဤနေရာ၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုကို ချဲ့ထွင်ဖော်ပြသည်—ကလိယုဂတွင် လိင်္ဂသည် စိဒ္ဓေရှွရ (Siddheśvara) ဟု ကျော်ကြားလာသည်။ ဂျိုင်ဂီရှဗျ၏ ဂူအတွင်း ပူဇော်ခြင်းနှင့် ယောဂကျင့်ခြင်းသည် အလျင်အမြန် ပြောင်းလဲမှုရလဒ်များ၊ သန့်စင်မှုနှင့် ဘိုးဘွားများအတွက် အကျိုးပြုမှုတို့ကို ပေးနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် ဖလသြရုတိက စိဒ္ဓ-လိင်္ဂကို ပူဇော်ခြင်း၏ ပုဏ္ဏာအကျိုးကို ကမ္ဘာလောကဆိုင်ရာ နှိုင်းယှဉ်ချက်များဖြင့် အလွန်ထူးကဲကြောင်း ကြေညာသည်။
Verse 1
देव्युवाच । यदेतद्भवता प्रोक्तं माहात्म्यं सूर्यदैवतम् । तन्मे विस्तरतो ब्रूहि देवदेव जगत्पते
ဒေဝီက ပြောသည်—“သင်က ပြောကြားခဲ့သော နေဒေဝတ၏ မဟာတန်ခိုးကို ကျွန်မအား ပိုမိုအသေးစိတ် ပြောပြပါ၊ ဒေဝတို့၏ ဒေဝ၊ လောက၏ အရှင်တော်။”
Verse 2
कथमर्कस्थलो भूतः प्रभासक्षेत्रभूषणः । पूजनीयो महादेवः सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः
မဟာဒေဝသည် မည်သို့ ‘အရ္ကသ္ထလ’ ဟူ၍—ပရဘာသ သန့်ရှင်းနယ်မြေ၏ အလှဆင်အဖြစ်—ဖြစ်လာသနည်း။ ထို့ပြင် မှန်ကန်စွာ ပြုလုပ်သော ယာထရာ၏ အကျိုးမှန်ကို လိုလားသူတို့က အဘယ်ကြောင့် သူ့ကို ပူဇော်ရသနည်း။
Verse 3
के मंत्राः किं विधानं तु केषु पर्वसु पूजयेत् । जैगीषव्येश्वरो भूत्वा ह्यभूत्सिद्धेश्वरः कथम् । तन्मे कथय देवेश विस्तरात्सर्वमेव हि
မည်သည့် မန္တရများကို သုံးရမည်နည်း၊ အဘယ်သို့သော နည်းလမ်း/ဝိဓာနာသည် မှန်ကန်သနည်း၊ မည်သည့် ပွဲတော်သန့်ရှင်းသော အခါများတွင် ပူဇော်ရမည်နည်း။ ထို့ပြင် ‘ဇိုင်ဂီဿဗျေရှ္ဝရ’ ဟူ၍ ခေါ်ခံခဲ့သော အရှင်သည် မည်သို့ ‘သိဒ္ဓေရှ္ဝရ’ ဖြစ်လာသနည်း။ ဒေဝတို့၏ အရှင်တော်၊ အားလုံးကို အသေးစိတ် ပြောပြပါ။
Verse 4
पाताले विवरं तत्र योगिन्यस्तत्र किं पुरा । तथा मातृगणश्चैव कथमेतदभूत्पुरा
အတိတ်ကာလ၌ ထိုနေရာတွင် ပာတာလာ (အောက်လောက) သို့ ဆင်းသက်ရာ အပေါက်/အဖွင့်သည် မည်သို့ရှိခဲ့သနည်း။ ထိုနေရာရှိ ယောဂိနီများနှင့် မာတೃများ၏ အစုအဖွဲ့တို့သည်လည်း မည်သို့ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သနည်း။ အတိတ်၌ ဤအရာအားလုံး မည်သို့ ဖြစ်ခဲ့သည်ကို ပြောပြပါ။
Verse 5
एतत्सर्वमशेषेण दयां कृत्वा जगत्पते । ममाचक्ष्व विरूपाक्ष यद्यहं ते प्रिया हर
အို လောက၏အရှင်၊ ကရုဏာတရားဖြင့် ဤအရာအားလုံးကို မကျန်မလပ် ကျွန်မအား ပြောပြပါ။ အို ဗီရူပါက္ခ၊ အို ဟရ၊ ကျွန်မသည် သင်၏ချစ်သူဖြစ်လျှင် ထိုအကြောင်းကို ရှင်းလင်းပေးပါ။
Verse 6
ईश्वर उवाच । साधु पृष्टं त्वया देवि कथयामि समासतः । सिद्धेश्वरो ह्यभूद्येन जैगीषव्येश्वरो हरः
ဣရှ္ဝရက ပြောသည်။ ဒေဝီရေ၊ သင်မေးမြန်းသည်မှာ ကောင်းလှ၏။ ဟရသည် “ဇိုင်ဂီရှဗျေရှ္ဝရ” ဟု ခေါ်ခံရသူဖြစ်ပြီး “စိဒ္ဓေရှ္ဝရ” ဖြစ်လာပုံကို အကျဉ်းချုပ် ပြောမည်။
Verse 7
पूजाविधानं विस्तीर्य तन्मे निगदतः शृणु । आसीदस्मिन्कृते देवि सर्व ज्ञानविशारदः
ပူဇာပြုလုပ်ပုံကို အသေးစိတ် ချဲ့ထွင်၍ ငါပြောမည်၊ ငါပြောသမျှကို နားထောင်လော့။ ကృతယုဂ၌ ဒေဝီရေ၊ ဗဟုသုတ အမျိုးမျိုးအားလုံးတွင် ကျွမ်းကျင်သူ တစ်ဦးရှိခဲ့၏။
Verse 8
पुत्रः शतकलाकस्य जैगीषव्य इति श्रुतः । प्रभासक्षेत्रमासाद्य स चक्रे दुश्चरं तपः
သူသည် ရှတကလာက၏ သားဖြစ်၍ “ဇိုင်ဂီရှဗျ” ဟု နာမည်ကျော်ကြား၏။ ပရဘာသ သန့်ရှင်းသော က్షೇತ್ರသို့ ရောက်လာပြီးနောက် လုပ်ဆောင်ရန် ခက်ခဲသော တပသကို ကျင့်ခဲ့၏။
Verse 9
अतिष्ठद्वायुभक्षश्च वर्षाणां शतकं किल । अम्बुभक्षः सहस्रं तु शाकाहारोऽयुतं तथा
သူသည် လေကိုသာ အာဟာရအဖြစ်ယူ၍ နှစ်တစ်ရာ တည်နေခဲ့သည်ဟု ဆိုကြ၏။ ထို့နောက် ရေကိုသာ အာဟာရအဖြစ်ယူ၍ နှစ်တစ်ထောင်၊ ထို့အတူ အရွက်ဟင်းသီးဟင်းရွက်ကိုသာ စားသုံး၍ နှစ်တစ်သောင်း နေခဲ့၏။
Verse 10
चांद्रायणसहस्रं च कृतं सांतपनं पुनः । शोषयित्वा मिताहारो दिग्वासाः समपद्यत
သူသည် စန္ဒြာယဏ ဝရတကို တစ်ထောင်ကြိမ် ဆောင်ရွက်ပြီး၊ ထပ်မံ၍ သာမ္တပန တပသကိုလည်း ပြုလုပ်하였다။ ကိုယ်ခန္ဓာကို ခြောက်သွေ့စေကာ အစာကို နည်းနည်းသာ စား၍ မိုးကောင်းကင်ကို အဝတ်အစားကဲ့သို့ ဝတ်ဆင်သကဲ့သို့ (ဒိဂ္ဝာသ) နေထိုင်하였다။
Verse 11
पूर्वे कल्पे स्वयं भूतं महोदयमिति श्रुतम् । स लिंगं देवदेवस्य प्रतिष्ठाप्यार्चयन्नपि
အရင်က ကလ္ပတစ်ခေတ်တွင် မဟောဒယ ဟု ခေါ်သော ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းလာသည့် လိင်္ဂတော် ရှိကြောင်း ကြားသိရသည်။ သူသည် ဒေဝတို့၏ ဒေဝတော်၏ လိင်္ဂတော်ကို တည်ထောင်ကာ ပူဇော်အာရాధနာ ပြုလေ၏။
Verse 12
भस्मशायी भस्मदिग्धो नृत्त गीतैरतोषयत् । जपेन वृषनादैश्च तपसा भावितः शुचिः
သူသည် သန့်ရှင်းသော ပြာပေါ်တွင် လဲလျောင်း၍ ပြာကို ကိုယ်ပေါ်လိမ်းကာ အကနှင့် သီချင်းတို့ဖြင့် သခင်ကို ပျော်ရွှင်စေ하였다။ ဂျပ်ပ၊ ဝေဒသံများ၏ ရွတ်ဆိုခြင်းနှင့် တပသတို့ကြောင့် သန့်စင်၍ အတွင်းစိတ်ပါ ပကတိသန့်ရှင်းလာ하였다။
Verse 13
तमेवं तोषयाणं तु भक्त्या परमया युतम् । भगवांश्च तमभ्येत्य इदं वचनमब्रवीत्
သူသည် ထိုသို့ သခင်ကို ပျော်ရွှင်စေရာ၌ အမြင့်ဆုံးသော ဘက္တိဖြင့် ပြည့်စုံနေသည်ကို မြင်သောအခါ၊ ဘဂဝန်သည် သူ့ထံ ချဉ်းကပ်လာ၍ ဤစကားကို မိန့်တော်မူ하였다။
Verse 14
जैगीषव्य महाबुद्धे पश्य मां दिव्यचक्षुषा । तुष्टोऽस्मि वरदश्चाहं ब्रूहि यत्ते मनोगतम्
«အို ဂျိုင်ဂီရှဗျ၊ ဉာဏ်ကြီးမား၍ စိတ်ဓာတ်မြင့်မြတ်သူ၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုဖြင့် ငါ့ကို ကြည့်လော့။ ငါသည် ကျေနပ်ပြီ၊ ငါသည် ဆုတောင်းပေးသူလည်း ဖြစ်၏။ သင်၏ နှလုံးသားထဲက ဆန္ဒကို ပြောလော့»။
Verse 15
स एवमुक्तो देवेन देवं दृष्ट्वा त्रिलोचनम् । प्रणम्य शिरसा पादाविदं वचनमब्रवीत्
ဘုရား၏မိန့်တော်ကို ကြားပြီးနောက် သူသည် မျက်စိသုံးပါးရှိသော ဒေဝကို မြင်တွေ့၏။ သခင်၏ခြေတော်၌ ခေါင်းချ၍ ဤစကားကို ပြောလေ၏။
Verse 16
जैगीषव्य उवाच । भगवन्देवदेवेश मम तुष्टो यदि प्रभो । ज्ञानयोगं हि मे देहि यः संसारनिकृन्तनम्
ဇိုင်ဂီရှဗျာက ပြောသည်– «အရှင်ဘဂဝန်၊ ဒေဝတို့၏ဒေဝေရှာ၊ အရှင်၊ ကျွန်ုပ်အပေါ် နှစ်သက်တော်မူလျှင် လောကဘంధကို ဖြတ်တောက်ပေးသော လွတ်မြောက်ရေးဉာဏ်ယောဂကို ကျွန်ုပ်အား ပေးတော်မူပါ»။
Verse 17
भगवन्नान्यदिच्छामि योगात्परतरं हितम् । त्वयि भक्तिश्च नित्यं मे देव्यां स्कन्दे गणेश्वरे
«အရှင်ဘဂဝန်၊ ယောဂထက် မြင့်မြတ်သော အကျိုးကို အခြားမလိုချင်ပါ။ ထို့ပြင် အရှင်ထံ၌လည်းကောင်း၊ ဒေဝီ၊ စကန္ဒ၊ ဂဏေရှဝရ (ဂဏေရှ) ထံ၌လည်းကောင်း ကျွန်ုပ်၏ ဘက္တိသည် အမြဲတည်ပါစေ»။
Verse 18
न च व्याधिभयं भूयान्न च तेजोऽपमानता । अनुत्सेकं तथा क्षांतिं दमं शममथापि च
«ထို့ပြင် ရောဂါကြောက်ရွံ့မှု မဖြစ်စေပါနှင့်၊ ဝိညာဉ်တေဇ (အလင်းရောင်) လျော့နည်းခြင်းလည်း မရှိစေပါနှင့်။ နှိမ့်ချမှု၊ ခံနိုင်ရည် (ခန္တီ)၊ ကိုယ်ထိန်းချုပ်မှု (ဒမ) နှင့် စိတ်ငြိမ်သက်မှု (သမ) ကိုလည်း ပေးတော်မူပါ»။
Verse 19
एतान्वरान्महादेव त्वदिच्छामि त्रिलोचन
«မဟာဒေဝ၊ မျက်စိသုံးပါးရှိသော အရှင်—ဤအရာတို့ကိုသာ ကျွန်ုပ်သည် အရှင်ထံမှ ဆုတောင်းလိုပါသည်»။
Verse 20
ईश्वर उवाच । अजरश्चामरश्चैव सर्वशोकविवर्जितः । महायोगी महावीर्यो योगैश्वर्यसमन्वितः
ဣဿဝရ မိန့်တော်မူသည်— «သင်သည် အိုမင်းခြင်းနှင့် သေခြင်းမှ လွတ်ကင်း၍ ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှု အလုံးစုံကင်းစင်မည်။ မဟာယောဂီ၊ မဟာဗီရိယရှိသူ ဖြစ်လာကာ ယောဂ၏ အရှင်သဘော စိဒ္ဓိအာနုဘော်တို့နှင့် ပြည့်စုံမည်»။
Verse 21
प्रभावाच्चास्य क्षेत्रस्य गुह्यस्य मम शाश्वतम् । योगाष्टगुणमैश्वर्यं प्राप्स्यसे परमं महत्
«ဤသန့်ရှင်းသော က్షೇತ್ರ၏ အာနုဘော်ကြောင့်—ငါ၏ ထာဝရ လျှို့ဝှက်သော နယ်မြေကြောင့်—အဋ္ဌဂုဏ်ပါဝင်သည့် ယောဂအိုင်ශ්ဝရယ အမြင့်မြတ် အလွန်ကြီးမားသော အာဏာကို သင်ရရှိမည်»။
Verse 22
भविष्यसि मुनिश्रेष्ठ योगाचार्यः सुविश्रुतः
အို မုနိတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသူ၊ သင်သည် ယောဂအာචာရျ အဖြစ် အလွန်ကျော်ကြားလာမည်၊ နာမည်သတင်းသည် အဝေးအနီး ပျံ့နှံ့မည်။
Verse 23
यश्चेदं त्वत्कृतं लिगं नियमेनार्चयिष्यति । सर्वपापविनिर्मुक्तो योगं दिव्यमवाप्स्यति
ထို့ပြင် မည်သူမဆို သင့်ကဲ့သို့ ပြုလုပ်ထားသော လိင်္ဂကို နိယမနှင့် ဝတ္တရားစည်းကမ်းတို့ဖြင့် ပူဇော်လျှင်၊ အပြစ်အားလုံးမှ ကင်းလွတ်ကာ ဒေဝယောဂကို ရရှိမည်။
Verse 24
जैगीषव्यगुहां चेमां प्राप्य योगं करोति यः । स सप्तरात्राद्युक्तात्मा संसारं संतरिष्यति
မည်သူမဆို ဤ Jaigīṣavya ဂူသို့ ရောက်လာ၍ ယောဂကို ကျင့်လျှင်၊ သူသည် စိတ်ကို ထိန်းညှိထားပြီး ခုနစ်ညပင် ကျင့်မြဲလျှင်လည်း သံသရာကို ကျော်လွန်မည်။
Verse 25
मासेन पूर्वजातिं च जन्मातीतं च वेत्स्यति । एकरात्रात्तनुं शुद्धां द्वाभ्यां तारयते पितॄन् । त्रिरात्रेण व्यतीतेन त्वपरान्सप्त तारयेत्
တစ်လအတွင်း မိမိ၏ ယခင်ဘဝကိုလည်းကောင်း၊ မွေးဖွားခြင်းကို ကျော်လွန်သော အရာကိုလည်းကောင်း သိမြင်လာမည်။ တစ်ညတည်းဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို သန့်စင်စေ၏။ နှစ်ညဖြင့် ဘိုးဘွားပိတೃတို့ကို ကယ်တင်ပို့ဆောင်၏။ သုံးညကုန်လျှင် ထပ်မံ ဘိုးဘွားခုနစ်ဦးကိုလည်း ကယ်တင်နိုင်၏။
Verse 26
पुनश्च तव विप्रर्षे अजेयत्वं च योगिभिः । इच्छतो दर्शनं चैव भविष्यति च ते मम
ထို့ပြင် အို ဗြာဟ္မဏ-ရိရှီ၊ ယောဂီတို့ကပင် မအနိုင်ယူနိုင်အောင် သင်သည် မရှုံးနိုင်သူ ဖြစ်လိမ့်မည်။ သင်လိုလားသမျှ အခါတိုင်း ငါ၏ ဒർശန (darśana) ကို အမှန်တကယ် ရရှိလိမ့်မည်။
Verse 27
इति देवो वरान्दत्त्वा तत्रैवांतरधीयत । एतत्कृतयुगे वृत्तं तव देवि प्रभाषितम्
ဤသို့ဖြင့် ဘုရားသခင်သည် အပေးအယူသော ဝရများကို ပေးတော်မူပြီး ထိုနေရာ၌ပင် ပျောက်ကွယ်သွားတော်မူ၏။ ဤအဖြစ်အပျက်သည် ကೃတယုဂ (Kṛta Yuga) တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်ဟု အို ဒေဝီ၊ သင်အား ငါ ပြောကြားခဲ့သည်။
Verse 28
त्रेतायुगे महादेवि द्वापरेऽपि तथैव च । कलियुगप्रवेशे तु वालखिल्या महर्षयः
အို မဟာဒေဝီ၊ တ్రేతာယုဂ (Tretā Yuga) တွင်လည်းကောင်း၊ ဒွာပရယုဂ (Dvāpara) တွင်လည်းကောင်း ထိုနည်းတူပင် ဖြစ်၏။ ကလိယုဂ (Kali Yuga) ဝင်ရောက်ချိန်တွင်လည်း ဝါလခိလျာ (Vālakhilya) မဟာရိရှီတို့ ပေါ်ထွန်း၍ လှုပ်ရှားကြ၏။
Verse 29
अस्मिन्प्राभासिके क्षेत्रे सूर्यस्थलसमीपतः । आराधयंतो देवेशं गुहामध्यनिवासिनम्
ဤ ပရဘာသ (Prabhāsa) သန့်ရှင်းသော က్షೇತ್ರ၌၊ စူရျ (Sūrya) ၏ နေရာအနီးတွင်၊ ဂူအတွင်း၌ နေထိုင်သော ဒေဝတို့၏ အရှင်ကို သူတို့သည် အာရాధနာပြု၍ ပူဇော်ကြ၏။
Verse 30
अष्टाशीतिसहस्राणि ऋषयश्चोर्द्धरेतसः । वर्षायुतं तपस्तप्त्वा सिद्धिं जग्मुस्तदात्मिकाम्
ဥဒ္ဓရေတသ ဗြဟ္မစရိယာကို ထိန်းသိမ်းသော ရှင်ရသေ့ ၈၈,၀၀၀ ပါးသည် တပသ ၁၀,၀၀၀ နှစ် ပြုကျင့်၍ ထိုသဘောတူသော စိဒ္ဓိကို ရရှိကြ၏။
Verse 31
ततः सिद्धेश्वरं लिंगं कलौ ख्यातं वरानने । यदा सोमेन संयुक्ता कृष्णा शिवचतुर्दशी । तदैव तस्य देवस्य दर्शनं देवि दुर्ल्लभम्
ထို့နောက် မျက်နှာလှသောသူမ၊ ကလိယုဂ၌ ထိုလိင်္ဂသည် “စိဒ္ဓေရှ္ဝရ” ဟူ၍ ကျော်ကြားလာ၏။ ကృష్ణပက္ခ၏ ရှိဝ-စတုရ္ဒသီသည် စောမ (လ) နှင့် ပေါင်းစည်းသည့်အခါ၊ ဒေဝီ၊ ထိုဘုရား၏ ဒർശနသည် အလွန်ရှားပါး၍ အထူးမြတ်၏။
Verse 32
ब्रह्मांडं सकलं दत्त्वा यत्पुण्यमुपजायते । तत्पुण्यं लभते देवि सिद्धलिंगस्य पूजनात्
ဒေဝီ၊ စကြဝဠာတစ်လုံးလုံးကို လှူဒါန်းခြင်းမှ ဖြစ်ပေါ်သော ကုသိုလ်တရားကဲ့သို့သော ကုသိုလ်ကို စိဒ္ဓလိင်္ဂကို ပူဇော်ခြင်းဖြင့်ပင် ရရှိနိုင်၏။