
ဤအধ্যာယတွင် ရှင်တော်များက လောမာရှာအား ကိရာတ/မုဆိုးတစ်ဦး၏ အမည်နှင့် သစ္စာဝတ်ကို မေးမြန်းကြသည်။ လောမာရှာက စဏ္ဍ (Puṣkasena) ဟုခေါ်သော မုဆိုး၏ဇာတ်လမ်းကို ပြောပြသည်။ သူသည် ကြမ်းတမ်း၍ သီလကျင့်ဝတ်ကို ချိုးဖောက်ကာ သတ္တဝါများကို သတ်ဖြတ်ခြင်းဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုသူဖြစ်သည်။ Māgha လတွင် ကృష్ణပက္ခ-စတုရဒသီည၌ ဝက်တောကို သတ်ရန် သစ်ပင်ပေါ်တွင် စောင့်နေစဉ် bilva ရွက်များကို မသိမသာ ဖြတ်ကျစေပြီး၊ ပါးစပ်မှ ရေစက်များက သစ်ပင်အောက်ရှိ လိင်္ဂပေါ်သို့ ကျသွားသည်။ မရည်ရွယ်ဘဲ လိင်္ဂဆနာပန (liṅga-snapana) နှင့် bilva ပူဇော်ခြင်း (bilva-arcana) ဖြစ်လာကာ၊ ညလုံးနိုးနေခြင်းသည် Śivarātri ဗီဂိလ်အဖြစ် ပြည့်စုံသွားသည်။ အိမ်တွင်းဇာတ်ကွက်တွင် ဇနီး Ghanodarī/Caṇḍī သည် ညလုံးစိုးရိမ်ကာ နောက်တစ်နေ့ မြစ်နားတွင် သူ့ကိုတွေ့ပြီး အစားအစာယူလာသည်။ သို့သော် ခွေးတစ်ကောင်က စားသွားသဖြင့် သူဒေါသထွက်ရာ Puṣkasena က အနိစ္စတရားကို သတိပေးကာ မာနနှင့် ဒေါသကို စွန့်လွှတ်ရန် သီလတရားဖြင့် တည်ငြိမ်စေသည်။ ထို့ကြောင့် ညနိုးခြင်းနှင့် အစာရှောင်ခြင်းသည် သီလသင်ခန်းစာဖြင့် ထပ်မံခိုင်မာလာသည်။ amāvasyā နီးကပ်လာချိန်တွင် Śiva ၏ ဂဏများသည် vimāna များဖြင့် ရောက်လာကာ Puṣkasena ၏ မတော်တဆ Śivarātri ပူဇော်မှုကြောင့် ကမ္မဖလအဖြစ် Śiva နီးကပ်မှုကို ရရှိမည်ဟု ပြောကြသည်။ မုဆိုးကဲ့သို့ အပြစ်ရှိသူက ဘယ်လိုကောင်းကျိုးရသနည်းဟု မေးရာ Vīrabhadra က bilva ပူဇော်ခြင်း၊ ညနိုးခြင်းနှင့် upavāsa တို့သည် Śivarātri တွင် အထူးသဖြင့် Śiva ကို နှစ်သက်စေကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ထို့နောက် Brahmā ၏ kālacakra ဖန်ဆင်းမှု၊ tithi ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် ကృష్ణပက္ခ စတုရဒသီ၏ niśītha သည် Śivarātri ဖြစ်ရခြင်းကို ကာလဗေဒ-ကောသမောလောဂျီအဖြစ် ချဲ့ထွင်သင်ကြားပြီး၊ အပြစ်ဖျက်ကာ Śiva-sāyujya ပေးနိုင်ကြောင်း ချီးမွမ်းသည်။ ထပ်မံဥပမာတစ်ခုတွင် သီလကျဆုံးသူတစ်ဦးက Śiva ဘုရားကျောင်းအနီးတွင် Śivarātri ကို နိုးနိုးကြားကြား ဖြတ်သန်းခြင်းဖြင့် ကောင်းမွန်သော မွေးဖွားမှုနှင့် နောက်ဆုံး မောက္ခကို Shaiva ဘက္တိဖြင့် ရရှိကြောင်း ပြသည်။ အဆုံးတွင် Śivarātri ဝတ်၏ သမိုင်းတန်ခိုးကို ဖော်ပြကာ Śiva နှင့် Pārvatī တို့၏ ဒေဝလီလာကို မြင်ကွင်းအဖြစ် ပြန်လည်တင်ပြသည်။
Verse 1
ऋषय ऊचुः । किन्नामा च किरातोऽभूत्किं तेन व्रतमाहितम् । तत्त्वं कथय विप्रेंद्र परं कौतूहलं हि नः
ရိရှီတို့က ဆိုကြသည်– “ထိုကိရာတ၏ အမည်သည် အဘယ်နည်း၊ သူက မည်သည့် ဝရတကို ခံယူခဲ့သနည်း။ အို ဗြာဟ္မဏတို့အနက် အကောင်းဆုံး၊ အမှန်တရားကို ပြောပြပါ; ကျွန်ုပ်တို့၏ စိတ်ဝင်စားမှုသည် အလွန်ကြီးမားပါသည်။”
Verse 2
तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामो याथातथ्येन कथ्यताम् । न ह्यन्यो विद्यते लोके त्वद्विना वदतां वरः । तस्मात्कथ भो विप्र सर्वं शुश्रूषतां हि नः
ကျွန်ုပ်တို့သည် အားလုံးကို ကြားလိုပါသည်; ဖြစ်ပျက်သကဲ့သို့ တိတိကျကျ ပြောကြားပါ။ ဤလောက၌ သင်မရှိလျှင် ပြောပြသူတို့အနက် အကောင်းဆုံး အခြားသူ မရှိပါ။ ထို့ကြောင့် အို ဗြာဟ္မဏ၊ အားလုံးကို ပြောပါ; ကျွန်ုပ်တို့သည် နာယူလိုစိတ်ဖြင့် စောင့်မျှော်နေပါသည်။
Verse 3
एवमुक्तस्तदा तेन शौनकेन महात्मना । कथयामास तत्सर्वं पुष्कसेन कृतं यत्
ထိုအခါ မဟာအတ္တမား ရှောနက၏ စကားဖြင့် ထိုသူသည် ပုရှ္ကစေန ပြုလုပ်ခဲ့သမျှကို အပြည့်အစုံ ပြန်လည်ပုံပြင်ပြောကြားလေ၏။
Verse 4
लोमश उवाच । आसीत्पुरा महारौद्रश्चडोनाम दुरात्मवान् । क्रूरसंगो निष्कृतिको भूतानां भयवाहकः
လောမရှက ပြောသည်။ ရှေးကာလတုန်းက စဉ်းစားမကောင်းသော လူဆိုးတစ်ယောက် “စဍ” ဟု အမည်ရ၍ အလွန်ကြမ်းတမ်းရက်စက်ကာ လူဆိုးများနှင့်ပေါင်းသင်း၊ ပြစ်ပယ်ခြင်း(ပရాయశ္စိတ္တ)ကို မလိုလား၊ သတ္တဝါတို့အတွက် ကြောက်မက်ဖွယ် ဖြစ်လာ하였다။
Verse 5
जालेन मत्स्यान्दुष्टात्मा घातयत्यनिशं खलु । भल्लैर्मृगाञ्छापदांश्च कृष्णसारांश्च शल्लकान्
ထိုစိတ်ဆိုးသူသည် အမှန်တကယ် မနားမနေ ကွန်ယက်ဖြင့် ငါးများကို သတ်ဖြတ်၍၊ မြားများဖြင့်လည်း သမင်၊ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များ၊ ကృష్ణသာရ (blackbuck) နှင့် ဆူးဝက်တို့ကို ထိုးသတ်하였다။
Verse 6
खड्गांश्चैव च दुष्टात्मा दृष्ट्वा कांश्चिच्च पापवान् । पक्षिणोऽघातयत्क्रुद्धो ब्राह्मणांश्च विशेषतः
ထိုအပြစ်သား စိတ်ဆိုးသူသည် ခဒ္ဂ (rhinoceros) အချို့ကို မြင်လျှင်လည်း သတ်ဖြတ်တတ်ပြီး၊ ဒေါသထွက်လျှင် ငှက်များကို ထိုးသတ်ကာ၊ အထူးသဖြင့် ဘြာဟ္မဏများကိုပါ ထိခိုက်သတ်ဖြတ်하였다။
Verse 7
लुब्धको हि महापापो दुष्टो दुष्टजनप्रियः । भार्या तथाविधआ तस्य पुष्कसस्य महाभया
အကြောင်းမူကား သူသည် မုဆိုးဖြစ်၍ အလွန်ကြီးမားသော အပြစ်ရှိသူ၊ ဆိုးယုတ်သူ၊ ဆိုးသူများကို နှစ်သက်ပေါင်းသင်းသူ ဖြစ်သည်။ သူ၏ ဇနီးလည်း ထိုသဘောတူတူဖြစ်၍ ပုရှ္ကသ (Puṣkasa/Puṣkasena) ၏ မိန်းမ၊ ကြောက်မက်ဖွယ်ကြီးသော အရင်းအမြစ် ဖြစ်하였다။
Verse 8
एवं विहरतस्तस्य बहुकालोत्यवर्तत । गते बहुतिथेकाले पापौघनिरतस्य च
ဤသို့နေထိုင်သဖြင့် သူ၏အချိန်ကာလသည် အလွန်ကြာမြင့်စွာ ကုန်လွန်သွား하였다။ နေ့ရက်များစွာ လွန်ကာလတွင်လည်း သူသည် အပြစ်အစုအဝေး၏ ရေလှိုင်းထဲ၌ လုံးဝ နစ်မြုပ်နေဆဲ ဖြစ်하였다။
Verse 9
निषंगे जलमादाय क्षुत्पिपासार्द्दितो भृशम् । एकदा निशि पापीयाच्छ्रीवृक्षोपरि संस्थितः । कोलं हंतुं धनुष्पाणिर्जाग्रच्चानिमिषेण हि
မြားအိတ်ထဲ၌ ရေကိုယူဆောင်ကာ ဆာလောင်ခြင်းနှင့် ရေငတ်ခြင်းကြောင့် အလွန်ပင်ညှဉ်းဆဲခံရသော အပြစ်သားတစ်ယောက်သည် တစ်ညတွင် သြရီဝೃက္ခပင်ပေါ်၌ ထိုင်နေ하였다။ လက်တွင် လေးကိုကိုင်ကာ မျက်တောင်မခတ်ဘဲ နိုးကြားနေ၍ ဝက်တောကို သတ်ရန် ရည်ရွယ်하였다။
Verse 10
माघमासेऽसितायां वै चतुर्दश्यामथाग्रतः । मृगमार्गविलोकार्थी बिल्वपत्राण्यपातयत्
ထို့နောက် မာဃလတွင် အမှောင်ပက္ခ၏ ဆယ့်လေးရက်နေ့၌၊ တိရစ္ဆာန်လမ်းကြောင်းကို ကြည့်ရှုရန် ရှေ့သို့စူးစမ်းနေစဉ် ဘိလွပင်ရွက်များကို ကျစေ하였다။
Verse 11
श्रीवृक्षपर्णानि बहूनि तत्र स च्छेदयामास रुषान्वितोपि । श्रीवृक्षमूले परिवर्तमाने लिंगं तस्योपरिदृष्टभावः
အဲဒီနေရာတွင် သူသည် ဒေါသဖြင့်ပြည့်နေသော်လည်း သြရီဝೃက္ခပင်၏ ရွက်များကို အများအပြား ဖြတ်တောက်하였다။ ထို့နောက် သစ်ပင်အမြစ်အနီးတွင် လှုပ်ရှားပြောင်းရွှေ့နေစဉ် သူ့အောက်ဘက်တွင် လိင်္ဂတစ်ပါးကို မြင်တွေ့လာ하였다။
Verse 12
ववर्ष गंडूषजलं दुरात्मा यदृच्छया तानि शिवे पतंति । श्रीवृक्षपर्णानि च दैवयोगाज्जातं च सर्वं शिवपूजनं तत्
အကျင့်ဆိုးသူသည် ပါးစပ်ထဲတွင် ထိန်းထားသော ရေ (ဂဏ္ဍူෂ) ကို လွှတ်ချလိုက်ရာ၊ မတော်တဆ ထိုအရာများသည် ရှိဝထံသို့ ကျရောက်하였다။ သြရီဝೃက္ခပင်ရွက်များလည်း ကံကြမ္မာ၏ အညွှန်းကြောင့် အားလုံးပေါင်း၍ ရှိဝပူဇာဖြစ်သွား하였다။
Verse 13
गंडूषवारिणा तेन स्नपनं च कृतं महत् । बिल्वपत्रैरसंख्यातैरर्चनं महत्कृतम्
ထိုပါးစပ်ထဲတွင် ထိန်းထားသော ရေဖြင့် သူသည် ကြီးမြတ်သော သန့်စင်ရေချိုး (အဘိသေက) ကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် မရေတွက်နိုင်သော ဘိလွရွက်များဖြင့် ကြီးမြတ်သော အာရ္ချနာပူဇာကို ဆောင်ရွက်하였다။
Verse 14
अज्ञानेनापि भो विप्राः पुष्कसेन दुरात्मना । माघमासेऽसिते पक्षे चतुर्दश्यां विधूदये
အို ဗြာဟ္မဏတို့၊ မသိမသာဖြစ်စေကာမူ စိတ်ဆိုးယုတ်သော ပုရှ္ကစေနာကြောင့် ဤအမှုသည် မာဃလတွင် အမဲဖက် (ကృష్ణပက္ခ) ၏ စတုတ္ထဒశမနေ့၊ လတက်ချိန်၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
Verse 15
पुष्कसोऽथ दुराचारो वॉक्षादवततार सः । आगत्य जलसंकाशं मत्स्यान्हंतुं प्रचक्रमे
ထို့နောက် အကျင့်ဆိုးသော ပုရှ္ကသာသည် သစ်ပင်ပေါ်မှ ဆင်းလာ၍ ရေပြင်ကဲ့သို့သော နေရာသို့ ရောက်ကာ ငါးများကို သတ်ရန် စတင်လေ၏။
Verse 16
लुब्ध कस्यापि भार्याभून्नाम्ना चैव घनोदरी । दुष्टा सा पापनिरता परद्रव्यापहारिणी
မုဆိုးတစ်ယောက်၏ မယားသည် ဃနောဒရီဟု အမည်ရ၏။ သူမသည် မကောင်းသဘောရှိ၍ အပြစ်ကိုနှစ်သက်ကာ သူတစ်ပါး၏ ပစ္စည်းကို ခိုးယူသူ ဖြစ်၏။
Verse 17
गृहान्निर्गत्य सायाह्ने पुरद्वारबहिः स्थिता । वनमार्गं प्रपश्यंती पत्युरागमनेच्छया
ညနေခင်းတွင် အိမ်မှ ထွက်၍ မြို့တံခါးအပြင်၌ ရပ်နေကာ တောလမ်းဘက်သို့ မျက်စိမလွှဲကြည့်လျက် ခင်ပွန်း ပြန်လာမည်ကို ဆန္ဒပြု၏။
Verse 18
चिराद्भर्तरी नायाते चिन्तयामास लुब्धकी । अद्य सायाह्नवेलायामागताः सर्वलुब्धकाः
ခင်ပွန်းသည် အချိန်ကြာမြင့်စွာ မရောက်လာသဖြင့် မုဆိုးမယားသည် စိုးရိမ်စိတ်ဖြင့် တွေးမိ၏—“ဒီနေ့ ညနေချိန်မှာ မုဆိုးအားလုံး ပြန်ရောက်နေပြီပဲ” ဟု။
Verse 19
तमः स्तोमेन संछन्नाश्चतस्रो विदिशो दिशः । रात्रौ यामद्वयं यातं किं मतंगः समागतः
အမှောင်အစုအဝေးများက လေးဘက်လုံးကို ဖုံးလွှမ်းသွားသည်။ ည၏ယာမနှစ်ယာမ ကုန်လွန်ပြီး—ဆင်တစ်ကောင်က သူ့ထံ ရောက်လာခဲ့သလား။
Verse 20
किं वा केसरलोभेन सिंहेनैव विदारितः । किं भुजंगफणारत्नहारी सर्पविषार्दितः
သို့မဟုတ် ကေသရကို လိုဘကြီးသော ခြင်္သေ့ကပင် ခွဲဖျက်သတ်ခဲ့သလား။ သို့မဟုတ် မြွေခေါင်းပေါ် ရတနာကို လုယူသူသည် မြွေဗိသနာကြောင့် နာကျင်ခဲ့သလား။
Verse 21
किं वा वराहदंष्ट्राग्रघातैः पंचत्वमागतः । मधुलोभेन वृक्षाग्रात्स वै प्रपतितो भुवि
သို့မဟုတ် ဝက်တော၏ သွားဖျားထိုးခတ်မှုကြောင့် သေဆုံးသွားသလား။ သို့မဟုတ် ပျားရည်လိုဘကြီး၍ သစ်ပင်ထိပ်မှ မြေပြင်သို့ ကျသွားသလား။
Verse 22
क्वान्वेषयामि पृच्छामि क्व गच्छामि च कं प्रति । एवं विलप्य बहुधा निवृत्ता स्वं गृहं प्रति
“ဘယ်မှာ ရှာရမလဲ။ ဘယ်သူ့ကို မေးရမလဲ။ ဘယ်ကို သွားရမလဲ၊ ဘယ်သူ့ထံ သွားရမလဲ။” ဟု အမျိုးမျိုး ငိုကြွေးကာ မိမိအိမ်သို့ ပြန်လှည့်သွားသည်။
Verse 23
नैवान्नं नो जलं किंचिन्न भुक्तं तद्दिने तया । चिंतयंती पतिं चापि लुब्धकी त्वयन्निशाम्
ထိုနေ့တွင် မုဆိုးမသည် အစာမစား၊ ရေတစ်စက်တောင် မသောက်ခဲ့။ ခင်ပွန်းကိုသာ စိတ်ထဲတွင် ထားကာ စိုးရိမ်စွာ ညကို စောင့်ဆိုင်းဖြတ်သန်းခဲ့သည်။
Verse 24
अथ प्रभाते विमले पुष्कसी वनमाययौ । अशनार्थं च तस्यान्नमादाय त्वरिता सती
အရုဏ်တက်သန့်ရှင်းသော မနက်ခင်း၌ မုဆိုးမသည် တောထဲသို့ ဝင်သွား၏။ ခင်ပွန်းအစာအတွက် အစားအစာကို ယူဆောင်ကာ သီလရှိသော မိန်းမသည် အလျင်အမြန် သွားလေ၏။
Verse 25
भ्रममाणावने तस्मिन्ददर्श महतीं नदीम् । तस्यास्तीरे समासीनं स्वपतिं प्रेक्ष्य हर्षिता
တောထဲ၌ လှည့်လည်နေစဉ် မဟာမြစ်တစ်စင်းကို တွေ့မြင်၏။ မြစ်ကမ်းပေါ်တွင် မိမိခင်ပွန်း ထိုင်နေသည်ကို မြင်၍ ဝမ်းမြောက်လေ၏။
Verse 26
तदन्नं कूलनः स्थाप्य नदीं तर्तुं प्रचक्रमे । निरीक्ष्य चाथ मत्स्यान्स जालप्रोतान्समानयत्
အစားအစာကို မြစ်ကမ်းပေါ်တွင် ထားပြီး မြစ်ကို ကူးရန် စတင်လေ၏။ ထို့နောက် လှည့်ကြည့်ကာ ကွန်ယက်တွင် တင်းကျပ်စွာ ဖမ်းမိနေသော ငါးများကို စုဆောင်းယူလာ၏။
Verse 27
तावत्तयोक्तश्चण्डोऽसावेहि शीघ्रं च भक्षय । अन्नं त्वदर्थमानीतमुपोष्य दिवसं मया
ထို့နောက် သူမသည် ချဏ္ဍအား “မြန်မြန်လာ၍ စားပါ။ သင့်အတွက် ဤအစာကို ယူလာခဲ့သည်၊ ငါသည် တစ်နေ့လုံး အစာရှောင်ခဲ့၏” ဟု ဆိုလေ၏။
Verse 28
कृतं किमद्य रे मंद गतेऽहनि च किं कृतम् । नाऽशितं च त्वया मूढ लंघितेनाद्य पापिना
“ဒီနေ့ ဘာလုပ်ခဲ့သလဲ၊ မိုက်မဲသောသူရေ—နေ့ကုန်သွားပြီ၊ ဘာကို ပြီးမြောက်ခဲ့သလဲ။ မင်း မစားရသေးဘူး၊ မိုက်သူရေ; ဒီနေ့ မင်း စည်းကမ်းလွန်ကဲ၍ အပြစ်ရှိသွားပြီ” ဟု ဆို၏။
Verse 29
नद्यां स्नातौ तथा तौ च दम्पती च शुचि व्रतौ । यावद्गतश्च भोक्तुं स तावच्छ्वा स्वयमागतः
ထို့နောက် လင်မယားနှစ်ဦးသည် မြစ်၌ ရေချိုးကာ သန့်ရှင်းသော ဝတ်ပြုသစ္စာကို ထိန်းသိမ်းကြ၏။ သူသည် စားရန်သွားသည့်အခါ ခွေးတစ်ကောင်သည် ကိုယ်တိုင်ပင် ရောက်လာ၏။
Verse 30
तेन सर्वं भक्षितं च तदन्नं स्वयमेव हि । चंडी प्रकुपिता चैव श्वानं हंतुमुपस्थिता
ထိုခွေးသည် အစာအားလုံးကို ကိုယ်တိုင်ပင် စားသောက်သွား၏။ ချဏ္ဍီသည် ဒေါသထွက်ကာ ခွေးကို သတ်ရန် ရှေ့တိုးလာ၏။
Verse 31
आवयोर्भक्षितं चान्नमनेनैव च पापिना । किं च भक्षयसे मूढ भविताद्य वुभुक्षितः
“ဤအပြစ်သားက ငါတို့နှစ်ဦးအတွက်ထားသော အစာကို စားသွားပြီ။ အခု မင်းဘာစားမလဲ၊ အမိုက်သားရေ။ ဒီနေ့ မင်းအစာမရဘဲ ဗိုက်ဆာမယ်။”
Verse 32
एवं तयोक्तश्चण्डोऽसौ बभाषे तां शिवप्रियः । यच्छुना भक्षितं चान्नं तेनाहं परितोषितः
ထိုသို့ ပြောဆိုခံရသောအခါ ရှိဝ၏ချစ်သူ ချဏ္ဍသည် သူမအား ပြန်လည်ဆို၏— “ခွေးက စားသွားသော အစာကြောင့်ပင် ငါသည် စိတ်ကျေနပ်ပြီ။”
Verse 33
किमनेन शरीरेण नश्वरेण गतायुषा । शरीरं दुर्लभं लोके पूज्यते क्षणभंगुरम्
အသက်ကာလ လျော့လျော့သွားနေသော ပျက်စီးလွယ်သည့် ကိုယ်ခန္ဓာဤတစ်ခုကို ဘာအကျိုးရှိမည်နည်း။ လောက၌ ကိုယ်ခန္ဓာရရှိခြင်းသည် ရှားပါးသော်လည်း ခဏချင်းပျက်လွယ်၍ နူးညံ့ကွဲလွယ်၏။
Verse 34
ये पुष्णंति निजं देहं सर्वभावेन चाहताः । मूढास्ते पापिनो ज्ञेया लोकद्वयबहिष्कृताः
အရာရာဖြင့်ဒုက္ခရောက်နေသော်လည်း ကိုယ်ခန္ဓာကိုသာ အလွန်အမင်းစွဲလမ်း၍ ပြုစုကျွေးမွေးသူတို့ကို မိုက်မဲသော အပြစ်ရှိသူများဟု သိမှတ်ရမည်။ ထိုသူတို့သည် ဤလောကနှင့် နောက်လောက နှစ်လောကလုံးမှ ပယ်ဖျက်ခံရသူများ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 35
तस्मान्मानं परित्यज्य क्रोधं च दुरवग्रहम् । स्वस्था भव विमर्शेन तत्त्वबुद्ध्या स्थिरा भव
ထို့ကြောင့် မာနနှင့် ထိန်းချုပ်ရန်ခက်ခဲသော ဒေါသကို စွန့်လွှတ်လော့။ စဉ်းစားသုံးသပ်ခြင်းဖြင့် စိတ်အတွင်း တည်ငြိမ်စေ၍၊ သစ္စာတရားကို သိမြင်သော ဉာဏ်ဖြင့် ခိုင်မြဲစွာ တည်နေပါ။
Verse 36
बोधिता तेन चंडी सा पुष्कसेन तदा भृशम् । जागरादि च संप्राप्तः पुष्कसोऽपि चतुर्दशीम्
ထိုအခါ ပုရှ္ကစေနက သူမဖြစ်သော ချဏ္ဍီကို အလွန်ပြင်းထန်စွာ သတိပေးနှိုးဆော်လေ၏။ ထို့ပြင် ပုရှ္ကစလည်း လဆန်းတစ်ဆယ်လေးရက်နေ့တွင် ညလုံးနိုးကြားခြင်းနှင့် ဆက်စပ်သော ဝတ်ပြုကျင့်စဉ်များကို ဆောင်ရွက်လေ၏။
Verse 37
शिवरात्रिप्रसंगाच्च जायते यद्ध्यसंशयम् । तज्ज्ञानं परमं प्राप्तः शिवरात्रिप्रसंगतः
ရှီဝရာထရီ ဝတ်ပြုအခမ်းအနားနှင့် ဆက်နွယ်ခြင်းကြောင့် မသံသယဘဲ အမှန်တကယ် ပြောင်းလဲစေသော ဉာဏ်ပညာ ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ထိုရှီဝရာထရီ အခါအခွင့်ကြောင့်ပင် သူသည် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဉာဏ်ကို ရရှိလေ၏။
Verse 38
यामद्वयं च संजातममावास्यां तु तत्र वै । आगताश्च गणास्तत्र बहवः शिवनोदिताः
ထိုနေရာ၌ အမဝါသီညတွင် ညအချိန်နှစ်ယာမ ကျော်လွန်သွားသောအခါ၊ ရှီဝ၏ အမိန့်ဖြင့် စေလွှတ်ခံရသော ဂဏများ အများအပြားသည် ထိုအရပ်သို့ ရောက်လာကြ၏။
Verse 39
विमानानि बहून्यत्र आगतानि तदंतिकम् । दृष्टानि तेन तान्येव विमानानि गणास्तथा
ထိုနေရာသို့ ကောင်းကင်ဗိမာန်များ အများအပြား နီးကပ်စွာ ရောက်လာကြသည်။ သူသည် ထိုဗိမာန်များကိုလည်းကောင်း၊ ဂဏာများကိုလည်းကောင်း မြင်တွေ့하였다။
Verse 40
उवाच परया भक्त्या पुष्कसोऽपि च तान्प्रति । कस्मात्समागता यूयं सर्वे रुद्राक्षधारिणः
ထို့နောက် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဘက္တိဖြင့် ပြည့်ဝနေသော ပုရှ္ကသ (Puṣkasa) သည် သူတို့အား မေးမြန်း၍ ပြော하였다— “ရုဒ္ရాక్ష (rudrākṣa) ပုတီးကို ဆောင်ထားသော သင်တို့အားလုံး ဘာကြောင့် ဒီကို စုဝေးလာကြသနည်း?”
Verse 41
विमानस्थाश्च केचिच्च वृषारूढाश्च केचन । सर्वे स्फटिकसंकाशाः सर्वे चंद्रार्द्धशेखराः
အချို့သည် ဗိမာန်ပေါ်၌ ထိုင်နေကြပြီး အချို့သည် နွား (ဝೃಷ) ပေါ်စီးနေကြသည်။ အားလုံးသည် စဖတိက (ကြည်လင်သလင်းကျောက်) ကဲ့သို့ တောက်ပ၍ အားလုံး၏ မ冠ပေါ်တွင် လဝက်တံဆိပ်ကို ဆောင်ထားကြသည်။
Verse 42
कपर्द्दिनश्चर्मपरीतवाससो भुजंगभोगैः कृतहारभूषणाः । श्रियान्विता रुद्रसमानवीर्या यथातथं भो वदतात्मनोचितम्
အို မျက်နှာဖျားဆံပင်ချည်ထားသူတို့၊ အရေခွံဝတ်ဆင်သူတို့၊ မြွေကွင်းများဖြင့် လည်ဆွဲအလှဆင်ထားသူတို့—တင့်တယ်သော ရောင်ဝါနှင့် ပြည့်စုံ၍ ရုဒ္ရနှင့် တူညီသော သတ္တိရှိသူတို့—မိမိတို့အကြောင်း သင့်လျော်သကဲ့သို့ အမှန်အတိုင်း ပြောကြပါ။
Verse 43
पुष्कसेन तदा पृष्टा ऊचुः सर्वे च पार्पदाः । रुद्रस्य देवदेवस्य संनम्राः कमलेक्षणाः
ထိုအခါ ပုရှ္ကသ မေးမြန်းသော် ရုဒ္ရ၏ အစေခံများ အားလုံးသည် တရားတော်တို့၏ တရားတော်ဖြစ်သော ဒေဝဒေဝ (lotus-မျက်စိရှိသူ) အရှေ့၌ ဦးညွှတ်ကာ ပြန်လည် ဖြေကြား하였다။
Verse 44
गणा ऊचुः । प्रेषिताः स्मो वयं चंड शिवेन परमेष्ठिना । आगच्छ त्वरितो भुत्वा सस्त्रीको या नमारुह
ဂဏာတို့က ပြောကြသည်– «အို ကြမ်းတမ်းသောသူ၊ အမြင့်မြတ်ဆုံး အရှင် သီဝါက ငါတို့ကို စေလွှတ်တော်မူ၏။ မိမိဇနီးနှင့်အတူ အလျင်အမြန် လာပါ—ယာဉ်မတက်ဘဲ—ချက်ချင်း လာပါ»။
Verse 45
लिंगार्च्चनं कृतं यच्च त्वया रात्रौ शिवस्य च । तेन कर्मविपाकेन प्राप्तोऽसि शिवसन्निधिम्
ညအချိန်၌ သီဝါ၏ လင်္ဂကို သင် ပူဇော်အာရုံပြုခဲ့သဖြင့်၊ ထိုကမ္မ၏ အကျိုးပွင့်ရင့်ခြင်းကြောင့် ယခု သင်သည် သီဝါ၏ အနီးတော်သို့ ရောက်လာပြီ။
Verse 46
तथोक्तो वीरभद्रेण उवाच प्रहसन्निव । पुष्कसोऽपि स्वया बुद्ध्या प्रस्तावसदृशं वचः
ဗီရဘဒ္ဒရက ထိုသို့ မိန့်ကြားသဖြင့်၊ ပုဿကသသည် အနည်းငယ် ပြုံးသကဲ့သို့ဖြင့်၊ မိမိဉာဏ်အလိုက် အခါအလျော်ညီသော စကားကို ပြောလေ၏။
Verse 47
पुष्कस उवाच । किं मया कृतमद्यैव पापिना हिंसकेन च । मृगयारसिकेनैव पुष्कसेन दुरात्मना
ပုဿကသက ပြောသည်– «ယနေ့ ငါကဲ့သို့ အပြစ်သား၊ အကြမ်းဖက်သူ၊ အမဲလိုက်ခြင်းကို စွဲလမ်းသူ၊ မကောင်းသောစိတ်ရှိသော ပုဿကသက ဘာကောင်းမှုကို လုပ်နိုင်မည်နည်း»။
Verse 48
पापाचारो ह्यहं नित्यं कथं स्वर्गं व्रजाम्यहम् । कथं लिंगार्चनमिदं कृतमस्ति तदुच्यताम्
«ငါ၏ အကျင့်သည် အမြဲ အပြစ်ဖြစ်နေသော်လည်း ငါ ဘယ်လိုကောင်းကင်ဘုံသို့ သွားနိုင်မည်နည်း။ ထို့ပြင် ဤလင်္ဂပူဇော်ခြင်းကို ငါ ဘယ်လို ပြုလုပ်ခဲ့သနည်း။ ထိုအကြောင်းကို ရှင်းလင်းစွာ ပြောပါ»။
Verse 49
परं कौतुकमापन्नः पृच्छामि त्वां यथातथम् । कथयस्व महाभाग सर्वं चैव यथाविधि
အံ့ဩမှုကြီးစွာဖြင့် ကျွန်ုပ်သည် သင့်အား တိုက်ရိုက်မေးမြန်းပါသည်။ အကျိုးကောင်းရှိသူရေ၊ ဖြစ်ပျက်သမျှကို အစဉ်အလာနှင့် လျော်ကန်သည့် အစီအစဉ်အတိုင်း အကုန်လုံး ပြောကြားပါ။
Verse 50
इत्येवं पृच्छतस्तस्य पुष्कसस्य यथाविधि । कथयामास तत्सर्वं शिवधर्म मुदान्वितः
ထို့ကြောင့် ပုရှ္ကသသည် လျော်ကန်သည့်နည်းဖြင့် မေးမြန်းသောအခါ၊ သူသည် ဝမ်းမြောက်စိတ်ဖြင့် ရှိဝဓမ္မ၏ သင်ကြားချက်အားလုံးကို အကုန်လုံး ရှင်းပြလေ၏။
Verse 51
वीरभद्र उवाच । देवदेवो महादेवो देवानां पतिरीश्वरः । परितुष्टोऽद्य हे चंड स महेश उमापतिः
ဗီရဘဒ္ဒရက ပြောသည်— «ဒေဝတို့၏ ဒေဝ၊ မဟာဒေဝ၊ ဒေဝတို့၏ အရှင်နှင့် အုပ်စိုးရှင် မဟေရှ၊ ဥမာ၏ အဖော်အပါးတော်သည် ယနေ့ ကျေနပ်တော်မူ၏၊ ဟေ ကြမ်းတမ်းသူရေ!»
Verse 52
प्रासंगिकतया माघे कृतं लिंगार्चनं त्वया । शिवतुष्टिकरं चाद्य पूतोऽसि त्वं न संशयः । शिवरात्र्यां प्रसंगेन कृतमर्चनमेव च
အကြောင်းအရာတစ်ခုအဖြစ် မာဃလတွင် သင်သည် လင်္ဂကို ပူဇော်ခဲ့သည်။ ထိုကာရိယာသည် ရှိဝအား နှစ်သက်စေသဖြင့် ယနေ့ သင်သည် သန့်စင်လာပြီ—သံသယမရှိ။ ထို့ပြင် ရှိဝရာတြီနေ့တွင်လည်း အခွင့်အရေးကြောင့် ပူဇော်ခြင်းကို အမှန်တကယ် ပြုခဲ့သည်။
Verse 53
कोलं निरीक्षमाणेन बिल्वपत्राणि चैव हि । च्छेदितानि त्वया चंड पतितानि तदैव हि । लिंगस्य मस्तके तानि तेन त्वं सुकृती प्रभो
ဟေ စဏ္ဍ! ဝက်တောကို ကြည့်နေစဉ် ဘိလွပင်ရွက်များကို သင် ဖြတ်မိပြီး ချက်ချင်းပင် ရှိဝလင်္ဂ၏ ထိပ်ပေါ်သို့ ကျသွား하였다။ ထိုကာရိယာကြောင့်၊ အရှင်ရေ၊ သင်သည် ကုသိုလ်ရှိသူ ဖြစ်လာပြီ။
Verse 54
ततश्च जागरो जातो महान्वृक्षोपरि ध्रुवम् । तेनैव जागरेणैव तुतोष जगदीश्वरः
ထို့နောက် သူသည် သစ်ပင်ပေါ်၌ အမှန်တကယ် ကြီးမားသော ညအိပ်မပျော် စောင့်ကြည့်ခြင်းကို ရရှိ하였다။ ထိုစောင့်ကြည့်ခြင်းတစ်ခုတည်းကြောင့်ပင် လောကအရှင်သည် ပီတိဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 55
छलेनैव महाभाग कोलसंदर्शनेन हि । शिवरात्रिदिने चात्र स्वप्नस्ते न च योषितः
အို ကံကောင်းသူရေ! လှည့်ကွက်သေးသေးတစ်ခု—ဝက်တောကို မြင်ရခြင်းကြောင့်ပင်—ဤနေရာ၌ ရှိဝရాత్రီနေ့တွင် သင်သည် အိပ်မပျော်ခဲ့သကဲ့သို့ မိန်းမနှင့်လည်း မပေါင်းဖော်ခဲ့ပါ။
Verse 56
तेनोपवासेन च जागरेण तुष्टो ह्यसौ देववरो महात्मा । तव प्रसादाय महानुभावो ददाति सर्वान्वरदो महांश्च
ထိုအစာရှောင်ခြင်းနှင့် စောင့်ကြည့်ဘက်ကင်းခြင်းကြောင့် မဟာစိတ်ရှိသော နတ်တို့အထက်မြတ်တော်မူသော အရှင်သည် အမှန်ပင် ပီတိဖြစ်တော်မူ၏။ သင့်အား ကရုဏာပြရန် အာနုဘော်ကြီးသော ဆုတောင်းပေးတော်မူသော အရှင်ကြီးသည် လိုအင်ဆုလာဘ်အားလုံးကို ပေးတော်မူ၏။
Verse 57
एवमुक्तस्तदा तेन वीरभद्रेण धीमता । पुष्कसोऽपि विमानाग्र्यमारुहोह च पश्यताम्
ထိုအခါ ဉာဏ်ပညာရှိသော ဝီရဘဒ္ဒရက ထိုသို့ မိန့်တော်မူပြီးနောက်၊ ပုဿကသလည်း လူအားလုံးကြည့်နေစဉ် အကောင်းဆုံးသော ကောင်းကင်ယာဉ်ကို တက်စီး하였다။
Verse 58
गणानां देवतानां च सर्वेषां प्राणिनामपि । तदा दुंदुभयो नेदुर्भेर्यस्तूर्याण्यनेकशः
ထိုအခါ ဂဏများ၊ နတ်များနှင့် သတ္တဝါအားလုံးအတွက် ဒုန္ဒုဘီစည်များ မြည်ဟည်းလာပြီး၊ ဘေရီစည်များနှင့် တူရိယာတံပိုးမျိုးစုံကို အကြိမ်ကြိမ် တီးမှုတ်ကြ၏။
Verse 59
वीणावेणुमृदंगानि तस्य चाग्रे गतानि च । जगुर्गंधर्वपतयो ननृतुश्चाप्सरोगणाः
ဗီဏာ၊ ဝေဏု(ဖလုတ်) နှင့် မృဒင်္ဂ တို့သည် သူ၏ရှေ့တွင် သွားနှင့်ကြ၏။ ဂန္ဓဗ္ဗခေါင်းဆောင်တို့ သီဆို၍ အပ္စရာအစုတို့ ကပြကြ၏။
Verse 60
विद्याधरगणाः सर्वे तुष्टुवुः सिद्धचारणाः । चामरैवर्वीज्यमानो हि च्छत्रैश्च विविधैरपि । महोत्सवेन महता आनीतो गंधमादनम्
ဗိဒ္ဓာဓရအစုအားလုံးကလည်း ချီးမွမ်းကြပြီး၊ စိဒ္ဓနှင့် ချာရဏတို့လည်း ထိုနည်းတူ ချီးကျူးကြ၏။ ချာမရဖြင့် လေထိုးပေးကာ မျိုးစုံသော ထီးများဖြင့် ဂုဏ်ပြုလျက် မဟာပွဲတော်ကြီးဖြင့် ဂန္ဓမာဒနသို့ ခေါ်ဆောင်လာကြ၏။
Verse 61
शिवसान्निध्यमागच्चंडोसौ तेन कर्मणा । शिवरात्र्युपवासेन परं स्थानं समागमत्
ထိုကံကောင်းသော ကုသိုလ်ကမ္မကြောင့် ချဏ္ဍသည် သီဝ၏ နီးကပ်တော်မူရာသို့ ရောက်လေ၏။ ထို့ပြင် သီဝရာတြီ ဥပဝါသဖြင့် အမြင့်မြတ်ဆုံး အာဝါသကို ရရှိလေ၏။
Verse 62
पुष्कसोऽपि तथा प्राप्तः प्रसंगेन सदाशिवम् । किं पुनः श्रद्धया युक्ताः शिवाय परमात्मने
ပုရှ္ကသတောင်ပင် အခွင့်အရေးနှင့် ဆက်နွယ်မှုသာဖြင့် စဒါသီဝကို ရောက်ခဲ့၏။ သို့ဖြစ်လျှင် ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် အမြင့်ဆုံး အတ္တမန်ဖြစ်သော သီဝအား အပ်နှံကိုးကွယ်သူတို့သည် မည်မျှပို၍ ရရှိမည်နည်း။
Verse 63
पुष्पादिकं फलं गंधं तांबूलं भक्ष्यमृद्धिमत् । ये प्रयच्छंति लोकेऽस्मिन्रुद्रास्ते नात्र संशयः
ဤလောက၌ ပန်း၊ သစ်သီး၊ အနံ့သာ၊ တမ္ဘူလ(ကွမ်း) နှင့် အာဟာရပြည့်ဝသော အစားအစာတို့ကို ပူဇော်ပေးကမ်းသူတို့သည် ရုဒ္ဒရတို့ပင် ဖြစ်ကြသည်ဟု သိလော့—ဤအကြောင်း၌ သံသယမရှိ။
Verse 64
चंडेन वै पुष्कसेन सफलं तस्य चाभवत् । प्रसंगेनापि तेनैव कृतं तच्चाल्पबुद्धिना
အမှန်တကယ်ပင် စဏ္ဍ (ပုရှ္ကစေန ဟုလည်း ခေါ်) ကြောင့် ထိုလုပ်ရပ်သည် သူ့အတွက် အကျိုးဖြစ်ထွန်းလာ၏။ ဉာဏ်နည်းသော ထိုသူက မတော်တဆသာ ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း အကျိုးကို မလွဲမသွေ ပေးခဲ့၏။
Verse 65
ऋषय ऊचुः । किं फलं तस्य चोद्देशः केन चैव पुना कृतम् । कस्माद्व्रतमिदं जातं कृतं केन पुरा विभो
ရဟန္တာတို့က ဆိုကြသည်— “ထို၏ အကျိုးကား အဘယ်နည်း၊ ရည်ရွယ်ချက်ကား အဘယ်နည်း။ ထပ်မံ၍ မည်သူက ပြုလုပ်ခဲ့သနည်း။ အဘယ်ကြောင့် ဤဝရတ (အဓိဋ္ဌာန်) ပေါ်ပေါက်လာသနည်း၊ အို အရှင်မြတ်၊ ရှေးကာလ၌ မည်သူက ပြုခဲ့သနည်း။”
Verse 66
लोमश उवाच । यदा सृष्टं जगत्सर्वं ब्रह्मणा परमेष्ठिना । कालचक्रं तदा जातं पुरा राशिमन्विताम्
လောမရှာက ပြောသည်— “ပရမေဋ္ဌင် ဘြဟ္မာက စကြဝဠာလောက အလုံးစုံကို ဖန်ဆင်းသောအခါ၊ ရှေးကာလ၌ ကာလစက်ဝိုင်းသည် ပေါ်ပေါက်လာ၍ ရာသီခွဲခြားမှုတို့နှင့် ပြည့်စုံခဲ့၏။”
Verse 67
द्वादश राशयस्तत्र नक्षत्राणि तथैव च । सप्तविंशतिसंख्यानि मुख्यानि सिद्धये
ထိုနေရာ၌ ရာသီ (ဇိုဒီယက်) တစ်ဆယ့်နှစ်ပါး ရှိ၏။ ထို့အပြင် နက္ခတ်များလည်း ရှိ၍ အရေအတွက် နှစ်ဆယ့်ခုနှစ်ပါး ဖြစ်ကာ၊ အဓိကအားဖြင့် အောင်မြင်မှုနှင့် အကျိုးသက်ရောက်မှုကို စီမံညှိနှိုင်းရန် တည်ထောင်ထား၏။
Verse 68
एभिः सर्वं प्रचंडं च राशिभिरुडुभिस्तथा । कालचक्रान्वितः कालः क्रीडयन्सृजते जगत्
ဤအရာတို့—ရာသီများနှင့် နက္ခတ်တို့အားဖြင့်—ကာလစက်ဝိုင်းနှင့် ပေါင်းစည်းသော ကာလသည် ကစားသကဲ့သို့ စကြဝဠာကို အလွန်ကြီးမားစွာ မျိုးစုံစွာ ဖန်ဆင်းပေါ်ထွန်းစေ၏။
Verse 69
आब्रह्मस्तंबपर्यंतं सृजत्य वति हंति च । निबद्धमस्ति तेनैव कालेनैकेन भो द्विजाः
ဗြဟ္မာမှ စ၍ မြက်တံသေးသေးအထိ၊ ကာလ (အချိန်) သည် ဖန်ဆင်း၍ ထိန်းသိမ်းကာ ဖျက်ဆီး၏။ အရာအားလုံးသည် ကာလတစ်ပါးတည်းဖြင့် ချည်နှောင်ထား၏၊ အို ဒွိဇ ပညာရှိတို့။
Verse 70
कालो हि बलवांल्लोके एक एव न चापरः । तस्मात्कालात्मकं सर्वमिदं नास्त्यत्र संशयः
လောက၌ အင်အားကြီးမားသူမှာ ကာလ (အချိန်) တစ်ပါးတည်းသာ ဖြစ်၍ အခြားမရှိ။ ထို့ကြောင့် ဤအရာအားလုံးသည် ကာလ၏သဘောတရားဖြစ်သည်ဟု သံသယမရှိ။
Verse 71
आदौ कालः कालनाच्च लोकनायकनायकः । ततो लोका हि संजाताः सृष्टिश्च तदनंतरम्
အစဦး၌ ကာလနှင့် ကာလတွက်ချက်ခြင်းရှိ၏။ ကာလသည် လောက၏ အုပ်စိုးသူတို့၏ အုပ်စိုးသူ ဖြစ်လာ၏။ ထို့နောက် လောကများ ပေါ်ပေါက်လာပြီး ဖန်ဆင်းခြင်းသည် ထိုနောက်တစ်ခါတည်း ဖြစ်ပေါ်၏။
Verse 72
सृष्टेर्लवो हि संजातो लवाच्च क्षणमेव च । क्षणाच्च निमिषं जातं प्राणिनां हि निरंतरम्
ဖန်ဆင်းခြင်းမှ «လဝ» ဟုခေါ်သော အချိန်ယူနစ် ပေါ်ပေါက်၏။ လဝမှ «က္ခဏ» (ခဏ) ပေါ်၏။ က္ခဏမှ «နိမိဿ» (မျက်တောင်ခတ်) ပေါ်လာ၍ သတ္တဝါတို့အတွက် မပြတ်မတောက် ဆက်လက်ဖြစ်၏။
Verse 73
निमिषाणां च षष्ट्या वै फल इत्यभिधीयते । पंचदश्या अहोरात्रैः पक्षैत्यभिधीयते
နိမိဿ (မျက်တောင်ခတ်) ခြောက်ဆယ်ကို «ဖလ» ဟု ခေါ်ကြ၏။ ထို့ပြင် အဟောရာတြ (နေ့နှင့်ည) ဆယ့်ငါးကို «ပက္ခ» (နှစ်ပတ်) ဟု ခေါ်ကြ၏။
Verse 74
पक्षाभ्यां मास एव स्यान्मासा द्वादश वत्सरः । तं कालं ज्ञातुकामेन कार्यं ज्ञानं विचक्षणैः
လဆန်းလပြည့် အပိုင်းနှစ်ပိုင်းဖြင့် လတစ်လ ဖြစ်၏။ လတစ်ဆယ့်နှစ်လဖြင့် နှစ်တစ်နှစ် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ကာလကို သိလိုသူသည် ဉာဏ်ပညာဖြင့် ခွဲခြားသိမြင်ကာ ဤအသိပညာကို ပြုစုပျိုးထောင်ရမည်။
Verse 75
प्रतिपद्दिनमारभ्य पौर्णमास्यंतमेव च । पक्षं पूर्णो हि यस्माच्च पूर्णिमेत्यभिधीयते
ပထမတိထီဖြစ်သော ပရတိပဒ်နေ့မှ စ၍ ပေါုဏ္ဏမាសီ (လပြည့်) အထိ ဖြစ်သည်။ ထိုပက္ခသည် “ပြည့်စုံ” (pūrṇa) သောကြောင့် “ပူရ္ဏိမာ” (Pūrṇimā) ဟု ခေါ်ကြ၏။
Verse 76
पूर्णचंद्रमसी या तु सा पूर्णा देवताप्रिया । नष्टस्तु चंद्रो यस्यां वा अमा सा कथिता बुधैः
လသည် ပြည့်ဝသောညကို “ပူရ္ဏာ” (Pūrṇā) ဟု ခေါ်၍ ဒေဝတားတို့ ချစ်ခင်ရာ ဖြစ်၏။ လမမြင်ရသကဲ့သို့ “ပျောက်ကွယ်” သောညကို ပညာရှိတို့က “အမာ” (Amā/Amāvāsyā) ဟု ဆိုကြ၏။
Verse 77
अग्निष्वात्तादिपितॄणां प्रियातीव बभूव ह । त्रिंशद्दिनानि ह्येतानि पुण्यकालयुतानि च । तेषां मध्ये विशेषो यस्तं श्रृणुध्वं द्विजोत्तमाः
ဤနေ့ရက်တို့သည် အဂ္နိသွာတ္တ (Agniṣvātta) စသည့် ပိတೃတို့အတွက် အလွန်ချစ်မြတ်နိုးရာ ဖြစ်၏။ ဤသုံးဆယ်နေ့သည်လည်း ပုဏ္ယကာလ (puṇya-kāla) ဟူသော ကုသိုလ်ကာလနှင့် ပြည့်စုံ၏။ ထိုအတွင်း ထူးခြားချက်တစ်ရပ် ရှိသဖြင့်—နားထောင်ကြလော့၊ ဒွိဇောတ္တမတို့။
Verse 78
योगानां वा व्यतीपात ऊडूनां श्रवणस्तथा । अमावास्या तिथीनां च पूर्णिमा वै तथैव च
ယောဂများအနက် “ဗျတီပာတ” (Vyatīpāta) သည် ထူးမြတ်၏။ နက္ခတ်များအနက် “ရှရဝဏ” (Śravaṇa) လည်း ထိုနည်းတူ။ ထို့အပြင် တိထီများအနက် အမావာသျာ (Amāvāsyā) နှင့် ပူရ္ဏိမာ (Pūrṇimā) တို့လည်း သန့်ရှင်းမြတ်သောနေ့များဟု မှတ်ယူကြ၏။
Verse 79
संक्रांतयस्तथाज्ञेयाः पवित्रा दानकर्मणि । तथाष्टमी प्रिया शंभोर्गणेशस्य चतुर्थिका
သင်္ကြာန္တိ (နေဝင်ရောက်မှု) များကိုလည်း ဒါနကံအတွက် သန့်ရှင်းစေသော အချိန်ဟု သိမှတ်ရမည်။ အဋ္ဌမီတိထိသည် သမ္ဘု (ရှီဝ) အရှင်နှစ်သက်ရာဖြစ်၍၊ စတုರ್ಥီတိထိသည် ဂဏေရှ အရှင်နှစ်သက်ရာဖြစ်သည်။
Verse 80
पञ्चमी नागराजस्य कुमारस्य च षष्ठिका । भानोश्च सप्तमी ज्ञेया नवमी चण्डिकाप्रिया
ပဉ္စမီတိထိသည် နာဂရာဇ (နာဂဘုရင်) အပိုင်ဖြစ်၍၊ ဩဋ္ဌမီမဟုတ်သော ဆဋ္ဌီတိထိသည် ကုမာရ (စကန္ဒ) အပိုင်ဖြစ်သည်။ သပ္တမီတိထိသည် ဘာနု (နေမင်း) အပိုင်ဟု သိမှတ်ရမည်၊ နဝမီတိထိသည် ချဏ္ဍိကာ အရှင်မ၏ နှစ်သက်ရာဖြစ်သည်။
Verse 81
ब्रह्मणो दशमी ज्ञेया रुद्रस्यैकादशी तथा । विष्णुप्रिया द्वादशी च अंतकस्य त्रयोदशी
ဒသမီတိထိသည် ဗြဟ္မာ အရှင်၏ အပိုင်ဟု သိမှတ်ရမည်။ ဧကာဒသီတိထိသည် ရုဒ္ရ အရှင်၏ အပိုင်ဖြစ်သည်။ ဒွာဒသီတိထိသည် ဝိෂ္ဏု အရှင်နှစ်သက်ရာဖြစ်၍၊ တြယောဒသီတိထိသည် အန္တက (မရဏ) အပိုင်ဖြစ်သည်။
Verse 82
चतुर्द्दशी तथा शंभोः प्रिया नास्त्यत्र संशयः । निशीथसंयुता या तु कृष्णपक्षे चतुर्द्दशी । उपोष्या सा तिथिः श्रेष्ठा शिवसायुज्यकारिणी
စတုर्दသီတိထိသည်လည်း သမ္ဘု (ရှီဝ) အရှင်၏ နှစ်သက်ရာဖြစ်သည်ဟု သံသယမရှိ။ သို့ရာတွင် ကృష్ణပက္ခ၌ အလယ်ညနှင့် တွဲဖက်လာသော စတုर्दသီကို အုပေါသ (အစာရှောင်) ဖြင့် စောင့်ထိန်းရမည်။ ထိုတိထိသည် အမြတ်ဆုံးဖြစ်၍ ရှီဝနှင့် စာယုဇ္ယ (ပေါင်းစည်းခြင်း) ကို ပေးစွမ်းသည်။
Verse 83
शिवरात्रितिथिः ख्याता सर्वपापप्रणाशिनी । अत्रैवोदाहरंतीममितिहासं पुरातनम्
ရှီဝရာတြီ၏ တိထိသည် အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးပေးသောအဖြစ် နာမည်ကြီးသည်။ ဤအကြောင်းအရာတွင်ပင် ဥပမာအဖြစ် ရှေးဟောင်း သာသနာရေးရာ အိတိဟာသ (itihāsa) တစ်ပုဒ်ကို ငါ ထုတ်ဖော်ကိုးကားမည်။
Verse 84
ब्राह्मणी विधवा काचित्पुरा ह्यासीच्च चंचला । श्वपचाभिरता सा च कामुकी कामहेतुतः
ရှေးကာလတစ်ခါတွင် ဗြာဟ္မဏီမုဆိုးမတစ်ဦး ရှိခဲ့၍ အကျင့်အလွန်မတည်ငြိမ်သူ ဖြစ်သည်။ ကာမရာဂ၏အင်အားကြောင့် သူမသည် «śvapaca» ဟုခေါ်သော အောက်တန်းကျသူ (ခွေးသားချက်သူ) နှင့် ချစ်မြတ်နိုးကပ်လှမ်းကာ ကာမတဏှာကြောင့် မူးမောလွန်ကဲခဲ့သည်။
Verse 85
तस्यां तस्य सुतो जातः श्वपचस्य दुरात्मनः । दुः सहो दुष्टनामात्मा सर्वधर्मबहिष्कृतः
သူမထံမှ ထိုဒုစရိုက် śvapaca ၏သားတစ်ဦး မွေးဖွားလာသည်။ သူသည် ခံနိုင်ရခက်သူ၊ စိတ်သဘောမကောင်း၍ အမည်လည်း မကောင်းကာ၊ သဒ္ဓမ္မအကျင့်အားလုံးမှ ပယ်ဖျက်ခံရသူ ဖြစ်သည်။
Verse 86
महापापप्रयोगाच्च पापमारभते सदा । कितवश्च सुरापायी स्तेयी च गुरुतल्पगः
အပြစ်ကြီးမားသော အကျင့်များကို ကျင့်သုံး၍ သူသည် အမြဲတမ်း အပြစ်ကို စတင်ပြုလုပ်နေ၏။ လောင်းကစားသမား၊ အရက်သောက်သူ၊ ခိုးသူ ဖြစ်သကဲ့သို့ ဆရာ၏အိပ်ရာကိုလည်း ဖောက်ပြန်သူ—အလွန်ကြီးမားသော အပြစ်ကို ကျူးလွန်သူ ဖြစ်သည်။
Verse 87
मृगयुश्च दुरात्मासौ कर्मचण्डाल एव सः । अधर्मिष्ठो ह्यसद्वृत्तः कदाचिच्च शिवालयम् । शिवरात्र्यां च संप्राप्तो ह्युषितः शिवसन्निधौ
ထိုစိတ်ဆိုးသူသည် မုဆိုးလည်း ဖြစ်၏—အလုပ်အကျင့်အရ အမှန်တကယ် ကဏ္ဍာလ ဖြစ်သည်။ အဓမ္မကို အလွန်လိုက်စား၍ အကျင့်ယုတ်သူဖြစ်သော်လည်း တစ်ခါတစ်ရံ ရှိဝဘုရားကျောင်းသို့ ရောက်လာပြီး၊ Śivarātri ညတွင် ရှိဝ၏ အနီးတော်၌ တည်းခိုနေခဲ့သည်။
Verse 88
श्रवणं शैवशास्त्रस्य यदृच्छाजातमंतिके । शिवस्य लिंगरूपस्य स्वयंभुवो यदा तदा
ထိုနေရာ၌ အနီးအနားတွင် သူသည် ကံတရားကြောင့် မတော်တဆ Śaiva သာသနာကျမ်း၏ သင်ကြားချက်ကို ကြားရသည်။ ထိုအချိန်၌ပင် ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းသော (svayambhū) ရှိဝ၏ လင်္ဂရူပ အနီး၌လည်း ရှိနေ하였다။
Verse 89
स एकत्रोषितो दुष्टः शिवरात्र्यां तु जागरात् । तेन कर्मविपाकेन पुण्यां योनिमवाप्तवान्
သူသည် မကောင်းသူဖြစ်သော်လည်း ထိုနေရာ၌ တစ်နေရာတည်း နေထိုင်ကာ «ရှီဝရာထရီ» ညတွင် အိပ်မပျော်ဘဲ စောင့်နိုးခဲ့သည်။ ထိုကံ၏ အကျိုးဖြင့် သန့်ရှင်းကောင်းမြတ်သော မွေးဖွားမှုကို ရရှိ하였다။
Verse 90
भुक्त्वा पुण्यतामांल्लोकानुषित्वा शाश्वतीः समाः । चित्रांगदस्य पुत्रोभूद्भूपालेश्वरलक्षणः
အလွန်ကောင်းမြတ်သော လောကများကို ခံစားပြီး ထိုနေရာ၌ မရေတွက်နိုင်သော နှစ်များစွာ နေထိုင်ကာနောက်၊ သူသည် စိတြာင်္ဂဒ၏ သားအဖြစ် မွေးဖွားလာပြီး မင်းတရားရှင်၏ လက္ခဏာများနှင့် ပြည့်စုံ하였다။
Verse 91
नाम्ना विचित्रवीर्योऽसौ सुभगः संदुरी प्रियः । राज्यं महत्तरं प्राप्य निःस्तंभो हि महानभूत्
သူ၏အမည်မှာ «ဝိစိတ္တဝီရျ» ဟူ၍ ခေါ်ကြပြီး ကံကောင်းသူ၊ ချစ်ခင်လေးစားခံရသူ၊ နှစ်သက်ရသူ ဖြစ်하였다။ ကြီးမားသော နိုင်ငံတော်ကို ရရှိပြီးနောက် အဟင်္ကာရမရှိဘဲ အမှန်တကယ် မဟာသူ ဖြစ်လာ하였다။
Verse 92
शिवे भक्तिं प्रकुर्वाणः शिवकर्मपरोऽभवत् । शैवशास्त्रं पुरस्कृत्य शिवपूजनतत्परः । रात्रौ जागरणं यत्नात्करोति शिवसन्निधौ
ရှီဝအပေါ် ဘက္တိကို ပျိုးထောင်ကာ ရှီဝနှင့်ဆိုင်သော ကုသိုလ်ကမ္မများတွင် အလွန်အမင်း အားထုတ်သူ ဖြစ်လာ하였다။ ရှိုင်ဝ သာသနာကျမ်းများကို ဂုဏ်ပြုကာ ရှီဝပူဇာ၌ တစိုက်မတ်မတ်ရှိပြီး ရှီဝ၏ ရှေ့မှောက်၌ ညစောင့်နိုးခြင်းကို ကြိုးစား၍ ပြုလုပ်하였다။
Verse 93
शिवस्य गाथा गायंस्तु आनंदाश्रुकणान्मुहुः । प्रमुंचंश्चैव नेत्राभ्यां रोमांचपुलकावृतः
ရှီဝ၏ ဂုဏ်တော်ကို သီဆိုရင်း သူသည် အာနန္ဒကြောင့် မကြာခဏ မျက်ရည်စက်များ ကျလာ하였다။ မျက်လုံးနှစ်ဖက်မှ မျက်ရည်များ စီးကျလာပြီး ကိုယ်ခန္ဓာတစ်လျှောက် ရင်ခုန်လှုပ်ရှားမှုကြောင့် အမွှေးထောင်ထလာ하였다။
Verse 94
आयुष्यं च गतं तस्य शिवध्यानपरस्य च । शिवो हि सुलभो लोके पशूनां ज्ञाननिनामपि
အသက်တာက လျော့နည်းသွားနေသော်လည်း၊ သူသည် သီဝကို သာမန်မဟုတ်သကဲ့သို့ အာရုံစိုက်၍ သီဝဓျာနာ၌ တစ်စိတ်တစ်ဝမ်းတည်း နေခဲ့သည်။ ဤလောက၌ သီဝသည် အမှန်တကယ် ရရှိလွယ်ကူပြီး၊ ပာရှာဖြင့် ချည်နှောင်ခံရသူများနှင့် ဉာဏ်နည်းသူများပင် ရောက်နိုင်သည်။
Verse 95
संसेवितुं सुखप्राप्त्यै ह्येक एव सदाशिवः । शिवरात्र्युपवासेन प्राप्तो ज्ञानमनुत्तमम्
စစ်မှန်သော ချမ်းသာသုခကို ရယူရန် ဆည်းကပ်ရမည့်သူမှာ တစ်ပါးတည်းသော စဒါသီဝသာ ဖြစ်သည်။ သီဝရာထရီနေ့ အစာရှောင်အုပ်ဝါသဖြင့် သူသည် မယှဉ်နိုင်သော အထွတ်အထိပ် ဉာဏ်ပညာကို ရရှိ하였다။
Verse 96
ज्ञानात्सर्वमनुप्राप्तं भूतसाम्यं निरंतरम् । सर्वभूतात्मकं ज्ञात्वा केवलं च सदा शिवम् । विना शिवेन यत्किंचिन्नास्ति वस्त्वत्र न क्वचित्
ထိုဉာဏ်မှ အရာအားလုံးကို သိမြင်ရရှိကာ သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် မပြတ်မလပ် တူညီသော သဘောထားကို ရရှိ하였다။ သတ္တဝါအားလုံး၏ အတ္တမန်သည် တစ်ပါးတည်းသော အနန္တ သီဝသာ ဖြစ်ကြောင်း သိမြင်ပြီး၊ သီဝမရှိလျှင် ဤလောက၌ မည်သည့်အရာမျှ မည်သည့်နေရာတွင်မျှ မရှိကြောင်း နားလည်하였다။
Verse 97
एवं पूर्णं निष्प्रपंचं ज्ञानं प्राप्नोति दुर्लभम् । प्राप्तज्ञानस्तदा राजा जातो हि शिववल्लभः
ဤသို့ဖြင့် လောကီအရှုပ်အထွေးမှ ကင်းလွတ်သော ပြည့်စုံ၍ ရှားပါးသည့် ဉာဏ်ကို သူ ရရှိ하였다။ ထိုဉာဏ်ကို ရရှိပြီးနောက်၊ ထိုမင်းသည် အမှန်တကယ် သီဝ၏ ချစ်ခင်ခံရသူ ဖြစ်လာ하였다။
Verse 98
मुक्तिं सायुज्यतां प्राप्तः शिवरात्रेरुपोषणात् । तेन लब्धं शिवाज्जन्म पुरा यत्कथितं मया
သီဝရာထရီ အုပ်ဝါသကို စောင့်ထိန်းခြင်းကြောင့် သူသည် မုက္ခတိ—သီဝနှင့် စာယုဇျ (ပေါင်းစည်းခြင်း) ကို ရရှိ하였다။ ထို့ကြောင့် သီဝမှ ပေးအပ်သော မွေးဖွားခြင်းကိုလည်း ရခဲ့သည်ဟု၊ ငါ ယခင်က ပြောခဲ့သကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။
Verse 99
दाक्षायणीवीयो गाच्च जटाजूटेन विस्तरात् । य उत्पन्नो मस्तकाच्च शिवस्य परमात्मनः । वीरभद्रेति विख्यातो दक्षयज्ञविनाशनः
အထွတ်အမြတ် အတ္တမဟာဖြစ်သော ရှီဝ၏ ကျယ်ပြန့်သော ဂျဋာဆံပင်အုပ်မှ ဒါက္ရှာယဏီအတွက် မဟာသူရဲတစ်ပါး ထွက်ပေါ်လာ၏။ ရှီဝ၏ ဦးခေါင်းမှ မွေးဖွား၍ «ဝီရဘဒ္ဒရ» ဟု ကျော်ကြားကာ ဒက္ရှ၏ ယဇ္ဉပူဇာကို ဖျက်ဆီးသူ ဖြစ်၏။
Verse 100
शिवरात्रिव्रतेनैव तारिता बहवः पुरा । प्राप्ताः सिद्धिं पुरा विप्रा भरताद्याश्च देहिनः
ရှီဝရာထရီ ဝရတတစ်ပါးတည်းဖြင့်ပင် ရှေးကာလ၌ လူအများကို သံသရာမှ ကူးမြောက်စေခဲ့သည်။ ယခင်က ဗြာဟ္မဏများနှင့် ဘာရတတို့ကဲ့သို့ ကိုယ်ရှိသတ္တဝါများသည် စိဒ္ဓိ (siddhi) ကို ရရှိခဲ့ကြ၏။
Verse 101
मांधाता धुन्धुमारिश्च हरिश्चन्द्रादयो नृपाः । प्राप्ताः सिद्धिमनेनेव व्रतेन परमेण हि
မန်ဓာတာ၊ ဓုန္ဓုမာရီ၊ ဟရိရှ္ချန္ဒြ စသည့် မင်းများနှင့် အခြားဘုရင်များသည် ဤအထွတ်အမြတ် ဝရတတစ်ပါးတည်းဖြင့်ပင် စိဒ္ဓိကို ရရှိခဲ့ကြ၏။
Verse 102
ततो गिरीशो गिरिजासमेतः क्रीडान्वितोऽसौ गिरिराजमस्तके । द्यूतं तथैवाक्षयुतं परेशो युक्तो भवान्या स भृशं चकार
ထို့နောက် ဂိရီရှ (ရှီဝ) သည် ဂိရီဇာ (ပါရဝတီ) နှင့်အတူ တောင်မင်း၏ ထိပ်ဖျားပေါ်တွင် ပျော်ရွှင်စွာ ကစားလျက်ရှိ၏။ အထွတ်အမြတ် အရှင်သည် ဘဝါနီနှင့် တွဲဖက်ကာ အက္ခ (အန်စာတုံး) များဖြင့် အန်စာကစားကို အလွန်ပြင်းပြစွာ ပြုလုပ်တော်မူ၏။