
ဤအဓ್ಯಾಯ၌ တာရကာကို ကာရ္တ္တိကေယျ (ကုမာရ) သတ်ပြီးနောက် ဘာဖြစ်သနည်းဟု ရှောနက မေးမြန်းသည်။ လောမရှက ကုမာရတတ္တဝါကို မြှောက်တင်ချီးမွမ်းကာ၊ သူ၏ ဒർശန (မြင်တွေ့ခြင်း) သည် လူမှုရေးအရ ပယ်ချခံရသူများတောင် ချက်ချင်း သန့်စင်စေနိုင်ကြောင်း ပြော၍ ကုသိုလ်သည် အဆင့်အတန်းထက် ကျော်လွန်ကြောင်း ထင်ဟပ်စေသည်။ ထို့နောက် ယမ (ဓမ္မရာဇ) သည် ဘြဟ္မာနှင့် ဝိෂ္ဏုတို့နှင့်အတူ သင်္ကရ (ရှီဝ) ထံသို့ လာရောက်ကာ မృత్యုဉ္ဇယ စသည့် နာမတော်များဖြင့် ချီးမွမ်းပြီး၊ ကာရ္တ္တိကေယျ၏ ဒർശနကြောင့် ကောင်းကင်တံခါး ပွင့်လင်းသွားသကဲ့သို့ အပြစ်ရှိသူများပါ ဝင်နိုင်မည်ဟု စိုးရိမ်ကြောင်း တင်ပြသည်။ ရှီဝက ယင်းကို ကမ္မဆက်လက်မှုနှင့် အတွင်းစိတ်အနေအထားအပေါ် ပြန်လည်တင်ပြကာ၊ အဟောင်းကာလမှ စံသတ်မှတ်ထားသော သံစ్కာရများနှင့် အတိတ်လေ့ကျင့်မှုကြောင့် ရုတ်တရက် သန့်စင်မှု ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ရှင်းလင်းသည်။ ထို့ပြင် တီရ္ထ၊ ယဇ္ဉ၊ ဒါနတို့ကို စိတ်သန့်စင်ရေး ကိရိယာများအဖြစ် အတည်ပြုကာ၊ အဒွైతသဘောတရားကို ထူထောင်သင်ကြားသည်—အတ္တသည် ဂုဏ်သုံးပါးနှင့် ဒွိတဝါဒကို ကျော်လွန်၍၊ မာယာသည် ခွံ-ငွေ၊ ကြိုး-မြွေ ဥပမာများကဲ့သို့ မှားယွင်းသဘောယူခြင်းဖြစ်ပြီး၊ မမတာ (ပိုင်ဆိုင်လိုမှု) နှင့် ကိလေသာများကို လွှတ်ချခြင်းဖြင့် မုက္ခရရှိကြောင်း။ စကား (śabda) ၏ ကန့်သတ်ချက်နှင့် သိနိုင်ရာအပေါ် ဆွေးနွေးပြီး နောက်ဆုံးတွင် နားထောင်ခြင်း၊ စဉ်းစားခြင်း၊ ခွဲခြားသိမြင်ခြင်းကို နည်းလမ်းအဖြစ် ထုတ်ပြသည်။ တာရကာသေပြီးနောက် တောင်တန်းများက ကာရ္တ္တိကေယျကို သီချင်းဖြင့် ချီးမွမ်းကြပြီး၊ သူက တောင်များကို လိင်္ဂရုပ်သို့ ပြောင်းလဲကာ အနာဂတ်၌ ရှီဝ၏ နေရာတော်များ ဖြစ်စေရန် ကောင်းချီးပေး၍ ထင်ရှားသော တောင်တန်းများကို ဖော်ပြသည်။ နန္ဒိန်က လိင်္ဂပူဇာအကြောင်း မေးရာ၊ ကာရ္တ္တိကေယျက ရတနာ/သတ္တုဖြင့် ပြုလုပ်သော လိင်္ဂများကို ခွဲခြားကာ အချို့သော နေရာများကို အထူးတန်ဖိုးထားပြီး၊ နర్మဒါ (ရေဝါ) မြစ်မှ ဘာဏလိင်္ဂများကို သေချာစွာ တင်သွင်းတပ်ဆင်၍ ပူဇာပြုရန် ညွှန်ကြားသည်။ အဆုံးတွင် ပဉ္စာက္ခရီမంత్ర၊ စိတ်ပြန်လည်ဆုတ်ခွာခြင်း၊ သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် တန်းတူမြင်ခြင်းနှင့် သီလထိန်းသိမ်းခြင်းတို့ကို လေ့ကျင့်မှု၏ လက္ခဏာများအဖြစ် ချိတ်ဆက်ထားသည်။
Verse 1
शोनक उवाच । हत्वा तं तारकं संख्ये कुमारेण महात्मना । किं कृतं सुमहद्विप्र तत्सर्वं वक्तुमर्हसि
ရှောနကက ပြောသည်။ “မဟာစိတ်ဓာတ်ရှိသော ကုမာရက တိုက်ပွဲတွင် တာရကကို သတ်ပြီးနောက်၊ အို ဗြာဟ္မဏ၊ အလွန်ကြီးမြတ်သော အဖြစ်အပျက်များ မည်သို့ ဆက်ဖြစ်သနည်း။ အားလုံးကို ပြောပြသင့်သည်။”
Verse 2
कुमारो ह्यपरः शंभुर्येन सर्वमिदं ततम् । तपसा तोषितः शंभुर्ददाति परमं पदम्
ကုမာရသည် အမှန်တကယ် ရှမ္ဘု (ရှီဝ) ၏ အခြားရূপတစ်ပါး ဖြစ်၍ ဤလောကအလုံးစုံကို ထိုသူဖြင့် ပြည့်နှံ့ထားသည်။ ရှမ္ဘုသည် တပဿာကြောင့် ပျော်ရွှင်တော်မူလျှင် အမြင့်ဆုံးသော အခြေအနေကို ပေးတော်မူ၏။
Verse 3
कुमारो दर्शनात्सद्यः सफलो हि नृणां सदा । ये पापिनो ह्यधर्म्मिष्ठाः श्वपचा अपि लोमश । दर्शनाद्धूतपापास्ते भवंत्येव न संशयः
ကုမာရကို မြင်ရုံဖြင့်ပင် လူတို့သည် ချက်ချင်း အကျိုးတရားကို အမြဲရရှိကြသည်။ အပြစ်များ၍ အဓမ္မကို လိုက်စားသူများ—ခွေးသားချက်သူများပင်လျှင်၊ အို လောမရှာ—ထိုဒർശနကြောင့် အပြစ်ကင်းစင်ကြသည်ဟု သံသယမရှိ။
Verse 4
शौनकस्य वचः श्रुत्वा उवाच चरितं तदा । व्यास शिष्यो महाप्रज्ञः कुमारस्य महात्मनः
ရှောနက၏ စကားကို ကြားပြီးနောက်၊ ဗျာသ၏ ပညာကြီးသော တပည့်သည် မဟာစိတ်ဓာတ်ရှိသော ကုမာရ၏ သန့်ရှင်းသော လုပ်ရပ်များကို ထိုအခါ စတင်ဖော်ပြလေသည်။
Verse 5
लोमश उवाच । ह्ताव तं तारकं संख्ये देवानामजयं ततः । अवध्यं च द्विजश्रेष्ठाः कुमारो जयमाप्तवान्
လောမရှာက ပြောသည်။ တိုက်ပွဲတွင် တာရကကို သတ်ပြီးနောက်—ဒေဝတို့ မအနိုင်ယူနိုင်သူ၊ မသတ်နိုင်ဟု သတ်မှတ်ထားသူကို—ကုမာရ (စကန္ဒ) သည် အို နှစ်ကြိမ်မွေးမြတ်သူတို့အထဲမှ အကောင်းဆုံးရေ၊ အောင်ပွဲကို ရရှိလေသည်။
Verse 6
महिमा हि कुमारस्य सर्वशास्त्रेषु कथ्यते । वेदैश्च स्वागमैश्चापि पुराणैश्च तथैव च
အမှန်တကယ် ကုမာရ၏ မဟိမကို သာသနာကျမ်းအပေါင်းတို့၌ ကြေညာထားသည်—ဝေဒများ၊ (ရှိုင်ဝ) အာဂမများနှင့် ပုရာဏများတွင်လည်း ထိုနည်းတူပင်။
Verse 7
तथोपनिषदैश्चैव मीमांसाद्वितयेन तु । एवंभूतः कुमारोयमशक्यो वर्णितुं द्विजाः
ထို့အတူ ဥပနိရှဒ်များနှင့် မီမాంసာနှစ်မျိုးတို့ဖြင့်လည်း—ဤကုမာရသည် ထိုသို့သောအဖြစ်ရှိ၍ အပြည့်အစုံဖော်ပြရန် မဖြစ်နိုင်ပါ၊ အို ဒွိဇတို့။
Verse 8
यो हि दर्शनमात्रेण पुनाति सकलं जगत् । त्रातारं भुवनस्यास्य निशम्य पितृराट्स्वयम्
အကြောင်းမူကား သူ့ကို မြင်ရုံသာဖြင့်ပင် ကမ္ဘာလောကတစ်လောကလုံးကို သန့်စင်စေသူဖြစ်သည်—ဤဗုဝန၏ ကယ်တင်ရှင်ဟု ကြားသိသဖြင့် ပိတೃရာတ် (ယမ) ကိုယ်တိုင်ပင် လှုပ်ရှား၍ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
Verse 9
ब्रह्माणं च पुरस्कृत्य विष्णुं चैव सवासवम् । स ययौ त्वरितेनैव शंकरं लोकशंकरम् । तृष्टाव प्रयतो भूत्वा दक्षिणाशापतिः स्वयम्
ဗြဟ္မာကို ရှေ့တန်းတင်၍၊ ဗိဿနုကိုလည်း ဝါသဝ (အိန္ဒြ) နှင့်အတူ ခေါ်ယူကာ၊ သူသည် လောကအကျိုးပြုရှင် သင်္ကရ (ရှင်ကရ) ထံသို့ အလျင်အမြန် သွားရောက်하였다။ ထို့နောက် ဒက္ခိဏာရှာပတိ (ယမ) ကိုယ်တိုင်ပင် ရိုသေစိတ်ဖြင့် ချီးမွမ်းတော်မူ하였다။
Verse 10
नमो भर्गाय देवाय देवानां पतये नमः । मृत्युंजयाय रुद्राय ईशानाय कपर्द्दिने
တောက်ပသော အရှင် ဘရ္ဂ (Bharga) ထံ နမော; ဒေဝတို့၏ အရှင်ထံ နမော။ သေမင်းကို အနိုင်ယူသော မృత్యုဉ္ဇယ (Mṛtyuṃjaya) ထံ နမော; ရုဒြ (Rudra) ထံ၊ ဣရှာန (Īśāna) ထံ၊ ဆံပင်ချည်ထုံးတော်မူသော ကပရ္ဒိန် (Kapardin) ထံ နမော။
Verse 11
नीलकंठाय शर्वाय व्योमावयवरूपिणे । कालाय कालनाथाय कालरूपाय वै नमः
လည်ချောင်းပြာတော် နီလကဏ္ဍ၊ ရှရဝ (Śarva) သို့လည်းကောင်း၊ အာကာသ၏ အကျယ်အဝန်းကို ကိုယ်အင်္ဂါအဖြစ် ထင်ရှားသော အရှင်သို့လည်းကောင်း နမောတော်တင်ပါ၏။ ကာလ (အချိန်) သို့၊ ကာလ၏ အရှင်သို့၊ ကာလကိုယ်တိုင်ဖြစ်သော သဘောတရားရှိတော်မူသူသို့လည်း နမောတော်တင်ပါ၏။
Verse 12
यमेन स्तूयमानो हि उवाच प्रभुरीश्वरः । किमर्थमागतोऽसि त्वं तत्सर्वं कथयस्व नः
ယမက ချီးမွမ်းနေစဉ်၊ အရှင်ဣශ්ဝရ (Īśvara) သည် မိန့်တော်မူ၏— “သင်သည် မည်သည့်အကြောင်းကြောင့် လာသနည်း။ အားလုံးကို ငါတို့အား ပြောကြားလော့။”
Verse 13
यम उवाच । श्रूयतां देवदेवेश वाक्य वाक्यविशारद । तपसा परमेणैव तुष्टिं प्राप्तोसि शंकर
ယမက ပြော၏— “ကြားနာတော်မူပါ၊ ဒေဝဒေဝေရှ (ဘုရားတို့၏ ဘုရား)၊ စကားအရာ၌ ကျွမ်းကျင်တော်မူသော အရှင်။ အမြင့်မြတ်ဆုံးသော တပသ (အာစီတပ) ဖြင့် သင်သည် ပြည့်စုံသော ပီတိတော်ကို ရရှိတော်မူပြီ၊ ရှင်ကရ (Śaṅkara) အရှင်။”
Verse 14
कर्मणा परमेणैव ब्रह्मा लोकपितामहः । तुष्टिमेति न संदेहो वराणां हि सदा प्रभुः
အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ကర్మ (တာဝန်ကို မှန်ကန်စွာ ဆောင်ရွက်ခြင်း) ဖြင့် လောကပိတామဟ ဘြဟ္မာသည် စိတ်ကျေနပ်မှုကို ရရှိသည်—သံသယမရှိ။ အကြောင်းမူကား အရှင်သည် အမြဲတမ်း ကောင်းချီးပေးတော်မူသူ ဖြစ်၏။
Verse 15
तथा विष्णुर्हि भगवान्वेदवेद्यः सनातनः । यज्ञैरनेकैः संतुष्ट उपवासव्रतैस्तथा
ထိုနည်းတူပင်၊ ဝေဒများဖြင့် သိမြင်နိုင်သော အနန္တသနာတန ဘဂဝန် ဗိṣṇုသည် ယဇ္ဉများ အမျိုးမျိုးဖြင့်လည်းကောင်း၊ အစာရှောင်ခြင်းနှင့် ဝရတ (သစ္စာကတိ အကျင့်) များဖြင့်လည်းကောင်း ပီတိတော်ရ၏။
Verse 16
ददाति केवलं भावं येन कैवल्यमाप्नुयुः । नराः सर्वे मम मतं नान्यता हि वचो मम
သူသည် ကဲဝလျ (လွတ်မြောက်သော တစ်ဦးတည်းတည်မှု) ကိုရောက်စေသော တစ်စိတ်တစ်သဘော “ဘဝ” ကိုသာ ပေးတော်မူ၏။ လူအားလုံးသည် ငါ၏အမြင်ကို လက်ခံကြလော့—ငါ၏စကား၌ အခြားအဓိပ္ပါယ် မရှိ။
Verse 17
ददाति तुष्टो वै भोगं तथा स्वर्गादिसंपदः । सूर्यो नमस्ययाऽरोग्यं ददातीह न चान्यथा
ပျော်ရွှင်တော်မူသော် ဘောဂနှင့် ကောင်းကျိုးစည်းစိမ်၊ ကောင်းကင်ဘုံအစရှိသည့် စည်းစိမ်များကို ပေးတော်မူ၏။ နေမင်းကို နမස්ကာရပြု၍ ပူဇော်လျှင် ဤလောက၌ ကျန်းမာရေးကို ပေးတော်မူသည်—အခြားမဟုတ်။
Verse 18
गणेशो हि महादेव अर्घ्यपाद्यादिचंदनैः । मंत्रावृत्त्या तथा शंभो निर्विघ्नं च करिष्यति
အို မဟာဒေဝ၊ ဂဏေရှသည် အර්ဃျ၊ ပါဒျ နှင့် စန္ဒန်စသည်တို့ဖြင့် ပူဇော်ကာ မန္တရရွတ်ဆိုခြင်းဖြင့်လည်း၊ အို သမ္ဘု၊ လုပ်ငန်းကို အတားအဆီးကင်းစေမည်။
Verse 19
तथान्ये लोकपाः सर्वे यथाशक्त्या फलप्रदाः । यज्ञाध्ययनदानाद्यैः परितुष्टाश्च शंकर
ထိုနည်းတူ အခြားသော လောကပါလများအားလုံးသည် မိမိတို့၏အင်အားအတိုင်း အကျိုးफलကို ပေးကြ၏။ အို ရှင်ကရ၊ ယဇ္ဉ၊ ဝေဒသင်ကြားခြင်း၊ ဒါနနှင့် အစရှိသဖြင့်လည်း သူတို့သည် ပျော်ရွှင်ကြ၏။
Verse 20
महदाश्चर्य संभूतं सर्वेषां प्राणिनामिह । कृतं च तव पुत्रेण स्वर्गद्वारमपावृताम्
ဤနေရာ၌ သတ္တဝါအားလုံးအတွက် အံ့ဩဖွယ်ကြီးတစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာ၏။ သင်၏သားတော်ကြောင့် ကောင်းကင်ဘုံ၏ တံခါးကို ဖွင့်လှစ်ထားပြီ။
Verse 21
दर्शनाच्च कुमारस्य सर्वे स्वर्गैकसो नराः । पापिनोऽपि महादेव जाता नास्त्यत्र संशयः
ကူမာရာကို မြင်ရုံသာဖြင့် လူအားလုံးသည် တစ်ခဏတည်း ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်ကြ၏။ အပြစ်ရှိသူများပင်လျှင်၊ ဟေ မဟာဒေဝ၊ ထိုသို့ ဖြစ်ကြသည်—ဤအပေါ် သံသယမရှိ။
Verse 22
मया किं क्रियतां देव कार्याकार्यव्यवस्थितौ । ये सत्यशीलाः शांताश्च वदान्या निरवग्रहाः
ဟေ ဒေဝ၊ လုပ်သင့်သည်နှင့် မလုပ်သင့်သည်ကို ခွဲခြားဆုံးဖြတ်ရာတွင် ကျွန်ုပ် ဘာလုပ်ရမည်နည်း။ အကြောင်းမှာ သစ္စာကို စောင့်ထိန်းသူ၊ စိတ်ငြိမ်းသူ၊ ရက်ရောသူ၊ အငြင်းပွားမှုမရှိသူတို့ ရှိကြသည်။
Verse 23
जितेंद्रिया अलुब्धाश्च कामरागविवर्जिताः । याज्ञिका धर्मनिष्ठाश्च वेदवेदांगपारगाः
သူတို့သည် အင်္ဒြိယကို အနိုင်ယူထား၍ လောဘကင်း၊ ကာမနှင့် ရာဂမှ ကင်းလွတ်ကြ၏။ ယဇ္ဉပြုသူများဖြစ်၍ ဓမ္မ၌ တည်ကြည်ကာ ဝေဒနှင့် ဝေဒာင်္ဂတို့ကို ကျွမ်းကျင်ကြသည်။
Verse 24
यां गतिं यांति वै शंभो सर्वे सुकृतिनोपि हि । तां गतिं दर्शनात्सर्वे श्वपचा अधमा अपि
ဟေ သမ္ဘု၊ ကုသိုလ်ရှိသူအားလုံးပင် ရောက်သည့် အခြေအနေကို—မြင်ရုံသာဖြင့် လူအားလုံး ရောက်ကြ၏။ ခွေးသားချက်သူနှင့် အနိမ့်ဆုံးသူများပင်လျှင် ထိုအခြေအနေတူတူ ရောက်ကြသည်။
Verse 25
कुमारस्य च देवेश महदाश्चर्यकर्मणः । कार्त्तिक्यां कृत्तिकायोगसहितायां शिवस्य च
ဟေ ဒေဝေရှ၊ ကူမာရာ၏ လုပ်ရပ်များသည် အလွန်အံ့ဩဖွယ်ကောင်း၏။ အထူးသဖြင့် ကာရ္တ္တိက လတွင် ကృတ္တိကာ နက္ခတ်နှင့် ယောဂပေါင်းစည်းသည့်အခါ၌လည်းကောင်း၊ ရှိဝနှင့် ဆိုင်သော အရာများ၌လည်းကောင်း ဖြစ်၏။
Verse 26
शिवस्य तनयं दृष्ट्वा ते यांति स्वकुलैः सह । कोटिभिर्बहुभिश्चैव मत्स्थानं परिमुच्य वै
ရှီဝ၏သားတော်ကို မြင်တွေ့ပြီးနောက်၊ သူတို့သည် မိမိတို့၏ မိသားစုများနှင့်အတူ—ကုဋိများစွာဖြင့်—ယမ၏လောက (ကျွန်ုပ်၏အာဏာနယ်) ကို လုံးဝစွန့်ခွာ၍ ထွက်ခွာကြသည်။
Verse 27
कुमारदर्शनात्सर्वे श्वपचा अपि यांति वै । सद्गतिं त्वरितेनैव किं क्रियेत मयाधुना
ကူမာရ (ကူမာရ) ကို မြင်ရုံဖြင့်ပင်၊ အားလုံး—အနိမ့်ဆုံးသော śvapaca များတောင်—လျင်မြန်စွာ ကောင်းမွန်သော သွားရာ (သုဂတိ) ကို ရောက်ကြသည်။ ထိုသို့ဖြစ်လျှင် ယခု ကျွန်ုပ် ဘာလုပ်ရမည်နည်း။
Verse 28
यमस्य वचनं श्रुत्वा शंकरो वाक्यमब्रवीत्
ယမ၏စကားကို ကြားပြီးနောက်၊ ရှင်ကရ (ရှီဝ) သည် ပြန်လည်၍ မိန့်ကြားတော်မူ၏။
Verse 29
शंकर उवाच । येषां त्वंतगतं पापं जनानां पुण्यकर्मणाम् । विशुद्धभावो भो धर्म्म तेषां मनसि वर्त्तते
ရှင်ကရ မိန့်တော်မူသည်—“အို ဓမ္မ (ယမ) ရေ၊ ကုသိုလ်ကံပြုသော လူတို့တွင် အပြစ်ကံသည် အဆုံးသတ်သွားသောအခါ၊ စင်ကြယ်သော စိတ်သဘောထားသည် သူတို့၏ မနော၌ တည်နေ၏။”
Verse 30
सत्तीर्थगमनायैव दर्शनार्थं सतामिह । वांछा च महती तेषां जायते पूर्वकारिता
ထိုသို့သောသူတို့တွင်၊ ယခင်က ပြုခဲ့သော ကံကြောင့် ပေါက်ဖွားလာသည့် ဆန္ဒကြီးတစ်ရပ် ဖြစ်ပေါ်လာသည်—စင်ကြယ်သော တီရ္ထ (sat-tīrtha) များသို့ သွားလိုခြင်းနှင့် ဤလောက၌ သဒ္ဓါဝန်သူတော်ကောင်းတို့၏ ဒർശနကို ရယူလိုခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
Verse 31
बहूनां जन्मनामंते मयि भावोऽनुवर्त्तते । प्राणिनां सर्वभावेन जन्माभ्यासेनभो यम
အို ယမမင်း၊ မွေးဖွားမှုများစွာ၏ အဆုံးတွင် သတ္တဝါတို့အတွင်း ငါ့အပေါ် ဘက္တိစိတ်သည် ဆက်လက်ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ထိုသည်မှာ မွေးဖွားခြင်းကို ထပ်ခါထပ်ခါ လေ့ကျင့်လာသော အင်အားနှင့် အတွင်းစိတ်အလေ့အကျင့်ကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 32
तस्मात्सुकृतिनः सर्वे येषां भावोऽनुवर्त्ते । जन्मजन्मानुवृत्तानां विस्मयं नैव कारयेत्
ထို့ကြောင့် ကုသိုလ်ကောင်းရှိ၍ သီလသမာဓိပြည့်စုံသူတို့—ဘက္တိစိတ်အလေ့အထ ဆက်လက်ရှိသူတို့ကို အံ့ဩစရာဟု မထင်ရ။ အကြောင်းမှာ ထိုဆက်လက်မှုသည် မွေးဖွားမှုတစ်ဘဝမှ တစ်ဘဝသို့ သယ်ဆောင်လာသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 33
स्त्रीबालशूद्राः श्वपचाधमाश्च प्राग्जन्मसंस्कारवशाद्धि धर्म्म । योनिं पापिषु वर्त्तमानास्तथापि शुद्धा मनुजा भवंति
အို ဓမ္မ၊ မိန်းမ၊ ကလေး၊ ရှူဒြာတို့နှင့် śvapaca ဟုခေါ်သော အနိမ့်ဆုံးဟု သတ်မှတ်ခံရသူတို့ပင်လျှင် ယခင်ဘဝမှ စံသတ်မှတ်ချက်များ(သံစကား)၏ အင်အားကြောင့်—ယခုဘဝ၌ အပြစ်ရှိသကဲ့သို့သော အခြေအနေ သို့မဟုတ် မျိုးရိုးအတွင်း နေထိုင်နေရသော်လည်း—သန့်ရှင်းသော လူသားများ ဖြစ်လာနိုင်သည်။
Verse 34
तथा सितेन मनसा च भवंति सर्वे सर्वेषु चैव विषयेषु भवंति तज्ज्ञाः । दैवेन पूर्वचरितेन भवंति सर्वे सुराश्चेंद्रादयो लोकपालाः प्राक्तनेन
ထို့အတူ အားလုံးသည် သန့်ရှင်းတောက်ပသော စိတ်ကို ပိုင်ဆိုင်လာကြပြီး အရာရာတိုင်း၌ ခွဲခြားသိမြင်နိုင်သူများ ဖြစ်လာကြသည်။ ယခင်က ပြုခဲ့သော အကျင့်အကြံကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ကံကြမ္မာအရ ဤအရာအားလုံး ဖြစ်လာသည်—အင်ဒြာနှင့် အခြား လောကပာလတို့က ယခင်ကံကြောင့် မိမိတို့ အဆင့်အတန်းကို ရရှိသကဲ့သို့ပင်။
Verse 35
जाता ह्यमी भूतगणाश्च सर्वे ह्यमी ऋषयो ह्यमी देवताश्च
အမှန်တကယ်ပင် ဤသတ္တဝါအစုအဝေးတို့အားလုံး မွေးဖွားလာကြသည်။ ထို့အတူ ဤရိရှီတို့လည်း မွေးဖွားလာကြသည်၊ ဤဒေဝတာတို့လည်း မွေးဖွားလာကြသည်။
Verse 36
विस्मयो नैव कर्त्तव्यस्त्वया वापि कुमारके । कुमारदर्शने चैव धर्मराज निबोध मे
ဤကလေးကြောင့်လည်း မအံ့ဩပါနှင့်၊ သူကိုမြင်ရသော်လည်း မအံ့ဩပါနှင့်။ အို ဓမ္မရာဇာ၊ ငါပြောသမျှကို နားလည်လော့။
Verse 37
वचनं कर्मसंयुक्तं सर्वेषां फलदायकम् । सर्वतीर्थानि यज्ञाश्च दानानि विविधानि च । कार्याणि मनःशुद्ध्यर्थं नात्र कार्या विचारणा
စကားသည် ကောင်းသောကမ္မနှင့် တွဲဖက်လျှင် အားလုံးအတွက် အကျိုးပေးတတ်၏။ တီရ္ထများ၊ ယဇ္ဉများနှင့် အမျိုးမျိုးသော ဒါနတို့ကို စိတ်သန့်စင်ရန် ပြုလုပ်ရမည်—ဤအကြောင်း၌ သံသယမလို။
Verse 38
मनसा भावितो ह्यात्मा आत्मनात्मानमेव च । आत्मा अहं च सर्वेषआं प्राणिनां हि व्यवस्थितः
အတ္တမန်သည် စိတ်ကြောင့် ပုံဖော်ခံရ၏၊ ထို့ပြင် မိမိအတ္တမန်က မိမိကိုယ်ကိုပင် ပုံဖော်၏။ ငါ—အာတ္မန်—သည် သက်ရှိအပေါင်းတို့အတွင်း တည်ရှိနေ၏။
Verse 39
अहं सदा भावयुक्त आत्मसंस्थो निरंतरः । जंगमाजंगमानां च सत्यं प्रति वदामि ते
ငါသည် အမြဲတမ်း သန့်ရှင်းသော ဖြစ်တည်မှုနှင့် ယှဉ်တွဲ၍ အတ္တမန်အတွင်း မပြတ်မတောက် တည်ရှိ၏။ လှုပ်ရှားသည့်အရာနှင့် မလှုပ်ရှားသည့်အရာတို့အကြောင်း အမှန်တရားကို သင့်အား ငါပြော၏။
Verse 40
द्वंद्वातीतो निर्विकल्पो हि साक्षात्स्वस्थो नित्यो नित्ययुक्तो निरीहः । कूटस्थो वै कल्पभेदप्रवादैर्बहिष्कृतो बोधबोध्यो ह्यनन्तः
ဒွန္ဒွများကို ကျော်လွန်၍ အတွေးတည်ဆောက်မှုကင်းသော၊ ကိုယ်တိုင်တည်ငြိမ်စွာ ရှိနေသော—အနန္တကာလ၊ အမြဲတမ်း ယှဉ်တွဲနေပြီး ဆန္ဒကင်းသော—သူသည် မပြောင်းလဲဘဲ တည်တံ့၏။ ယုဂနှင့် ကာလစက်ဝိုင်း ကွဲပြားမှုအပေါ် အငြင်းပွားမှုများကို ကျော်လွန်၍ သူသည် အနန္တ—သန့်ရှင်းသော ဗောဓိ (အသိဉာဏ်) ဖြစ်ပြီး နိုးကြားခြင်းဖြင့်သာ သိမြင်နိုင်၏။
Verse 41
विस्मृत्य चैनं स्वात्मानं केवलं बोधलक्षणम् । संसारिणो हि दृश्यंते समस्ता जीवराशयः
မိမိ၏အတ္တကို—သန့်ရှင်းသောသိမြင်မှုသာလက္ခဏာဖြစ်သောအတ္တကို—မေ့လျော့သဖြင့်၊ သတ္တဝါအစုအဝေးအားလုံးသည် သံသရာ၌ လှည့်လည်သူများအဖြစ် မြင်ရသည်။
Verse 42
अहं ब्रह्मा च विष्णुश्च त्रयोऽमी गुणकारिणः । सृष्टिपालनसंहारकारका नान्यथा भवेत्
ငါ၊ ဗြဟ္မာနှင့် ဗိဿနု—ဤသုံးပါးသည် ဂုဏ်သုံးပါးအားဖြင့် လုပ်ဆောင်ကြသည်။ ဖန်ဆင်းခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ပျက်သိမ်းခြင်း၏ အကျိုးဆောင်များဖြစ်၍ အခြားသို့ မဖြစ်နိုင်။
Verse 43
अहंकारवृतेनैव कर्मणा कारितावयम् । यूयं च सर्वे विबुधा मनुष्याश्च खगादयः
အဟင်ကာရဖြင့် ဖုံးကွယ်ထားသော ကမ္မတရားကြောင့်သာ ငါတို့ကို လုပ်ဆောင်စေသည်။ သင်တို့အားလုံးလည်း ထိုနည်းတူ—ဒေဝတားများ၊ လူများ၊ ငှက်တို့နှင့် အခြားတို့။
Verse 44
पश्वादयः पृथग्भूतास्तथान्ये बहवो ह्यमी । पृथक्पृथक्समीचीना गुणवतश्च संसृतौ
တိရစ္ဆာန်တို့နှင့် အခြားတို့သည် အမျိုးအစားခွဲခြား၍ တည်ရှိကြပြီး အခြားများစွာလည်း ရှိသည်။ သံသရာ၌ ဂုဏ်သုံးပါးအလိုက် တစ်ဦးချင်းစီသည် မိမိအခြေအနေသီးသန့်နှင့် ကိုက်ညီနေသည်။
Verse 45
पतिता मृगतृष्णायां मायया च वशीकृताः । वयं सर्वे च विबुधाः प्राज्ञाः पंडितमानिनः
မိရဂ္ဂတရိရှ္ဏာ (ရေမြင်မက်) ထဲသို့ ကျရောက်ကာ မာယာ၏ အာဏာအောက်သို့ ဝင်သွားကြသဖြင့်၊ ငါတို့အားလုံးသည်—ပညာရှိ၊ သိမြင်တတ်သူဖြစ်သော်လည်း—မိမိကိုယ်ကို ပညာရှင်စစ်ဟုသာ ထင်ယောင်ကြသည်။
Verse 46
परस्परं दूषयंतो मिथ्यावादरताः खलाः
အချင်းချင်းကို အပြစ်တင်ကဲ့ရဲ့၍ မုသားစကားကို နှစ်သက်သော စိတ်နိမ့်သူတို့ ဖြစ်ကြ၏။
Verse 47
त्रैगुणा भवसंपन्ना अतत्तवज्ञाश्च रागिणः । कामक्रोधभयद्वेषमदमात्सर्यसंयुताः
သုံးဂုဏ်တရားတို့ဖြင့် ချည်နှောင်ခံရ၍ လောကဘဝဖြစ်ပေါ်မှုသာ ပြည့်စုံကာ အတတ္တဝကို မသိကြ; ရာဂဖြင့် လောင်ကျွမ်း၍ ကာမ၊ က్రોધ၊ ကြောက်ရွံ့မှု၊ မုန်းတီးမှု၊ မာနနှင့် မနာလိုမှုတို့ ပြည့်နှက်ကြ၏။
Verse 48
परस्परं दूषयंतो ह्यतत्त्वज्ञा बहिर्मुखाः । तस्मादेवं विदित्वाथ असत्यं गुणभेदतः
အမှန်တကယ်အားဖြင့် အတတ္တဝကို မသိဘဲ အပြင်ဘက်သို့ မျက်နှာမူနေသူတို့သည် အချင်းချင်းကို ကဲ့ရဲ့ကြ၏။ ထို့ကြောင့် ဤသို့ သိမြင်ပြီးနောက်၊ ဂုဏ်ခွဲခြားမှုကြောင့် “အမှန်” ဟု ထင်ရသော်လည်း အမြင့်ဆုံးအမှန် မဟုတ်ကြောင်း သိလော့။
Verse 49
गुणातीते च वस्त्वर्थे परमार्थैकदर्शनम्
ဂုဏ်တို့ကို ကျော်လွန်သော အမှန်တရား၌ အမြင့်ဆုံးအမှန်ကိုသာ မြင်သော တစ်ခုတည်းသော ဒർശနရှိ၏။
Verse 50
यस्मिन्भेदो ह्यभेदं च यस्मिन्रागो विरागताम् । क्रोधो ह्यक्रोधतां याति तद्वाम परमं श्रृणु
ထိုအခြေအနေ၌ ကွဲပြားမှုတောင် မကွဲပြားမှုဟု သိမြင်ရ၏; ထို၌ တွယ်တာမှုသည် ဝိရာဂသို့ ပြောင်းလဲ၏; ထို၌ အမျက်သည် အမျက်မရှိခြင်းသို့ ရောက်၏—အချစ်တော်ရေ၊ ထိုအမြင့်ဆုံးအခြေအနေ/သင်ခန်းစာကို နားထောင်လော့။
Verse 51
न तद्भासयते शब्दः कृतकत्वाद्यथा घटः । शब्दो हि जायते धर्म्मः प्रवृत्तिपरमो यतः
စကားသံ (ဝေါဟာရ) သည် အမြင့်ဆုံးသစ္စာတရားကို မထွန်းလင်းစေနိုင်၊ အကြောင်းမှာ ထုတ်လုပ်ကာ ဖြစ်ပေါ်လာသကဲ့သို့ အိုးတစ်လုံးကဲ့သို့ ဖြစ်သောကြောင့်။ အသံ/စကားသည် လောက၌ လှုပ်ရှားလုပ်ဆောင်မှုသို့ ဦးတည်သော သဘောတရားအဖြစ် ဓမ္မအတွင်း၌ ပေါ်ပေါက်လာသည်။
Verse 52
प्रवृत्तिश्च निवृत्तिश्च तथा द्वंद्वानि सर्वशः । विलयं यांति यत्रैव तत्स्थानं शाश्वतं मतम्
လှုပ်ရှားလုပ်ဆောင်မှု (ပဝတ္တိ) နှင့် ပြန်လည်ဆုတ်ခွာခြင်း (နိဝတ္တိ) တို့အပြင် ဒွန္ဒ္ဝ အားလုံးသည် မည်သည့်နေရာ၌ပင် အပြည့်အဝ ပျော်ဝင်သွားသနည်း—ထိုအဘိုဒ်ကို ထာဝရဟု ယူဆကြသည်။
Verse 53
निरंतरं निर्गुणं ज्ञप्तिमात्रं निरंजनं निर्विकाशं निरीहम् । सत्तामात्रं ज्ञानगम्यं स्वसिद्धं स्वयंप्रभं सुप्रभं बोधगम्यम्
အဆက်မပြတ်၍ ဂုဏ်သုံးပါးကို ကျော်လွန်သော၊ အသိအမြင်သက်သက်သာဖြစ်သော၊ အညစ်အကြေးကင်း၍ ပြန့်ကားပြောင်းလဲမှုမရှိ၊ လှုပ်ရှားလုပ်ဆောင်မှုမရှိသော။ ရှိခြင်းသက်သက်၊ ဉာဏ်ဖြင့်သာ ရောက်နိုင်သော၊ ကိုယ်တိုင်တည်မြဲ၍ ကိုယ်တိုင်ထွန်းလင်း၊ ထွန်းလင်းတောက်ပကာ ဘောဓိဖြင့် သိမြင်ရသော။
Verse 54
एतज्ज्ञानं ज्ञानविदो वदंति सर्वात्मभावेन निरीक्षयंति । सर्वातीतं ज्ञानगम्यं विदित्वा येन स्वस्थाः समबुद्ध्या चरंति
ဤသည်ပင် ဉာဏ်ဟု ဉာဏ်သိသူတို့ ဆိုကြသည်။ သူတို့သည် အရာအားလုံး၏ အတ္တမန် (အတ္မန်) ဟူသော စိတ်ဓာတ်ဖြင့် အမှန်တရားကို ကြည့်မြင်ကြသည်။ အရာအားလုံးကို ကျော်လွန်၍ ဉာဏ်ဖြင့်သာ ရောက်နိုင်သော အရာကို သိပြီးနောက်၊ အတွင်း၌ တည်ငြိမ်ကာ စိတ်ညီမျှဖြင့် ဘဝကို လျှောက်လှမ်းကြသည်။
Verse 55
अतीत्य संसारमनादिमूलं मायामयं मायया दुर्विचार्यम् । मायां त्यक्त्वा निर्ममा वीतरागा गच्छंति ते प्रेतराणिनर्विकल्पम्
အစမရှိသော အမြစ်ရှိ၍ မာယာသဘောဖြစ်ကာ မာယာကိုယ်တိုင်ဖြင့်ပင် ခက်ခဲစွာ မစဉ်းစားနိုင်သော သံသရာကို ကျော်လွန်ပြီးနောက်၊ မာယာကို စွန့်ပစ်၍ ပိုင်ဆိုင်လိုစိတ်ကင်း၊ ရာဂကင်းသောသူတို့သည် သေသူတို့၏ လမ်းကြောင်းကိုလည်း ကျော်လွန်ကာ အပြောင်းအလဲမရှိသော အတွေးကင်း (နိရဝိကల్ప) အခြေအနေသို့ ရောက်ကြသည်။
Verse 56
संसृतिः कल्पनामूलं कल्पना ह्यमृतोपमा । यैः कल्पना परित्यक्ता ते यांति परमां गतिम्
သံသရာသည် စိတ်ကူးယဉ်ဖန်တီးမှုကို အမြစ်တည်ထား၏။ စိတ်ကူးယဉ်ခြင်းသည် အမృతရည်ကဲ့သို့ ချိုမြိန်၍ ဆွဲဆောင်တတ်၏။ သို့သော် ထိုဖန်တီးမှုကို စွန့်လွှတ်သူတို့သည် အမြင့်ဆုံးသော ပန်းတိုင်သို့ ရောက်ကြ၏။
Verse 57
शुक्त्यां रजतबुद्धिश्च रज्जुबुद्धिर्यर्थोरणे । मरीचौ जलबुद्धिश्च मिथ्या मिथ्यैव नान्यथा
ခရုခွံ၌ ငွေဟု ထင်မြင်ခြင်း၊ ကြိုးကို မြွေဟု ထင်မြင်ခြင်း၊ မရိချီ၌ ရေဟု ထင်မြင်ခြင်း—ဤအရာတို့သည် မုသာ၊ မုသာသာဖြစ်၍ အခြားမဟုတ်။
Verse 58
सिद्धिः स्वच्छंदवर्त्तित्वं पारतंत्र्यं हि वै मृषा । बद्धो हि परतंत्राख्यो मुक्तः स्वातंत्र्यभावनः
စစ်မှန်သော စိဒ္ဓိသည် ကိုယ့်လွတ်လပ်မှု၌ ကိုယ်တိုင်တည်နေခြင်းပင် ဖြစ်၏။ အခြားပေါ် မူတည်ခြင်းသည် မောဟသာ ဖြစ်၏။ ချည်နှောင်ခံရသူကို ‘မူတည်သူ’ ဟု ခေါ်ကြပြီး လွတ်မြောက်သူသည် အတွင်းရေးရာ ကိုယ်ပိုင်အာဏာခံယူမှု၌ တည်၏။
Verse 59
एको ह्यात्मा विदित्वाथ निर्ममो निरवग्रहः । कुतस्तेषां बंधनं च यथाखे पुष्पमेव च
အတ္တမသည် တစ်ပါးတည်းဟု သိမြင်ပြီးနောက် ‘ငါ့ဟာ’ ဟူသော စွဲလမ်းမှုကင်း၍ ဖမ်းဆုပ်ခြင်းမရှိတော့၏။ ထိုသို့သောသူတို့အတွက် ချည်နှောင်မှု ဘယ်ကလာမည်နည်း—ကောင်းကင်ပေါ် ပန်းကဲ့သို့ပင်။
Verse 60
शशविषाणमेवैतज्त्रानं संसार एव च । किं कार्यं बहुनोक्तेन वचसा निष्फलेन हि
ဤ ‘အသိပညာ’ သည် ယုန်ချိုကဲ့သို့ပင် ဖြစ်၏—သံသရာလည်း (အဆုံးစွန်အဖြစ်) ထိုနည်းတူပင်။ အကျိုးမဲ့သော စကားဖြင့် အများကြီး ပြောဆိုခြင်းသည် ဘာအကျိုးရှိမည်နည်း။
Verse 61
ममतां च निराकृत्य प्राप्तुकामाः परं पदम् । ज्ञानिनस्ते हि विद्वांसो वीतरागा जितेंद्रियाः
ပိုင်ဆိုင်လိုစိတ် (မမတာ) ကိုပယ်ဖျက်၍ အမြင့်ဆုံးအဆင့်သို့ ရောက်လိုသူတို့သည်—ပညာရှိ၊ ဗဟုသုတရှိသူ၊ ရာဂကင်း၍ အာရုံများကို အနိုင်ယူသူများ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 62
यैस्त्यक्तो ममताभावो लोभकोपौ निराकृतौ । ते यांति परमं स्थानं कामक्रोधविवर्जिताः
မမတာစိတ်ကို စွန့်လွှတ်၍ လောဘနှင့် ဒေါသကို ပယ်ဖျက်သူတို့သည်—ကာမနှင့် ကရောဓကင်းစင်ကာ အမြင့်ဆုံးအဆင့်သို့ ရောက်ကြသည်။
Verse 63
यावत्कामश्च लोभश्च रागद्वेषौ व्यवस्थितौ । नाप्नुवंति च तां सिद्धिं शब्दमात्रैकबोधकाः
ကာမနှင့် လောဘ၊ ရာဂနှင့် ဒွေသ တည်မြဲနေသမျှ—စကားလုံးသာ နားလည်သူတို့သည် ထိုစိဒ္ဓိ (ပြည့်စုံမှု) ကို မရနိုင်ကြ။
Verse 64
यम उवाच । शब्दाच्छब्दः प्रवर्त्तेत निःशब्दं ज्ञानमेव च । अनित्यत्वं हि शब्दस्य कथं प्रोक्तं त्वया प्रभो
ယမမင်းက ဆိုသည်—“စကားမှ စကားပင် ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်၏။ သို့သော် ပညာအမှန်သည် စကားမဲ့၏။ စကားသံသည် မတည်မြဲသဖြင့်၊ အရှင်ဘုရား၊ မည်သို့ သင်က စကားဖြင့် သင်ကြားခဲ့ပါသနည်း?”
Verse 65
अक्षरं ब्रह्मपरमं शब्दो वै ह्यरात्मकः । तस्माच्छब्दस्त्वया प्रोक्तो निरीक्षक इति श्रुतम्
အက္ခရာ (မပျက်မယွင်း) သည် အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မန် ဖြစ်၏။ သဗ္ဒ (အသံ/စကား) သည်လည်း ထိုအတ္တ၏ အနှစ်သာရပင် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သင်သည် သဗ္ဒကို “စိစက္ခက” (စိစစ်ဖော်ထုတ်သူ) ဟု ကြေညာခဲ့သည်ဟု ကြားရသည်။
Verse 66
प्रतिपाद्यं हि यत्किंचिच्छब्देनैव विना कथम् । तत्सर्वं कथ्यतां शंभो कार्याकार्यव्यवस्थितौ
ရှင်းလင်းဖော်ပြရမည့် အရာတစ်စုံတစ်ရာကို စကားလုံးမရှိဘဲ မည်သို့ ပြောနိုင်မည်နည်း။ ထို့ကြောင့် အို သမ္ဘု၊ လုပ်သင့်သည့်အရာနှင့် မလုပ်သင့်သည့်အရာတို့၏ ခွဲခြားသတ်မှတ်ချက်ကို အကုန်လုံး မိန့်ကြားပါ။
Verse 67
शंकर उवाच । श्रृणुष्वावहितो भूत्वा परमार्धयुतं वचः । यस्य श्रवणमात्रेण ज्ञातव्यं नावशिष्यते
သင်္ကရ မိန့်တော်မူသည်—အာရုံစိုက်၍ နားထောင်လော့၊ အမြင့်ဆုံးအဓိပ္ပါယ်ပြည့်ဝသော ဤစကားကို။ ဤကို နားထောင်ရုံဖြင့် သိသင့်သမျှ မသိကျန်တော့မည် မဟုတ်။
Verse 68
ज्ञानप्रवादिनः सर्व ऋषयो वीतकल्मषाः । ज्ञानाभ्यासेन वर्त्तंते ज्ञानं ज्ञानविदो विदुः
ပညာကို ကြေညာသူ ရှင်ရသီတို့အားလုံးသည် အညစ်အကြေးကင်းစင်ကြပြီး ပညာကို လေ့ကျင့်ခြင်းဖြင့် အသက်ရှင်နေကြသည်။ ပညာကို သိသူတို့သည် ပညာအမှန်ကို သိကြ၏။
Verse 69
ज्ञानं ज्ञेयं ज्ञानगम्यं ज्ञात्वा च परिगीयते । कथं केन च ज्ञातव्यं किं तद्वक्तुं विवक्षितम्
ပညာ၊ သိရမည့်အရာ၊ ပညာဖြင့် ရောက်နိုင်သည့်အရာတို့ကို သိမြင်ပြီးနောက် ချီးမွမ်းကြ၏။ သို့သော် မည်သို့၊ မည်သည့်နည်းလမ်းဖြင့် သိရမည်နည်း—အကြောင်းအရာအတိအကျကို မည်သို့ သင်ကြားလိုသည်နည်း။
Verse 70
एतत्सर्वं समासेन कथयामि निबोध मे । एको ह्यनेकधा चैव दृश्यते भेदभावनः
ဤအရာအားလုံးကို အကျဉ်းချုပ်၍ ငါပြောမည်—ငါ့စကားကို နားလည်လော့။ တစ်ပါးတည်းသော အတုမရှိသည့်အရာကိုပင် ကွဲပြားမှုကို စိတ်ကူးထင်မြင်ခြင်းကြောင့် အများအဖြစ် မြင်ရသည်။
Verse 71
यथा भ्रमरिकादृष्टा भ्रम्यते च मही यम । तथात्मा भेदबुद्ध्या च प्रतिभाति ह्यनेकधा
မျက်စိမူးဝေ၍ အမြင်လွဲသကဲ့သို့ မြေကြီးသည် လှည့်ဝဲသကဲ့သို့ ထင်ရသည်။ ထိုနည်းတူ ခွဲခြားသဘောထားသော ဉာဏ်ကြောင့် အတ္တ (အာတ್ಮန်) သည် မျိုးစုံအဖြစ် ထင်ပေါ်လာသည်။
Verse 72
तस्माद्विमृश्य तेनैव ज्ञातव्यः श्रवणेन च । मंतव्यः सुप्रयोगेण मननेन विशेषतः
ထို့ကြောင့် ကောင်းစွာ စိစစ်သုံးသပ်ပြီးနောက် “အဲဒီတစ်ခုတည်း” ကိုသာ နားထောင်ခြင်း (श्रवण) ဖြင့် သိရမည်။ ထို့ပြင် မှန်ကန်သော လေ့ကျင့်အသုံးချမှုဖြင့် အထူးသဖြင့် နက်ရှိုင်းသော စဉ်းစားသုံးသပ်ခြင်း (मनन) ဖြင့် တည်ကြည်စွာ ဆင်ခြင်ရမည်။
Verse 73
निर्द्धार्य चात्मनात्मानं सुखं बंधात्प्रमुच्यते । मायाजालमिदं सर्वं जगदेतच्चाराचरम्
အတ္တကို အတ္တဖြင့်ပင် သေချာစွာ သတ်မှတ်သိမြင်လျှင်၊ ပျော်ရွှင်စွာ ချည်နှောင်မှုမှ လွတ်မြောက်သည်။ လှုပ်ရှားသည့်အရာနှင့် မလှုပ်ရှားသည့်အရာ အပါအဝင် ဤလောကတစ်ခုလုံးသည် မာယာ၏ ကွန်ယက်ပင် ဖြစ်သည်။
Verse 74
मायामयोऽयं संसारो ममतालक्षणो महान् । ममतां च बहिः कृत्वा सुखं बंधात्प्रमुच्यते
ဤကြီးမားသော သံသရာသည် မာယာဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး “ငါ့ဟာ” ဟူသော ပိုင်ဆိုင်လိုစိတ်ကို လက္ခဏာအဖြစ် ထားသည်။ “ငါ့ဟာ” ဟူသော စိတ်ကို အပြင်သို့ ပယ်ချလျှင် ပျော်ရွှင်စွာ ချည်နှောင်မှုမှ လွတ်မြောက်သည်။
Verse 75
कोऽहं कस्त्वं कुतश्चान्ये महामायावलंबिनः । अजागलस्तनस्येव प्रपंचोऽयं निरर्थकः
“ငါက ဘယ်သူလဲ။ မင်းက ဘယ်သူလဲ။ အခြားသူတွေက ဘယ်ကလာကြသလဲ—မဟာမာယာကို မှီခိုကပ်လျက်?” ဤလောကပြပွဲသည် မိခင်ဆိတ်၏ နို့ခေါင်းမှ နို့ရည်ကဲ့သို့ အဓိပ္ပါယ်မဲ့လှသည်။
Verse 76
निष्फलोऽयं निराभासो निःसारो धूमडंबरः । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन आत्मानं स्मर वै यम
ဤအရာသည် အကျိုးမရှိ၊ အလင်းရောင်မှန်မရှိ၊ အနှစ်သာရမဲ့—မီးခိုးကဲ့သို့ ပြသမှုသာ ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် အားလုံးသောကြိုးပမ်းမှုဖြင့်၊ အို ယမ၊ အတ္တမန်ကို သတိရလော့။
Verse 77
लोमश उवाच । एवं प्रचोदितस्तेन शंभुना प्रेतराट्स्वयम् । बुद्धो भूत्वा यमः साक्षादात्मभूतोऽभवत्तदा
လောမရှာက ပြောသည်—ဤသို့ သမ္ဘူ၏ တိုက်တွန်းမှုကြောင့်၊ ပရေတတို့၏ အရှင် ယမသည် ကိုယ်တိုင် နိုးကြားသိမြင်လာ၍ ထိုအခါ အတ္တမန်၌ တကယ်တည်မြဲသွား၏။
Verse 78
कर्म्मणां हि च सर्वेषां शास्ता कर्मानुसारतः । बभूव डंबरो नॄणां भूतानां च समाहितः
ကမ္မအားလုံးအတွက် သူသည် ကမ္မအလိုက် အုပ်ချုပ်သူမှန်ကန်သူ ဖြစ်လာ၏။ လူတို့နှင့် သတ္တဝါတို့အပေါ် တည်ငြိမ်၍ စိတ်တည်ကြည်သော ထိန်းညှိသူ ဖြစ်လာ၏။
Verse 79
ऋषय ऊचुः । हत्वा तु तारकं युद्धे कुमारेण महात्मना । अत ऊर्ध्वं कथ्यतां भोः किं कृतं महदद्भुतम्
ရိရှီတို့က ပြောကြသည်—“စစ်ပွဲတွင် မဟာအတ္တရှိသော ကုမာရက တာရကကို သတ်ပြီးနောက်၊ အရှင်ရေ၊ ထို့နောက် ဘာကြီးမားသော အံ့ဖွယ်က ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သနည်း၊ ပြောပြပါ။”
Verse 80
सूत उवाच । हते तु तारके दैत्ये हिमवन्प्रमुखाद्रयः । कार्त्तिकेयं समागत्य गीर्भी रम्याभिरैडयन्
စူတာက ပြောသည်—“ဒေဝတမုန် တာရကကို သတ်ပြီးနောက်၊ ဟိမဝန်ကို ဦးဆောင်သော တောင်တန်းတို့သည် ကာတ္တိကေယထံ လာရောက်၍ သာယာလှပသော စကားများဖြင့် ချီးမွမ်းကြ၏။”
Verse 81
गिरय ऊचुः । नमः कल्याणरूपाय नमस्ते विश्वमंगल । विश्वबंधो नमस्तेऽस्तु नमस्ते विश्वभावन
တောင်တန်းတို့ကဆိုကြသည်– “မင်္ဂလာအရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိတော်မူသောအရှင်အား နမောတော်တင်ပါ၏။ ကမ္ဘာလောက၏ မင်္ဂလာတော်၊ နမောတော်တင်ပါ၏။ လောကမိတ်ဆွေတော်၊ နမောတော်တင်ပါ၏။ လောကကို ပျိုးထောင်ထိန်းသိမ်းတော်မူသောအရှင်၊ နမောတော်တင်ပါ၏။”
Verse 82
वरीष्ठाः श्वपचा येन कृता वै दर्शनात्त्वया । त्वां नमामो जगद्बंधुं त्वां वयं शरणागताः
“သင်၏ မြင်တွေ့ခြင်းတစ်ခါတည်းဖြင့်ပင် ‘ခွေးချက်သူ’ ဟု အနိမ့်ဆုံးဟု သတ်မှတ်ခံရသူများတောင် အမြင့်မြတ်ဆုံးဖြစ်လာကြ၏။ လောက၏ ဆွေမျိုးတော်၊ သင့်အား ကျွန်ုပ်တို့ ဦးညွှတ်နမောတော်တင်ပါ၏။ ကျွန်ုပ်တို့သည် သင့်ထံ အားကိုးခိုလှုံလာကြပါပြီ။”
Verse 83
नमस्ते पार्वतीपुत्र शंकरात्मज ते नमः । नमस्ते कृत्तिकासूनो अग्निभूत नमोस्तु ते
“ပါရဝတီ၏ သားတော်၊ နမောတော်တင်ပါ၏။ ရှင်ကရ၏ သားတော်၊ နမောတော်တင်ပါ၏။ ကೃတ္တိကာတို့၏ သားတော်၊ နမောတော်တင်ပါ၏။ အဂ္နိမှ မွေးဖွားတော်မူသောအရှင်၊ နမောတော်တင်ပါ၏။”
Verse 84
नमोस्तु ते देववरैः सुपूज्य नमोऽस्तु ते ज्ञानविदां वरिष्ठ । नमोऽस्तु ते देववर प्रसीद शरण्य सर्वार्तिविनाशदक्ष
“နတ်တို့အထဲက အမြတ်ဆုံးတို့ကပင် အထူးပူဇော်ကြသောအရှင်၊ နမောတော်တင်ပါ၏။ ဉာဏ်ပညာသိသူတို့အထဲက အမြင့်မြတ်ဆုံးအရှင်၊ နမောတော်တင်ပါ၏။ နတ်အမြတ်ဆုံးအရှင်၊ နမောတော်တင်ပါ၏—ကျေးဇူးပြု၍ ကြင်နာတော်မူပါ။ အားလုံး၏ ခိုလှုံရာ၊ အပူအနာအားလုံးကို ဖျက်ဆီးရာ၌ ကျွမ်းကျင်သောအရှင်၊ နမောတော်တင်ပါ၏။”
Verse 85
एवं स्तुतो गिरिभिः कार्त्तिकेयो ह्युमासुतः । तान्गिरीन्सुप्रसन्नात्मा वरं दातुं समुत्सुकः
ဤသို့ တောင်တန်းတို့က ချီးမွမ်းကြသဖြင့် ဥမာ၏ သားတော် ကာရ္တ္တိကေယသည် စိတ်နှလုံးအလွန်ပျော်ရွှင်သွားကာ ကောင်းချီးတစ်ပါး ပေးအပ်လိုစိတ်ဖြင့် ထိုတောင်တန်းတို့ဘက်သို့ လှည့်တော်မူ၏။
Verse 86
कार्त्तिकेय उवाच । भोभो गिरिवरा यूयं श्रृणुध्वं मद्वचोऽधुना । कर्मिभिर्ज्ञानिभिश्चैव सेव्यमाना भविष्यथ
ကာတ္တိကေယျာ မိန့်တော်မူသည်။ «အို မြတ်သော တောင်တန်းတို့၊ ယခု ငါ၏စကားကို နားထောင်ကြလော့။ သင်တို့သည် ကర్మကိစ္စကို ဆောင်ရွက်သူတို့နှင့် သစ္စာဉာဏ်ကို သိမြင်သူတို့ နှစ်ဖက်စလုံးက လာရောက်ကန်တော့၍ ဆည်းကပ်ရာ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးသော အရပ်များ ဖြစ်လာမည်»။
Verse 87
भवत्स्वेव हि वर्त्तते दृषदो यत्नसेविताः । पुनंतु विश्चं वचनान्मम ता नात्र संशयः
«အမှန်တကယ် သင်တို့အတွင်း၌ အားထုတ်၍ ထိန်းသိမ်းကန်တော့ထားသော သန့်ရှင်းမြတ်သော ကျောက်တုံးများ ရှိ၏။ ငါ၏မိန့်တော်မူချက်ကြောင့် ထိုအရာတို့သည် ကမ္ဘာလောကကို သန့်စင်ပေးမည်—ဤအပေါ် သံသယမရှိ»။
Verse 88
पर्वतीयानि तीर्थानि भविष्यंति न चान्यथा । शिवालयानि दिव्यानि दिव्यान्यायतनानि च
«တောင်တန်းပေါ်ရှိ တီရ္ထများသည် မလွဲမသွေ ပေါ်ပေါက်လာမည်။ ထို့ပြင် သီဝ၏ ဒေဝီယ သီဝာလယများနှင့် အခြား အလှပသန့်ရှင်းသော ဘုရားကျောင်းအာရုံများလည်း ဖြစ်ပေါ်လာမည်»။
Verse 89
अयनानि विचित्राणि शोभनानि महांति च । भविष्यंति न संदेहः पर्वता वचनान्मम
«အံ့ဩဖွယ် သန့်ရှင်းသော အာယတနများ၊ လှပ၍ ကြီးမြတ်သော အရပ်များ ပေါ်ပေါက်လာမည်။ အို တောင်တန်းတို့၊ သံသယမရှိ—ငါ၏မိန့်တော်မူချက်ကြောင့် ထိုသို့ ဖြစ်လာမည်»။
Verse 90
योऽयं मातामहो मेऽद्य हिमवान्पर्वतोत्तमः । तपस्विनां महाभागः फलदो हि भविष्यति
«ယနေ့ ငါ၏ မိခင်ဘက် အဘိုးဖြစ်သော ဟိမဝန်—တောင်တန်းတို့အနက် အမြတ်ဆုံး—သည် တပသီတို့အတွက် မဟာမင်္ဂလာရှိသော ဝိညာဉ်ရေး အကျိုးफलကို ပေးစွမ်းသူ ဖြစ်လာမည်»။
Verse 91
मेरुश्च गिरिराजोऽयमाश्रयो हि भविष्यति । लोकालोको गिरिवर उदयाद्रिर्महायशः
ဤမေရုတောင်သည် တောင်တို့၏ဘုရင်ဖြစ်၍ အမှန်တကယ် မဟာအာရုံခံရာ အားကိုးရာ ဖြစ်လာမည်။ ထို့အတူ တောင်မြတ် လောကာလောက၊ ထင်ရှားသော ဥဒယာဒြိ တောင်လည်း ဖြစ်၏။
Verse 92
लिंगरूपो हि भगवान्भविष्यति न चान्यथा । श्रीशैलो हि महेंद्रश्च तथा सह्याचलोगिरिः
ဘုရားသခင်မြတ်သည် လင်္ဂရုပ်ဖြင့်သာ အမှန်တကယ် ပေါ်ထွန်းမည်၊ အခြားမဟုတ်။ ထိုပေါ်ထွန်းခြင်းသည် သြရီရှိုင်လ၊ မဟိန္ဒြ၊ ထို့အတူ သဟျာတောင်တန်း၌ ဖြစ်လိမ့်မည်။
Verse 93
माल्यवान्मलयो विन्ध्यस्तथासौ गंधमादनः । श्वेतकूटस्त्रिकूटो हि तथा दर्दुरपर्वतः
ထို့အတူ မာလျဝါန်တောင်၊ မလယတောင်၊ ဝိန္ဓျတောင်နှင့် ဂန္ဓမာဒနတောင်လည်း ရှိ၏။ ထို့ပြင် ရှွေတကူဋ၊ တြိကူဋ နှင့် ဒရ္ဒုရ တောင်လည်း ထိုနည်းတူပင်။
Verse 94
एते चान्ये च बहवः पर्वता लिंगरूपिणः । मम वाक्याद्भविष्यंति पापक्षयकरा ह्यमी
ဤတောင်များနှင့် အခြားတောင်များစွာတို့သည် ငါ၏စကားအမိန့်ကြောင့် လင်္ဂရုပ်ဖြစ်လာမည်။ အမှန်တကယ် ထိုတို့သည် အပြစ်ပျက်စီးစေသူများ ဖြစ်လိမ့်မည်။
Verse 95
एवं वरं ददौ तेभ्यः पर्वतेभ्यश्च शांकरिः । ततो नंदीह्युवाचाथ सर्वागमपुरस्कृतम्
ဤသို့ ရှင်ကရသည် သူတို့နှင့် တောင်များအားလည်း ထိုကောင်းချီးကို ပေးတော်မူ၏။ ထို့နောက် နန္ဒီသည် အာဂမအားလုံး၏ အာဏာကို အခြေခံသော သင်ခန်းစာကို ရှေ့တန်းတင်၍ ပြောကြားလေ၏။
Verse 96
नंद्युवाच । त्वया कृता हि गिरयो लिंगरूपिण एव ते । शिवालयाः कथं नाथ पूज्याः स्युःसर्वदैवतैः
နန္ဒီက ပြော၏။ ဤတောင်တန်းတို့သည် သင်၏အာနုဘော်ဖြင့် လိင်္ဂရုပ်အဖြစ် တကယ်တမ်း ဖန်ဆင်းထားသောကြောင့်၊ အို သခင်၊ ဤရှီဝ၏ အာလယများကို ဘုရားအားလုံးက မည်သို့ မပူဇော်နိုင်မည်နည်း။
Verse 97
कुमार उवाच । लिंगं शिवालयं ज्ञेयं देवदेवस्य शूलिनः । सर्वैर्नृभिर्दैवतैश्च ब्रह्मादिभिरतांद्रितैः
ကူမာရက ပြော၏။ လိင်္ဂကို သုံးမြှားကိုင်သော ဒေဝဒေဝ ရှီဝ၏ အာလယဟူ၍ သိမှတ်လော့။ လူအပေါင်းနှင့် ဒေဝတော်အပေါင်း—ဗြဟ္မာတို့အစ—မပျက်မကွက် ပူဇော်ရမည်။
Verse 98
नीलं मुक्ता प्रवालं च वैडूर्यं चंद्रमेव च । गोमेदं पद्मरागं च मारतं कांचनं तथा
နီလာမဏိ၊ မုတ္တာ၊ ပရဝါလ၊ ဝိုင်ဒူရျယ (ကြောင်မျက်စိ) နှင့် စန္ဒ్రమဏိ (လမဏိ)၊ ထို့ပြင် ဂိုမေဒ၊ ပဒ္မရာဂ၊ မာရတ (မြ) နှင့် ကဉ္စန (ရွှေ) တို့—
Verse 99
राजतं ताम्रमारं च तथा नागमयं परम् । रत्नधातुमयान्येव लिंगानि कथितानि ते
—ငွေ၊ ကြေးနီ၊ သံ၊ နှင့် အထူးကောင်းမြတ်သော ခဲ (lead) တို့လည်း ပါ၏။ ထို့ကြောင့် ရတနာနှင့် သတ္တုဖြင့် ပြုလုပ်သော လိင်္ဂများကို သင်အား ဤသို့ ဖော်ပြပြီးပြီ။
Verse 100
पवित्राण्येव पूज्यानि सर्वकामप्रदानि च । एतेषामपि सर्वेषां काश्मीरं हि विशिष्यते
ဤအရာတို့သည် သန့်ရှင်း၍ ပူဇော်ထိုက်ကာ ဆန္ဒအလုံးစုံကို ပေးစွမ်းနိုင်၏။ သို့သော် ထိုအရာအားလုံးအနက် ကာရှမီးရကျောက်သည် အထူးထင်ရှားလှ၏။
Verse 101
ऐहिकामुष्मिकं सर्वं पूजाकर्तुः प्रयच्छति
ဤပူဇော်သူအား လောကီစည်းစိမ်နှင့် ပရလောကကောင်းကျိုး အားလုံးကို ပေးသနားတော်မူ၏။
Verse 102
नंद्युवाच । लिंगानामपि पूज्यं स्याद्बाणलिंगं त्वया कथम् । कथितं चोत्तमत्वेन तत्सर्वं वदसुव्रत
နန္ဒီက ပြောသည်– “လိင်္ဂများအနက်၌ပင် သင်က ဘာဏလိင်္ဂကို မည်သို့ ပူဇော်ထိုက်သည်ဟု ဆိုပြီး အထွတ်အမြတ်ဟုလည်း ချီးမြှောက်သနည်း။ အကျင့်သီလကောင်းမြတ်သူရေ၊ အားလုံးကို ပြောပြပါ”။
Verse 103
कुमार उवाच । रेवायां तोयमध्ये च दृश्यंते दृषदो हि याः । शिवप्रसादात्तास्तु स्युर्लिंगरूपा न चान्यथा
ကူမာရက ပြောသည်– “ရေဝါမြစ်၏ ရေထဲအလယ်၌ မြင်ရသော ကျောက်တုံးများသည် ရှိဝ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် လိင်္ဂရုပ်သဏ္ဌာန် ဖြစ်လာကြသည်၊ အခြားမဟုတ်”။
Verse 104
श्लक्ष्णमूलाश्च कर्तव्याः पिंडिकोपरि संस्थिताः । पूजनीयाः प्रयत्नेन शिवदीक्षायुतेन हि
အောက်ခြေကို ချောမွေ့အောင် ပြုလုပ်၍ ပိဏ္ဍိကာ (ယောနီအခြေ) ပေါ်တွင် တင်ထားရမည်။ ရှိဝဒိက္ခာ ရရှိသူက အထူးကြိုးစား၍ ပူဇော်ရမည်။
Verse 105
पिंडीयुक्तं च शास्त्रेण विधिना च यजेच्छिवम् । वरदो हि जगन्नाथः पूजकस्य न चान्यथा
သဒ္ဒါကျမ်းညွှန်သည့် နည်းလမ်းနှင့် ထုံးတမ်းအတိုင်း ပိဏ္ဍီ (လိင်္ဂအခြေတိုင်) ပါဝင်စွာ ရှိဝကို ပူဇော်ရမည်။ ကမ္ဘာလောက၏ အရှင်သည် ပူဇော်သူအား ဆုတော်ပေးသူဖြစ်၍ အခြားမဟုတ်။
Verse 106
पंचाक्षरी यस्य मुखे स्थिता सदा चेतोनिवृत्तिः शिवचिंतने च । भूतेषुः साम्यं परिवादमूकता षंढत्वमेव परयोषितासु
ငါးအက္ခရာမန္တရား «နမးး ရှိဝာယ» သည် မိမိ၏နှုတ်၌ အမြဲတည်၍ စိတ်သည် ပြန်လည်ငြိမ်းချမ်းကာ သီဝကို သတိတရားဖြင့် စူးစိုက်နေသူအတွက်—သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် တန်းတူမေတ္တာ ဖြစ်ပေါ်ပြီး အပြစ်တင်စကားများအပေါ် တိတ်ဆိတ်ကာ အခြားသူ၏မယားတို့အပေါ် လုံးဝမစိတ်ဝင်စားခြင်း ဖြစ်လာသည်။