
ဤအဓ್ಯಾಯသည် အာဏာ၊ ကျူးလွန်မှုနှင့် လူမှုစည်းကမ်းတို့အပေါ် သင်ခန်းစာဆန်သော ဇာတ်ကြောင်းဖြစ်သည်။ အင်ဒြာသည် အာဏာပြန်ရသော်လည်း အကြပ်အတည်းထပ်မံကျရောက်သည်ကို ရှင်များက မေးမြန်းကြသည်။ လောမရှာက ပြောကြားသည့်အတိုင်း အင်ဒြာသည် မဟာယဇ္ဈပုရောဟိတ် ဗိශ්ဝရူပ (တရိရှီရသ) ကို အားကိုးခဲ့ပြီး၊ သူသည် ပူဇော်သက္ကာများကို ဘက်လိုက်၍ ဒေဝများအတွက် မန္တရကို အသံထွက်ဖတ်ကာ ဒိုင်တျများအတွက် တိတ်တိတ်ဖတ်သဖြင့် အင်ဒြာ၏ သံသယကို ဖြစ်စေသည်။ ဂုရုကို မလေးစားခြင်းနှင့် အလျင်အမြန်ဒေါသကြောင့် အင်ဒြာက ဗိශ්ဝရူပကို သတ်လိုက်ရာ «ဗြဟ္မဟတ္ယာ» အပြစ်သည် ရုပ်ပုံသဏ္ဌာန်ဖြင့် လိုက်လံနှိပ်စက်လာသည်။ အင်ဒြာသည် ရေထဲတွင် အချိန်ကြာရှည် ပုန်းကွယ်နေသဖြင့် ကောင်းကင်တွင် အာရာဇက (မင်းမရှိကာလ) ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ စာတမ်းသည် အပြစ်ရှိသော မင်း သို့မဟုတ် မသန့်စင်ရသေးသော ဗြဟ္မဟတ္ယာသည် အစာခေါင်းပါးမှု၊ ကပ်ဘေးနှင့် အချိန်မတော်သေဆုံးမှုတို့ကို ဖြစ်စေကြောင်း သဘောတရားအဖြစ် ဖော်ပြသည်။ ဒေဝများသည် ဗြဟ္စပတိကို တိုင်ပင်ရာတွင်၊ ပညာရှိပုရောဟိတ်ကို ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် သတ်ခြင်း၏ အလွန်ပြင်းထန်မှုနှင့် ရာအရှွမေဓပင် အကျိုးမကျန်နိုင်ကြောင်းကို သူက သတိပေးသည်။ အုပ်ချုပ်ရေးပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် နာရဒက နဟူရှကို အကြံပြု၍ ထီးနန်းတင်သော်လည်း၊ သူသည် ကာမတဏှာကြောင့် မုနိများကို ပလန်ကင်ထမ်းခိုင်းကာ မထီမဲ့မြင်ပြုသဖြင့် အဂஸတျက မြွေဖြစ်စေသော ကျိန်စာချသည်။ ထို့နောက် ယယာတိကို စမ်းသပ်ရာတွင်လည်း သူက မိမိကောင်းမှုများကို လူရှေ့တွင် ပြောကြားသည့်အခါ ချက်ချင်းကျဆုံးသဖြင့် ဒေဝများသည် ထပ်မံ၍ သင့်တော်သော ယဇ္ဈမင်းကို မတွေ့နိုင်တော့သည်။
Verse 1
। ऋषय ऊचुः । राज्यं प्राप्तो हि देवेंद्रः कथितस्ते गुरुं विना । गुरोरवज्ञया जातो राज्यभ्रंशो हि तस्य तु
ရိရှီတို့က ဆိုကြသည်—“ဒေဝိန္ဒြ (အိန္ဒြ) သည် ဂုရုမရှိဘဲ အာဏာရခဲ့သည်ဟု ဆိုကြ၏။ သို့သော် ဂုရုကို မလေးစားသဖြင့် သူ့အပေါ်တွင် အာဏာပျက်စီးခြင်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့၏။”
Verse 2
केन प्रणोदितश्चेंद्रो बभूव चिरमासने । तत्सर्वं कथयाशु त्वं परं कौतूहलं हि नः
“အိန္ဒြကို မည်သူက လှုံ့ဆော်၍ သူသည် ထီးနန်းပေါ်တွင် ကြာရှည်စွာ နေခဲ့သနည်း။ အရာအားလုံးကို အမြန် ပြောပြပါ—ကျွန်ုပ်တို့၏ စိတ်ဝင်စားမှုသည် အလွန်ကြီးမားပါသည်။”
Verse 3
लोमश उवाच । गुरुणापि विना राज्यं कृतवान्स शचीपतिः । विश्वरूपोक्तविधिना इंद्रो राज्ये स्थितो महान्
လောမရှာက ပြောသည်။ “ဂုရုမရှိသော်လည်း သချီ၏သခင် အိန္ဒြာသည် နိုင်ငံအာဏာကို ရယူနိုင်ခဲ့၏။ ဗိශ්ဝရူပ သင်ကြားသော နည်းလမ်းအတိုင်း မဟာအိန္ဒြာသည် အုပ်စိုးမှု၌ တည်မြဲနေ၏။”
Verse 4
विश्वकर्मसुतो विप्रा विश्वरूपो महानृपः । पुरोहितोऽथ शक्रस्य याजकश्चाभवत्तदा
“အို ဗြာဟ္မဏတို့၊ ဗိශ්ဝကರ್ಮ၏ သား ဗိශ්ဝရူပ မဟာမင်းသည် ထိုအခါ သက္ကရ (အိန္ဒြာ) ၏ မိသားစု ပုရောဟိတ်လည်း ဖြစ်၍ ယဇက (ယဇ္ဉပူဇာ ဆောင်ရွက်သူ) လည်း ဖြစ်လာ၏။”
Verse 5
तस्मिन्यज्ञेऽवदानैश्च यजने असुरान्सुरान् । मनुष्यांश्चैव त्रिशिरा अपरोक्षं शचीपतेः
“ထိုယဇ္ဉ၌ အဝဒါန (ပူဇာအပိုင်းအလှူ) များနှင့် ယဇန (ပူဇာပြုခြင်း) တို့ဖြင့် သုံးခေါင်းရှိသူ တြိရှီရာသည် အဆုရ၊ သုရ (ဒေဝ) နှင့် လူသားတို့ကိုပါ သချီ၏သခင် အိန္ဒြာ၏ မျက်မှောက်တော်၌ပင် ထင်ရှားစွာ ဆောင်ရွက်ပေး၏။”
Verse 6
देवान्ददाति साक्रोशं दैत्यांस्तूष्णीमथाददात् । मनुष्यान्मध्यपातेन प्रत्यहं स ग्रहान्द्विजः
“ဒေဝတို့အား သူသည် အသံမြင့်စွာ ပေးလှူ၏၊ ဒိုင်တျယတို့အားမူ တိတ်ဆိတ်စွာ ပေး၏။ လူသားတို့အားတော့ ‘အလယ်ပိုင်း’ ဖြင့် ပေး၏။ ထိုသို့ နေ့စဉ်နေ့တိုင်း ထိုနှစ်ကြိမ်မွေး ဗြာဟ္မဏသည် အပိုင်းအဝေများကို ခွဲဝေပေးလေ၏။”
Verse 7
एकदा तु महेंद्रेण सूचितो गुरुलाघवात् । अलक्ष्यमाणेन तदा ज्ञातं तस्य चिकीर्षितम्
“တစ်နေ့တွင် မဟာအိန္ဒြာက ဂုရုအပေါ် လေးစားမှုနှင့် ပေါ့ပါးမှုကို ချိန်ညှိကာ အနုစိတ် အမှတ်အသားတစ်ရပ် ပေးလေ၏။ ထိုအခါ မမြင်သာစွာ နေသူ ဗိශ්ဝရူပသည် အိန္ဒြာ၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို သိမြင်သွား၏။”
Verse 8
दैत्यानां कार्यसिद्ध्यर्थमवदानं प्रयच्छति । असौ पुरोहितोऽस्माकं परेषां च फलप्रदः
ဒေတျာတို့၏ လုပ်ငန်းကိစ္စအဝဝ အောင်မြင်စေရန်အတွက် သူသည် ပူဇော်သက္ကာရများကို ပေးအပ်လေသည်။ ငါတို့၏ ပုရောဟိတ်ဖြစ်သော ဤသူသည် ငါတို့အတွက်သာမက ရန်သူများအတွက်ပါ အကျိုးရလဒ်ကို ပေးစွမ်းသူဖြစ်သည်။
Verse 9
इति मत्वा तदा शक्रो वज्रेण शतपर्वणा । चिच्छेद तच्छिरांस्येव तत्क्षणादभवद्वधः
ဤသို့ တွေးတောဆင်ခြင်ပြီးနောက် သိကြားမင်းသည် အဆစ်ပေါင်းတစ်ရာပါသော ဝရဇိန်လက်နက်ဖြင့် ၎င်း၏ဦးခေါင်းများကို ဖြတ်တောက်လိုက်ရာ ထိုခဏချင်းတွင်ပင် အသက်ကုန်ဆုံးခြင်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့လေသည်။
Verse 10
येनाकरोत्सोमपानमजायंत कपिंजलाः । ततोन्येन सुरापानात्कलविंका भवन्मुखात्
သောမယည် ផိတ်ခေါ်သောက်သုံးခဲ့သော ဦးခေါင်း၏ ပါးစပ်ပေါက်မှ ကပိဉ္ဇလငှက်များ ဖြစ်ပေါ်လာကြသည်။ ထို့နောက် အရက်သေစာ သောက်သုံးခဲ့သော အခြားဦးခေါင်း၏ ပါးစပ်ပေါက်မှ ကလဝိင်္ကငှက်များ ပေါ်ထွက်လာကြသည်။
Verse 11
अन्याननादजायंत तित्तिरा विश्वरूपिणः । एवं हतो विश्वरूपः शक्रेण मंदभागिना
အခြားသော ပါးစပ်ပေါက်တစ်ခုမှ တိတ္တိရငှက် (ခါငှက်) တို့သည် ဝိသဝရူပထံမှ ဖြစ်ပေါ်လာကြသည်။ ဤသို့လျှင် ကံဆိုးမိုးမှောင်ကျသော သိကြားမင်းသည် ဝိသဝရူပကို သတ်ဖြတ်ခဲ့လေသည်။
Verse 12
ब्रह्महत्या तदोद्भूता दुर्धर्षा च भयावहा । दुर्धर्षा दुर्मुखा दुष्टा चण्डालरजसान्विता
ထို့နောက် ဘုရားလောင်းသတ်ဖြတ်ခြင်း အကုသိုလ်ကံ (ဗြဟ္မဟတျာ) သည် တွန်းလှန်၍မရနိုင်သော၊ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော အသွင်ဖြင့် ပေါ်ထွက်လာသည်။ ၎င်းသည် ကြမ်းကြုတ်သော၊ အရုပ်ဆိုးသော၊ ယုတ်မာသော၊ စန္ဒာလတို့၏ ဖုန်မှုန့်များ ပေကျံနေသော အသွင်ရှိသည်။
Verse 13
ब्रह्महत्या सुरापानं स्तेयं गुर्वंगनागमः । इत्येषामप्यघवतामिदमेव च निष्कृतिः
ဗြဟ္မဏသတ်မှု (Brahmahatyā)၊ အရက်သောက်ခြင်း၊ ခိုးယူခြင်းနှင့် ဆရာဂုရု၏ ဇနီးထံ ချဉ်းကပ်ခြင်း—ဤအပြစ်ကြီးများရှိသူတို့အတွက်ပင် ဤတစ်ခုတည်းသာ အပြစ်လျော့ပေးသော ပရాయశ္စိတ္တဟု ကြေညာထားသည်။
Verse 14
नामव्याहरणं विष्णोर्यतस्तद्विषया मतिः । त्रिशिरा धूम्रहस्ता सा शक्रं ग्रस्तुमुपाययौ
သူမ၏စိတ်သည် ထိုအရာ—ဗိဿဏု၏ နာမတော်ကို အသံထွက်ခေါ်ဆိုခြင်း—အပေါ် တည်မြဲနေသောကြောင့်၊ ခေါင်းသုံးလုံးရှိ၍ လက်များသည် မီးခိုးမည်းသကဲ့သို့ ဖြစ်သော သူမ (Brahmahatyā) သည် Śakra (အိန္ဒြ) ကို ဖမ်းယူရန် ရှေ့တိုးလာ하였다။
Verse 15
ततो भयेन महता पलायनपरोऽभवत् । पलायमानं तं दृष्ट्वा ह्यनुयाता भयावहा
ထို့နောက် ကြောက်ရွံ့မှုကြီးစွာဖြင့် သူသည် ထွက်ပြေးရန်သာ အာရုံစိုက်သွားသည်။ သူ ထွက်ပြေးနေသည်ကို မြင်လျှင် ကြောက်မက်ဖွယ်ဖြစ်စေသော သူမ (Brahmahatyā) သည် နောက်လိုက်လိုက်လာသည်။
Verse 16
यतो धावति साऽधावत्तिष्ठंतमनुतिष्ठति । अंगकृता यथा छाया शक्रस्यपरिवेष्टितुम् । आयाति तावत्सहसा इंद्रोऽप्यप्सु न्यमज्जत
သူ ဘယ်သို့ပြေးသွားသော်လည်း သူမလည်း ပြေးလိုက်သည်။ သူ ရပ်နေသော်လည်း သူမလည်း အနားတွင် ရပ်တည်သည်—ကိုယ်ခန္ဓာမှ မွေးဖွားသော အရိပ်ကဲ့သို့ Śakra ကို ဝိုင်းပတ်ဖုံးလွှမ်းရန် လာသည်။ ထိုအခါ ချက်ချင်းပင် အိန္ဒြလည်း ရေထဲသို့ ခုန်ဆင်းနစ်မြုပ်သွားသည်။
Verse 17
शीघ्रत्वेन यथा विप्राश्चिरंतनजलेचरः
အို ဗြာဟ္မဏတို့၊ သူ၏လျင်မြန်မှုသည် အလွန်တရာပင်—ရေထဲ၌ ရှေးကတည်းက နေထိုင်လှုပ်ရှားလာသော ရေသတ္တဝါတစ်ကောင်ကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 18
एवं दिव्यशतं पूर्णं वर्षाणां च शचीपतेः । वसतस्तस्य दुःखेन तथा चैव शतद्वयम् । अराजकं तदा जातं नाकपृष्ठे भयावहम्
ဤသို့ စချီ၏သခင် အိန္ဒြာအတွက် ဒေဝနှစ်တစ်ရာ ပြည့်စုံစွာ ကုန်လွန်သွား၏။ ထို့နောက် သူ၏ဒုက္ခကြောင့် နောက်ထပ် နှစ်ရာလည်း ကုန်လွန်သွား၏။ ထိုအခါ နတ်ပြည်က အုပ်စိုးရှင်မရှိသဖြင့် ကောင်းကင်မျက်နှာပြင်ပေါ်တွင်ပင် ကြောက်မက်ဖွယ် ဖြစ်လာ၏။
Verse 19
तदा चिंतान्विता देवा ऋषयोऽपि तपस्विनः । त्रैलोक्यं चाऽपदा ग्रस्तं बभूव च तदा द्विजाः
ထိုအခါ နတ်တို့သည် စိုးရိမ်ပူပန်မှုဖြင့် ပြည့်နှက်လာကြပြီး တပသီ ရှင်ရသီတို့တောင်လည်း ထိုနည်းတူ ဖြစ်ကြ၏။ အို ဒွိဇတို့၊ ထိုအချိန်၌ သုံးလောကလုံးသည် ဘေးအန္တရာယ်ကပ်ရောက်၍ ဖိနှိပ်ခံရ၏။
Verse 20
एकोऽपि ब्रह्महा यत्र राष्ट्रे वसति निर्भयः । अकालमरणं तत्र साधूनामुपजायते
နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၌ ဗြာဟ္မဏသတ်သူ တစ်ဦးတည်းပင် ကြောက်ရွံ့ခြင်းမရှိဘဲ နေထိုင်လျှင် ထိုနေရာ၌ သာဓုတို့အတွက် အချိန်မတိုင်မီ သေဆုံးမှု ပေါ်ပေါက်လာ၏။
Verse 21
राजा पापयुतो यस्मिन्राष्ट्रे वसति तत्र वै । दुर्भिक्षं चैव मरणं तथैवोपद्रवा द्विजाः
အပြစ်အနာဂတ်နှင့် ကပ်လျက်သော မင်းတစ်ပါး နေထိုင်သည့် နိုင်ငံ၌ အမှန်တကယ် အစာရှားပါးမှု၊ သေဆုံးမှုတို့နှင့်အတူ အမျိုးမျိုးသော ဘေးဒုက္ခများလည်း ပေါ်ပေါက်လာကြ၏၊ အို ဗြာဟ္မဏတို့။
Verse 22
भवंति बहवोऽनर्थाः प्रजानां नाशहेतवे । तस्माद्राज्ञा तु कर्तव्यो धर्म्मः श्रद्धापरेण हि
အနတ္ထများစွာ ပေါ်ပေါက်လာ၍ ပြည်သူတို့ ပျက်စီးရာ အကြောင်းရင်း ဖြစ်လာကြ၏။ ထို့ကြောင့် မင်းသည် ယုံကြည်သဒ္ဓါနှင့် သတိပညာကို အခြေခံ၍ ဓမ္မကို အမှန်တကယ် ထိန်းသိမ်းဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 23
तथा प्रकृतयो राज्ञः शुचजित्वेन प्रतिष्ठिताः । इन्द्रेण च कृतं पापं तेन पापेन वै द्विजाः । नानाविधैर्महातापैः सोपद्रवमभूज्जगत्
ထိုနည်းတူပင် မင်း၏ပြည်သူတို့သည် ဝမ်းနည်းမှုကိုအောင်နိုင်ခြင်းနှင့် သန့်ရှင်းမှု၌ တည်မြဲလာကြ၏။ သို့ရာတွင် အိန္ဒြာက အပြစ်ကိုပြုသောအခါ ထိုအပြစ်ကြောင့်—အို ဗြာဟ္မဏတို့—လောကသည် မျိုးစုံသော ကြီးမားသည့်ပူပန်ဒုက္ခများနှင့် အနှောင့်အယှက်များကြောင့် ထိခိုက်နာကျင်လာ၏။
Verse 24
शौनक उवाच । अश्वमेधशतेनैव प्राप्तं राज्यं महत्तरम् । देवानामखिलं सूत कस्माद्विघ्रमजायत । शक्रस्य च महाभाग यथावत्कथयस्व न
ရှောနကက ပြောသည်။ “အရှ္ဝမေဓ ယဇ္ဉ တစ်ရာဖြင့် အလွန်ကြီးမားသော အာဏာပိုင်မှုကို ရရှိခဲ့သည်။ သို့သော် အို စူတ၊ ဘာကြောင့် နတ်တို့အားလုံးအတွက် အတားအဆီး ပေါ်ပေါက်လာသနည်း။ ထို့ပြင် အို ကံကောင်းသူ၊ ရှက္ရ (အိန္ဒြာ) အကြောင်းကို မှန်ကန်စွာ ပြောပြပါ။”
Verse 25
सूत उवाच । देवानां दानवानां च मनुष्याणां विशेषतः । कर्म्मैव सुखदुःखानां हेतुभूतं न संशयः
စူတက ပြောသည်။ “နတ်တို့၊ ဒာနဝတို့နှင့် အထူးသဖြင့် လူသားတို့အတွက် စိတ်ချမ်းသာမှုနှင့် ဆင်းရဲဒုက္ခ၏ အကြောင်းရင်းမှာ ကမ္မတည်းသာ ဖြစ်သည်—သံသယမရှိ။”
Verse 26
इन्द्रेण च कृतं विप्रा महद्भूतं जुगुप्सितम् । गुरोरवज्ञा च कृता विश्वरूपवधः कृतः
ထို့ပြင် အိန္ဒြာသည်—အို ဗြာဟ္မဏတို့—ကြီးမား၍ ရွံရှာဖွယ် အမှုတစ်ရပ်ကို ပြုခဲ့သည်။ သူသည် မိမိ၏ ဆရာ (ဂုရု) ကို မလေးစားဘဲ အပြစ်တင်ကာ၊ ဝိශ්ဝရူပကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။
Verse 27
गौतमस्य गुरोः पत्नी सेविता तस्य तत्फलम् । प्राप्तं महेंद्रेण चिरं यस्य नास्ति प्रतिक्रिया
မဟာအိန္ဒြာ (မဟေန္ဒြာ) သည် ဂေါတမ၏ ဂုရု၏ ဇနီးကို ဖောက်ပြန်ကျူးလွန်ခဲ့ခြင်း၏ အကျိုးဆက်ကို အချိန်ကြာမြင့်စွာ ခံစားခဲ့ရသည်။ ထိုအမှုအတွက် လွယ်ကူသော ပြန်လည်ဖြေရှင်းနည်း မရှိခဲ့။
Verse 28
ये हि दृष्कटतकर्म्माणो न कुर्वंति च निष्कृतिम् । दुर्दशां प्रप्नुवन्त्येते यथैवेन्द्रः शतक्रतुः
ပြင်းထန်သော မကောင်းမှုများကို ကျူးလွန်ပြီးလည်း အပြစ်ဖြေ (ပရာယရှ္စိတ္တ) မပြုသူတို့သည် ဒုက္ခအခြေအနေသို့ ကျရောက်ကြ၏—ယဇ္ဉာတစ်ရာပြုသူ «သတကရတု» အိန္ဒြာကဲ့သို့ပင်။
Verse 29
दुष्कृतोपार्जितस्या तः प्रायाश्चित्तं हि तत्क्षणात् । कर्तव्यं विधिवद्विप्राः सर्वपापोपशांतये
ထို့ကြောင့် မကောင်းမှုကြောင့် စုဆောင်းလာသော အပြစ်အတွက် အပြစ်ဖြေ (ပရာယရှ္စိတ္တ) ကို ချက်ချင်း၊ စည်းကမ်းတကျ ဆောင်ရွက်ရမည်၊ ဗြာဟ္မဏတို့ရေ—အပြစ်အားလုံး ငြိမ်းအောင်ရန်။
Verse 30
उपपातकमध्यस्तं महापातकतां व्रजेत्
အသေးစားအပြစ် (upapātaka) ထဲတွင် ကပ်ငြိနေသူသည် ထိုကြောင့်ပင် အကြီးမားဆုံးအပြစ် (mahāpātaka) အခြေအနေသို့ ကျရောက်နိုင်သည်။
Verse 31
ततः स्वधर्मनिष्ठां च ये कुर्वंति सदा नराः । प्रातर्मध्याह्नसायाह्ने तेषां पापं विनश्यति
ထို့နောက် မိမိ၏ဓမ္မ (svadharma) တွင် အမြဲတမ်း တည်ကြည်နေသော လူတို့၏ အပြစ်သည် နံနက်၊ မွန်းတည့်၊ ညနေ ဟူသော သုံးချိန်ဆုံရာတွင် ပျက်ကွယ်သွားသည်။
Verse 32
प्राप्नुवंत्युत्तमं लोकं नात्र कार्या विचारणा । तस्मादसौ दुराचारः प्राप्ते वै कर्मणः फलम्
သူတို့သည် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော လောကသို့ ရောက်ကြ၏—ဤအပေါ် စဉ်းစားသံသယ မလို။ ထို့ကြောင့် ထိုမကောင်းသူသည် မိမိကံ၏ အကျိုးကို အမှန်တကယ် ရရှိခဲ့သည်။
Verse 33
स प्रधार्य तदा सर्वे लोकपालास्त्वरान्विताः । बृहस्पतिमुपागम्य सर्वमात्मनि धिष्ठितम् । कथयामासुरव्यग्रा इंद्रस्य च गुरुं प्रति
ထိုအကြောင်းကို စဉ်းစားပြီးနောက် လောကပာလားတို့အားလုံးသည် အလျင်အမြန် ဘృဟස්ပတိ (Bṛhaspati) ထံသို့ ချဉ်းကပ်ကာ စိတ်မရှုပ်မယှက်ဘဲ ဖြစ်ပျက်သမျှကို အိန္ဒြ၏ ဂုရုထံ တိတိကျကျ တင်ပြကြ၏။
Verse 34
देवैरुक्तं वचो विप्रा निशम्य च बृहस्पतिः । अराजकं च संप्राप्तं चिंतयामास बुद्धिमान्
အို ဗိပရာတို့၊ ဒေဝတားတို့ ပြောသောစကားကို ကြားပြီးနောက် ပညာရှိ ဘృဟස්ပတိ (Bṛhaspati) သည် မင်းမရှိသော အလွဲအချော်နှင့် အစိုးရမဲ့အခြေအနေ ပေါ်ပေါက်လာသည်ကို တွေးတောဆင်ခြင်၏။
Verse 35
किं कार्यं चाद्य कर्तव्यं कथं श्रेयो भविष्यति । देवानां चाद्य लोकानामृषीणां भावितात्मनाम्
«ယနေ့ ဘာကို လုပ်ရမည်နည်း၊ ဘယ်လမ်းကြောင်းကို စတင်ယူရမည်နည်း။ ဒေဝတားတို့အတွက်၊ လောကတို့အတွက်၊ စိတ်ကိုသင့်တင့်စည်းကမ်းထားသော ရှိတို့အတွက် ကောင်းကျိုးချမ်းသာသည် မည်သို့ ပေါ်ပေါက်မည်နည်း» ဟု သူစဉ်းစား၏။
Verse 36
मनसैव च तत्सर्वं कार्याकार्यं विचार्य च । जगाम शक्रं त्वरितो देवैः सह महायशाः
လုပ်သင့်မလုပ်သင့် အရာအားလုံးကို စိတ်ထဲတွင်သာ ချိန်တွယ်စဉ်းစားပြီးနောက် ကုသိုလ်ဂုဏ်ကြီးသော ဘృဟස්ပတိ သည် ဒေဝတားတို့နှင့်အတူ အလျင်အမြန် သက္ကရာ (အိန္ဒြ) ထံသို့ သွားလေ၏။
Verse 37
प्राप्तो जलाशयं तं च यत्रास्ते हि पुरंदरः । यस्य तीरे स्थिता हत्या चंडालीव भयावहा
သူသည် ပုရန္ဒရ (အိန္ဒြ) နေထိုင်ရာ ရေကန်သို့ ရောက်လေ၏။ ထိုရေကန်ကမ်းပေါ်တွင် ဗြာဟ္မဏသတ်မှု၏ အပြစ် (Brahmahatyā) သည် ကြောက်မက်ဖွယ် ချန်ဒာလီမိန်းမကဲ့သို့ ရပ်တည်ကာ နှလုံးသားကို ကြောက်ရွံ့စေ၏။
Verse 38
तत्रोविष्टास्ते सर्वे देवा ऋषिगणान्विताः । आह्वानं च कृतं तस्य शक्रस्य गुरुणा स्वयम्
ထိုနေရာ၌ နတ်ဘုရားအားလုံးသည် ရှင်ရသီအစုအဝေးတို့နှင့်အတူ စုဝေးထိုင်ကြ၏။ ထို့နောက် ဂုရုဘုရား ဘృဟස්ပတိ ကိုယ်တိုင်က သက္ကရာ (အိန္ဒြာ) ကို ခေါ်ယူတော်မူ၏။
Verse 39
समुत्थितस्ततः शक्रो ददर्श स्वगुरुं तदा । बाष्पपूरितवक्त्रो हि बृहस्पतिमभाषत
ထို့နောက် သက္ကရာ (အိန္ဒြာ) သည် ထရပ်တည်ကာ မိမိ၏ဂုရုကို မြင်တွေ့၏။ မျက်နှာ၌ မျက်ရည်ပြည့်လျက် ဘṛဟස්ပတိ ကို ပြောကြား၏။
Verse 40
प्रणिपत्य च तत्रत्यान्कृताञ्जलिरभाषत । तदा दीनमुखो भूत्वा मनसा संविमृश्य च
ထိုနေရာရှိသူတို့အား ဦးချကန်တော့၍ လက်အုပ်ချီကာ ပြောကြား၏။ ထို့နောက် မျက်နှာညှိုးနွမ်းလျက် စိတ်ထဲတွင် နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း စဉ်းစား၏။
Verse 41
स्वयमेव कृतं पूर्वमज्ञानलक्षणं महत् । अधुनैव मया कार्यं किं कर्तव्यं वद प्रभो
အတိတ်ကာလ၌ အဝိဇ္ဇာကြောင့် အလွန်ကြီးမားသော အပြစ်ကို ငါကိုယ်တိုင် ပြုခဲ့၏။ ယခု ငါဘာလုပ်ရမည်နည်း၊ အရှင်ဘုရား၊ မိန့်ကြားတော်မူပါ။
Verse 42
प्रहस्योवाच भगवान्बृहस्पति रुदारधीः । पुरा त्वया कृतं यच्च तस्येदं कर्मणः फलम्
အမြင်ဉာဏ်ခိုင်မာသော ဘုရားဘṛဟස්ပတိ သည် ပြုံး၍ မိန့်တော်မူ၏— “အတိတ်ကာလ၌ သင်ပြုခဲ့သမျှ၊ ဤသည်ကား ထိုကံ၏ အကျိုးဖြစ်၏။”
Verse 43
मां च उद्दिश्य भो इंद्र तद्भोगादेव संक्षयः । प्रायश्चितं हि हत्याया न दृष्टं स्मृतिकारिभिः
အို အိန္ဒြာ၊ ငါ့ကို ရည်ညွှန်း၍ ပြုမူလျှင် ထိုကံ၏ ကုန်ခမ်းခြင်းသည် ၎င်း၏ အကျိုးကို ကိုယ်တိုင်ခံစားခြင်းဖြင့်သာ ဖြစ်၏။ ဗြာဟ္မဏသတ်မှုအတွက် ပြစ်လျော့ပူဇော်မှုကို စမృతိရေးသူတို့ မသတ်မှတ်ထားကြ။
Verse 44
अज्ञानतो हि यज्जातं पापं तस्य प्रतिक्रिया । कथिता धर्म्मशास्त्रज्ञैः सकामस्य न विद्यते
အဝိဇ္ဇာကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အပြစ်အတွက်တော့ ဓမ္မရှာစတြာကို သိသူတို့က ကုစားနည်းကို ဟောကြားထားသည်။ သို့သော် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ပြုသော အပြစ်အတွက် ကုစားနည်းမရှိဟု ဆိုကြသည်။
Verse 45
सकामेन कृतं पापमकामं नैव जायते । ताभ्यां विषयभेदेन प्रायश्चित्तं विधीयते
ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ပြုသော အပြစ်သည် မရည်ရွယ်ဘဲ ဖြစ်သော အပြစ်နှင့် မတူ။ ထိုအခြေအနေကွာခြားမှုအလိုက် ပြစ်လျော့ပူဇော်မှုကို သတ်မှတ်ကြသည်။
Verse 46
मरणांतो विधिः कार्यो कामेन हि कृतेन हि । अज्ञानजनिते पापे प्रायश्चित्तं विधीयते
ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ပြုသော အမှုအတွက် စည်းကမ်းအမိန့်သည် သေဆုံးသည်အထိပင် သက်ရောက်စေသည်။ သို့သော် အဝိဇ္ဇာမှ ဖြစ်သော အပြစ်အတွက်တော့ ပြစ်လျော့ပူဇော်မှုကို သတ်မှတ်ထားသည်။
Verse 47
तस्मात्त्वया कृतं यच्च स्वयमेव हतो द्विजः । पुरोहितश्च विद्वांश्च तस्मान्नास्ति प्रतिक्रिया
ထို့ကြောင့် သင်၏ကိုယ်တိုင်ပြုသော အမှုကြောင့် ပညာရှိ ပုရောဟိတ်ဖြစ်သော ဗြာဟ္မဏကို သတ်မိပြီးဖြစ်သဖြင့် ဤအတွက် ပြန်လည်ကုစားနည်း မရှိတော့။
Verse 48
यावन्मरणमप्येति तावदप्सु स्थिरो भव
ရေထဲ၌ တည်ကြည်စွာ နေထိုင်လော့၊ သေမင်းနီးကပ်လာသည့်အထိ ထိုသို့ပင် ဆက်လက်တည်ကြည်လော့။
Verse 49
शताश्वमेधसंज्ञं च यत्फलं तव दुर्मते । तन्नष्टं तत्क्षणादेव घातितो हि द्विजो यदा
အို မိုက်မဲသူ၊ သင့်၌ရှိသမျှ ကုသိုလ်ဖလ—အရှ္ဝမేఓဓ ယဇ္ဉ တစ်ရာနှင့်တူသည်ဟု ဆိုသော်လည်း—ဗြာဟ္မဏကို သတ်မိသည့် ခဏတည်းက ပျက်စီးသွား၏။
Verse 50
सच्छिद्रे च यथा तोयं न तिष्ठति घटेऽण्वपि । तथैव सुकृतं पापे हीयते च प्रदक्षिणम्
အပေါက်ပေါက်ဖြစ်သော အိုးထဲ၌ ရေသည် အနည်းငယ်မျှ မတည်နိုင်သကဲ့သို့၊ ပာပရှိရာ၌ ကုသိုလ်သည် လျော့နည်းပျက်စီး၏—ပူဇော်လှည့်ပတ်ခြင်းကဲ့သို့သော ကုသိုလ်တောင် အာနိသင်လျော့၏။
Verse 51
तस्माच्च दैवसंयोगात्प्राप्तं स्वर्गादिकं च यैः । यथोक्तं तद्भवेत्तेषां धर्मिष्ठानां न संशयः
ထို့ကြောင့် ကံတရား၏ ဆုံစည်းမှုကြောင့် သီလရှိသူတို့ ရရှိသော ကောင်းကင်စသည့် အကျိုးရလဒ်များသည် မိန့်ဆိုထားသကဲ့သို့ပင်၊ ဓမ္မကို အလေးထားသူတို့အတွက် မသံသယဘဲ ဖြစ်ပေါ်၏။
Verse 52
एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य शक्रो वचनमब्रवीत् । कुकर्मणा मदीयेन प्राप्तमेतन्न संशयः
သူ၏စကားကို ကြားပြီးနောက် သက္ကရာ (အိန္ဒြ) က ပြန်ဆိုသည်—“သံသယမရှိ၊ ဤအခြေအနေသည် ငါ၏ မကောင်းသော ကံကြောင့်ပင် ငါ့ထံ ရောက်လာသည်။”
Verse 53
अमरावती माशु त्वं गच्छ देवर्षिबिः सह । लोकानां कार्यसिद्ध्यर्थे देवानां च बृहस्पते । इंद्रं कुरु महाभाग यस्ते मनसि रोचते
မနှောင့်နှေးပါနှင့်—ဒေဝရ္ဓိများနှင့်အတူ အမရာဝတီသို့ ချက်ချင်းသွားပါ။ လောကတို့၏ အမှုကိစ္စများ အောင်မြင်စေရန်နှင့် ဒေဝတို့အတွက်လည်းကောင်း၊ ဟေ ဘృဟஸပတိ၊ သင်၏စိတ်နှလုံးနှစ်သက်သူကို မဟာကံကောင်းသူ၊ အင်ဒြာအဖြစ် ခန့်အပ်ပါ။
Verse 54
यथा मृतस्तथा हं वै ब्रह्महत्यावृतो महान् । रागद्वेषसमुत्थेन पापेनास्मि परिप्लुतः
အမှန်တကယ် ငါသည် သေသကဲ့သို့ပင်—ဗြဟ္မဟတ္ယာဟူသော မဟာအပြစ်ကြီးက ဖုံးလွှမ်းထားသည်။ ရာဂနှင့် ဒွေသမှ ပေါက်ဖွားသော အပြစ်ကြောင့် ငါသည် လုံးဝလွှမ်းမိုးခံနေရသည်။
Verse 55
तस्मात्त्वरान्विता यूयं देवराजानमाशुः वै । कुर्वतु मदनुज्ञाताः सत्यं प्रतिवदामि वः
ထို့ကြောင့် သင်တို့သည် အလျင်အမြန် လှုပ်ရှား၍ ဒေဝတို့၏ မင်းတော်ကို ချက်ချင်း တင်မြှောက်ကြပါ။ ငါ၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ထိုသို့ပြုကြ—သင်တို့အား ငါသည် အမှန်တရားကို ပြော၏။
Verse 56
एवमुक्तास्तदा सर्वे बृहस्पतिपुरोगमाः । एत्यामरावतीं तूर्णं पुरंदरविचेष्टितम् । कथयामासुरव्यग्रा शचीं प्रति यथा तथा
ထိုသို့ ပြောဆိုခံရသဖြင့် ဘృဟஸပတိကို ဦးဆောင်ထားသော သူတို့အားလုံးသည် ပုရန္ဒရာ (အင်ဒြာ) ၏ အခြေအနေကြောင့် စိတ်လှုပ်ရှားကာ အမရာဝတီသို့ အလျင်အမြန် သွားရောက်ကြသည်။ ထို့နောက် ရှချီထံသို့ ဖြစ်ပျက်သမျှကို မရှုပ်မထွေးဘဲ အတိုင်းအတာမလွဲ ပြောကြားလေ၏။
Verse 57
राज्यस्य हेतोः किं कार्यं विमृशंतः परस्परम्
သူတို့သည် အချင်းချင်း ဆွေးနွေးစဉ်တွင် စဉ်းစားကြသည်—“နတ်ဘုံ၏ အာဏာပိုင်မှု (နိုင်ငံတော်) အတွက် ဘာကို လုပ်သင့်သနည်း?”
Verse 58
एवं विमृश्यमानानां देवानां तत्र नारदः । यदृच्छयागतस्तत्र देवर्षिरमितद्युतिः
ဤသို့ နတ်တို့ ဆွေးနွေးစဉ်၌ အလင်းရောင်မဆုံးနိုင်သော နတ်ဋ္ဌာနရဟန်း နာရဒ မတော်တဆ ထိုနေရာသို့ ရောက်လာ၏။
Verse 59
उवाच पूजितो देवान्कस्माद्यूयं विचेतसः । तेनोक्ताः कथयामासुः सर्वं शक्रस्य चेष्टितम्
ပူဇော်ဂုဏ်ပြုခံရသော နာရဒက နတ်တို့အား “အဘယ်ကြောင့် သင်တို့ စိတ်မတည်ငြိမ်၍ မျက်နှာညှိုးနွမ်းနေသနည်း” ဟု မေး၏။ ထိုသို့ မေးမြန်းခံရသဖြင့် သူတို့သည် သက္ကရာ (အင်ဒြာ) ၏ လုပ်ရပ်အားလုံးကို ပြောပြကြ၏။
Verse 60
गतमिंद्रस्य चेंद्रत्वमेनसा परमेण तु । ततः प्रोवाच तान्देवान्देवर्षिर्नारदो वचः
“အင်ဒြာ၏ အင်ဒြာတော်အာဏာသည် အလွန်ကြီးမားသော အပြစ်ကြောင့် ပျောက်ကွယ်သွားပြီ” ဟု ဆို၏။ ထို့နောက် နတ်ဋ္ဌာနရဟန်း နာရဒက နတ်တို့အား ဤစကားကို ပြောကြား၏။
Verse 61
यूयं देवाश्च सर्वज्ञास्तपसा विक्रमेण च । तस्मादिंद्रो हि कर्तव्यो नहुषः सोमवंशजः
“သင်တို့ နတ်များသည် အရာအားလုံးကို သိမြင်သူများဖြစ်၍ တပဿာနှင့် သတ္တိဗလလည်း ပြည့်စုံကြသည်။ ထို့ကြောင့် စောမဝంశမှ မွေးဖွားသော နဟုရှကို အင်ဒြာအဖြစ် တင်မြှောက်ရမည်” ဟု ဆို၏။
Verse 62
सोऽस्मिन्राष्ट्रे प्रतिष्ठाप्यस्त्वरितेनैव निर्जराः । एकोनमश्वमेधानां शतं तेन महात्मना । कृतमस्ति महाभागा नहुषेण च यज्वना
“ထို့ကြောင့် အမရနတ်တို့၊ ဤအာဏာနိုင်ငံ၌ သူ့ကို အလျင်အမြန် တင်မြှောက်တည်ထောင်ကြလော့။ မဟာအတ္တမနှင့် ကံကောင်းသော ယဇ္ဈက နဟုရှသည် အရှွမေဓ ယဇ္ဈ ၉၉ ကြိမ် ပြုလုပ်ပြီးသားဖြစ်သည်” ဟု ဆို၏။
Verse 63
शच्या श्रुतं च तद्वाक्यं नारदस्य मुखोद्गतम् । गतांतःपुरमव्यग्रा बाष्पपूरितलोचना
နာရဒ၏နှုတ်မှ ထွက်လာသော စကားကို သချီသည် ကြားနားလေ၏။ စိတ်မလှုပ်ရှားဘဲ အတွင်းနန်းတော်သို့ ဝင်သွားကာ မျက်လုံးများမှာ မျက်ရည်ပြည့်လျက်ရှိ၏။
Verse 64
नारदस्य वचः श्रुत्वा सर्वे देवान्वमोदयन्
နာရဒ၏စကားကို ကြားသော် ဘုရားဒေဝအားလုံး ဝမ်းမြောက်ပျော်ရွှင်ကြ၏။
Verse 65
नहुषं राज्यमारोढुमैकपद्येन ते यदा । आनीतो हि तदा राजा नहुषो ह्यमरावतीम्
ဒေဝတို့က နဟုရှကို အာဏာပိုင်ရာဇသီဟာသနသို့ တက်စေလိုသည့်အခါ၊ ဘုရင် နဟုရှကို အမာရာဝတီသို့ ခြေလှမ်းတစ်လှမ်းတည်းဖြင့် တကယ်တမ်း ခေါ်ဆောင်လာကြ၏။
Verse 66
राज्यं दत्तं महेंद्रस्य सुरैः सर्वैर्महर्षिभिः । तदागस्त्यादयः सर्वे नहुषं पर्युपासत
မဟೇಂದ್ರ (အိန္ဒြ) ၏ အာဏာပိုင်ရာဇသီဟာသနကို ဒေဝအားလုံးနှင့် မဟာရိရှီတို့က ပေးအပ်ကြ၏။ ထို့နောက် အဂஸတျနှင့် အခြားသူတို့အားလုံးက နဟုရှကို ဝတ်ပြုကာ အနီးကပ်စောင့်ရှောက်ကြ၏။
Verse 67
गंधर्वाप्सरसो यक्षा विद्याधरमहोरगाः । यक्षाः सुपर्णाः पतगा ये चान्ये स्वर्गवासिनः
ဂန္ဓဗ္ဗ၊ အပ္စရာ၊ ယက္ခ၊ ဝိဒ္ယာဓရ၊ မဟာနာဂတို့၊ စုပဏ္ဏနှင့် အခြားတောင်ပံရှိသတ္တဝါများ—အမှန်တကယ် ကောင်းကင်ဘုံနေထိုင်သူအားလုံး—ထိုနေရာ၌ စုဝေးလာကြ၏။
Verse 68
तदा महोत्सवो जातो देवपुर्यां निरंतरः । शंखतूर्यमृदंगानि नेदुर्दुंदुभयः समम्
ထိုအခါ နတ်မြို့၌ မဟာပွဲတော်ကြီးသည် မပြတ်မလပ် ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ သင်္ခါ၊ တူရိယာတံပိုးများနှင့် ဒရမ်များ မြည်ဟည်းကာ ဒုန္ဒုဘိဒရမ်ကြီးများလည်း တပြိုင်နက်တည်း ဟုန်းဟုန်းမြည်တော်မူ၏။
Verse 69
गायकाश्च जगुस्तत्र तथा वाद्यानि वादकाः । नर्तका ननृतुस्तत्र तथा राज्यमहोत्सवे
ထိုနေရာ၌ သီချင်းဆိုသူတို့ သီဆိုကြ၏၊ တူရိယာတီးသူတို့လည်း တူရိယာများကို တီးခတ်ကြ၏။ အကသမားတို့လည်း ကပြကြ၍—ဤသို့ပင် မဟာအဘိသေက ရာဇပွဲတော်ကြီး၌ ဖြစ်လေ၏။
Verse 70
अभिषिक्तस्तदा तत्र बृहस्पतिपुरोगमैः
ထိုအခါ ထိုနေရာ၌ ဗြဟ္စပတိကို ဦးဆောင်သူအဖြစ်ထား၍ သူ့အား အဘိသေကဖြင့် သီလသိက္ခာတင်ကြ၏။
Verse 71
अर्चितो देवसूक्तैश्च यथा वद्ग्रहपूजनम् । कृतवांश्चैव ऋषिभिर्विद्वद्भिर्भावितात्मभिः
သူ့အား နတ်သီချင်းများဖြင့် ပူဇော်ဂုဏ်ပြုကြပြီး၊ ဂြိုဟ်ပူဇော်မှုကို သင့်တော်သကဲ့သို့ ဆောင်ရွက်သည့်ပုံစံအတိုင်း ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် ပညာရှိ၍ စိတ်ကိုထိန်းချုပ်ထားသော ရှင်ရသီတို့ကလည်း အခမ်းအနားများကို ဆောင်ရွက်ကြ၏။
Verse 72
तथा च सर्वैः परिपूजितो महान्राजा सुराणां नहुषस्तदानीम् । इंद्रासने चेंद् समानरूपः संस्तूयमानः परमेण वर्चसा
ထိုသို့ ထိုအချိန်၌ နတ်တို့အကြား အုပ်စိုးသူ မဟာဘုရင် နဟုရှသည် အားလုံး၏ ပူဇော်ဂုဏ်ပြုခြင်းကို ခံရ၏။ အိန္ဒြာသနပေါ်၌ ထိုင်လျက် အိန္ဒြာနှင့် ဆင်တူသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် အမြင့်မြတ်သော တေဇောဝါဖြင့် တောက်ပကာ ချီးမွမ်းသံများကြား၌ ထင်ရှားလေ၏။
Verse 73
सुगंधदीपैश्च सुवाससा युतोऽलंकारभोगैः सुविराजितांगः । बभौ तदानीं नहुषो मुनीद्रैः संस्तूयमानो हि तथाऽमरेंद्रैः
မွှေးကြိုင်သော မီးအိမ်များနှင့် အဝတ်အစားကောင်းမွန်စွာ ဝတ်ဆင်၍ အလင်္ကာရနှင့် စည်းစိမ်ခံစားမှုတို့ကြောင့် ကိုယ်အင်္ဂါများ တောက်ပလှပသဖြင့် နဟုသသည် ထိုအခါ မဟာမုနိတို့၏ ချီးမွမ်းသံနှင့် အမရဘုရင်တို့၏ ချီးကျူးသံကြားတွင် တောက်ပထင်ရှားလေ၏။
Verse 74
इति परमकलान्वितोऽसौ सुरमुनिवरगणैश्च पूज्यमानः । नहुषनृपवरोऽभवत्तदानीं हृदि महता हृच्छयेनतप्तः
ဤသို့ အမြင့်ဆုံးသော အရည်အချင်းများဖြင့် ပြည့်စုံကာ နတ်တော်များနှင့် မုနိအထွဋ်အမြတ်တို့၏ အစုအဝေးက ပူဇော်ခံရသော်လည်း၊ အကောင်းဆုံးသော ဘုရင် နဟုသသည် ထိုအခါ ကြီးမားသော လောင်ကျွမ်းသည့် ဆန္ဒကြောင့် နှလုံးအတွင်း၌ ပူလောင်သွားလေ၏။
Verse 75
नहुष उवाच । इंद्राणी कथमद्यैव नायाति मम सन्निधौ । तां चाह्वयत शीघ्रं भो मा विलंबितुमर्हथ
နဟုသက ပြောသည်—“အင်ဒြာဏီသည် ယနေ့တင်ပင် ငါ့ရှေ့သို့ အဘယ်ကြောင့် မလာသနည်း။ အရှင်တို့၊ အမြန်ခေါ်ယူကြလော့—နှောင့်နှေးရန် မသင့်”။
Verse 76
नहुपस्य वचः श्रुत्वा बृहस्पतिरुदारधीः । शचीभवनमासाद्य उवाच च सविस्तरम्
နဟုသ၏ စကားကို ကြားသော် ဉာဏ်ကြီးမြတ်သော ဗြဟ္မစပတိသည် ရှချီ၏ နေအိမ်သို့ သွားရောက်ကာ အကြောင်းအရာကို အသေးစိတ် ပြောကြားလေ၏။
Verse 77
शक्रस्य दुर्निमित्तेन ह्यनीतो नहुषोऽत्र वै । राज्यार्ते भामिनि त्वं च अर्द्धासनगता भव
ရှက္ရ (အင်ဒြာ) အပေါ် အမင်္ဂလာနိမိတ်ကြောင့် နဟုသကို ဤနေရာသို့ အမှန်တကယ် ခေါ်ဆောင်လာခဲ့သည်။ အမျက်လွယ်သော မိန်းမရေ၊ နိုင်ငံတော်အကျိုးအတွက် သင်လည်း ထီးနန်း၏ တစ်ဝက်ပေါ်တွင် ထိုင်နေပါ။
Verse 78
शची प्रहस्य चोवाच बृहस्पतिमकल्मषम् । असौ न परिपूर्णो हि यज्ञैः शक्रासने स्थितः । एकोनमश्वमेधानां शतं कृतमनेन वै
သချီသည် ပြုံးလျက် အပြစ်ကင်းသန့်ရှင်းသော ဗြဟ္စပတိထံသို့ ပြော၏— «ဣန္ဒြာ၏ ထီးနန်းပေါ်၌ ထိုင်နေသော်လည်း ယဇ္ဉပုဏ္ဏကံအားဖြင့် မပြည့်စုံသေး။ အမှန်တကယ် သူသည် အရှွမေဓ ယဇ္ဉ တစ်ရာကို ပြုခဲ့သော်လည်း တစ်ခုလျော့နေသည်»။
Verse 79
तस्मान्न योग्यो प्रहस्य चोवाच बृहस्पतिमकल्पणषम् । असौ न परिपूर्णो हि यज्ञैः शक्रासने स्थितः । अवाह्यवाहनेनैव अत्रागत्य लभेत माम्
သူမသည် ပြုံးလျက် ဗြဟ္စပတိထံသို့ ပြော၏— «ထို့ကြောင့် သူသည် မသင့်တော်။ ဣန္ဒြာ၏ ထီးနန်းပေါ်၌ ထိုင်နေသော်လည်း ယဇ္ဉပုဏ္ဏကံ မပြည့်စုံသေး။ ‘ဆွဲမသင့်သော’ ယာဉ်ဖြင့်သာ ဒီကိုလာပါစေ—ထိုအခါမှ သူသည် ကျွန်မကို ရနိုင်မည်»။
Verse 80
तथेति गत्वा त्वरितो बृहस्पतिरुवाच तम् । नहुषं कामसंतप्तं शच्योक्तं च यथातथम्
«အဲဒီလိုပဲ» ဟုဆိုကာ ဗြဟ္စပတိသည် အလျင်အမြန် သွား၍ ကာမတဏှာကြောင့် လောင်ကျွမ်းနေသော နဟုရှကို သချီပြောသမျှကို တိတိကျကျ ပြောကြား하였다။
Verse 81
तथेति मत्वा राजासौ नहुषः काममोहितः । विमृश्य परया बुद्ध्या अवाह्यं किं प्रशस्यते
«အဲဒီလိုပဲ ဖြစ်မယ်» ဟုထင်ကာ ကာမကြောင့် မောဟဖြစ်နေသော မင်းနဟုရှသည် ထက်မြက်သော ဉာဏ်ဖြင့် စဉ်းစား၍ «‘ဆွဲမသင့်သော’ ယာဉ်ဆိုတာ ဘာကို ချီးမွမ်းကြသနည်း» ဟုမေးမြန်းသကဲ့သို့ တွေးတော하였다။
Verse 82
स बुद्ध्या च चिरं स्मृत्वा ब्राह्मणाश्चतपस्विनः । अवाह्याश्च भवंत्यस्मादात्मानं वाहयाम्यहम्
သူသည် ဉာဏ်ဖြင့် ကြာကြာစဉ်းစားပြီး နိဂုံးချုပ်하였다— «တပသ္စရိယာရှိသော ဗြာဟ္မဏများသည် အမှန်တကယ် ‘ဆွဲခိုင်းမသင့်သူများ’ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ငါ့ကို ငါကိုယ်တိုင် သူတို့ဖြင့် သယ်ဆောင်စေမည်»။
Verse 83
द्वाभ्यां च तस्याः प्राप्त्यर्थमिति मे हृदि वर्तते । शिबिकां च ददौ ताभ्यां द्विजाभ्यां काममोहितः
“သူတို့နှစ်ယောက်အားဖြင့် သူမကို ရယူနိုင်မည်” ဟူသော အကြံသည် သူ၏နှလုံး၌ တည်နေ၏။ ကာမတဏှာကြောင့် မောဟဖြစ်ကာ ဗြာဟ္မဏနှစ်ပါးအား စီးပလင်ကင် (ပလန်ကင်) တစ်စင်း ပေးအပ်하였다။
Verse 84
उपविश्य तदा तस्यां शिवबिकायां समाहितः । सर्पसर्पेति वचनान्नोदयामास तौ तदा
ထိုနောက် သူသည် ပလန်ကင်ပေါ်၌ စိတ်တည်ငြိမ်စွာ ထိုင်လျက်၊ “သွား၊ သွား!” ဟူသောစကားဖြင့် ဗြာဟ္မဏနှစ်ပါးကို ထိုအခါ မောင်းနှင်၍ ရှေ့သို့ ချီတက်စေ하였다။
Verse 85
अगस्त्यः शिबिकावाही ततः क्रुद्धोऽशपन्नृपम् । विप्राणामवमंता त्वमुन्मत्तोऽजगरो भव
ပလန်ကင်ကို ထမ်းနေသော အဂஸ္တျာသည် ထိုအခါ ဒေါသထွက်၍ မင်းကို ကျိန်စာချ၏—“ဗြာဟ္မဏတို့ကို မထီမဲ့မြင်သောကြောင့်၊ သင်သည် မူးမောရူးသွပ်သော အဇဂရ (မြွေကြီး) ဖြစ်လေစေ!”
Verse 86
शापोक्तिमात्रतो राजा पतितो ब्राह्मणस्य हि । तत्रैवाजगरो भूत्वा विप्रशापो दुरत्ययः
ကျိန်စာစကား ထွက်ပေါ်သက်သက်ဖြင့်ပင် မင်းသည် ဗြာဟ္မဏရှေ့၌ လဲကျသွား၏။ ထိုနေရာတင် အဇဂရ (မြွေကြီး) ဖြစ်သွားကာ၊ ဗြာဟ္မဏ၏ ကျိန်စာသည် ကျော်လွှားရန် ခက်ခဲ၏။
Verse 87
यथा हि नहुषो जातस्तथा सर्वेऽपि तादृशाः । विप्राणामवमानेन पतिन्ति निरयेऽशुचौ
နဟုရှသည် မည်သို့ ပျက်စီးရာသို့ ကျရောက်ခဲ့သနည်း၊ ထိုသို့ပင် အလားတူပြုသူ အားလုံးလည်း ဖြစ်၏။ ဗြာဟ္မဏတို့ကို မထီမဲ့မြင်ခြင်းကြောင့် သူတို့သည် အညစ်အကြေးနရကသို့ လျင်မြန်စွာ ကျရောက်ကြ၏။
Verse 88
तस्मासर्वप्रयत्नेन पदं प्राप्य विचक्षणैः । अप्रमत्तैर्नरैर्भाव्यमिहामुत्र च लब्धये
ထို့ကြောင့် ပညာရှိတို့သည် ထိုက်တန်သော အဆင့်သို့ ရောက်ပြီးနောက် အားထုတ်မှုအပြည့်နှင့် မမေ့မလျော့ သတိရှိစွာ နေထိုင်သင့်သည်။ ဤလောကနှင့် နောက်လောက နှစ်ပါးလုံး၌ ကောင်းကျိုးရရှိစေရန် ဖြစ်သည်။
Verse 89
तथैव नहुषः सर्प्पो जातोरण्ये महाभये । एवं चैवाभवत्तत्र देवलोके ह्यराजकम्
ထိုသို့ပင် နဟုသသည် ကြောက်မက်ဖွယ် အန္တရာယ်ကြီးသော တောအတွင်း၌ မြွေဖြစ်သွား၏။ ထို့ကြောင့် ထိုဒေဝလောက၌ မင်းမရှိသည့် အခြေအနေ ဖြစ်ပေါ်လာ၏။
Verse 90
तथैव ते सुराः सर्वे विस्मयाविष्टचेतसः । अहो बत महत्कष्टं प्राप्तं राज्ञा ह्यनेन वै
ထို့နောက် ဒေဝတို့အားလုံးသည် အံ့ဩခြင်းကြောင့် စိတ်နှလုံးလှုပ်ရှားကာ—“အိုဟို! ဤမင်းသည် မိမိအပေါ်သို့ အလွန်ကြီးမားသော ဘေးဒုက္ခကို တကယ်ပင် ဆောင်ယူလာခဲ့ပါပြီ!” ဟု အော်ဟစ်ကြ၏။
Verse 91
न मर्त्य लोको न स्वर्गो जातो ह्यस्य दुरात्मनः । सतामवज्ञया सद्यः सुकृतं दग्धमेव हि
ထိုဒုစရိုက်စိတ်ရှိသူအတွက် မနုဿလောကလည်း မရနိုင်၊ ဆွဂ္ဂလောကလည်း မရနိုင်တော့။ သုတေသနသူကောင်းတို့ကို မထီမဲ့မြင်ပြုခြင်းကြောင့် စုဆောင်းထားသော ကုသိုလ်ကံသည် ချက်ချင်းပင် လောင်ကျွမ်းသွား၏။
Verse 92
याज्ञिको ह्यपरो लोके कथ्यतां च महामुने । तदोवाच महातेजा नारदो मुनिसत्तमः
“လောက၌ အခြားသော ယဇ္ဉပြုသူတစ်ဦး (အုပ်ချုပ်ရန် သင့်တော်သူ) ဟု ဆိုကြသည်—အို မဟာမုနိ၊ ထိုသူအကြောင်း ပြောပြပါ” ဟု ဆိုကြ၏။ ထို့နောက် တေဇာတောက်ပသော မုနိအထွတ် နာရဒသည် ပြောလေ၏။
Verse 93
ययातिं च महाभागा आनयध्वं त्वरान्विताः । देवदूतास्तु वै तूर्णं ययातिं द्रुतमानयन्
«ကံကောင်းမြတ်သောသူတို့၊ ယယာတိကို အလျင်အမြန် ခေါ်လာကြလော့» ဟုဆိုသဖြင့် ဒေဝတမန်တို့သည် ယယာတိကို ချက်ချင်း မြန်မြန်ဆန်ဆန် ခေါ်လာကြ၏။
Verse 94
विमानमारुह्य तदा महात्मा ययौ दिवं देवदूतैः समेतः । पुरस्कृतो देववरैस्तदानीं तथोरगैर्यक्षगंधर्वसिद्धैः
ထို့နောက် မဟာသတ္တဝါသည် ဒေဝဗိမာန်ကို စီးနင်း၍ ဒေဝတမန်တို့နှင့်အတူ ကောင်းကင်သို့ သွား၏။ ထိုအခါ ဒေဝအမြတ်တို့နှင့် နာဂ၊ ယက္ခ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ သိဒ္ဓတို့ကလည်း ဂုဏ်ပြုကြ၏။
Verse 95
आयातः सोऽमरावत्यां त्रिदशैरभितोषितः । इंद्रासने चोपविष्टो बभाषे च स सत्वरम्
အမရావတီသို့ ရောက်လာသောအခါ ဒေဝတို့က ကြိုဆိုကာ ပီတိဖြစ်စေကြ၏။ ထို့နောက် အိန္ဒြာ၏ စင်္ဟာသနပေါ် ထိုင်၍ ချက်ချင်း မနှောင့်နှေးဘဲ ပြောဆို၏။
Verse 96
नारदेनैवमुक्तस्तु त्वं राजा याज्ञिको ह्यसि । सतामवज्ञया प्राप्तो नहुषो दंदशूकताम्
နာရဒက ဤသို့ မိန့်ဆို၏—«အို မင်းကြီး၊ သင်သည် ယဇ္ဉပြုသူ အမှန်ပင် ဖြစ်၏။ သုတမတို့ကို မထီမဲ့မြင်ပြုခြင်းကြောင့် နဟုသသည် မြွေဖြစ်သည့် အခြေအနေသို့ ကျရောက်ခဲ့၏»။
Verse 97
ये प्राप्नुवंति धर्मिष्ठा दैवेन परमं पदम् । प्राक्तनेनैव मूढास्ते न पश्यंति शुभाशुभम्
ဓမ္မတည်ကြည်သူတို့ပင် ကံကြမ္မာ၏ အင်အားကြောင့် အမြင့်ဆုံး အဆင့်သို့ ရောက်နိုင်သော်လည်း၊ အတိတ်က ကမ္မကြောင့် မိုက်မဲလျက် မင်္ဂလာနှင့် အမင်္ဂလာကို မခွဲခြားမြင်နိုင်ကြ။
Verse 98
पतंति नरके घोरे स्तब्धा वै नात्र संशयः
မာနကြီးသူတို့သည် ကြောက်မက်ဖွယ် နရကသို့ အမှန်တကယ် ကျရောက်ကြသည်—သံသယမရှိ။
Verse 99
ययातिरुवाच । यैः कृतं पुण्यं तेषां विघ्नः प्रजायते । अल्पकत्वेन देवर्षे विद्धि सर्वं परं मम
ယယာတိက ပြောသည်—ကုသိုလ်ပြုသူတို့အတွက် အတားအဆီးများ ပေါ်ပေါက်လာတတ်သည်။ အို ဒေဝရ္ဩီ၊ ဤသည်ကို ငါ၏ နောက်ဆုံးစကားဟူ၍ သိလော့—အရာအားလုံးသည် ကိုယ့်အားထုတ်မှု၏ နည်းပါးကန့်သတ်မှုကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 100
महादानानि दत्तानि अन्नदानयुतानि च । गोदानानि बहून्येव भूमिदानयुतानि च
ကြီးမားသော ဒါနများကို ပေးလှူခဲ့ပြီး အစာဒါနလည်း ပါဝင်သည်။ နွားဒါနများစွာနှင့် မြေဒါနလည်း ပေးလှူခဲ့သည်။
Verse 101
तथैव सर्वाण्यपि चोत्तमानि दानानि चोक्तानि मनीषिभिर्यदा । एतानि सर्वाणि मया तदैव दत्तानि काले च महाविधानतः
ထို့အတူ ပညာရှိတို့က အမြင့်မြတ်ဆုံး ဒါနများကို ညွှန်ပြသည့်အခါတိုင်း၊ ထိုဒါနအားလုံးကို ငါသည် ထိုအချိန်တည်းက ပေးလှူခဲ့သည်—သင့်တော်သောကာလ၌၊ ကြီးမြတ်သော စည်းကမ်းအတိုင်း ပြည့်စုံစွာဖြင့်။
Verse 102
यज्ञैरिष्टं वाजपेयातिरात्रैर्ज्योतिष्टोमै राजसूयादिभिश्च । शास्त्रप्रोक्तैरश्वमेधादिभिश्च यूपैरेषालंकृता भूः समंतात्
ယဇ္ဉများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်—ဝါဇပေယ၊ အတိရာတြ၊ ဂျျောတိဿ္ဌောမ၊ ရာဇသူယ စသဖြင့်၊ ထို့ပြင် သာသနာကျမ်းများတွင် ဆိုထားသည့် အශ්ဝမေဓ စသည့် ယဇ္ဉများလည်း ဖြစ်သည်။ အရပ်လေးမျက်နှာလုံးတွင် မြေပြင်သည် ယဇ္ဉတိုင်များဖြင့် အလှဆင်ထားလေ၏။
Verse 103
देवदेवो जगन्नाथ इष्टो यज्ञैरनेकशः । गालवाय पुरे दत्ता कन्या त्वेषा च माधवी
နတ်တို့၏နတ်၊ လောက၏အရှင်ကို ယဇ်ပူဇော်မှုများဖြင့် အကြိမ်ကြိမ် ပူဇော်ခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် မြို့တွင် မာဓဝီ ကညာကို ဂာလဝအား မင်္ဂလာပေးအပ်하였다။
Verse 104
पत्नीत्वेन चतुर्भ्यश्च दत्ताः कन्या मुने तदा । गालवस्य गुरोरर्थे विश्वामित्रस्य धीमतः
အို မုနိ၊ ထိုအခါ ကညာကို ဂာလဝ၏ ဆရာ၊ ဉာဏ်ကြီးသော ဝိශ්ဝာမိတ္တရ၏ အကျိုးအတွက် ယောက်ျားလေးဦးအား ဇနီးအဖြစ် ပေးအပ်ခဲ့သည်။
Verse 105
एवं भूतान्यनेकानि सुकृतानि मया पुरा । महांति च बहून्येव तानि वक्तुं न पार्यते
ဤသို့ပင်၊ ရှေးကာလ၌ ငါသည် ကုသိုလ်ကောင်းမှုများ အများအပြားကို ပြုခဲ့သည်။ အလွန်ကြီးမား၍ များပြားသဖြင့် အကုန်အစင် ပြောမကုန်နိုင်။
Verse 106
भूयः पृष्टः सर्वदेवैः स राजा कृतं सर्वं गुप्तमेव यथार्थम् । विज्ञातुमिच्छाम यथार्थतोपि सर्वे वयं श्रोतुकामा ययाते
နတ်အားလုံးက ထပ်မံမေးမြန်းသော်လည်း ထိုဘုရင်သည် မိမိပြုခဲ့သမျှကို အမှန်အတိုင်းပင် လျှို့ဝှက်ထား하였다။ သို့ရာတွင် အို ယယာတိ၊ ကျွန်ုပ်တို့အားလုံး အမှန်တကယ် သိလို၍ ကြားနာလိုကြသည်။
Verse 107
वचो निशम्य देवानां ययातिरमितद्युतिः । कथयामास तत्सर्वं पुण्यशेषं यथार्थतः
နတ်တို့၏စကားကို ကြားသော် ယယာတိ—အလင်းရောင်မဆုံးနိုင်သူ—သည် မိမိစုဆောင်းထားသော ကုသိုလ်၏ ကျန်ရှိသမျှကို အမှန်အတိုင်း အကုန်လုံး ပြောပြ하였다။
Verse 108
कथितं सर्वमेतच्च निःशेषं व्यासवत्तदा । स्वपुण्यकथनेनैव ययातिरपतद्भुवि
ထို့နောက် သူသည် ဗျာသမုနိ၏ပုံစံအတိုင်း အကြောင်းအရာအားလုံးကို မကျန်မလပ် ပြောကြားလေ၏။ မိမိ၏ ကုသိုလ်ကောင်းမှုကိုသာ ပြန်လည်ဖော်ပြခြင်းကြောင့် ယယာတိသည် မြေပေါ်သို့ လဲကျသွားလေ၏။
Verse 109
तत्क्षणादेव सर्वेषां सुराणां तत्र पश्यताम् । एवमेव तथा जातमराजकमतंद्रितम्
ထိုခဏချင်းပင် အဲဒီနေရာတွင် နတ်တို့အားလုံး ကြည့်ရှုနေစဉ်၊ အရာအားလုံးသည် ထိုသို့ပင် ဖြစ်ပေါ်လာလေ၏။ နိုင်ငံသည် ဘုရင်မရှိသွား၍ မည်သူမျှ ပေါ့ပေါ့ပါးပါး မနေနိုင်တော့လေ၏။
Verse 110
अन्यो न दृश्यते लोके याज्ञिको यो हि तत्र वै । शक्रासनेऽभिषे कार्यं श्रूयतां हि द्विजोत्तमाः
လောက၌ ထိုနေရာတွင် ယဇ္ဉပူဇာကို ထိုက်တန်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်သူ အခြားမည်သူမျှ မမြင်ရ။ ထို့ကြောင့် အိန္ဒြာ၏ အာသနပလ္လင်သို့ အဘိသေက မင်္ဂလာကို ပြုလုပ်ရမည်—နားထောင်ကြလော့၊ ဒွိဇအထွဋ်မြတ်တို့။
Verse 111
सर्वे सुराश्च ऋषयोऽथ महाफणींद्रा गन्धर्वयक्षखगचारणकिंनराश्च । विद्याधराः सुरगणाप्सरसां गणाश्च चिंतापराः समभवन्मनुजास्तथैव
နတ်တို့အားလုံးနှင့် ရှင်ရသေ့တို့၊ မဟာနဂါးမင်းများ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ ယက္ခ၊ ငှက်များ၊ စာရဏနှင့် ကိန္နရတို့၊ ဗိဒ္ဓာဓရတို့၊ နတ်အဖွဲ့များနှင့် အပ္စရာအဖွဲ့များ—လူသားတို့ပင်လျှင်—စိုးရိမ်ပူပန်မှုဖြင့် ပြည့်နှက်လာကြလေ၏။