Avanti Kshetra Mahatmya
Avanti Kshetra Mahatmya
This section is situated in the sacred topography of Avantī, traditionally associated with Ujjayinī (Ujjain) in central India. It presents the region as a Śaiva kṣetra defined by Mahākāla and by a network of tīrthas, liṅgas, and ritual landscapes (including cremation-ground symbolism). The narrative frames Avantī as a comparandum within a pan-Indian pilgrimage hierarchy (e.g., Kurukṣetra, Vārāṇasī, Prabhāsa), thereby integrating local sanctity into an all-India Purāṇic map.
Adhyayas in Avanti Kshetra Mahatmya
71 chapters to explore.
Adhyaya 1
महाकालवनमाहात्म्य-प्रश्नोत्तरम् | Mahākālavanamāhātmya: Dialogues on the Glory of Mahākāla’s Sacred Grove
အဓ್ಯಾಯ ၁ သည် မဟာကာလာကို လိင်္ဂအဖြစ် ပထမဦးဆုံးသော သဗ္ဗသတ္တဝါတို့၏ အရင်းအမြစ်တော်အဖြစ် ချီးမွမ်းသည့် ရှိုင်ဝ-စတိုးထရပုံစံ ဗန္ဒနာများဖြင့် စတင်သည်။ ထို့နောက် အုမာနှင့် ဣရှ္ဝရတို့၏ ဆွေးနွေးခန်းဖြစ်လာပြီး၊ အုမာက အဓိက တီရ္ထများနှင့် သန့်ရှင်းမြစ်များကို စနစ်တကျ ရှင်းပြရန် တောင်းဆိုသည်။ ဣရှ္ဝရက ဂင်္ဂါ၊ ယမုနာ၊ နရ္မဒါ; ကုရုက္ခေတ္တရ၊ ဂယာ၊ ပရဘားသ၊ နိုင်မိရှ; ကေဒါရ၊ ပုရှ္ကရ၊ ကာယာဝရောဟဏတို့ကို ဖော်ပြပြီး မဟာကာလဝနကို အထူးကောင်းမြတ်ဆုံး က္ෂေတရအဖြစ် မြှောက်တင်သည်။ စာတမ်းသည် မဟာကာလဝနကို ကျယ်ပြန့်သော က္ෂေတရဟု ဆိုကာ အပြစ်အညစ်အကြေးကြီးများကို ဖျက်စီးနိုင်ခြင်း၊ ဘုက္ခတိ–မုက္ခတိ (လောကီအကျိုးနှင့် မောက္ခ) ကို ပေးနိုင်ခြင်း၊ ကမ္ဘာပျက်ကာလတွင်တောင် အာနိသင်မပျောက်ခြင်းတို့ကို ဖော်ပြသည်။ အုမာက ထိုဒေသရှိ တီရ္ထများနှင့် လိင်္ဂများကို ပိုမိုအသေးစိတ် သိလိုသဖြင့် ဇာတ်ကြောင်းသည် စနတ်ကုမာရနှင့် ဗျာသတို့၏ သင်ကြားပို့ချမှုသို့ ပြောင်းလဲသည်။ ဗျာသက “မဟာကာလဝန” ဟု ခေါ်ရသည့်အကြောင်း၊ “ဂုဟျ” တော၊ “ပီဋ္ဌ”၊ “ဦရှရ”၊ “ရှ္မရှာန” ဟု ခေါ်ရသည့်အကြောင်းနှင့် ထိုနေရာတွင် နေထိုင်ခြင်း၊ သေဆုံးခြင်း၊ ရေချိုးခြင်း၊ ဒါနပြုခြင်းတို့၏ အကျိုးကို မေးမြန်းသည်။ စနတ်ကုမာရက အကြောင်းရင်းသတ်မှတ်ချက်များဖြင့် ဖြေကြားသည်—အပြစ်များ “ပျောက်ကွယ်” သောကြောင့်၊ မာတೃကာများနှင့် ဆက်နွယ်သဖြင့် ပီဋ္ဌဖြစ်ခြင်း၊ ထိုနေရာတွင် သေဆုံးလျှင် ပြန်လည်မွေးဖွားမှုကို တားဆီးနိုင်ခြင်း၊ ရှိဝသည် မီးသင်္ချိုင်းသင်္ကေတကို နှစ်သက်ခြင်း စသည်တို့ဖြစ်သည်။ အဆုံးတွင် မဟာကာလဝန၏ ကုသိုလ်အကျိုးကို အခြားတီရ္ထများထက် အဆင့်ဆင့် မြှောက်တင်ကာ နှိုင်းယှဉ်တိုးမြှင့်သည့် အစီအစဉ်ဖြင့် ဖော်ပြပြီး၊ “တော၊ ပီဋ္ဌ၊ က္ෂေတရ၊ ဦရှရ၊ ရှ္မရှာန” ဟူသော ဂုဏ်လက္ခဏာငါးပါးသည် မဟာကာလပုရတွင်သာ တစ်ပြိုင်နက်တည်း ပြည့်စုံကြောင်း အတည်ပြုသည်။
Adhyaya 2
Mahākāla, Brahmā’s Stuti, and the Origin of Nīlalohita (Rudra)
သနတ်ကုမာရက ကမ္ဘာပျက်သကဲ့သို့သော မူလအခြေအနေကို ရှင်းပြရာ၌ အရာအားလုံးငြိမ်းသက်နေပြီး မဟာကာလ (ရှီဝ) သာ အထွဋ်အမြတ် အာဏာရှင်အဖြစ် ကျန်ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ ဖန်ဆင်းရန်အတွက် ရွှေရောင် ကောစမစ်ဥ ပေါ်ထွန်းကာ အောက်တွင် မြေ၊ အပေါ်တွင် ကောင်းကင်ဟူ၍ ခွဲကာ အလယ်၌ ဘြဟ္မာ ပေါ်လာသည်။ မဟာကာလ/ရှီဝ၏ အမိန့်ဖြင့် ဘြဟ္မာသည် ဖန်ဆင်းရေးကို စတင်ရန် တာဝန်ယူပြီး ဗေဒနှင့် အကူအညီခြောက်ပါးကို သိမြင်ရသော်လည်း တပဿာကို ဆက်လက်ပြုကာ ရှီဝအား ဂုဏ်သုံးပါးကို ကျော်လွန်၍ ဖန်ဆင်း၊ ထိန်းသိမ်း၊ ပျက်သိမ်း၏ အခြေခံအဖြစ် ချီးမွမ်းသည့် စတုတိကို ရှည်လျားစွာ ဆက်ကပ်သည်။ ရှီဝက ကောင်းချီးပေးရာတွင် ဘြဟ္မာ၏ စိတ်ကူးဆန္ဒမှ နီလာလိုဟိတ (ရုဒ္ဒရ) ပေါ်ထွန်းလာပြီး ကြမ်းတမ်းသည့် ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ဟိမာလယသို့ သွားရန် ညွှန်ကြားခံရသည်။ ထို့ပြင် “ဘြဟ္မာ” နှင့် “ပိတာမဟ” ဟူသော ဘြဟ္မာ၏ အဆင့်အတန်းကို သီးခြား သာသနာဗေဒအကြောင်းပြချက်ဖြင့် အတည်ပြုသည်။ နောက်ပိုင်း ဘြဟ္မာသည် ဖန်ဆင်းနိုင်စွမ်းကို မာနထောင်လာသဖြင့် ဒေဝတားတို့သည် ဘြဟ္မာ၏ မျက်နှာငါးခုမြောက်၏ တောက်ပမှုကြောင့် ကြောက်ရွံ့ကာ မဟေရှဝရထံ ခိုလှုံကြသည်။ ရှီဝ ပေါ်ထွန်း၍ မာနကို နှိမ်နင်းကာ လက်သည်းဖြင့် မျက်နှာငါးခုမြောက်ကို ဖြတ်တောက်ပြီး ကပာလင် အလက္ခဏာကို ဖြစ်စေသည်။ ဒေဝတားတို့က ရှီဝကို မဟာကာလ၊ ကပာလင်၊ ဒုက္ခဖယ်ရှားရှင်ဟု ချီးမွမ်းကြပြီး ဤအခန်းသည် ကမ္ဘာဦးသဘောတရား၊ စတုတိနှင့် မာနအပေါ် သတိပေးချက်ကို ချိတ်ဆက်ပြသသည်။
Adhyaya 3
Śiprā-prādurbhāvaḥ and Nara-Nārāyaṇa-saṃbandhaḥ (Origin of the Śiprā and the Nara–Nārāyaṇa Link)
သနတ်ကုမာရက ပြောကြားရာတွင် ဘြဟ္မာသည် တမစ်၏ဖုံးကွယ်မှုနှင့် ဒေါသကြောင့် ချွေးမှ အင်အားကြီးသတ္တဝါတစ်ပါးကို လက်နက်ကာကွယ်ရေးအပြည့်ဖြင့် ဖန်ဆင်းကာ ရုဒြာထံသို့ ညွှန်ကြားလိုက်သည်။ ရုဒြာသည် ထိုသတ္တဝါကို မသတ်သင့်ဘဲ နောင်တွင် ဗိဿနု၏ အဖော်ဖြစ်မည်ဟု တွေးမြင်ကာ ဗိဿနု၏ တပသနာအာရမသို့ သွားရောက်하였다။ အဲဒီမှာ ရုဒြာသည် မီးတောက်နေသော ခေါင်းခွံပန်းကန် (ကပါလာ) ကို ကိုင်ကာ ဘိက္ခာတောင်းသည်။ ဗိဿနုသည် ရုဒြာ၏ သင့်တော်မှုကို သိမြင်ပြီး ညာလက်ကို ပူဇော်ပေးရာ ရုဒြာက တြိရှူလဖြင့် ထိုးဖောက်သည်။ ထိုသွေးတော်မှ သန့်ရှင်းလျင်မြန်သော မြစ်တစ်စင်း ပေါ်ထွန်းလာပြီး «ရှိပရာ» (Śiprā) ဟု ခေါ်ကာ အတိုင်းအတာနှင့် တည်တံ့ကာလကို ဖော်ပြထားသည်။ ကပါလာပြည့်သွားသောအခါ သွေးကို ထပ်မံလှုပ်နှိုးရာမှ မကွတ်တပ်ဆင်ထားသော စစ်သူရဲတစ်ဦး ပေါ်ထွန်း၍ «နရ» ဟု အမည်ပေးသည်။ ရုဒြာက နရနှင့် နာရာယဏသည် ယုဂတစ်ခုတွင် အတူတကွ ကျော်ကြားကာ လောကများကို ကာကွယ်၍ ဘုရားရည်ရွယ်ချက်များကို ပြည့်စုံစေမည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ချွေးမွေးနှင့် သွေးမွေးတို့အကြား တိုက်ပွဲရှည်ကြာစွာ ဖြစ်ပွားပြီး နတ်ဘုရားတို့၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့် အဆုံးသတ်ကာ နောင်ယုဂများတွင် သူတို့၏ အနေအထားကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ အခန်းအဆုံးတွင် ဗိဿနုက ဘြဟ္မာအား အပြစ်ပြန်လည်သန့်စင်ရေး (prāyaścitta) အတွက် မီးသုံးမီး (agni-traya) စီမံကိန်းနှင့် ဆက်လက်ပူဇော်ဝတ်ပြုမှုတို့ဖြင့် လွန်ကျူးလိုစိတ်ကြောင့် ဖြစ်သော အကျင့်သိက္ခာပျက်စီးမှုကို ပြန်လည်ပြုပြင်ရန် အကြံပြုသည်။
Adhyaya 4
अग्नितेजःसर्गः तथा नर-उत्पत्तिप्रसङ्गः (Origin of Agni’s Tejas and the Context of Nara’s Emergence)
အခန်း ၄ သည် မေးခွန်း–ဖြေကြားပုံစံဖြင့် သာသနာရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးချက်တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ဗျာသက “ကပါလ” (ခေါင်းခွံသင်္ကေတ) နှင့် ဗိශ්ဝကರ್ಮန်၏ လက်ရာ/အာဏာနှင့် ဆက်နွယ်၍ ပေါ်ထွန်းလာသည်ဟု ဆိုသော ထူးကဲသည့် မြားပစ်သူ “နရ” သည် ရုဒြ (ရှီဝ), ဗိဿဏု၊ ဗြဟ္မာတို့နှင့် မည်သို့ ဆက်စပ်သနည်း၊ ထို့ပြင် ဗြဟ္မာ၏ “ပဉ္စမမျက်နှာ” သည် အကြောင်းအရာထဲတွင် အဘယ်ကြောင့် အရေးပါလာသနည်းဟု မေးမြန်းသည်။ စနတ်ကုမာရက ထိုမေးခွန်းများကို ကမ္ဘာဖွဲ့စည်းမှုဇာတ်ကြောင်းနှင့် ချိတ်ဆက်၍ ဖြေကြားသည်။ တပဿနှင့် ဝေဒမန်တရားသံထွက်ပြီးနောက် ဗြဟ္မာ၏ စိတ်မှ အဂ္နိ ပေါ်ထွန်းလာကာ ထိန်းမနိုင်အောင် ဆင်းကျလာသည်။ ဗြဟ္မာက ယဇ္ဉာဖြင့် ကိုယ်တိုင်ပူဇော်ကာ အဂ္နိကို တည်ငြိမ်စေ၍ အာဟာရပေးရန် ကြိုးပမ်းသည်။ ထို့နောက် အဂ္နိ၏ မျိုးကွဲ “မီးများ” ကို သရအက္ခရာ a/i/u သင်္ကေတဖြင့် ခွဲခြားကာ နေ၊ လ၊ မြေပြင်နှင့် ပင်လယ်အတွင်းရှိ ပုံစံများ (ဥပမာ ဝဍဝာမုခ) တို့တွင် တာဝန်နှင့် နေရာချထားသည်။ ထို့ပြင် saṃskṛtā vāc (စည်းကမ်းတကျ ပြုပြင်ထားသော/သန့်ရှင်းသော စကား) ကို ဒွိဇအသိုင်းအဝိုင်းအတွက် သန့်စင်စေပြီး အသက်ရှင်မှုကို ထောက်ပံ့သော သဘောတရားအဖြစ် သင်ကြားသည်။ ထို့နောက် ဗြဟ္မာက အဂ္နိ၏ မျိုးစုံသော တေဇဿကို ချီးမွမ်းသည့် ဂီတဆန်သော စတုတ္ထာတော်တင်ပြမှု ရှိပြီး၊ ဖန်ဆင်းခြင်းနှင့် ထိန်းသိမ်းခြင်းကို အုပ်စိုးသော အမြင့်ဆုံး သဘောတရား၏ သာသနာတော်မြင်ကွင်းဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် နရ–နာရာယဏ စာရင်းဘောင်သို့ ပြန်လည်ရောက်ကာ ဤ “တေဇဿ-စရ္ဂ” ကို နားလည်၍ ယုံကြည်စွာ နားထောင်သူတို့သည် brahma-sālokya အပါအဝင် ဝိညာဉ်ရေး မြင့်တင်မှု ရရှိမည်ဟု ဖလရှရုတိက وعدာပြုကာ၊ ပశုပတိ (ရှီဝ) ၏ မဟိမကိုလည်း ညွှန်ပြသည်။
Adhyaya 5
Kuśasthalī-vanavarṇana and Kapāla-nikṣepa (Description of the Kuśasthalī Forest and the Casting Down of the Kapāla)
ဤအခန်းတွင် ဗျာသက ယခင်ပဋိပက္ခပြီးနောက် ဖြစ်ပေါ်လာသော အကျိုးဆက်များနှင့် ပရဟိတ/ပြစ်ဖြေ အပြုအမူများကို ဘြဟ္မာ၊ ဇနာဒန (ဗိဿနု) နှင့် ရှင်ကရ (ရှီဝ) တို့က မည်သို့ ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသနည်းဟု မေးမြန်းသည်။ စနတ်ကုမာရက ဘြဟ္မာသည် တောထဲမှ ပစ္စည်းများဖြင့် အဂ္နိဟောတရ ယဇ်ကို ဆောင်ရွက်နေကြောင်းနှင့် သတ္တဝါတို့၏ ကောင်းကျိုးအတွက် ဘဒရိယာရှရမ၌ နရ-နာရာယဏ၏ တပဿာကို ရည်ညွှန်းပြောကြားသည်။ ထို့နောက် ကပာလပာဏိ ရှီဝသည် ကုရှသ္ထလီသို့ ရောက်လာကာ အလွန်မင်္ဂလာရှိသော တောအတွင်း ဝင်ရောက်သည်။ သစ်ပင်၊ လျှောပင်၊ ပန်းပွင့်၊ ငှက်သံ၊ လေညင်းနှင့် ရာသီအလှများကို ဘုရားအား ဗဟုသုတဖြင့် ကြိုဆိုသကဲ့သို့ လှပစွာ ဖော်ပြထားသည်။ တောသည် ရုဒြအား ပန်းများ ပူဇော်ရာ ရှီဝက လက်ခံပြီး သစ်ပင်တို့အား မီး၊ လေ၊ ရေ၊ နေရောင်၊ မိုးကြိုး၊ အအေးတို့၏ အန္တရာယ်မှ ကင်းလွတ်စေခြင်း၊ အမြဲပန်းပွင့်၍ ယုဝတည်မြဲခြင်းနှင့် ဆန္ဒပြည့်စုံစေသော ဂုဏ်သတ္တိတို့ကို ပေးတော်မူသည်။ အချိန်တစ်ခုပြီးနောက် ရှီဝသည် ကပာလကို မြေပြင်သို့ ပစ်ချရာမှ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ တုန်ခါမှု ဖြစ်ပေါ်ကာ သမုဒ္ဒရာများ၊ တောင်တန်းများ၊ ဒေဝယာဉ်များနှင့် လောကသုံးပါးကို ထိခိုက်စေသည်။ ကြောက်လန့်သော ဒေဝတများသည် ဘြဟ္မာထံ သွားမေးကြရာ ဘြဟ္မာက ကပာလဆောင်ထားရသည့် အကြောင်း (ရှီဝက ဘြဟ္မာ၏ ပဉ္စမခေါင်းကို ဖြတ်တောက်ခြင်း၊ နာရာယဏထံ အလှူတောင်းခြင်း၊ ကုရှသ္ထလီသို့ ဝင်ရောက်ခြင်း) ကို ရှင်းပြပြီး ရုဒြကို ပူဇော်၍ ပရသာဒနှင့် ပရဟိတပေးတော်မူရန် ခေါ်ဆောင်သွားသည်။
Adhyaya 6
महापाशुपतव्रत-दीक्षा, महाकालवन-प्रादुर्भाव, कपालव्रत-विधानम् (Mahāpāśupata Vrata Initiation, Mahākālavana Epiphany, and the Kapāla-vrata Framework)
သနတ်ကုမာရက ဒေဝတို့သည် ပန်းပွင့်များပြည့်နှက်သော တောအုပ်ထဲသို့ မဟာဒေဝကို ရှာဖွေရန် ဝင်ကြသော်လည်း အလွန်ရှာဖွေသော်လည်း မမြင်နိုင်ကြောင်း ပြောပြသည်။ ထို့နောက် သဘောတရားရှင်းလင်းချက်အဖြစ် ဘုရားမြင်ခြင်းသည် အတွင်းပိုင်းအရည်အချင်းပေါ် မူတည်ကြောင်း၊ ရှိဝကို ချဉ်းကပ်ရာတွင် သဒ္ဓါ၊ ဉာဏ၊ တပစ်/ယောဂ ဟူသော သုံးပါးတရားက အဓိကဖြစ်ကြောင်း၊ ထင်ရှားသော (သကလ) နှင့် မထင်ရှားသော (နိဿကလ) ကို မြင်သိခြင်းကွာခြားကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဗြဟ္မာက ဒေဝတို့အား ရှိုင်ဝ ဒိက္ခာကို ခံယူ၍ တည်ကြည်စွာ ပူဇော်ရန် အကြံပေးသည်။ ရှိုင်ဝ ယဇ္ဈာအတွက် ပြင်ဆင်ပြီး ဒေဝတို့ကို စတင်ပေးကာ မဟာပါရှုပတ ဝရတဟု ခေါ်သော အထက်မြတ်သော အကျင့်ကို ပေးအပ်သည်။ ထို့နောက် ရှိဝသည် အမျိုးမျိုးသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိ ကြောက်မက်ဖွယ် ဂဏာများနှင့်အတူ ပေါ်ထွန်းလာပြီး ဒေဝတို့က နာမဂုဏ်များဖြင့် ချီးမွမ်းကြသည်။ ရှိဝက သူတို့၏ စည်းကမ်းတကျ အကျင့်ကို ချီးကျူးကာ အလိုတော်များ ပေးပြီး အာသုရအန္တရာယ်ကို တားဆီးရန် ကပာလ (ဦးခေါင်းအရိုး) ကို ပစ်ချခြင်းဖြင့် ကမ္ဘာလောကအနှောင့်အယှက်ကို ငြိမ်းစေခဲ့သည့် ကာကွယ်ရေးလုပ်ရပ်ကို ရှင်းပြသည်။ ထို့ပြင် မဟာကာလဝနကို နာမကြီးသော လျှို့ဝှက်သန့်ရှင်းတော/သင်္ချိုင်းတောအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ ကပာလဝရတ၏ သဘောတရားကို ချမှတ်သည်—ဘဟ္စမ လိမ်းခြင်း၊ ရုဒ္ရాక్ష ပတ်ဆင်ခြင်း၊ ထိန်းချုပ်မှု၊ အန္တရာယ်ရှိသော မိတ်ဆွေများကို ရှောင်ခြင်းနှင့် ဝရတကို စော်ကားလျှင် အပြစ်ကြီးမားကြောင်း။ အဆုံးတွင် စိတ်အာရုံစိုက်၍ ဖတ်ရှုနားထောင်သူတို့အတွက် အကျိုးဖလနှင့် ကာကွယ်မှုကို အာမခံသည့် ဖလရှုတိဖြင့် ပိတ်သိမ်းသည်။
Adhyaya 7
रुद्रभक्तित्रिविधविभागः तथा क्षेत्रवासिफलनिर्णयः (Threefold Rudra-Bhakti and the फल of Residence in Mahākālavana)
အခန်း ၇ တွင် ဗျာသသည် မဟာကာလဝန၌ နေထိုင်ကာ ရုဒ္ဒရ၏ လောကကို ရှာဖွေလိုသော အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီးတို့အတွက် (ဝဏ္ဏနှင့် အာရှရမ အားလုံးအပါအဝင်) လိုက်နာရမည့် ဗိဓိကို တရားဝင် မေးမြန်းသည်။ စနတ်ကုမာရသည် ရုဒ္ဒရ-ဘက္တိကို အဆင့်လိုက် သုံးမျိုးခွဲပြသည်—(၁) သတိဓာတ်နှင့် ဓျာန/ဓာရဏာအပေါ် အခြေခံသော စိတ်ဘက္တိ (mānasī)၊ (၂) ဝရတ၊ အစာရှောင်ခြင်း၊ အာရုံထိန်းချုပ်ခြင်းတို့ဖြင့် ဖော်ပြသော ကိုယ်ကာယ/စည်းကမ်းဘက္တိ (kāyikī)၊ (၃) ပူဇော်သက္ကာ၊ အနံ့သာ၊ မီးအလင်း၊ အဝတ်အစား၊ အလံတံဆိပ်၊ တေးဂီတ၊ ဧည့်ခံမှုတို့ဖြင့် ပြုလုပ်သော ပြင်ပရိုးရာဘက္တိ (laukikī) ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ရုဒ္ဒရကို ရည်ရွယ်ချက်အဖြစ်ထား၍ ပြုလုပ်သည့် အဂ္နိဟောတရ၊ ဒർശ–ပူရ္ဏမာသ ပူဇာများ၊ မန္တရရွတ်ဆိုခြင်း၊ သံဟိတာ လေ့လာခြင်းတို့ကဲ့သို့ ဝေဒိက ကర్మ (vaidikī) ကိုလည်း ခွဲခြားဖော်ပြသည်။ နောက်တစ်ဆင့်တွင် အာဓျာတ္မိက (ādhyātmikī) အမြင်ကို စာင်ခယနှင့် ယောဂ လမ်းကြောင်းနှစ်ခုဖြင့် ထည့်သွင်းကာ တတ္တဝ အဆင့်စဉ်—ပရကృతိ/ပဓာန (အကြားမရှိသော သဘာဝ)၊ ပုရုෂ (သိမြင်ခံစားသူ)၊ နှင့် ရုဒ္ဒရ (အထက်တန်း အာဏာရှင်/အကြောင်းပြုသူ) ကို ရှင်းလင်းပြီး မဟာကာလ၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို (ပဉ္စဝက္တရ၊ တြိလောစန စသည်) ယောဂသဘောဖြင့် မြင်ကွင်းဖော်ပြသည်။ အဆုံးတွင် မဟာကာလဝန၌ နေထိုင်သူတို့၏ အာရှရမကျင့်စဉ်၊ တပသ္ယာ၊ သေဆုံးပုံအပေါ် မူတည်၍ သေပြီးနောက် ရလဒ်များကို အဆင့်လိုက် ဖော်ပြကာ—အချို့ သံဃာသဘော ရဟန်းတော်များအတွက် မောက္ခ/ဗြဟ္မ-သာယုဇ္ယ၊ အချို့အတွက် ရုဒ္ဒရလောက၌ ဂုဟ္ယကများနှင့် အချိန်ရှည် ပျော်ရွှင်ခြင်း၊ ထို့နောက် စည်းစိမ်၊ အဆင့်အတန်းနှင့် ဘက္တိပါဝင်သော ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းတို့ကို ဆိုထားသည်။
Adhyaya 8
Kalakaleśvara–Kalahanāśana-kuṇḍa and the Apsarā-tīrtha: Ritual Merit, Protection, and Origin Narratives
ဤအဓ್ಯಾಯသည် ဝျာသနှင့် သနတ်ကုမာရတို့၏ သာသနာရေး–ပူဇော်ရေး ဆွေးနွေးခန်းအဖြစ် ဖွင့်လှစ်သည်။ ဝျာသက အာစာရ (စည်းကမ်းသိက္ခာ) နှင့် ကိုယ်ထိန်းချုပ်မှုရှိသူများသည် ရုဒ္ဒရလောကသို့ ရောက်ကြသော်လည်း၊ အာစာရမပြည့်စုံသူများ—မိန်းမများ၊ မလေစ္ဆာများ၊ ရှူဒ္ဒရများ၊ တိရစ္ဆာန်များနှင့် တပဿယာမတတ်နိုင်သူများ—မဟာကာလဝန၌ သေဆုံးလျှင် မည်သို့ဖြစ်မည်နည်းဟု မေးသည်။ သနတ်ကုမာရက မဟာကာလ၏ အကွာအဝေးအတွင်း “ကာလကြောင့် သေခြင်း” သည် နေရာအာနိသင်ကြောင့် ရုဒ္ဒရလောကသို့ ချီးမြှင့်ကာ ကိုယ်ခန္ဓာပြောင်းလဲ၍ သီဝ၏ အနီး၌ သုခခံစားရကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဒေသဆိုင်ရာ သန့်ရှင်းမြေပြင်နှင့် ချိတ်ဆက်ကာ သီဝ–ဂေါရီ အငြင်းပွားမှုမှ ကာလကာလေရှ္ဝရ ပေါ်ထွန်းလာပြီး ကလဟနာရှန-ကுண္ဍ တည်ထောင်သည့်အကြောင်းကို ပြောသည်။ ထိုကန်၌ ရေချိုးပူဇော်ခြင်းနှင့် ညအစာရှောင်ခြင်းတို့သည် မိသားစုမျိုးရိုးအထိ မြှင့်တင်ပေးနိုင်သည်ဟု ချီးကျူးထားသည်။ ထို့ပြင် ပရိဿ္ဌမာတೃ (နောက်ကွယ်ကာကွယ်မိခင်များ) နှင့် မဏိကရ္ဏိကာ ကို ကာကွယ်သန့်စင်ရာ အချက်အချာများအဖြစ် ဖော်ပြ၍ အပြစ်ကင်းစင်ခြင်း၊ သူခိုး၊ ဝိညာဉ်များနှင့် ဂြိုဟ်ဒုက္ခများမှ လုံခြုံခြင်းကို ကတိပြုသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အပ္စရာ မူလဇာတ်လမ်းသို့ ပြောင်းကာ နရ–နာရာယဏ၏ တပဿယာ၊ အိန္ဒြာ၏ အနှောင့်အယှက်ကြိုးပမ်းမှုနှင့် ဥရဝသီ ဖန်ဆင်းခြင်းကို ဆိုသည်။ ပုရူရဝသ၏ အလွမ်းကြောင့် မဟာကာလဝနသို့ ရောက်လာရာ နာရဒက ဝရတနှင့် “ချိန်တင်ပူဇော်” ပူဇော်ပစ္စည်းများ—တီလာ၊ လဝဏ၊ ရှာကရာ၊ ဂုဍ၊ မဓု—ကို ပါရဝတီထံ ဆက်ကပ်၍ အလှအပ၊ စည်းစိမ်နှင့် အိမ်ထောင်ရေးတည်ငြိမ်မှု ရစေကြောင်း သင်ကြားသည်။ အဆုံးတွင် မာဟိෂ-ကுண္ဍ စသည့် တီရ္ထများကို အမည်ပေးကာ ပရေတ–ရာက္ခသ–ပိသာစ ဒုက္ခများမှ ကာကွယ်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။
Adhyaya 9
महाकपाल-प्रादुर्भावः तथा शिवतडाग-रौद्रसरः-माहात्म्यम् (Origin of Mahākapāla and the Glory of Śiva’s Tank/Raudra Lake)
ဗျာသသည် မဟိသ (ကျွဲရုပ်) အန္တရာယ်၏ မူလ၊ မာတೃများ (Mātṛs) ပေါ်ထွန်းလာပုံနှင့် က္ṣetra အတွင်း ရုဒြ (Rudra) ၏ အာဏာသက်ရောက်ပုံကို မေးမြန်းသည်။ စနတ်ကုမာရက မဟာဒေဝသည် ဘြဟ္မာတေဇဖြင့် တောက်ပသော ခေါင်းခွံအပိုင်း (ကပာလ-ခဏ္ဍ) ကို ဂဏများရှေ့၌ သန့်ရှင်းသောဒေသတွင် ကစားသဘောဖြင့် တည်ထားကြောင်း ပြောသည်။ ထိုအခါ ကြောက်မက်ဖွယ် အသံကြီး ထွက်ပေါ်လာ၍ ဒေဝတို့ကို နှိပ်စက်သူ၊ ပရသဒ်များရရှိထားပြီး ကျွဲရုပ်ယူသော အဆုရ ဟာလာဟာလာသည် အင်အားကြီးတပ်ဖွဲ့နှင့်အတူ ရောက်လာသည်။ ရှီဝသည် ဂဏများအား ရန်သူကို တားဆီးရန် အမိန့်ပေးပြီး၊ သူတို့သည် လက်နက်မျိုးစုံနှင့် တပြိုင်နက် တိုက်ခိုက်ကာ အဆုရကို လဲကျစေသည်။ အဆုရကျဆုံးပြီးနောက် ရှီဝက မာနသည် ပျက်စီးခြင်း၏ အကြောင်းရင်းဟု မိန့်တော်မူသည်။ တည်ထားသော ကပာလမှ တောက်ပကြမ်းတမ်းသော ကပာလမာတೃများ (Kāpālamātṛs) ပေါ်ထွန်းလာ၍ ဒိုင်တျကို စားသုံးကာ ထိုနေရာ-ဝတ္ထုကို “မဟာကပာလ” ဟူသော အမည်ဖြင့် ထင်ရှားစေသည်။ ထို့နောက် ဤဖြစ်ရပ်သည် ရှီဝတဍာဂ (Śiva-taḍāga) သို့မဟုတ် ရော်ဒြရေကန် (Raudra) ၏ ပေါ်ထွန်းမှုနှင့် ဂုဏ်သတင်းကို ချိတ်ဆက်ပြောကြားပြီး၊ အကြီးမားသော ယဇ်ရေချိုးခြင်းများနှင့် တူညီသည့် သန့်စင်အာနိသင်ရှိကြောင်း ချီးမွမ်းသည်။ အဆုံးတွင် ဘုရားဖွားမား၏ လာရောက်သွားလာမှု၊ ဤနေရာကို “ကောင်းကင်သို့ တက်ရာ လှေကား” ဟု ခေါ်ကြခြင်း၊ ထိုနေရာ၌ သေဆုံးသူသည် ရုဒြလောက ရရှိမည်ဟူသော ကတိနှင့် တစ်စိတ်တစ်မြင် နားထောင်သူတို့၏ မြင့်မြတ်သော ဖလကို ဖော်ပြသည်။
Adhyaya 10
कुटुंबिकेश्वरतीर्थमाहात्म्य (Kutumbikeśvara Tīrtha-Māhātmya)
သနတ်ကုမာရက တိလောကအနှံ့ကျော်ကြားသော မဟာဒေဝနှင့်ဆက်နွယ်သည့် တီရ္ထကို ဖော်ပြပြီး၊ ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းသော (svayaṃbhūta) «ကုတುಂಬိကေရှွရ» ဟု ခေါ်ကြောင်း ဆိုသည်။ ဘုရားကျောင်းသို့ သွားရောက်ဒർശနာပြုခြင်းနှင့် ဆက်စပ်ရိတုများကို သန့်စင်ခြင်းနှင့် အထွတ်အထိပ်သို့ တက်လှမ်းစေသော လမ်းကြောင်းအဖြစ် တင်ပြသည်။ သန့်စင်ပြီးနောက် စည်းကမ်းတကျ śrāddha ပြုကာ ဒေဝတားကို ဒർശနာပြုသူသည် ခုနှစ်ဘဝတိုင် စုဆောင်းလာသော အပြစ်များမှ လွတ်မြောက်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် တီရ္ထကမ်းပါးတွင် အစာဒါနပြုရန်—ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် မြေအောက်ဥများကို ပေးလှူခြင်း—ကို အမြင့်ဆုံးအခြေအနေသို့ ရောက်စေသော ကုသိုလ်အဖြစ် ဖော်ပြသည်။ ပြက္ခဒိန်အလိုက် ဝရတညွှန်ကြားချက်များလည်း ပါဝင်သည်—Pauṣa လဆန်း ပထမနေ့ သို့မဟုတ် အဋ္ဌမနေ့တွင် တစ်ကြိမ် အစာရှောင်လျှင် အရှွမေဓယဇ္ဈကဲ့သို့ အကျိုးရ; Āśvinī ပုဏ္ဏမီနေ့တွင် ဒർശနာပြုခြင်းသည် မဟာဒေဝ၏ paṭṭa-bandha (ချည်နှောင်/ပန်းကုံး) ကို ဘက်တီးဖြင့် ဆည်းကပ်ရာမှ ကောင်းကင်သို့ ရောက်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ Caitra လဆန်း ပဉ္စမနေ့တွင် အစာရှောင်ကာ ကမ္ဖာ၊ ဇာဖရန်၊ မတ်စ်၊ စန္ဒကာသစ် စသည့် အနံ့သာများနှင့် ghṛta-pāyasa (ဂျီထာနို့ဆန်ပူတင်း) ကို ပူဇော်ပြီး ဘြာဟ္မဏ ဇနီးမောင်နှံကို ကျွေးမွေးလျှင် ရုဒ္ဒရလောကသို့ အလွန်ရှည်လျားသော ကာလတစ်လျှောက် ရောက်နိုင်ကြောင်း ကတိပြုထားသည်။
Adhyaya 11
विद्याधरतीर्थमाहात्म्यम् (The Māhātmya of Vidyādhara Tīrtha)
ဤအধ্যာယတွင် “ဗိဒ္ဓာဓရ တီရ္ထ” ၏ မဟာတ్మျနှင့် အကျိုးသက်ရောက်မှုကို အစပြုကြေညာသည်။ သန့်ရှင်းစိတ်နှင့် သန့်ရှင်းကာယဖြင့် ထိုနေရာတွင် ရေချိုးလျှင် “ဗိဒ္ဓာဓရတို့၏ အရှင်” ဟူသော အဆင့်ကို ရနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ဗျာသသည် ထိုတီရ္ထ၏ မူလအကြောင်းကို စနတ်ကုမာရထံ မေးမြန်းသည်။ စနတ်ကုမာရက အကြောင်းရင်းပုံပြင်ကို ပြောပြသည်။ ပာရီဇာတ ပန်းကုံးလှလှပပ ဝတ်ဆင်ထားသော ဗိဒ္ဓာဓရခေါင်းဆောင်တစ်ဦးသည် အိန္ဒြာ၏ နန်းတော်သို့ သွားပြီး မေနကာ၏ အကပြသမှုအတွင်း ပန်းကုံးကို မေနကာအား ပေးလိုက်သည်။ အိန္ဒြာသည် အကကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသည့် မသင့်လျော်မှုဟု ထင်မြင်ကာ ဒေါသထွက်၍ မြေပြင်သို့ ကျရောက်စေမည့် ကျိန်စာချသည်။ ဗိဒ္ဓာဓရက ကရုဏာတောင်းရာ အိန္ဒြာက အဝန္တီသို့ သွားရန် ညွှန်ကြားပြီး ဂင်္ဂါနှင့် ဆက်နွယ်သော ဂူတစ်ခုကို ပြောပြကာ ၎င်း၏ မြောက်ဘက်တွင် သုံးလောကလုံးတွင် “ဗိဒ္ဓာဓရ” ဟု ကျော်ကြားသော တီရ္ထကြီး ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း အဝန္တီသို့ ရောက်လာပြီး ထိုတီရ္ထတွင် ရေချိုးသဖြင့် အာနုဘော်ကြောင့် မူလကောင်းကင်အဆင့်ကို ပြန်လည်ရရှိသည်။ နိဂုံးတွင် ပန်းနှင့် စန္ဒနလိမ်းပူဇော်ခြင်းတို့၏ အကျိုးကို ဖော်ပြကာ ဤလောကနှင့် နောက်လောကတွင်ပါ ပြည့်စုံသော သုခခံစားမှုများ ရရှိစေသည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုတီရ္ထသည် ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်း၊ ပုဏ္ဏာ၊ စည်းကမ်းရှိသော ဘက္တိကို တိုးပွားစေသော နည်းလမ်းဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားစေသည်။
Adhyaya 12
Mārkaṭeśvara-tīrtha and Śītalā Darśana (मर्कटेश्वरतीर्थ-शीतलादर्शन)
သနတ်ကုမာရက မာရကတေရှွရ ဟုခေါ်သော မြတ်နိုးဖွယ်နေရာနှင့် ဆန္ဒအားလုံးကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်သည်ဟု ချီးမြှောက်သော တီရ္ထကို ဖော်ပြသည် (sarvakāmapradāyaka)။ ဤအခန်း၏ ဖလသရုတိအရ ထိုတီရ္ထ၌ ရေချိုးလျှင် နွားတစ်ရာ လှူဒါန်းသကဲ့သို့ ကုသိုလ်ရရှိသည် (gośata-phala)။ ထို့နောက် အဖုအပေါက်ပေါက်ဖြစ်သော ရောဂါ (visphoṭa) ကို သက်သာစေခြင်းနှင့် ကလေးများ၏ ကောင်းကျိုးအတွက် လက်တွေ့ဆန်သော ကုသရေးပူဇော်မှုကို ညွှန်ပြသည်။ မဆူရာ ပဲ (masūra) ကို တိုင်းတာကာ ထိုနေရာ၌ ထောင်းကြိတ်ရပြီး၊ ထိုအာနိသင်သည် သီတလာဒေဝီ၏ အေးမြသော အာနုဘော် (śītalāyāḥ prabhāva) ကြောင့်ဟု ဆိုသည်။ သီတလာဒေဝီကို ဒർശနပြုခြင်းသည် အပြစ်ဒုက္ခဖယ်ရှားသူ (duritāpahā) ကို မြင်တွေ့ခြင်းဖြစ်၍၊ သဒ္ဓါရှိသူတို့သည် အပြစ်အနာဂတ်၊ ဆင်းရဲခြင်း၊ ရောဂါကြောက်ရွံ့ခြင်းနှင့် ဂြဟာဆိုင်ရာ အနှောင့်အယှက်တို့မှ ကင်းလွတ်မည်ဟု ကတိပြုထားသည်။
Adhyaya 13
Svargadvāra-tīrtha: Bhairava–Ambikā Darśana and Śrāddha-Pūjā Phala (स्वर्गद्वारतीर्थे भैरवाम्बिकादर्शन-श्राद्धपूजाफलम्)
ဤအခန်းတွင် သနတ်ကူမာရက ဗျာသအား အဝန္တီခေတ္တရရှိ «စွဝဂ္ဂဒွာရ» (ကောင်းကင်တံခါး) တီရ္ထ၏ အခမ်းအနားဆိုင်ရာ အရေးပါမှုနှင့် ကယ်တင်ရေးအကျိုးကို သင်ကြားသည်။ လုပ်ဆောင်ရမည့် အစဉ်အလာမှာ (၁) စွဝဂ္ဂဒွာရတွင် ရေချိုးသန့်စင်ခြင်း (၂) ဘိုင်ရဝ၏ ဒർശန ပြုခြင်း (၃) ပိတೃများအတွက် သဒ္ဓာဖြင့် ရှရဒ္ဓ ပြုလုပ်ခြင်း ဟူ၍ ဖော်ပြထားသည်။ ဤကర్మသည် လုပ်သူနှင့် ဘိုးဘွားပိတೃတို့ နှစ်ဖက်လုံးအကျိုးရှိပြီး ရုဒ္ရ၏ အမြင့်ဆုံး နေရာသို့ ဝင်ရောက်ရာ လမ်းကြောင်းနှင့် ဆက်စပ်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ဒေဝီအမ္ဗိကာ၏ ရှိနေမှုကိုလည်း ဖော်ညွှန်းပြီး၊ အမ္ဗိကာသည် ဘိုင်ရဝ၏ မျက်နှာရှေ့တွင် ရပ်တည်ကာ သူမ၏ ဒർശနသည် ယောက်ျားမိန်းမ မရွေး အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်မြောက်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ မဟာနဝမီနေ့တွင် ဒေဝီအား ဘလိ ပူဇာ ပြုရန် ညွှန်ကြားပြီး၊ မူရင်းတွင် ဖော်ပြသည့် ပူဇာပစ္စည်းများ—တိရစ္ဆာန်ပူဇာအစားထိုး၊ ကျွဲ၊ အရက်၊ အသား၊ ဘိလွပန်းကုံး—တို့ဖြင့် ပူဇာကာ «စိဒ္ဓိအားလုံး» ရရှိမည်ဟု ဖလရှရုတိအနေနှင့် ဆိုထားသည်။ အဆုံးတွင် ဤနေရာ၌ မဟေရှဝရကို ရေချိုးပူဇာပြုခြင်းသည် စွဝဂ္ဂဒွာရမှတစ်ဆင့် ရုဒ္ရ၏ နေရာသို့ သဒ္ဓာရှင်ကို ခေါ်ဆောင်သွားကြောင်း ထပ်မံအတည်ပြုသည်။
Adhyaya 14
राजस्थलसमीपे चतुर्समुद्रसंगमः — The Convergence of Four Oceans near Rajāsthāla
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် ရာဇာသ္ထာလကို ရှိဝဘုရားကို အခြေခံထားသော ဘုရားဖူးအချက်အချာအဖြစ် ဖော်ပြပြီး၊ ရှိဝ၏ တည်နေရာအနီးတွင် “သမုဒ္ဒရာလေးပါး” — ဆားသမုဒ္ဒရာ (kṣāra)၊ နို့သမုဒ္ဒရာ (kṣīra)၊ ဒဓိ/နို့ချဉ်သမုဒ္ဒရာ (dadhī) နှင့် ကြံရည်သမုဒ္ဒရာ (ikṣu) — တစ်နေရာတည်းတွင် ပေါင်းဆုံနေသည်ဟု သန့်ရှင်းသော မြေဗေဒအဆိုကို ပြောကြားသည်။ ဗျာသက သမုဒ္ဒရာများသည် ကမ္ဘာဗေဒအနားသတ်ကြီးများတွင်သာ ရှိရမည်ကို မေးမြန်းရာ၊ စနတ်ကုမာရက အကြောင်းရင်းပုံပြင်ဖြင့် ဖြေကြားသည်။ မင်းဆုဒျုမနနှင့် မိဖုရား ဆုဒရ္ရှနာတို့သည် သားရလိုကြသဖြင့် မိဖုရားက ဒါလ္ဘျာ ရှင်ရဟန်းထံ သွားမေးပြီး၊ “သားပေးရေ” တွင် ရေချိုးကာ သင်္ကရ (ရှင်ကရ) ကို ပူဇော်လျှင် ဆန္ဒပြည့်မည်ဟု အကြံပေးခံရသည်။ ဆုဒျုမနက ရှိဝကို တပသ္ယာဖြင့် ပူဇော်ရာ၊ ရှိဝက အဝန္တီ/ကုရှသ္ထလီသို့ သွားရန် အမိန့်ပေးပြီး သမုဒ္ဒရာလေးပါးကို ဘုရားအမိန့်ဖြင့် လာစေကာ အစိတ်အပိုင်းတစ်ရပ် (kalā) အဖြစ် ကလ္ပအဆုံးတိုင်အောင် ထိုနေရာတွင် တည်စေမည်ဟု ကတိပေးသည်။ သမုဒ္ဒရာများကလည်း သဘောတူကာ ရေချိုးခြင်းဖြင့် မင်္ဂလာလက္ခဏာပြည့်စုံသော သားကို ရမည်ဟု အတည်ပြုကြသည်။ ထို့နောက် အဓ್ಯಾಯသည် ယာထရာနည်းလမ်းကို စနစ်တကျ ဖော်ပြပြီး သမုဒ္ဒရာတစ်ခုချင်းစီတွင် ရေချိုးခြင်း၊ ဘိုးဘွားများအတွက် ရှရဒ္ဓ ပြုလုပ်ခြင်း၊ ပါရဝတီပတိ ရှိဝကို ပူဇော်ခြင်းနှင့် သတ်မှတ်ထားသော ဒါနများ—ဆား၊ နို့၊ နို့ချဉ်နှင့် ထမင်း၊ ဂျက်ဂရီ/အချိုခဲ၊ ကြေးအိုးများ၊ ရွှေ၊ စပါးနှံ၊ အဝတ်အစား၊ အရ္ဃျ နှင့် နို့ပေးနွား လှူဒါန်းခြင်း—ကို ညွှန်ပြသည်။ ဖလရှရုတိတွင် စည်းစိမ်တိုးပွားခြင်း၊ သားသမီးကောင်းမွန်ခြင်း၊ ရှည်လျားသော ကောင်းကင်ဆုလာဘ်နှင့် နောက်ဆုံး မောက္ခ ရရှိခြင်းကို ချီးမြှောက်ထားသည်။
Adhyaya 15
शंकरवापिका–शंकरादित्यतीर्थमाहात्म्य (Śaṅkaravāpikā and Śaṅkarāditya Tīrtha: Glory and Merits)
ဤအধ্যာယတွင် သနတ်ကုမာရက ဗျာသအား သာသနာရေးဆိုင်ရာ ဟောပြောချက်ကို ပေးသည်။ အရင်ဆုံး «ရှင်ကရဝာပိကာ» ဟူသော အရေးကြီးသော တီရ္ထကို ဖော်ပြပြီး၊ သီဝ၏ ကပာလ (ခေါင်းခွံ) ကို သန့်စင်ရာတွင် သုံးသော ရေကို ပစ်ချရာမှ ရေတွင်း/ကန် ဖြစ်ပေါ်လာသဖြင့် အမည်တပ်ကာ သန့်ရှင်းသည့် နေရာဖြစ်လာသည်ဟု အကြောင်းရင်းကို ရှင်းပြသည်။ ထို့နောက် အာရ္ကာဋ္ဌမီ နေ့တွင် ပြုလုပ်ရမည့် ကာလပတ်လည် ဝတ်ပြုမှုကို သတ်မှတ်သည်။ တီရ္ထတွင် ဦးတည်ရာအရပ်များနှင့် ကန်အလယ်တိုင်အထိ လှည့်လည်ရေချိုးပြီး၊ ဟဝိෂျာန်န နှင့် အစားအစာများ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် အမြစ်များကို ဗြာဟ္မဏများအား စည်းကမ်းတကျ လှူဒါန်းရန် ဆိုသည်။ ဤသို့ ဘုရားဖူးခြင်းကို သာသနာတရားနှင့် မျှဝေခြင်းအဖြစ် တင်ပြသည်။ ဖလသရုတိတွင် ယခုဘဝနှင့် နောက်ဘဝ နှစ်ပါးလုံး၌ ကောင်းကျိုးပြည့်စုံခြင်း၊ စီးပွားတိုးတက်ခြင်းနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာရရှိခြင်းကို မဟာတ္မယကို ဖတ်ရွတ် သို့မဟုတ် ပြန့်ပွားသူတို့အတွက် ကတိပေးသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သီဝ (ပိနာကီ၊ ဝೃಷဘဓွဇ) က ဆူရျကို ချီးမွမ်းပြီး အပေးအယူရရှိကာ၊ သတ္တဝါအားလုံး၏ အကျိုးအတွက် ဆူရျသည် «အংশတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြင့်» ထိုနေရာ၌ တည်နေစေရန် တောင်းဆိုသည်။ ထိုကြောင့် «ရှင်ကရာဒိတျ» တီရ္ထ ပေါ်ပေါက်ပြီး၊ ဒေဝတား၊ ဒိုင်တျ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ ကိန္နရတို့က သက်သေခံကာ ရှင်ကရနှင့် အာဒိတျ နှစ်ပါးလုံးကို ပူဇော်ကြသည်။ အဆုံးတွင် ရှင်ကရာဒိတျကို ဒർശနပြုခြင်းသည် ယဇ္ဉနှင့် လှူဒါန်းမှု အားလုံးထက် ပိုမိုသော ပုဏ္ဏားကို ပေးပြီး၊ ရောဂါ၊ ဆင်းရဲမှု၊ ဝမ်းနည်းမှုနှင့် ခွဲခွာခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးသည်ဟု ဆိုသည်။
Adhyaya 16
Gandhavatī-Tīrtha Prādurbhāva and Śrāddha–Dāna Phala (गन्धवतीतीर्थप्रादुर्भावः श्राद्धदानफलम्)
သနတ်ကုမာရသည် ဗျာသအား သီရ္ထများအနက် အထူးကောင်းမြတ်သော သီရ္ထတစ်ခု၏ ပေါ်ထွန်းလာပုံကို ရှိုင်ဝအဖြစ်အပျက်တစ်ရပ်ဖြင့် သင်ကြားသည်။ မဟေရှဝရသည် ကပာလ-ခ္ရှာလန (ခေါင်းခွံသန့်စင်ခြင်း) အတွက် ခေါင်းခွံထဲတွင် ရေကို ဆောင်ယူကာ ဆေးကြောပြီးနောက် ထိုရေကို မြေပြင်ပေါ်သို့ ချလိုက်ရာမှ သုံးလောကလုံးတွင် ကျော်ကြားသော သန့်ရှင်းမြစ် «ဂန္ဓဝတီ» ဟူသော အလွန်မတူညီသီရ္ထ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ထို့နောက် အခန်းသည် အကျင့်ဓမ္မနှင့် ပူဇော်ပွဲဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက်များသို့ ပြောင်းလဲသည်။ ထိုနေရာ၌ ရေချိုးခြင်းကို ချီးမွမ်းပြီး၊ ထိုသီရ္ထတွင် ပြုလုပ်သော ရှရဒ္ဓနှင့် တർပဏသည် အက္ခယ (မပျက်မယွင်း) ဟု ကြေညာသည်။ ပိတೃများသည် တောင်ဘက်ကမ်းတွင် ရှိနေကာ မျိုးဆက်များ၏ ပူဇော်သက္ကာကို စောင့်ဆိုင်းကြသည်ဟု ဆိုပြီး၊ ပာယသ (နို့ဆန်ပြုတ်)၊ သီးနှံများ၊ ပျားရည်နှင့် နှမ်းရောသော ပိဏ္ဍများကို ပူဇော်လျှင် သူတို့၏ စိတ်ကျေနပ်မှု ကြာရှည်ကာ ပြုလုပ်သူသည် တည်တံ့သော ကောင်းကင်ဘုန်းကျေးဇူးကို ရရှိသည်။ ရှရဒ္ဓသည် ဒေဝတား၊ ပိတೃ၊ ဂန္ဓရဝ၊ ယက္ခ၊ လူ၊ တိရစ္ဆာန်နှင့် အခြားသတ္တဝါများအထိ ကျေနပ်စေသော အထွေထွေကောင်းမြတ်ပူဇော်ပွဲဟုလည်း ဖော်ပြသည်။ နဝမီ၊ အဋ္ဌမီ၊ အမဝါသျာ၊ ပုရ္ဏိမာ စသည့် တိထိများ၊ နေပြောင်းကာလများနှင့် လ-နက္ခတ် အခြေအနေကောင်းများကို ရွေးချယ်ရန် ပြောပြီး၊ စိတ်နှလုံးသန့်ရှင်းမှု၊ သက္ကာပစ္စည်းသန့်ရှင်းမှု၊ အချိန်မှန်ကန်မှု၊ နည်းလမ်းမှန်ကန်မှု၊ လက်ခံသူအရည်အချင်းနှင့် အမြင့်ဆုံး ဘက္တိတို့က လိုလားသည့် အကျိုးရလဒ်ကို သတ်မှတ်ကြောင်းဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။
Adhyaya 17
दशाश्वमेधमाहात्म्यवर्णनम् | The Glory of Daśāśvamedha (Tīrtha Merit Discourse)
သနတ်ကုမာရသည် အဝန္တီခ္ෂೇತ್ರရှိ ဒသာအශ්ဝမေဓ (Daśāśvamedha) တီရ္ထ၏ tīrtha-phalashruti ကိုဖော်ပြသည်။ ဤနေရာတွင် ရေချိုးသန့်စင်ခြင်း (snāna) ပြု၍ နောက်တစ်ဆင့် မဟေရှဝရ (Maheśvara/ရှီဝ) ကို ဒർശန (darśana) ခံယူခြင်းသည် အශ්ဝမေဓ ယဇ္ဉာ ၁၀ ကြိမ် ပြုလုပ်သကဲ့သို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ကုသိုလ်ဖလကို ရရှိစေကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် ကုသိုလ်သည် မင်းရဲ့ ယဇ္ဉာစွမ်းအားသာမက နေရာတီရ္ထအပေါ် ဘက္တိဖြင့်လည်း လွယ်ကူစွာ ရနိုင်ကြောင်း ထင်ရှားစေသည်။ မနု၊ ယယာတိ၊ ရဃု၊ ဥရှနတ်၊ လောမရှ၊ အတြိ၊ ဘೃဂု၊ ဗျာသ၊ ဒတ္တಾತ್ರေယ၊ ပုရူရဝ၊ နဟုရှ၊ နလ စသည့် မဟာပုဂ္ဂိုလ်များကို ဤတီရ္ထ၏ အာနုဘော်ကို သက်သေပြရန် အစဉ်လိုက် ရွတ်ဆိုထားသည်။ ထို့ပြင် ကာလသတ်မှတ်ချက်အဖြစ် ချိုင်တြ (Caitra) လတွင် သုက္လ အဋ္ဌမီ (śukla aṣṭamī) နေ့၌ ဘက္တိဖြင့် ဘုရားကို ပူဇော်ကာ သဘောကောင်း၍ အင်္ဂါပြည့်စုံသော မြင်းတစ်ကောင်ကို ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးအား ဒါနပြုရန် ညွှန်ကြားသည်။ အကျိုးဖလမှာ မြင်းအမွှေးအရေအတွက်နှင့် အချိုးကျစွာ Śivaloka တွင် ရှည်လျားစွာ ဂုဏ်ပြုခံရပြီး နောက်တစ်ဖန် ကမ္ဘာပေါ်သို့ ပြန်လာကာ အာဏာပိုင်မှုကို ရရှိမည်ဟု ဆိုထားသည်။
Adhyaya 18
Ekānaṃśā-devī Utpattiḥ and Pūjā-Phala (एकानंशादेवीोत्पत्तिः पूजाफलम्)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် ဗျာသနှင့် စနတ်ကုမာရတို့၏ ဆွေးနွေးပွဲအဖြစ် တည်ဆောက်ထားသည်။ ဗျာသက အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးပေးသူ (sarva-pāpa-praṇāśinī) ဟု ချီးမွမ်းခံရသော ဧကာနံရှာ ဒေဝီ၏ မူလဇာတ်ကြောင်းကို မေးမြန်းသည်။ စနတ်ကုမာရက ပထမဦးစွာ ဝိဓာနပူဇာအတိုင်း စနစ်တကျ ကိုးကွယ်ပူဇော်လျှင် “စိဒ္ဓိအားလုံး” ကို ရနိုင်ပြီး အဏိမာ စသည့် ဂုဏ်တန်ခိုးများနှင့် ကာကွယ်/အားဖြည့် ပူဇော်ပစ္စည်းများကိုလည်း ရရှိမည်ဟု ဖလအာမခံအဖြစ် ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ဇာတ်ကြောင်းသည် မူလဖြစ်ပေါ်မှုသို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။ ကృతယုဂ၏ အစတွင် ဘြဟ္မာသည် ရာထရီ/ဝိဘာဝရီ (ည၏ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးပုံရိပ်) ကို ခေါ်ယူကာ အဆုရ တာရက၏ အန္တရာယ်နှင့် ထိုဘေးကို အဆုံးသတ်မည့် သာသနာတော်ဘွားတစ်ပါး၏ မွေးဖွားမှု လိုအပ်ကြောင်း ညွှန်ကြားသည်။ စတီ၏ ပြန်လည်မွေးဖွားမှုဖြစ်သော ပါရဝတီ၊ ရှီဝ၏ တပသ္ယာဖြင့် စောင့်ဆိုင်းမှုနှင့် ပေါင်းစည်းခြင်းမှ အလင်းရောင်တောက်ပသော သားတော်မွေးဖွားကာ ရန်သူအင်အားများကို အနိုင်ယူမည့် အစီအစဉ်တို့ကို ချိတ်ဆက်ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဧကာနံရှာကို ဂါယတရီ/အောမ်မျက်နှာရှိသူ၊ စည်းစိမ်နှင့် ဂုဏ်သတင်း၊ ဉာဏ်ပညာနှင့် ရည်မှန်းချက်ဟူသော ပုံစံများဖြင့် ချီးမြှောက်ကာ သူမကို မြင်၍ ပူဇော်သူသည် မိမိအလိုဆန္ဒကို ပြည့်စုံစေပြီး ဘက္တိဖြင့် သတိပဋ္ဌာန်/ဓ്യာနပြုရမည်ဟု ဆိုသည်။
Adhyaya 19
हरसिद्धि-प्रादुर्भावः (Origin and Significance of Harasiddhī)
သနတ်ကုမာရက မဟာကာလ/အဝန္တီ သန့်ရှင်းရာဝန်းကျင်တွင် အာဏာပေးသော နတ်မ ဟရသိဒ္ဓိ၏ မူလနှင့် အဓိပ္ပါယ်ကို ရှင်းပြသည်။ အင်အားကြီး ဒိုင်တျာ နှစ်ဦး—စဏ္ဍ နှင့် ပရစဏ္ဍ—က ကမ္ဘာလောက စည်းကမ်းကို ဖျက်ဆီးကာ ကောင်းကင်ကို လှန်ချိုးပြီး ကိုင်လာသသို့ ရောက်လာသည်။ သူတို့သည် ရှိဝကို ရင်ဆိုင်၍ လောင်းကစားပြိုင်ပွဲကို အဆိုပြုကာ “devakaṇṭaka” (နတ်တို့၏ အတားအဆီး) ဟု ခေါ်ခံရသည်။ အရှုပ်အထွေးအတွင်း ရှိဝ၏ ဂဏများကို ဖိနှိပ်ခံရပြီး နန္ဒီန်သည် ပြင်းထန်စွာ ဒဏ်ရာရသည်။ ထို့နောက် ပါရဝတီ/ရှက္တိ ဟု သတ်မှတ်သော ဒေဝီကို ပန်ကြားခေါ်ယူရာ၊ ဒေဝီသည် ရှိဝရှေ့တွင် ပေါ်ထွန်းလာပြီး ကြမ်းတမ်းသတ္တိဖြင့် ဒိုင်တျာနှစ်ဦးကို ချေမှုန်းသတ်ဖြတ်သည်။ ရှိဝက ဒေဝီကို “ဟရသိဒ္ဓိ” (အောင်မြင်မှုကို ပေးသူ) ဟု ကမ္ဘာလောကတွင် ကျော်ကြားမည်ဟု ကြေညာပြီး၊ သူမကို ပူဇော်ခြင်းနှင့် ဒർശနရခြင်းက လိုအင်ဆန္ဒများကို ပြည့်စုံစေမည်ဟု ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် ဖလအာရှရုတိများ ပါရှိသည်—ဟရသိဒ္ဓိကို သဒ္ဓါဖြင့် မြင်တွေ့ခြင်းက မကုန်ခမ်းသော ရည်မှန်းချက်များနှင့် ရှိုင်ဝ သာသနာဆိုင်ရာ နောက်ဘဝကို ပေးသည်။ စာလုံးလေးလုံး မန္တရ “ဟရသိဒ္ဓိ” ကို သတိရခြင်းက ရန်သူကြောက်ရွံ့မှုကို ဖယ်ရှားပြီး ဆင်းရဲမှုကို တားဆီးသည်။ မဟာနဝမီနေ့ ပူဇော်ပွဲတွင် သတ်မှတ်ထားသော ဘလိအနုသင်ကို ဆောင်ရွက်ခြင်းသည် မင်းတော်၏ အောင်မြင်ချမ်းသာမှုနှင့် ဆက်စပ်ကြောင်း ဆိုပြီး၊ မဟာနဝမီတွင် ကျွဲသတ်ခြင်းကိုလည်း သတ်သူအပေါ် အပြစ်မရှိဟု ဆိုကာ ပူဇော်အနုသင်သည် ကောင်းကင်သို့ တက်ရောက်စေသည်ဟု ဖော်ပြသည်။
Adhyaya 20
वटयक्षिणी-माहात्म्य तथा अवन्तीक्षेत्रे शिवदर्शन-तीर्थस्नान-फलश्रुति (Vaṭayakṣiṇī Mahātmya and the Fruits of Śiva-Darśana & Tīrtha-Snāna in Avantī)
ဤအধ্যာယသည် Avantīkṣetra အတွင်းရှိ တီရ္ထများနှင့် ဝတ်ပြုအကျင့်များ၏ phalaśruti ကို စုစည်းဖော်ပြထားသည်။ သနတ်ကုမာရက Vaṭayakṣiṇī ကို တစ်လပတ်လုံး သဒ္ဓါဖြင့် သွားရောက်မြင်တွေ့ (darśana)၍ ပူဇော်ကန်တော့ရန်၊ ရွှေပန်းအလှူအတန်းတို့ဖြင့် ဆက်ကပ်ရန်ကို ညွှန်ပြသည်။ ထို့နောက် လဆန်းလပြည့် ၁၄ ရက် (caturdaśī) တွင် ရေချိုး (snāna)၍ နှမ်း (tila) ကို ဒါနပြုခြင်းဖြင့် piśāca အနှောင့်အယှက်ကို ကာကွယ် သို့မဟုတ် ဖယ်ရှားနိုင်ပြီး၊ ထိုကောင်းကျိုးသည် မိမိမျိုးဆက်နှင့် မိမိအမည်ဖြင့် ရည်စူးထားသော မိသားစုများထံသို့ပါ ပျံ့နှံ့ကြောင်း ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် Śiprā နှင့် ဆက်နွယ်သည့်အပါအဝင် Śaiva tīrtha-သန့်ရှင်းရာများကို အစဉ်လိုက် darśana ပြုခြင်း၏ အကျိုးများကို “နေရာအမည် + လုပ်ဆောင်ချက် (snāna/darśana/pūjā/dāna) → အကျိုး” အဖြစ် တိတိကျကျ ဖော်ပြသည်။ အပြစ်ကင်းစင်ခြင်း၊ ယမလောကမှ လွတ်မြောက်ခြင်း၊ ရုဒ္ရလောကရောက်ခြင်း၊ aśvamedha တူညီသော ပုဏ္ဏား၊ ရောဂါကင်းခြင်း၊ မင်းတော်စည်းစိမ်၊ ကောင်းကင်တွင် ရှည်လျားစွာ ခံစားခြင်း၊ အောင်မြင်မှုနှင့် အနိုင်ရခြင်း၊ မဟာအပြစ်များမှ လွတ်ခြင်း၊ မြွေဘေးနှင့် ဆင်းရဲမှုကာကွယ်ခြင်း၊ “Svargadvāra” တွင် Bhairava-darśana ပြုခြင်းဖြင့် ယဇ္ဉများစွာ၏ ပုဏ္ဏားရခြင်းတို့ကို ဆိုထားသည်။
Adhyaya 21
हनुमत्केश्वर-प्रतिष्ठा (Establishment of Hanumatkeśvara)
ဤအধ্যာယသည် ဝျာသနှင့် သနတ်ကုမာရတို့၏ ဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်သည်။ ဝျာသက ဟနုမတ်ကေရှွရ၏ ရှေးဟောင်းအကြောင်း (sanātanī vṛttapūrva) ကို မေးမြန်းရာ သနတ်ကုမာရက ရာမသည် ရာဝဏကို အနိုင်ယူပြီး စီတာနှင့်အတူ ပြန်လာသည့်နောက်၊ ရှင်တော်များ စုဝေးနေသည့်အခါမှ စတင်၍ ပြောပြသည်။ အဂတ်စျက မဟာဒေဝ၏ စစ်မြေပြင်၌ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော သတ္တိကို ဝါယုသုတ (ဟနုမာန်) ၏ သတ္တိနှင့် နှိုင်းယှဉ်သဖြင့် ဟနုမာန်သည် မိမိ၏ ဘက္တိအဆင့်ကို ထင်ရှားစေမည့် သက်သေတစ်ရပ်အဖြစ် လင်္ဂတစ်ပါးကို လင်္ကာမှ ယူဆောင်လိုစိတ် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ဟနုမာန်သည် ဝိဘီရှဏထံ သွားရာ၊ ရာဝဏက တြိလောကကို အနိုင်ယူမီ တည်ထားခဲ့သော လင်္ဂ ၆ ပါးထဲမှ ရွေးချယ်ခွင့် ပေးသည်။ ဟနုမာန်က ပုလဲကဲ့သို့ တောက်ပသော လင်္ဂကို ရွေးပြီး၊ ဝိဘီရှဏက ၎င်းသည် ဓနဒ (ကူဗေရ) နှင့် ဆက်နွယ်ခဲ့ကြောင်း၊ ကူဗေရက တစ်နေ့သုံးကြိမ် ပူဇော်ကာ ၎င်း၏ အာနုဘော်ကြောင့် ချုပ်နှောင်မှုမှ လွတ်မြောက်ခဲ့ကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ထိုသို့ဖြင့် လင်္ဂ၏ ပူဇော်ရေးအာနုဘော်နှင့် ကာကွယ်စွမ်းအားကို ထင်ရှားစေသည်။ ဟနုမာန်သည် လင်္ဂကို ယူဆောင်ကာ ခုနစ်ရက်မြောက်နေ့တွင် အဝန္တိကာသို့ ရောက်ပြီး ရုဒြသရသ၌ တည်ထောင်သည်။ နောက်တစ်ဖန် မြှောက်ယူလိုသော်လည်း မမြှောက်နိုင်သဖြင့် ဒေဝတော်က ဟနုမာန်၏ နာမဖြင့် ထိုနေရာ၌ အမြဲတမ်း တည်ထားရန် အမိန့်ပေးသည်။ အဆုံးတွင် ဖလသရုတိ—စနေနေ့ ဒർശနက ရန်သူကြောက်ရွံ့မှု ပျောက်ကင်းစေ၍ အောင်မြင်မှု ပေးသည်၊ ဘက္တိရှိသူများကို ခိုးမှု၊ ဆင်းရဲမှု၊ ကံမကောင်းမှုမှ ကင်းစေသည်၊ ဆီအဘိသေက (tailābhiṣeka) သည် ရောဂါနှင့် ဂြိုဟ်ဒုက္ခများကို သက်သာစေပြီး၊ ဘက္တိဖြင့် ကြည့်ရှုသူသည် မောက္ခကို ရရှိသည်ဟု ဆိုသည်။
Adhyaya 22
Yameśvara–Koṭitīrtha–Mahākāla Māhātmya (Rudrasaras and Ritual Merits)
ဤအধ্যာယသည် သနတ်ကုမာရ၏ ဗျာသအား သင်ကြားသော တီရ္ထအခြေပြု ဝတ်ပြုနည်းများနှင့် ဖလသြရုတိကို ဆက်တိုက်ဖော်ပြထားသည်။ အစတွင် ယမေရှဝရကို ဝတ်ပြုရာ၌ နှမ်းရေဖြင့် ရေချိုးပြီး ဒေဝတားကို ဒർശနပြုကာ ကေသရ (saffron) ဖြင့် လိမ်းပွတ်၊ ကြာပန်းပူဇော်၊ အထူးသဖြင့် ကృష్ణာဂရု (kṛṣṇāgaru) အမွှေးတိုင်တင်၊ နှမ်းနှင့် ဆန်ကို ပူဇော်ရန် ဆိုသည်။ ထိုဝတ်ပြုမှုကြောင့် ယမသည် သေဆုံးသူအတွက်တောင် “ဖခင်ကဲ့သို့” ဖြစ်လာသည်ဟု ဆိုကာ သေမင်း၏ အုပ်ချုပ်မှုကို ဘက္တိပုဏ္ဏဖြင့် ပြောင်းလဲဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် သုံးလောကတွင် နာမည်ကြီးသော ရုဒြသာရသ် (Rudrasaras) တီရ္ထ၏ မြတ်တန်ခိုးကို ဖော်ပြသည်။ ထိုနေရာတွင် ရေချိုးပြီး ကိုဋေရှဝရ ရှီဝကို ဒർശနပြုလျှင် အညစ်အကြေးအားလုံး ပျောက်ကင်းကာ ရုဒြလောကသို့ ရောက်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုနေရာ၌ ပြုသော သြရဒ္ဓ (śrāddha) သည် မဟာဝေဒယဇ္ဈများထက် အဆများစွာ တိုးမြှင့်သော အကျိုးကို ပေးပြီး ဘိုးဘွားအတွက် ပူဇော်သမျှသည် ကိုဋိဂုဏိတ (koṭi-guṇita) ဖြစ်သည်။ ရေချိုးပြီးနောက် “အမြင့်ဆုံး အက္ခရာ” ကို စိတ်တည်ငြိမ်စွာ ဓ്യာနပြုခြင်းကို မြွေက အရေခွံချွတ်သကဲ့သို့ အပြစ်နှင့် ကပ်ငြိမှုမှ လွတ်မြောက်ခြင်းအဖြစ် ဥပမာပေးထားသည်။ ထပ်မံ၍ မနက်စောစော ရေချိုးကာ မဟာကာလကို ဒർശနပြုလျှင် နွားတစ်ထောင် လှူဒါန်းသကဲ့သို့ အကျိုးရသည်ဟု ဆိုသည်။ သန့်ရှင်းစွာ ၇ည နေထိုင်ခြင်းကို စန္ဒြာယဏ (cāndrāyaṇa) အကျင့်များ ထောင်ပေါင်းများစွာနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပြီး၊ ညလုံးပေါက် ဂျာဂရ (jāgara) ဖြင့် ပူဇော်ကာ မဟာအဘိသေက ပြုရန်လည်း ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ကာတိကီနှင့် ဝိုင်ရှာခီ ရာသီပူဇော်ကို ဆိုပြီး ကမ္ဖော်၊ ကေသရ၊ စန္ဒန၊ အဂရုတို့ကို ကျောက်ပေါ်တွင် ကြိတ်၍ မဟာကာလပေါ် လိမ်းပွတ်ပူဇော်လျှင် ရုဒြ၏ အနုစရ (anu-cara) အဖြစ် တော်ဝင်အမှုထမ်းတန်းကို ရမည်ဟု ကတိပြုထားသည်။
Adhyaya 23
महाकालयात्रा-विधिः (Mahākāla Pilgrimage Procedure and Merits)
သနတ်ကုမာရသည် အဝန္တီက்ေတၱရအတွင်း ယာထရာ (yātrā) လမ်းစဉ်ကို အစီအစဉ်တကျ ဖော်ပြသည်။ ရုဒြ၏ ရေကန်တွင် သန့်စင်ရေချိုးခြင်းမှ စတင်ကာ၊ ရှိဝဘုရား၏ သန့်ရှင်းရာနေရာများနှင့် အမည်ပေးထားသော လိင်္ဂများသို့ အစဉ်လိုက် သွားရောက်ရမည့် ခရီးစဉ်အဖြစ် တင်ပြထားသည်။ အခန်းသည် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအဖြစ် ဒർശန (darśana)၊ နမஸ్కာရ (namaskāra)၊ အနံ့သာနှင့် ပန်းများဖြင့် ပူဇော်ခြင်း (pūjā) ကို ညွှန်ကြားပြီး၊ အချို့နေရာများတွင် စနာန/အဘိသေက (snāna/abhiṣeka) အတွက် ဂီ (ghee) နှင့် ရေအိုးအများအပြား စသည့် ပမာဏများကိုပါ သတ်မှတ်ထားသည်။ နေရာတိုင်းတွင် ဖလသြုတိ (phalaśruti) ကို ထူထဲစွာ ထည့်သွင်းထားပြီး၊ ဒർശနဖြင့် အပြစ်ကြီးများမှ သန့်စင်ခြင်း၊ မကောင်းသော အိပ်မက်များ ပျောက်ကင်းခြင်း၊ အရေပြားရောဂါကဲ့သို့ အနာရောဂါများ သက်သာခြင်း၊ စည်းစိမ်နှင့် စိဒ္ဓိ (siddhi) ရရှိခြင်းတို့ကို ချီးမြှောက်ထားသည်။ ထို့ပြင် ယာထရာသွားသူ၏ ကျင့်ဝတ်ကိုလည်း သတ်မှတ်ကာ—အာရုံစိုက်မှု၊ ယုံကြည်မှု၊ ကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်မှုရှိရမည်၊ ငွေကြေးအကျိုးအမြတ်အတွက် လိမ်လည်မှု မရှိရမည်ဟု ထင်ရှားစွာ ဆိုထားသည်။ နိဂုံးတွင် ဘုရားရှေ့၌ ထိုင်ကာ နမස්ကာရကို ထပ်ခါထပ်ခါ ဆက်ကပ်ပြီး၊ ယာထရာကို မဟာဒေဝ (Mahādeva) ထံ အပ်နှံကာ “သံသာရ ပင်လယ်” မှ ကယ်တင်ပေးပါရန် ဆုတောင်းသည့် အဆုံးသတ်ပုံစံကို သင်ကြားသည်။ ပုဏ္ဏာတန်ဖိုးကိုလည်း နှိုင်းယှဉ်ဖော်ပြကာ (ဥပမာ—ပရဒက္ခိဏာ pradakṣiṇā ကို ကြီးမားသော ဒါနများနှင့် တန်တူဟု) မြှင့်တင်ထားပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ရှိဝဘက်တော်များနှင့် အားနည်းသူများကို အစာကျွေးခြင်း၊ အပြည့်အစုံပစ္စည်းများနှင့် နို့ပေးနွားတစ်ကောင် လှူဒါန်းခြင်းတို့ဖြင့် ပုဏ္ဏာကို ဘိုးဘွားနှင့် မျိုးရိုးတန်းတူများထံ တိုးပွားစေကာ ရှည်ကြာသော ကောင်းကင်ဘုံ ခံစားမှုကို ရရှိစေသည်ဟု ဆိုသည်။
Adhyaya 24
वाल्मीकेश्वर-माहात्म्य (Valmīkeśvara Māhātmya: The Etiology of Poetic Attainment)
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် ဗျာသ၏မေးခွန်းနှင့် သနတ်ကူမာရ၏ဖြေကြားချက်အဖြစ် အဝန္တီဒေသရှိ လိင်္ဂ “ဝလ္မီကေရှွရ” ကိုဖော်ပြသည်။ ထိုလိင်္ဂကို ဒർശနာပြုခြင်းနှင့် ပူဇော်ခြင်းက ကဗျာရေးနိုင်စွမ်း (ကဝိတ္တ) ကို ပေးတတ်ကြောင်းဆိုသည်။ မိုးခေါင်ကာလတွင် ဘృဂုဝంశ ဘြာဟ္မဏ စုမတိက နေရာပြောင်းရွှေ့ပြီး၊ သူ၏သား အဂ္နိရှာမန်က ဝေဒပညာကို ပယ်ချကာ နောက်ပိုင်း အကြမ်းဖက်ဓားပြများနှင့်ပေါင်းသင်းသဖြင့် ဝေဒမှတ်ဉာဏ်၊ မျိုးရိုးအမှတ်အသားနှင့် ပညာတတ်မှုတို့ကိုပင် မေ့လျော့သွားသည်။ တီရ္ထယာတရာသွားနေသော သတ္တရ္ရှီများနှင့်တွေ့ရာတွင် သူက ခြိမ်းခြောက်သော်လည်း အတြိရ္ရှီက သူ၏ကျင့်ဝတ်အကြောင်းပြချက်ကို စိစစ်မေးမြန်းပြီး “မိသားစုအတွက်” လုပ်ခဲ့သော အကြမ်းဖက်မှု၏ ကမ္မဘောဇနာကို မိသားစုက မျှဝေယူမလားဟု သွားမေးစေသည်။ မိသားစုဝင်တိုင်းက အပြစ်ကို မျှဝေမယူကြောင်း ငြင်းဆိုသဖြင့် အဂ္နိရှာမန်သည် နောင်တရကာ ရ္ရှီများထံ အလျှော့ပေး၍ အားကိုးခိုလှုံသည်။ ရ္ရှီများက တစ်နေရာတည်းတွင် မန္တရဇပနှင့် သမาธိကို အချိန်ရှည်တည်တံ့စွာ ပြုလုပ်ရန်ညွှန်ကြားသည်။ ဆယ့်သုံးနှစ်ကြာပြီးနောက် သူ့ကိုယ်ပတ်လည်တွင် ဝလ္မီက (ပုရွက်ဆိတ်တောင်) ပေါက်ဖွားလာသည်။ ရ္ရှီများက တူးဖော်ကယ်တင်၍ ပြန်လည်ထူထောင်ကာ “ဝါလ္မီကီ” ဟု အမည်ပေးသည်။ နောက်တစ်ဖန် ကုရှသ္ထလီတွင် မဟေရှွရကို ပူဇော်ရာမှ ကဗျာဉာဏ်ရရှိ၍ ရာမာယဏကို ရေးသားနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် အဝန္တီတွင် ထိုဒေဝတာကို “ဝလ္မီကေရှွရ” ဟုကျော်ကြားကာ ပူဇော်ဒർശနာဖြင့် ကဗျာရေးနိုင်စွမ်းကို ပေးတတ်သူဟု ယုံကြည်ကြသည်။
Adhyaya 25
Tīrtha-Phala of Avantīkṣetra: Worship of Named Śiva-Liṅgas and Observance-Based Merits (तीर्थफलप्रकरणम्)
ဤအধ্যာယသည် သနတ်ကုမာရက ဗျာသအား ဟောကြားသော တီရ္ထဖလ သဘောတရားနှင့် အမိန့်ညွှန်ကြားချက်များ၏ စာရင်းတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ အဝန္တီခ္ෂೇತ್ರအတွင်းရှိ Śukreśvara, Bhīmeśvara, Gargeśvara, Kāmeśvara, Cūḍāmaṇi နှင့် Caṇḍīśvara ဟူသော နာမရှိသော ရှိဝလိင်္ဂတီရ္ထများကို ဖော်ပြပြီး တစ်ခုချင်းစီနှင့် သက်ဆိုင်သော ပူဇော်နည်းနှင့် အကျိုးဖလကို တွဲဖက်ရှင်းလင်းထားသည်။ ပူဇော်မှုများတွင် အဖြူပန်းနှင့် အနံ့ဆီလိမ်းပစ္စည်းများဖြင့် ပူဇော်ခြင်း၊ သေချာသိမ်မွေ့စွာ pūjā နှင့် darśana ပြုခြင်း၊ လိင်္ဂကို နှမ်းဆီ (tilataila) နှင့် နှမ်းရေဖြင့် အဘိသေကလုပ်ခြင်း၊ bilva ရွက်ပူဇော်ခြင်း၊ လပြည့်လကွယ်နေ့များထဲမှ caturdaśī၊ ကာတ္တိကလ၏ သုက္လပက္ခ navamī နှင့် kṛṣṇāṣṭamī တွင် ဥပဝါသ (အစာရှောင်) ပြုခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ထို့ပြင် ဒါနအဖြစ် အထူးသဖြင့် နွားတစ်ထောင် လှူဒါန်းခြင်းကိုလည်း ချီးမွမ်းထားသည်။ ဤအခန်း၏ အဓိကယုတ္တိမှာ စည်းကမ်းတကျ ဝရတ (vrata) နှင့် ဥပဝါသ၊ ပစ္စည်းပူဇော်မှုများ (tilataila, kuṅkuma, bilva) နှင့် ဘာဝ/ဘက္တိ (bhāva, bhakti) တို့သည် ကြောက်ရွံ့မှုကင်းခြင်း၊ ဓမ္မတိုးပွားခြင်း၊ ကောင်းကျိုးချမ်းသာ တည်တံ့ခြင်း၊ ချည်နှောင်မှုမှ လွတ်မြောက်ခြင်းနှင့် Rudraloka သို့မဟုတ် Svarga သို့ ရောက်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ နိဂုံးတွင် စိတ်သန့်ရှင်းစွာ ဤတီရ္ထများကို သွားရောက်လျှင် Śambhu ၏ ပျော်ရွှင်ဖွယ် လောကသို့ ရောက်နိုင်ကြောင်း အထွေထွေသတ်မှတ်ထားသည်။
Adhyaya 26
Pañceśānī-yātrāvidhi, Kṣetra-dvārapāla-nirdeśa, Mandākinī-tīrtha-māhātmya (पञ्चेशानी-यात्राविधिः, क्षेत्रद्वारपाल-निर्देशः, मन्दाकिनीतीर्थ-माहात्म्यम्)
ဤအধ্যာယာသည် ဗျာသက မဟာကာလဝန၏ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှုနှင့် အကျယ်အဝန်းကို အတည်ပြုနိုင်သော စံနှုန်းများကို မေးမြန်းခြင်းဖြင့် စတင်သည်။ စနတ်ကုမာရက မိမိသည် ဘြဟ္မာထံမှ ကြားနာခဲ့သမျှကို ပြန်လည်ပို့ဆောင်ကာ သာသနာစာတမ်း၏ အာဏာတရားဆက်စပ်မှုကို တည်ဆောက်ပေးသည်။ ထို့နောက် က్షೇತ್ರကို ယောဇနာတစ်ခုအတွင်း သတ်မှတ်ထားသော သန့်ရှင်းနယ်မြေဟု ဖော်ပြပြီး ရွှေတံခါးများ၊ ရတနာတံခါးခုံများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားကာ လောကအကျိုးအတွက် ခန့်အပ်ထားသော အင်အားကြီး တံခါးစောင့်များက ကာကွယ်နေကြသည်ဟု ဆိုသည်။ အရှေ့တွင် ပိင်္ဂလေရှ၊ တောင်တွင် ကာယာဝရောဟဏေရှဝရ၊ အနောက်တွင် ဝိတ္တေရှ၊ မြောက်တွင် ဥတ္တရေရှဝရ ဟူ၍ ဦးတည်ရာအလိုက် ကာကွယ်သူများကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ယာထရာ-ဝိဓိကို လဆန်းလဆုတ်ရက်များအလိုက် သတ်မှတ်ထားပြီး အထူးသဖြင့် ကృష్ణပက္ခ စတုဒ္ဒသီနှင့် နေ–လ တိုက်ဆုံချိန်တွင် ပဉ္စေရှာနီကို ဗဟိုထား၍ ဘုရားကျောင်းများကို အစဉ်လိုက် သွားရောက်ပူဇော်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ အစာရှောင်ခြင်း၊ သန့်စင်ရေချိုးခြင်း (snāna)၊ အနံ့သာ၊ ပန်း၊ မီးခိုး (dhūpa)၊ နైవေဒျာ တို့ဖြင့် ပူဇော်ခြင်း၊ ညအိပ်စောင့်ထိန်းခြင်းနှင့် မဟာကာလေရှဝရထံ ထပ်ခါထပ်ခါ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ပူဇော်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ အဆုံးတွင် ရှိဝဘက်တော်ကြည်ညိုသော ဘြာဟ္မဏ ၅ ဦးကို အစာကျွေးခြင်းနှင့် ရထား၊ ဆင်၊ မြင်း၊ နွားထီး၊ နွားမ စသည့် အလှူအတန်းများကို သတ်မှတ်ကျောင်းများနှင့် ချိတ်ဆက်၍ အဆင့်လိုက် ပေးလှူရန် ဆိုပြီး ဘိုးဘွားများနှင့်အတူ ကောင်းကင်ဘုံ၌ ခံစားရမည်ဟု ဖလသရုတိက وعدာသည်။ ထို့နောက် ကုရှသ္ထလီကို ပတ်လည်လှည့်ခြင်းနှင့် ပဒ္မာဝတီ၊ သွဝဏ္ဏသೃင်္ဂာဋိကာ၊ အဝန္တိနီ၊ အမရာဝတီ၊ ဥဇ္ဇယိနီ၊ ဝိသာလာ တို့ကို မြင်ပူဇော်ခြင်း၏ ကုသိုလ်နှင့် အပြစ်ပျောက်ကင်းမှုကို စာရင်းပြုထားသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် မန္ဒာကိနီ တီရ္ထသို့ ကူးပြောင်းကာ ဘြဟ္မာက ထိုနေရာ၏ တည်ထောင်ပုံနှင့် ရေချိုး၊ ဇပ၊ ဒါန၏ ကုသိုလ်တိုးပွားမှုကို ရှင်းပြပြီး ရာသီအလိုက် go-dāna၊ ghṛtadhenu၊ tila-dhenu၊ jala-dhenu စသည့် အလှူညွှန်ကြားချက်များကို ထည့်သွင်းသည်။ သင်ခန်းစာပေးသော ပုံပြင်တွင် ရှိဝသည် ဘြဟ္မာ၏ ယဇ္ဉပွဲသို့ မျက်နှာဖုံးဝင်ရောက်ကာ ပဋိပက္ခနှင့် ကျိန်စာများ ဖြစ်ပေါ်သော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် သစ္စာရှိ၍ စည်းကမ်းတကျ နေထိုင်သူများအတွက် ပြန်လည်ကယ်တင်အာမခံချက် ပေးထားသည်။ အဆုံးတွင် တီရ္ထနှင့် က్షेत्र၏ အထူးမြတ်နိုးမှုကို ထပ်မံချီးမြှောက်သည်။
Adhyaya 27
Aṃkapāda-darśana and the Yamaloka Episode (Sāndīpani’s Son and the Five Forms at Kuśasthalī)
အဓ್ಯಾಯ ၂၇ တွင် ဗျာသနှင့် သနတ်ကူမာရ တို့၏ ဆွေးနွေးခန်းကနေ အံကပာဒ (Aṃkapāda) ဟူသောနေရာ၌ ရာမနှင့် ဇနာဒန (ဗိဿနု) ကို မြင်တွေ့သူသည် အပြစ်ကြီးမားသော်လည်း ယမလောကကို မတွေ့ရကြောင်း ကယ်တင်ရေးအာမခံချက်ကို ထူထောင်ထားသည်။ ထို့နောက် မြေကြီး၏ဘေးဒဏ်ကို လျော့ပါးစေရန် အဝတားဖြစ်လာသော ရာမနှင့် ကృష్ణ တို့သည် ဥဇ္ဇယိနီသို့ သွားကာ ဘြာဟ္မဏ ဆန္ဒီပနီ အောက်တွင် ဝေဒနှင့် ဆက်စပ်ပညာများကို အံ့ဖွယ်အမြန်နှုန်းဖြင့် သင်ယူကျွမ်းကျင်ကြသည်။ သူတို့သည် ဆရာနှင့်အတူ မဟာကာလဝနသို့ ဝင်ရာတွင် သာသနာကို ကာကွယ်၍ စည်းကမ်းတကျ ပြန်လည်တည်ဆောက်မည့် အခန်းကဏ္ဍအတွက် ချီးမွမ်းခံရသည်။ ဂုရုဒက္ခိဏာ တောင်းခံရာတွင် ဆန္ဒီပနီက ပင်လယ်ထဲတွင် ပျောက်ဆုံးသွားသော သားကို ပြန်ယူပေးရန် တောင်းဆိုသည်။ ကృష్ణနှင့် ရာမ တို့သည် ပင်လယ်ဒೈတျ ပဉ္စဇန (တီမိရုပ်) ကို ခြေရာခံကာ သင်္ခ (ခရုသံ) ကို ရယူပြီး၊ ဝရုဏ ပေးသော အင်အားကြီး ရထားဖြင့် ယမလောကသို့ သွားကြသည်။ သင်္ခသံနှင့် ဗိဿနု၏ တည်ရှိမှုကြောင့် အပြစ်ဒဏ်စနစ်များနှင့် နရကလောကများ လျော့နည်းကာ အပြစ်ကြောင့် ပိတ်မိနေသူများ လွတ်မြောက်ကြသည်။ ယမ၏ အမှုထမ်းများက အာဏာပိုင်ခွင့်ကို ထိန်းရန် ကြိုးစားသဖြင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပြီး နရာန္တက ပျက်စီးကာ ယမသည် စစ်တပ်၊ စာရင်းရေးသူ စိတ္တရဂုပ္တ နှင့်အတူ ရှေ့တက်လာသည်။ ကာလ၏ ဒဏ္ဍ ပေါ်ထွက်ချိန်တွင် ဘြဟ္မာ ဝင်ရောက်တားဆီး၍ ရာမ၏ စကြဝဠာထိန်းသိမ်းနိုင်စွမ်းကို ချီးမွမ်းကာ ထိန်းသိမ်းရန် တောင်းဆိုသည်။ ကൃഷ്ണက ဂုရု၏ သားကို ပြန်ယူမည်ဟု ကတိအတိုင်း လာခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောရာ ယမက လိုက်နာကာ ကလေးကို ပြန်ပေးသည်။ အဆုံးတွင် နေရာအခြေပြု ကယ်တင်ရေးဖလသရုတိကို ဆိုသည်—အဝန္တီရှိ အံကပာဒ၌ သေဆုံးသူသည် ယမကို မမြင်ရ။ ကုရှသ္ထလီ၌ ရုပ်ပုံငါးမျိုး (မဟာကာလ၊ ဝိශ්ဝရူပ ဂోవိန္ဒ၊ ကေရှဝ သင်္ခ-ဥဒ္ဓာရ စသည်) ကို မြင်သူသည် နိရယမှ လွတ်ကာ မင်္ဂလာရလဒ်များ ရရှိသည်။ ထိုနေရာတွင် ရေချိုးခြင်းသည် ကျန်းမာရေးနှင့် အချိန်မတိုင်မီ မသေခြင်းကို ပေးပြီး၊ ပူဇော်သက္ကာနှင့် ရှရဒ္ဓ ပြုခြင်းတို့က သန့်ရှင်းသော မျိုးရိုးတွင် ပြန်လည်မွေးဖွား၍ နောက်ဆုံး ဗိဿနုလောကသို့ ပြန်ရောက်စေသည်။
Adhyaya 28
अध्याय २८: चन्द्रादित्य–करभेश्वर–गणेश–सोमवतीतीर्थमाहात्म्य (Chapter 28: Mahatmya of Candrāditya, Karabheśvara, Gaṇeśa, and Somavatī Tīrtha)
အဓ್ಯಾಯ ၂၈ သည် သနတ်ကုမာရက ဗျာသအား ပြောကြားသော တီရ္ထသီအိုလောဂျီဆိုင်ရာ စုစည်းစာရင်းတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ အစတွင် စန္ဒြာဒိတျကို ချီးမွမ်း၍ ဂန္ဓ၊ ပုဿပ၊ ဓူပ၊ နৈဝေဒျဖြင့် ပူဇော်လျှင် သာလောက്യ (ဘုရားနှင့် နီးကပ်နေထိုင်ခြင်း) နှင့် ရေရှည်ကုသိုလ်ကို ရရှိကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် ကရဘေရှ္ဝရအကြောင်းသို့ ပြောင်းလဲကာ၊ ဒေဝတများနှင့် တောအတွင်း ကစားနေစဉ် ရှိဝသည် ကရဘ (မြည်းဆန်ဆန်) ရုပ်သဏ္ဌာန်ယူသဖြင့် ဒေဝတများ မသိမြင်နိုင်ကြ၊ ဘြဟ္မာနှင့် ဂဏနာယက (ဝိနာယက) တို့က လျှို့ဝှက်ချက်ကို ဖော်ပြမှ သိကြသည်။ ထို့နောက် ရှိဝသည် “ကရဘေရှ္ဝရ” ဟုခေါ်သော လင်္ဂကို တည်ထောင်ပြီး ထိုနေရာတွင် ရေချိုးပူဇော်ခြင်း၏ အကျိုးကြီးမားမှုကို ကြေညာသည်။ ထို့ပြင် ဂဏေရှကို “လဍ္ဍုက-ပရိယ” ဟုဖော်ပြကာ (အထူးသဖြင့် စတုရ္ထီနေ့တွင်) ဝရတပုံစံ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို သတ်မှတ်သည်—ရှိပရာမြစ်တွင် ရေချိုးခြင်း၊ အနီရောင်ဝတ်စုံ၊ အနီပန်း၊ အနီစန္ဒကူး၊ မန္တရ-စနာန၊ လဍ္ဍုက နৈဝေဒျ ပူဇော်ခြင်းတို့ဖြင့် အတားအဆီးများ ပျောက်ကင်း၍ မင်္ဂလာအကျိုးများ ရရှိမည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ကုစုမေရှ၊ ဇယေရှ္ဝရ၊ ရှိဝ-ဒွာရ လင်္ဂ၊ မာရ္ကဏ္ဍေရှ္ဝရ၊ ဘြဟ္မ-ဆရစ်/ဘြဟ္မေရှ္ဝရ၊ ယဇ္ဉဝါပီနှင့် ကုဏ္ဍများစွာတို့ကို အကျိုးသီးသန့်ဖြင့် စာရင်းပြုထားသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် စောမဝတီ၏ မူလဇာတ်ကြောင်းကို ရှည်လျားစွာ ဖော်ပြသည်—အတြိ၏ တပသ်မှ စောမ ပေါ်ထွန်းလာခြင်း၊ ကြီးမားသော အပြစ်များကိုပါ သန့်စင်နိုင်ခြင်း၊ အမဝါသျာနှင့် တနင်္လာ (စောမဝါရ) တိုက်ဆိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် ဗျတီပာတ ကာလတွင် အကျိုးတိုးပွားခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ စောမ၏ ရောဂါနှင့် အဝန္တီရှိ စောမေရှ္ဝရကို ပူဇော်၍ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာသည့် ဇာတ်လမ်းဖြင့် အဆုံးသတ်ကာ၊ နေ့စဉ်ကုသိုလ်ကို စောရాష္ဋရရှိ စောမနာထ ပူဇော်ခြင်းနှင့်လည်း ဆက်စပ်ဖော်ပြသည်။
Adhyaya 29
अनरकतীर्थमाहात्म्य एवं नरकवर्णन (Glory of Anaraka Tīrtha and an Ethical Account of Narakas)
ဤအধ্যာယတွင် ဗျာသသည် သနတ်ကုမာရအား နရက (ငရဲလောက) များ၏ အရေအတွက်၊ တည်နေရာနှင့် ဖြစ်ပေါ်ရခြင်းအကြောင်း၊ မကောင်းမှုကြောင့် သတ္တဝါများ မည်သို့ကျရောက်သွားသည်ကို မေးမြန်းသည်။ သနတ်ကုမာရက နာမည်ပေးထားသော နရကများကို အစဉ်လိုက်ဖော်ပြပြီး ကမ္မအတိုင်းအတာနှင့် ကိုက်ညီသည့် ပြစ်ဒဏ်အခြေအနေများကို ရှင်းလင်းကာ သီလနှင့် တာဝန်ယူမှုအပေါ် သတိပေးသည့် သာသနာရေးသဘောတရားအဖြစ် တင်ပြသည်။ ထို့နောက် ကယ်တင်ခြင်းဘက်သို့ လှည့်ကာ အနရကတီရ္ထ၏ အထူးအာနိသင်ကို ကြေညာသည်။ ထိုနေရာတွင် ရေချိုးခြင်းနှင့် မဟေရှဝရကို ဖူးမြင်ခြင်းဖြင့် အပြစ်ကြီးမားသော်လည်း နရကကို မြင်တွေ့/ခံစားရခြင်းမှ ကာကွယ်နိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ သို့ရာတွင် စိတ်မှန်သော နောင်တနှင့် ပရာယရှ္စိတ္တ (အပြစ်ဖြေခြင်း) သည် မဖြစ်မနေလိုအပ်ကြောင်းလည်း အလေးပေးပြီး အမြင့်ဆုံးအပြစ်ဖြေခြင်းမှာ ရှမ္ဘုကို အစဉ်မပြတ် သတိရခြင်း (Śiva-smarana) ဟု ဥပဒေသပေးသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ကာလသတ်မှတ်ချက်အဖြစ် ကာတ္တိက လဆုတ် စတုဒ္ဒသီနေ့တွင် ဒေဝဒေဝရှေ့၌ ဒီပဒါန (မီးအလှူ) ပြုလုပ်ရန် ညွှန်ကြားကာ ရိုးရာပူဇော်မှုကို သီလသန့်စင်ခြင်းနှင့် ဘက္တိလမ်းကြောင်းနှင့် ချိတ်ဆက်ပေးသည်။
Adhyaya 30
Dīpadāna-Māhātmya and Anarakā-Tīrtha Vidhi (दीपदानमाहात्म्य तथा अनरकातीर्थविधिः)
ဤအধ্যာယတွင် ဗျာသက မီးပူဇော်ဒါန (dīpa-dāna) ၏ အကျိုးနှင့် မူလကို မေးမြန်းရာမှ စနတ်ကုမာရက ဖြေကြားသည့် ဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်သည်။ ကృతယုဂကာလတွင် ပါర్వတီသည် ကိုယ်ခန္ဓာအပေါ် အမှောင်ထုကြောင့် စိတ်မချမ်းသာသဖြင့် မင်္ဂလာရောင်ခြည်ရရန် တပသ်ပြုရန် ထွက်ခွာသွားသည်။ ရှင်ကရ မရှိသဖြင့် သူ၏ မျက်စိသုံးလုံးကို နေ၊ လ၊ မီးဟု သတ်မှတ်ထားရာကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အလင်းပျောက်ကာ အမှောင်ကျရောက်ပြီး သတ္တဝါများက လုံခြုံမှုနှင့် အလင်းကို ဆုံးရှုံးကြောင်း ငိုကြွေးကြသည်။ ထိုအခါ ကေသဝ/ဒါမောဒရ/ဗိဿနု ဟု ခေါ်သော ဒေဝသံတော်က ဒါနများအနက် မီးပူဇော်ဒါနကို အထူးချီးမွမ်းကြောင်း သင်ကြားပြီး၊ နာဂများ၏ အကူအညီဖြင့် အောက်လောက၏ အမှောင်ကို ဖယ်ရှားရန် အထူးမီးတိုင်တစ်ခု ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည့် အကြောင်းကို ပြောပြသည်။ ထို့နောက် အဝန္တီရှိ အနရကာတီရ္ထတွင် ကာတ္တိကလ အမဲဖက် ၁၄ ရက်နေ့၌ ပြုလုပ်ရမည့် ဝိဓိသို့ ကူးပြောင်းကာ ယမကို ရည်စူး၍ အမဲနှမ်းနှင့် မန္တရများဖြင့် ပူဇော်ပြီး နောက်တစ်ဆင့် ဂီဖြည့်မီးတိုင်ကို ပူဇော်ရန် ဆိုသည်။ ပဒ္မ/မန္ဒလ ပုံစံဖြင့် မီးတိုင်များစွာ တည်ဆောက်တပ်ဆင်ခြင်း၊ ဝစ်ခ်၊ အိုးခွက်၊ ပူဇော်ပစ္စည်းများနှင့် အရည်အချင်းရှိ ဘြာဟ္မဏများအား ဒါနပေးခြင်းတို့ကို အသေးစိတ်ဖော်ပြကာ နောက်ဆုံးတွင် မြင့်မားသော စည်းစိမ်နှင့် ကောင်းကင်ဘုံသို့ တက်ရောက်ရမည့် အကျိုးကို phalaśruti ဖြင့် ကတိပြုထားသည်။
Adhyaya 31
Adhyāya 31 — Kedāreśvara to Rāmeśvara: Tīrtha Network, Phalaśruti, and the Kuśasthalī Legend
ဤအধ্যာယသည် အဝန္တီဒေသရှိ တီရ္ထများနှင့် လိင်္ဂသန္ဓာန်များကို စာရင်းသဘောဖြင့် တင်ပြပြီး၊ တစ်ခုချင်းစီအတွက် ဖလသြရုတိ (အကျိုးရလဒ်) ကို ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြထားသည်။ Kedāreśvara၊ Jaṭeśvara (Jaṭāśṛṅga)၊ Indratīrtha/Indreśvara၊ Kuṇḍeśvara၊ Gopatīrtha/Gopeśvara၊ Chipiṭātīrtha၊ Vijaya/Ānandeśvara စသည့်နေရာများတွင် စနာန (ရေချိုးသန့်စင်ခြင်း)၊ ဒർശန၊ ပူဇာ၊ ဥပဝါသ (အစာရှောင်) တို့ကို ပြုလုပ်လျှင် အပြစ်လွတ်ခြင်း၊ Śiva-loka သို့မဟုတ် Indra-loka သို့ရောက်ခြင်း၊ နိမ့်ကျသော ပြန်လည်မွေးဖွားမှုများမှ ကင်းလွတ်ခြင်းတို့ကို ရရှိကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် ကုရှသ္ထလီ (Kuśasthalī) ကို အုဇ္ဇယိနီ/အဝန္တီအတွင်းရှိ က္ෂေတရအဖြစ် ချိတ်ဆက်ကာ Rāmeśvara လိင်္ဂကို ဘုက္ခတိ (လောကီအကျိုး) နှင့် မုက္ခတိ (မောက္ခ) ပေးသော အရှင်အဖြစ် မိတ်ဆက်သည်။ ရာမသည် မိသားစုနှင့် ခွဲခွာရမည့် “ဗိယောဂ” ကို စိုးရိမ်သော်လည်း၊ အရှင်၏ ဒർശနက မင်္ဂလာတည်တံ့သော ဆက်စပ်မှုကို ကာကွယ်ပေးမည်ဟု ကတိပေးသည်။ သာဝကသံတော်က ရာမ၏ နာမဖြင့် လိင်္ဂတည်စေဟု ညွှန်ကြားပြီး၊ လက္ခ္မဏသည် တည်ထောင်ကာ Śiprā ရေဖြင့် စနာနပြုရန် စီစဉ်သည်။ ထို့အပြင် ကိုယ်ကျိုးစိတ်က လူမှုဆက်ဆံရေးကို ချိုးဖောက်နိုင်သည့် က္ෂေတရဟု သဘောတရားဆိုင်ရာ မှတ်ချက်တစ်ရပ် ထည့်သွင်းကာ ရာမ–လက္ခ္မဏ အကြား တင်းမာမှုကို အဓိပ္ပါယ်ဖော်သည်။ အဆုံးတွင် Saubhāgya-tīrtha၊ Ghṛta-tīrtha၊ Yogīśvarī ပူဇာ၊ Śaṅkhāvarta၊ Sudhodaka/Sudheśvara (မောက္ခအတွက်) စသည့် တီရ္ထအကျိုးများကို ထပ်မံဖော်ပြပြီး၊ ဘြဟ္မဟတ္ယာ လျော့ပေါ့ခြင်းဆိုင်ရာ ပုံပြင်များ (Kiṃpuna; Sūrya နှင့်ဆက်နွယ်သော Durdharṣa) ကိုလည်း ထည့်သွင်းသည်။ ထို့ပြင် Gopīndra၊ Gaṅgā-tīrtha၊ Puṣpakaraṇḍa၊ Uttareśvara၊ Bhūteśvara၊ Ambālikā၊ Ghaṇṭeśvara၊ Puṇyeśvara၊ Lampeśvara၊ Sthavira Vināyaka၊ Navanadī-Parvatī၊ Kāmodaka၊ Prayāgeśa စသည့်နေရာများကို စာရင်းပြုကာ ဤအধ্যာယကို ဘုရားဖူးလမ်းညွှန်မြေပုံတစ်ခုအဖြစ် ပြည့်စုံစေသည်။
Adhyaya 32
नरादित्य-प्रतिष्ठा तथा केशवार्क-माहात्म्य (Installation of Narāditya and the Glory of Keśavārka)
သနတ်ကုမာရသည် နရာဒိတျယ (အာဒိတျယ၏ ကုသပေး၍ သန့်စင်စေသော ရုပ်သဏ္ဍာန်) ဟုသတ်မှတ်သော နေဘုရားသန့်ရှင်းရာဌာန၏ အစပြုဇာတ်ကြောင်းကို ဓမ္မသဘောဖြင့် ရှင်းပြသည်။ အာဂျုနသည် အိန္ဒြာအား ဝီရသတ္တိဖြင့် အမှုထမ်းကာ အင်အားကြီး ရန်သူများကို အနိုင်ယူခြင်းကို ဂုရုဒက္ခိဏာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် အိန္ဒြာက ဆုတောင်းခွင့်ပေးပြီး ဘြဟ္မာ၊ ဝိෂ္ဏု နှင့် ပရာဇာပတိ/ဒက္ခတို့က ယခင်က ပူဇော်ခဲ့သော ရုပ်တော်နှစ်ပါးကို လွှဲပြောင်းပေးသည်။ အိန္ဒြာသည် အာဂျုနအား ကုရှသ္ထလီ၌ ရုပ်တော်များကို တည်ထောင်ရန် အမိန့်ပေးသည်။ တစ်ပါးကို ရှိပရာမြစ် မြောက်ဘက်ကမ်းတွင် တည်ထောင်ကာ ကေရှဝါရ္ကသည် အပြစ်ဖယ်ရှားသူအဖြစ် တည်ရှိသည်ဟု ချီးမြှောက်ပြီး အာသာဍီ၊ ကောမုဒီ ယာထရာများကဲ့သို့ လူထုဘုရားဖူးလှည့်လည်မှုနှင့် ဆက်စပ်စေသည်။ မိုးတိမ်၊ မိုးရွာခြင်းနှင့် ဒေဝတားများ လာရောက်ခြင်းတို့ကဲ့သို့ သဘာဝ-သိဒ္ဓိ လက္ခဏာများလည်း ဖော်ပြထားသည်။ နာရဒသည် ကృష్ణကို ခေါ်ယူပြီး တည်ထောင်ပွဲကို စီမံစေရာ အာဂျုနသည် အရှေ့ဘက်တွင် တည်ထောင်ကာ ကృష్ణသည် မြောက်ဘက်သို့ သွား၍ သင်္ခါသံကို ပူဇော်ပွဲ အမှတ်အသားအဖြစ် အသုံးပြုသည်။ တည်ထောင်ချိန်တွင် နေဘုရားသည် အလွန်တောက်ပသော တေဇသ်ကို ထုတ်ဖော်ပြီး နောက်တွင် နူးညံ့သက်သာသော ရုပ်သဏ္ဍာန်သို့ ပြောင်းကာ အဘယ (ကြောက်မက်မှုကင်း) ကို ပေး၍ ရွေးချယ်ထားသော နေရာကို အတည်ပြုသည်။ အာဂျုနသည် နေဘုရားကို စကြဝဠာထိန်းချုပ်သူ၊ အမှောင်ဖယ်ရှားသူ၊ အန္တရာယ်တွင် ကာကွယ်သူ၊ ဒေဝဂုဏ်များ စုပေါင်းတည်ရာဟု ချီးမွမ်းသော စတုတ္တရကို ရှည်လျားစွာ ပူဇော်သည်။ နေဘုရားက ထိုနေရာ၌ အစဉ်တည်ရှိမည်နှင့် သဒ္ဓါဖြင့် ပူဇော်သူများအား စည်းစိမ်ပေးမည်ဟု ဆုတောင်းပေးပြီး၊ သဒ္ဓါမရှိလျှင် လူ့လုပ်ငန်းများ မ फल မထွက်ကြောင်းကို နိဂုံးချုပ်ထားသည်။
Adhyaya 33
Keśavārka-Stotra and the Merit of Reṇutīrtha (केशवार्कस्तोत्रं रेणुतीर्थमहिमा च)
အခန်း ၃၃ တွင် နေဘုရားကို ဂုဏ်ပြုသည့် စနစ်တကျ စတုတ္ထရဖြင့် သာသနာရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးချက်ကို ဖော်ပြသည်။ စနတ်ကူမာရက မြင်ကွင်းကို မိတ်ဆက်ပြီး နာရာယဏသည် သင်္ခကို တည်ထောင်ကာ အာရုံစူးစိုက်၍ ဖ吹ပြီးနောက် ဘာස්ကရ (နေဘုရား) ကို အထူးစတုတ္ထရဖြင့် ချီးမွမ်းသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် စတုတ္ထရကို သီရိကృష్ణ၏ စကားဝိုင်းပုံစံဖြင့် ရွတ်ဆိုကာ အာဒိတျ၊ ရဝိ၊ စူရျ၊ ဒိဝါကရ၊ သဟသ္ရံရှု၊ မာရတဏ္ဍ စသည့် နေဘုရား၏ အမည်အလွန်များကို တန်းစီဖော်ပြပြီး၊ နေကို ကမ္ဘာလောက၏ စည်းကမ်းထိန်းသူ၊ ကမ္မ၏ သက်သေ၊ နိုးကြားမှု၏ အရင်းအမြစ်၊ လိုအင်ဆန္ဒအကျိုးကို ပေးသနားသူဟု အလေးပေးသည်။ ထို့ပြင် မနက်အရုဏ်တွင် နေသည် ဘြဟ္မာ၊ နေ့လယ်တွင် ရုဒြ၊ နေ့ဆုံးတွင် ဝိෂ္ဏု ဟူသော သုံးမျိုးတည်းဟူသော သဘောတရားနှင့် အရောင်-ရုပ်သဏ္ဍာန်ကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ ဤဟိမ်းကို ဝိෂ္ဏုက ရွတ်ဆိုသော နတ်ဘုရား၏ ၈၀၀ နာမ (အဋ္ဌသတ) ဟု သတ်မှတ်ပြီး၊ ယုံကြည်စိတ်ဖြင့် ရွတ်ဆိုသူသည် ကောင်းမွန်သော ခရီးလမ်း၊ စည်းစိမ်၊ သားသမီး၊ တောက်ပမှု၊ ဉာဏ်ပညာနှင့် မြင့်မားသော အောင်မြင်မှုကို ရရှိမည်ဟု ဖလရှုတိ ပေးထားသည်။ နောက်ဆုံးတွင် နေရာသန့်ရှင်းမှုနှင့် ချိတ်ဆက်ကာ Keśavārka ရုပ်ကို မြင်ခြင်းဖြင့် အပြစ်ကင်းစင်၍ နေဘုရားလောက၌ ဂုဏ်သိက္ခာရမည်ဟု ဆိုသည်။ Keśavārka အနီးရှိ Reṇutīrtha ကို မြင်ခြင်းလည်း သံသယမရှိ အပြစ်များကို ဖယ်ရှားပေးသည်ဟု ဖော်ပြသည်။
Adhyaya 34
शक्तिभेद-कोटितीर्थ-माहात्म्य तथा स्कन्दोत्पत्ति (Śaktibheda and Koṭitīrtha Māhātmya with the Account of Skanda’s Manifestation)
ဤအধ্যာယတွင် သနတ်ကုမာရသည် ဗျာသ၏ မေးခွန်းအရ စကန္ဒ၏ ပေါ်ထွန်းလာပုံနှင့် အဝန္တီဒေသရှိ «ရှက္တိဘေဒ» တီရ္ထ၏ မဟာတ္မကို သာသနာရေးအနက်ဖြင့် ရှင်းလင်းပေးသည်။ ဒေဝများ အဆုရများထံ ရှုံးနိမ့်ပြီးနောက် အိန္ဒြာက တပသ်ပြုရာမှ စတင်ကာ၊ ရှီဝသည် ဒေဝတပ်၏ စစ်မူးကြီးတစ်ပါးကို ဖန်ဆင်းပေးမည်ဟု ကတိပြုသည်။ ထို့နောက် ရှီဝ၏ သမాధိဝင်ခြင်း၊ ပါရဝတီ၏ တပသ်၊ ကာမဒေဝ မီးလောင်ပျက်စီးခြင်းနှင့် နတ်မင်္ဂလာအဖြစ်အပျက်တို့ကို ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ အဓိက အကြောင်းကြားဆက်စပ်မှုမှာ ရှီဝ၏ ရေတစ် (retas) ကို အဂ္နိက သယ်ဆောင်ကာ ဂင်္ဂါသို့ ပို့ပေးခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ကృတ္တိကာများနှင့် မိခင်သဘောတရားများ ပါဝင်လာကာ စကန္ဒသည် မျက်နှာခြောက်ပါးဖြင့် ပေါ်ထွန်း၍ ဒေဝစေနာပတိအဖြစ် အဘိသေကခံရသည်။ ထိုပန်-အိန္ဒိယ မိသ္တီကာများကို အဝန္တီ၏ သန့်ရှင်းမြေပြင်နှင့် ချိတ်ဆက်ကာ စကန္ဒ၏ ရှက္တိကို ချထားရာမှ «ရှက္တိဘေဒ» တီရ္ထနှင့် တီရ္ထများစွာ ပေါ်ပေါက်လာပြီး၊ ဘြဟ္မာက «ကိုဋိတီရ္ထေရှ္ဝရ» (ရှီဝ) ကို ကိုဋိတီရ္ထတွင် တည်ထောင်သည်ဟု ဆိုသည်။ နိဂုံးဖလသြုတိတွင် ကိုဋိတီရ္ထ၌ စနာန (ရေချိုးသန့်စင်), ရှီဝဒർശန, ရှရဒ္ဓ, ဒါန (နို့ပေးနွားလှူခြင်းနှင့် ဝೃષోత്സರ್ಗ အပါအဝင်) တို့ကို အလေးထားကာ၊ ယာဉ်တော်သွားသူများအတွက် သီလနှင့် ကုသိုလ်ရလဒ်များကို သတ်မှတ်ညွှန်ပြထားသည်။
Adhyaya 35
अवन्तीक्षेत्रे तीरथस्नान-पूजा-व्रतानां फलवर्णनम् / Merit-Statements on Bathing, Worship, and Vows in Avanti
အဝန္တီခဏ္ဍ အခန်း ၃၅ သည် စနတ်ကုမာရက ပြောကြားသော တီရ္ထ-ကာရိယာများ၏ အကျဉ်းချုပ်စာရင်းဖြစ်သည်။ «Svarṇakṣurā»၊ «Viṣṇuvāpyā» စသည့် vāpyāḥ များတွင် ရေချိုးခြင်း၊ အင်္ဒြိယကိုအောင်နိုင်၍ စည်းကမ်းတကျနေခြင်း (jita-indriya)၊ မဟေရှ్వరကို ဒർശနပြုခြင်း၊ အဘယေရှ్వరကို ပူဇော်ခြင်းနှင့် အဂஸ္တျေရှ్వరကို စိတ်တည်ငြိမ်စွာ သွားရောက်ကန်တော့ခြင်းတို့၏ ဖလကို ဖော်ပြသည်။ Caitra/Phālguna ကာလအလိုက် jāgara နှင့် upavāsa ကို သန့်စင်ရေးနှင့် သီလညွှန်ကြားချက်အဖြစ် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ အဂஸ္တျေရှ్వరအတွက် ပူဇော်အစီအစဉ်ကိုလည်း သတ်မှတ်ပြီး—မိမိတတ်နိုင်သလို ရွှေ သို့မဟုတ် ငွေဖြင့် အဂஸ္တျရုပ်တု ပြုလုပ်ကာ pañcaratna နှင့် အဝတ်အစားဖြင့် အလှဆင်၍ အချိန်မီ သစ်သီးပန်းများဖြင့် ပူဇော်ကန်တော့ပြီး ၇ နှစ်ကြာ vrata ကို ထိန်းသိမ်းရန် ဆိုသည်။ «Kāśapuṣpa-pratīkāśa… Kumbhayone…» ဟူသော arghya-မန္တရကို ပေးထားပြီး၊ ဖလအဖြစ် စည်းစိမ်နှင့် သားသမီးရခြင်း၊ သေပြီးနောက် စွာဂ္ဂသို့ရောက်ခြင်း၊ မြင့်မြတ်သော ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းနှင့် နောက်ဆုံး ယောဂအထူးတော်မူခြင်းတို့ကို ဆိုသည်။ နေ့စဉ် နားထောင်ဖတ်ရွတ်လျှင် ပာပမှ လွတ်ကင်း၍ မုနိလောက၌ ပျော်ရွှင်ရမည်ဟု ချီးမြှောက်ထားသည်။
Adhyaya 36
Ujjayinī’s Kalpa-Names, Mahākāla’s Descent, Naradīpa Darśana, and Śaṅkhoद्धāraṇa Tīrtha
ဤအধ্যာယသည် ဗျာသ၏ မေးခွန်းများဖြင့် စတင်သည်။ အဝန္တီက்ஷေတ၌ ထင်ရှားသော သန့်ရှင်းရာအမည်များ—မဟာကာလ၊ ရှိဝပဒ၊ ကိုဋီဣශ්ဝရ/ကိုဋီတီရ္ထ၊ နရာဒီပ၊ သင်္ခောဒ္ဓာရဏ၊ ရှူလေශ්ဝရ၊ ဩံကာရ၊ ဓူတပါပ၊ အင်္ဂါရေශ්ဝရ—တို့၏ အဓိပ္ပါယ်နှင့် အမည်ရလာရခြင်းအကြောင်း၊ ထို့ပြင် ဥဇ္ဇယိနီကို “ကလ္ပ ၇ ခုမြို့” ဟု ခေါ်သည့်အကြောင်းကို မေးမြန်းသည်။ စနတ်ကုမာရက ကလ္ပအလိုက် မြို့အမည် ၇ ခု—Svarṇaśṛṅgā, Kuśasthalī, Avantikā, Amarāvatī, Cūḍāmaṇi, Padmāvatī, Ujjayinī—ကို ဖော်ပြပြီး ထိုအမည်များကို ရွတ်ဆိုခြင်းက သန့်စင်ကောင်းကျိုး ရရှိစေသည်ဟု ဆိုသည်။ နောက်တစ်ဆက်တွင် ဒဏ္ဍာရီဖြစ်ရပ်များ ပေါ်လာသည်။ အင်္ဒြာသည် အန္ဓက၏သား ကဏကဒာနဝကို သတ်ပြီး ရှိဝ၏ အကာအကွယ်ကို ရှာဖွေသည်။ ရှိဝသည် ဘဲရဝသဏ္ဍာန်ကြီးမားသော ဗိශ්ဝရူပကို ထင်ရှားစေကာ ခြေတစ်ဖက်ဖြင့် ဆင်းသက်ရာမှ သန့်ရှင်းရေကန်တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ခြေရာနေရာကို ရှိဝပဒ ဟု ခေါ်ပြီး “အပြစ်တစ်ကိုဋီကို ခွဲဖျက်ခြင်း” ကြောင့် ကိုဋီတီရ္ထ၏ ဂုဏ်သတင်း ပေါ်ထွန်းသည်။ အန္ဓက၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဒေဝတားတို့ ကြောက်ရွံ့ရာတွင် ရှိဝသည် မဟာကာလအဖြစ် စစ်မက်ဝင်ရောက်ကာ ကာကွယ်သည်။ အန္ဓက၏ တမသ (အမှောင်) သည် ကမ္ဘာကို ဖုံးလွှမ်းသော်လည်း လူရုပ်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းလာသော နရာဒိတျ/နရာဒီပ (နေမင်း) က အလင်းပြန်လည်ပေး၍ မြင်နိုင်စွမ်းကို ပြန်လည်ထူထောင်သည်။ ဤအধ্যာယတွင် နရာဒီပကို ဒർശနနှင့် ပူဇာပြုနည်း၊ မင်္ဂလာအချိန်များ၊ ဒർശန၏ ဖလ (အကျိုး) အဖြစ် စူရျလောကသို့ ရောက်နိုင်ခြင်းတို့ကို ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် ဂျေဋ္ဌလ (śukla dvitīyā) တွင် ရထယာထရာကို ဖော်ပြကာ ကြည့်ရမည့်ဦးတည်ရာ၊ ရထားဆွဲခြင်း၊ ပရဒက္ခိဏာနှင့် အထောက်အကူ ပူဇာများကို ရှင်းလင်းသည်။ အဆုံးတွင် အန္ဓက ရှုံးနိမ့်ပြီးနောက် ဗိෂ္ဏုသည် သင်္ခကို မှုတ်ရာမှ သင်္ခောဒ္ဓာရဏ တီရ္ထ ပေါ်ပေါက်လာပြီး ဗိෂ္ဏု၏ နီးကပ်မှုနှင့် လိင်္ဂတစ်ဆူ၏ တည်ရှိမှုကို ဖော်ပြသည်။ ဗြတ (အစာရှောင်)၊ ဒർശနကောင်းကျိုးနှင့် သင့်လျော်သော ပူဇာ—ယောဂိနီ-ဗလိ အပါအဝင်—ပြုပါက ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု ရရှိမည်ဟု ဆိုထားသည်။
Adhyaya 37
Dhūtapāpa–Śūleśvara–Abhayeśvara–Vaṭamātr̥–Kaṇṭeśvara–Singeśvara–Vināyaka–Aṅgāreśvara Māhātmya (Chapter 37)
သနတ်ကုမာရသည် အန္ဓကကို သုံးခွ (ตรีศูล) ဖြင့် ထိုးဖျက်သတ်ခြင်းနှင့် ဆက်စပ်သော အဝန္တီက்ஷေတရ၏ တီရ္ထများ၊ လင်္ဂများ ပေါ်ပေါက်လာပုံကို အစဉ်လိုက် ရှင်းပြသည်။ အန္ဓက ထိုးခံရစဉ် ထွက်ပေါ်လာသော အသံကို အိုံကာရ (oṃkāra) နှင့် ရှိဝ၏ ထင်ရှားပေါ်လွင်မှုအဖြစ် ဦးတည်ဖော်ပြပြီး၊ ရေချိုးသန့်စင်ခြင်းနှင့် သမထ/သမာဓိ အကျင့်တို့က အပြစ်ကင်းစင်မှုနှင့် လွတ်မြောက်ခြင်းကို ပေးနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ သုံးခွသည် ဘောဂဝတီရေပြင်သို့ ရွှေ့သွားရာမှ «ရှူလေရှဝရ» နှင့် «ဓူတပာပ» တီရ္ထ အမည်များ ပေါ်လာပြီး၊ ဘုရားကိုးကွယ်သူများအတွက် ဥပုသ်နေ့များကိုလည်း သတ်မှတ်ပေးထားသည်။ သွေးမှ မွေးဖွားလာသော အဆုရများ ပြန်လည်ထကြွလာသဖြင့် ဒေဝတများက မိခင်ဒေဝီများ—ဗြဟ္မာဏီ၊ ကောမာရီ နှင့် ကြမ်းတမ်းသည့် ရုပ်သဏ္ဍာန်များကနေ ချာမုဏ္ဍာအထိ—ကို ဖန်တီးကာ ဗညန်ပင်အနီး «ဝဋမಾತ್ರ» ဟု ကျော်ကြားစေသည်။ ရေချိုးပြီး သူမတို့၏ ဒർശန ရရှိသူသည် သန့်စင်မှုနှင့် သူမတို့၏ လောက၌ ကုသိုလ်ရရှိကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ရှိဝ၏ စင်္ဟာဟုန်းသံဖြစ်ရပ်မှ «စင်္ဟေရှဝရ» နှင့် «ကဏ္ဍေရှဝရ» ကို အန္တရာယ်နှင့် ကြောက်ရွံ့မှုကာကွယ်ရာ အစွမ်းရှိသည့် နေရာများအဖြစ် တည်ထောင်သည်။ ရှိဝ၏ «အဘယ» (မကြောက်ရ) ဟူသော အာမခံစကားမှ «အဘယေရှဝရ» ပေါ်လာပြီး၊ စည်းကမ်းတကျ ပူဇော်ခြင်းကို ကြီးမားသော ယဇ္ဍာကုသိုလ်နှင့် တူညီကာ ရန်သူသတ္တဝါများကို ကြောက်စရာမလိုကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် အတားအဆီးဖယ်ရှားသူ «မဟာဝိနာယက» ကို ချိတ်ဆက်ကာ လစဉ် စတုရ္ထီနေ့ ပူဇော်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရှိဝ၏ ချွေးမှ မွေးဖွားလာသော အင်္ဂါရက (မားစ်) ၏ မူလကഥာကြောင့် «အင်္ဂါရေရှဝရ» ကို တည်ထောင်ပြီး စတုရ္ထီ သို့မဟုတ် အင်္ဂါနေ့တွင် အရ္ဃျ ပူဇော်နည်းနှင့် လောကီ/လောကုတ္တရာ အကျိုးကျေးဇူးများကို ကတိပြုထားသည်။
Adhyaya 38
अन्धकस्तुतिः—चामुण्डारुधिरपानं, शिववरदानं, आवन्त्यमातरः-स्थापनम् (Andhaka’s Hymn, Cāmuṇḍā’s Blood-Drinking, Śiva’s Boon, and the स्थापना of the Āvantya Mothers)
အဓ್ಯಾಯ ၃၈ ကို စနတ်ကုမာရက ဆက်စပ်သဘောတရားဖြစ်ရပ်တစ်ခုအဖြစ် ပြောကြားသည်။ အစပိုင်းတွင် ချာမုဏ္ဍာ (Cāmuṇḍā) သည် ကြမ်းတမ်းစွာ ဝင်ရောက်ကာ ရာක්ෂသ၏ ကျန်ရှိသွေးကို သောက်သုံးပြီး မျက်နှာရောင်ခြည်သည် ကြောက်မက်ဖွယ် တောက်ပလာသည်။ ထို့ကြောင့် အန္ဓက၏ ကိုယ်ခန္ဓာမှာ မာယာနှင့် အင်အားကျဆင်း၍ အားမရှိသကဲ့သို့ ဖြစ်သွားသည်။ အကာအကွယ်မရှိဘဲ ကြောက်ရွံ့သည့်အခါ အန္ဓကသည် ရဇသနှင့် တမသကို စွန့်လွှတ်ကာ သတ္တဝိက စိတ်ထားကို ယူပြီး သင်္ကရာ (Śaṅkara) ထံ အလျားရှည် လက်အုပ်ချီ စတုတ္ထာတော်ကို ဆက်ကပ်သည်။ ရှိဝကို ဖန်ဆင်းရှင်၊ သုခ-ဒုက္ခကို စည်းမျဉ်းထားသော အုပ်ချုပ်ရှင်၊ ဂင်္ဂါကို ဆောင်ထားသူ၊ လဆန်းကို ဆောင်ထားသူ၊ အမြင့်ဆုံး အားကိုးရာဟု ချီးမွမ်းသည်။ ထို့အပြင် ဖလသရုတိအဖြစ် သန့်ရှင်းစွာ ကျင့်ကြံသော ရှိဝဘက္တက ဖတ်ရွတ်/နားထောင်လျှင် မလျော့မနည်း ရှိဝလောကသို့ ရောက်မည်ဟု ဆိုသည်။ နောက်တစ်ပိုင်းတွင် ရှိဝသည် ပေါ်ထွန်းကာ ဒိဗ္ဗဒೃષ્ટိ ပေးပြီး လိုသမျှ အကျိုးကို ပေးမည်ဟု ဆိုသည်။ အန္ဓကသည် ကမ္ဘာလောကရာထူးများကို မတောင်းဘဲ ရှိဝ၏ ဂဏများအတွင်း ဂဏပတ္ယ (gaṇapatya) ဖြစ်လိုကြောင်း တောင်းဆိုသည်။ ရှိဝက ဂုဏ်သိက္ခာရှိ၍ ဝမ်းနည်းမှုကင်းသော ခေါင်းဆောင်မှုနှင့် ယောဂအင်အားများကို ပေးကာ အန္ဓကသည် ဂဏအဖြစ် ထွက်ခွာသွားသည်။ ထို့နောက် ဘြဟ္မာဏီ ဦးဆောင်သော ဒေဝီများ ရောက်လာပြီး ရှိဝသည် ချာမုဏ္ဍာကို သက်သာစေကာ သွေးစားသော ဒေဝီများကို အဝန္တီတွင် အစွမ်း/မူလရှိသဖြင့် «အာဝန္တျမాతရ» ဟု အမည်ပေး၍ တည်နေရာတည်မြဲစေ၊ အပြစ်ဖျက်နိုင်စွမ်းနှင့် ကောင်းချီးပေးနိုင်စွမ်းကို ချမှတ်သည်။ ရှရဝဏ အမဝါသျာနေ့တွင် ဘက္တိဖြင့် ဒർശနပြုလျှင် သားသမီး၊ ဥစ္စာ၊ အလှအပ၊ ပညာ စသည့် စည်းစိမ်ရမည်ဟု ပြောပြီး ကလ്പာများတစ်လျှောက် မြို့ကို ကာကွယ်ရန် တာဝန်ပေးသည်။ အဆုံးတွင် ဤကഥာကို နားထောင်ခြင်းသည် ရုဒ္ရလောကသို့ သွားရာ လမ်းဟု ချီးမြှောက်သည်။
Adhyaya 39
Mahākālavane Tīrtha-Liṅga-Ānantya and Śravaṇa-Phala (महाकालवने तीर्थलिङ्गानन्त्यं श्रवणफलम्)
အခန်း ၃၉ သည် မေးမြန်း–ဖြေကြားပုံစံဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။ က္ṣetra ၏ မဟိမကို ဖော်ပြပြီးနောက် ဗျာသသည် မဟာကာလဝနအတွင်းရှိ တီရ္ထများ၏ အရေအတွက်နှင့် လိင်္ဂများ၏ အရေအတွက်ကို တိတိကျကျ သိလို၍ စနတ်ကူမာရကို မေးမြန်းသည်။ စနတ်ကူမာရက လိင်္ဂအရေအတွက်သည် အလွန်အမင်း များပြား၍ ရေတွက်မရနိုင်သကဲ့သို့ “မသိနိုင်သော” အဆင့်အထိ ဖြစ်ကြောင်း အလွန်အကျွံဖော်ပြကာ ထိုနေရာ၏ သာသနာတန်ခိုး မကုန်ခန်းမှုကို အတည်ပြုသည်။ ထို့နောက် ဆွေးနွေးချက်သည် ရေတွက်ခြင်းမှ အရည်အချင်းသို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။ ထိုနေရာတွင် မွေးဖွားသူ မည်သူမဆို ဆန္ဒရှိသူ (sakāma) ဖြစ်စေ ဆန္ဒကင်းသူ (akāma) ဖြစ်စေ ရှိဝ၏ လောက၌ ဂုဏ်ပြုခံရမည်ဟု ဆိုသည်။ တီရ္ထတွင် ရေချိုးခြင်းနှင့် သန့်ရှင်းပူဇော်မှု (snātvā, śuci-bhūtvā) ကို ရှိဝလောက၌ နေထိုင်ခွင့်နှင့် ချိတ်ဆက်ကာ ဤက္ṣetra ကို သန့်ရှင်းရာနေရာများအနက် အထွတ်အထိပ်ဟု ချီးမြှောက်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဖလရှရုတိအဖြစ် မဟာဘက္တိဖြင့် နားထောင်ခြင်း (mahābhaktyā śravaṇa) သည် အမြင့်ဆုံးပန်းတိုင် (paramā gati) သို့ ပို့ဆောင်ပြီး စာတော်ကို လက်ခံနားထောင်ခြင်းကိုယ်တိုင် စိတ်ပြောင်းလဲစေသော အကျင့်ဖြစ်ကြောင်း ပြောထားသည်။
Adhyaya 40
कनकशृङ्गा-नामनिर्वचनम् | The Etymology of “Kanakaśṛṅgā” and the Sacred Status of Avantī
အဓ್ಯಾಯ ၄၀ သည် သန့်ရှင်းသော မြေဒေသနှင့် အမည်ဗေဒကို မေးမြန်းဆွေးနွေးသည့် စကားဝိုင်းပုံစံဖြစ်သည်။ ဗျာသသည် စနတ်ကုမာရအား ကနကသೃင်္ဂာ၊ ကုရှသ္ထလီ၊ အဝန္တီ၊ ပဒ္မာဝတီ၊ ဥဇ္ဇယိနီ ဟူ၍ အမည်များစွာဖြင့် ခေါ်ကြသည့် အကြောင်းကို—က்ஷೇತ್ರ၏ ကြောက်ရွံ့မှုဖယ်ရှား၍ ကယ်တင်ပေးနိုင်သော ဂုဏ်တော်များကို ချီးမွမ်းကြားပြီးနောက်—ရှင်းပြရန် မေးသည်။ စနတ်ကုမာရသည် ယခင်ကလ္ပတစ်ခု၏ ကောသမိုဂိုနီကာလအတွင်းမှ ဇာတ်ကြောင်းအဖြစ် တင်ပြကာ ဘြဟ္မာမှ ဝာမဒေဝသို့ ဆက်ခံလာသည့် သင်ကြားမှုကို ကိုးကားသည်။ ဇာတ်အတွင်းတွင် ဘြဟ္မာနှင့် မဟေရှဝရသည် ကမ္ဘာကို ကာကွယ်သော အရှင်တော်အဖြစ်ရှိသော ဗိဿဏုထံ သွားရောက်ကာ မပျက်မယွင်း တည်မြဲသော သန့်ရှင်းရာနေရာနှင့် တီရ္ထကို တောင်းခံကြသည်။ ဗိဿဏုသည် မြောက်/တောင် အနေအထားဖြင့် နေရာများကို သတ်မှတ်ပေးပြီး မဟာကာလ၏ မီးတောက်သဘော၊ ကမ္ဘာကို ထောက်ပံ့တည်တံ့စေသော အင်အားနှင့် ဂဏများ ဝန်းရံနေမှုကို ဖော်ပြသည်။ မြို့ကို လီလာနှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကောင်းကျိုးအတွက် တိဗ္ဗဖန်တီးမှုအဖြစ် ရွှေထိပ်မိုး နန်းတော်များကို ဝိශ්ဝကರ್ಮန်က တည်ဆောက်အလှဆင်ထားသည်ဟု ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် “ဟေမ-ရှೃင်္ဂ” (ရွှေထိပ်) ဟု ကြေညာထားသဖြင့် ကနကသೃင်္ဂာ ဟူ၍ ကျော်ကြားလာသည်ဟု အမည်အဓိပ္ပါယ်ကို ထုတ်ဖော်ပြီး ဘြဟ္မာ၊ ဗိဿဏု၊ မဟေရှဝရတို့သည် ထိုနေရာ၌ ဂျပ်ပ (japa) ပြုကာ ဘုရားကိုးကွယ်သူတို့၏ လိုအင်ဆန္ဒအတိုင်း အကျိုးရလဒ်များ ပေးတော်မူကြောင်းဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။
Adhyaya 41
Kuśasthalī-nāmakaraṇa and Brahmā’s Stuti of Viṣṇu (कुशस्थली-नामकरणं ब्रह्मस्तुतिश्च)
သနတ်ကုမာရသည် ဗျာသအား စကြဝဠာအစောပိုင်းကာလတစ်ခုပြောပြရာတွင် သတ္တဝါအမျိုးအစားအလိုက် အပြန်အလှန်ရန်လိုမှုများ ပေါ်ပေါက်လာသည်ဟု ဆိုသည်—ဒေဝနှင့် ဒာနဝ၊ လူသား၊ စိဒ္ဓနှင့် ဝိဒျာဓရ၊ တိရစ္ဆာန်နှင့် ငှက်များအထိ စည်းကမ်းနှင့် သဟဇာတပျက်ကွက်သွားခြင်းကို ပြသသည်။ ထိုအလွဲအချော်ကို မြင်သောအခါ ပရဟ္မာသည် အတွင်းသို့ စိတ်တည်ငြိမ်စွာ သမาธိဝင်ကာ ဒုက္ခဖယ်ရှားရှင် ဟရီ/ဝိෂ္ဏုထံ အားကိုးခိုလှုံသည်။ ဝိෂ္ဏုသည် စကြဝဠာရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းလာပြီး ဓျာနယောဂ၏ အာနိသင်နှင့် မိမိ၏ ထိန်းသိမ်းရှင်အဖြစ် တာဝန်ကို အသိအမှတ်ပြုကာ ပရဟ္မာအား မိန့်ကြားသည်။ ပရဟ္မာသည် ထ၍ ဧည့်ခံပူဇော်မှု (ပာဒျ၊ အာစမနီယ၊ မဓုပရက) ကို ဆောင်ရွက်ပြီး ဝိෂ္ဏု၏ အာဏာတော်ကို ဖော်ပြသည့် စတုတိကို ရှည်လျားစွာ ဆက်ကပ်သည်—ဥပေန္ဒြ၊ ဝာစုဒေဝ၊ ဝိශ්ဝစေန၊ ကృష్ణ၊ ဂျိရှ္ဏု စသည့် နာမတော်များ၊ သင်္ခ၊ စက္ကရ၊ ဓွဇ၊ ဂရုဍကို ယာဉ်တော်အဖြစ် သုံးခြင်းနှင့် သရီး၏ အမြဲမင်္ဂလာကိုပါ ထင်ဟပ်စေသည်။ ဝိෂ္ဏုသည် နှစ်သက်တော်မူ၍ သန့်စင်သော “မဏ္ဍလ” တစ်ခုနှင့် စဒါရှိဝနှင့် ဆက်နွယ်သော တည်ငြိမ်သည့် နေရာတစ်ခုကို ပြသရန် တောင်းဆိုသည်။ ထို့နောက် ပရဟ္မာသည် စျဝန၏ အာရှရမ်နှင့် ဆက်စပ်သော သန့်ရှင်းရာနေရာကို ညွှန်ပြပြီး ထိုနေရာတွင် ဝိෂ္ဏုသည် ကုရှမြက်ဖြန့်ထားသော မြေပြင်ပေါ် ထိုင်တော်မူသည်။ ကုရှမြက်ဖုံးလွှမ်းမှုကြောင့် ထိုနေရာကို “ကုရှသ္ထလီ” ဟု အမည်ပေးကြပြီး သုံးလောကလုံးတွင် ထင်ရှားကျော်ကြားမည်ဟု အကြောင်းအရာက အတည်ပြုသည်။
Adhyaya 42
अवन्तीकुशस्थली-माहात्म्यं तथा पैशाचमोचनतीर्थ-प्रशंसा (Avanti–Kushasthalī Māhātmya and Praise of Paiśācamocana Tīrtha)
သနတ်ကုမာရသည် ယခင်ကလ္ပတစ်ခါက ဖြစ်ရပ်ကို ပြန်လည်ဖော်ပြသည်။ ဒေဝတားတို့သည် ရန်ဘက်အင်အားကြောင့် ရှုံးနိမ့်ကာ ကုသိုလ်အင်အားလည်း လျော့နည်းသဖြင့် အကာအကွယ်နှင့် အကြံဉာဏ်ကို ရှာဖွေကြသည်။ ထို့နောက် ပရာဇာပတိ (ဗြဟ္မာ) ထံသို့ သွားရောက်ကာ ဗိဿနုနှင့် ဆက်နွယ်သည့် သာယာလှပသော ဒေဝလောကအိမ်ရာသို့ ဆက်လက်သွားကြသည်။ ဒေဝတားတို့သည် ဝါစုဒေဝကို မျိုးစုံသော စတုတ္ထာနာဖြင့် ချီးမွမ်းပူဇော်ကာ ကူရ္မ၊ နရစിംဟ၊ ဝရာဟ၊ ရာမ၊ ဗုဒ္ဓ၊ ကလ္ကိ အဝတာရများကို ကမ္ဘာကာကွယ်ရေး၏ သင်္ကေတအဖြစ် ခေါ်ဆိုကြသည်။ ထို့နောက် ကိုယ်မဲ့အသံတစ်ခုက မဟာကာလဝနကို အာရုံစိုက်ရန် ညွှန်ကြားပြီး၊ ထိုနေရာရှိ ကုရှသ္ထလီ မြို့ကို ဆုတောင်းပြည့်စုံစေသော သန့်ရှင်းဗဟိုအဖြစ် ကြေညာသည်။ အထူးသဖြင့် ရှိဝသည် ကာလစက်ဝိုင်းတိုင်း၌ ထိုနေရာတွင် တည်ရှိနေကြောင်း ဆိုသည်။ အခန်းသည် ကုရှသ္ထလီ၏ ကုသိုလ်ကို အခြား တီရ္ထကြီးများထက် “ဆယ်ဆ” အဆင့်ဆင့် မြှင့်တင်ဖော်ပြပြီး၊ ထိုနေရာ၌ ပြုသော ဒါနနှင့် ကရိယာများသည် အက္ခယ (မကုန်ခန်း) ဖြစ်ကြောင်း ထောက်ပြသည်။ ဒေဝတားတို့သည် သဟဇာတရှိ၍ သီလတရားကောင်းမွန်သော မြို့သို့ ရောက်ကာ Paiśācamocana တီရ္ထကို တွေ့ကြသည်။ ရေချိုးခြင်း၊ စာတော်ဖတ်ခြင်း၊ ပူဇော်ခြင်းနှင့် ဒါနပြုခြင်းတို့ဖြင့် မကုန်ခန်းသော ကုသိုလ်ကို ပြန်လည်ရကာ ရန်သူကို အနိုင်ယူပြီး မိမိတို့ နေရာသို့ ပြန်သွားကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဖလရှရုတိအဖြစ် ဤအကြောင်းကို နားထောင် သို့မဟုတ် ရွတ်ဆိုလျှင် အပြစ်ပယ်ရှင်းကာ စည်းစိမ်၊ သားသမီးနှင့် ရှိဝလောက၌ မြင့်မြတ်သော အဆင့်ကို ရကြောင်း ဆိုသည်။
Adhyaya 43
त्रिपुरवधः—अवन्त्याः उज्जयिनीनामप्राप्तिः (Slaying of Tripura and the Renaming/Glorification of Ujjayinī)
သနတ်ကုမာရသည် ဗျာသအား တြိပုရဇာတ်ကြောင်းဖြင့် ဥဇ္ဇယိနီ၏ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှုကို သဘောတရားနှင့် ကျင့်ဝတ်အရ ရှင်းပြသည်။ အသူရဘုရင် တြိပုရသည် ပြင်းထန်သော တပဿာပြု၍ မျိုးစုံသော သတ္တဝါအုပ်စုများက မနိုင်နိုင်အောင် ကောင်းချီးရပြီးနောက်၊ နတ်နှင့် လူ့လောက၏ စည်းကမ်းတရားကို ဖျက်ဆီးလေသည်။ အဂ္နိဟောတရနှင့် ဆိုမယဇ္ဈာများ ရပ်တန့်ကာ စွာဟာ/စွာဓာ/ဝါရှတ် မန္တရသံများ ပျောက်ကွယ်ပြီး ပွဲတော်များ မရှိတော့သကဲ့သို့ ဘုရားကျောင်းနှင့် ရှိဝပူဇာလည်း ကျဆင်းသည်။ ထို့ပြင် ဒါန၊ ကရုဏာ၊ ကူညီမှု၊ တပဿာ စသည့် လူမှုဂုဏ်သတ္တိများ ပျက်ယွင်းကာ ဓမ္မသည် ယဉ်ကျေးမှု၏ အခြေခံဖြစ်ကြောင်း ထင်ဟပ်စေသည်။ အားနည်းသွားသော ဒေဝတားတို့သည် ဘြဟ္မာထံ ချဉ်းကပ်ကြပြီး ဘြဟ္မာသည် အဝန္တီရှိ မဟာကာလဝနသို့ ခေါ်ဆောင်ကာ ရုဒြသရသ၌ ရေချိုး၊ ဒါန၊ ဇပ၊ ဟောမ ပြု၍ မဟာကာလ (ရှီဝ) ထံ ဆုတောင်းလေသည်။ ရှီဝသည် အောင်မြင်ရန် နည်းလမ်းကို ပြောကြားပြီး အဝန္တီ၌ ပြုသော ပူဇာအလှူများသည် မပျက်မယွင်းကြောင်း အလေးပေးသည်။ ထို့နောက် ဒေဝတားတို့သည် ချာမုဏ္ဍာ/ဒုရ္ဂါကို ပူဇာကာ၊ နတ်မသည် ရှီဝထံ အမြင့်ဆုံး ပါရှုပတ အာယုဓကို ပေးအပ်သည်။ ရှီဝသည် တြိပုရနှင့် သူ၏ မာယာကို ဖျက်ဆီးပြီး အဝန္တီသို့ ပြန်လာရာ ယဇ္ဈာများနှင့် ပွဲတော်များ ပြန်လည်စတင်ကာ မီးပူဇာများ ငြိမ်းချမ်းစွာ လောင်ကျွမ်းပြီး မြို့၏ ဂုဏ်သတင်း ထင်ရှားလာသည်။ အဆုံးတွင် ဖလသြရုတိအဖြစ် ဥဇ္ဇယိနီ၌ နေထိုင်ခြင်းသည် ပညာ၊ ဥစ္စာ၊ သားသမီး၊ ချမ်းသာ၊ ဉာဏ်ပညာ၊ ချစ်ခြင်း စသည့် ရည်မှန်းချက်များ ပြည့်စုံစေပြီး၊ ဤဇာတ်ကြောင်းကို နားထောင်/ရွတ်ဆိုခြင်းဖြင့် အပြစ်များ ကင်းစင်ကာ နွားတစ်ထောင် လှူသကဲ့သို့ ကုသိုလ်ရကြောင်း ဆိုသည်။
Adhyaya 44
पद्मावती-प्रादुर्भावः, राहु-केतु-तीर्थमहिमा च (The Manifestation of Padmāvatī and the Glory of the Rāhu–Ketu Tīrtha)
သနတ်ကုမာရသည် ဗျာသအား အဝန္တီဒေသ၌ အခြေပြုထားသော သမုဒ္ဒရမန်ထန (ပင်လယ်ကိုလှည့်နှိုးခြင်း) ကို သာသနာရေးဆိုင်ရာ အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် ပြန်လည်ဟောကြားသည်။ ဒေဝများနှင့် အဆုရများသည် မေရုတောင်ကို လှည့်တံ၊ ဝါစူကီနဂါးကို ကြိုးအဖြစ်ယူ၍ လှည့်နှိုးရာမှ ရတနာ ၁၄ ပါး—လက္ခမီ၊ ကောစတုဘ၊ ပါရီဇာတ၊ ဓနွန္တရီ၊ လ၊ ကာမဓေနု၊ အဲရာဝတ နှင့် ဟာလာဟာလာ အဆိပ် စသည်တို့ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ရတနာများ ခွဲဝေရာတွင် အငြင်းပွားမှု ဖြစ်ပေါ်သဖြင့် နာရဒက ကြားဝင်ညှိနှိုင်းကာ ဟရီ (ဝိෂ္ဏု) သည် မိုဟိနီရုပ်ဖြင့် အမృతကို ဒေဝများထံ ရောက်စေရန် လမ်းညွှန်သည်။ ရာဟုက လျှို့ဝှက်ဝင်ရောက်၍ အမృతသောက်သော်လည်း ဝိෂ္ဏုက ခေါင်းဖြတ်ရာမှ အမృతထိတွေ့မှုကြောင့် ရာဟုနှင့် ကေတုအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိသည်။ ထိုအခါ သွေးစီးကျမှုကို ဤက்ஷೇತ್ರအတွင်းရှိ တီရ္ထကြီးတစ်ခုနှင့် ချိတ်ဆက်ဖော်ပြကာ သန့်ရှင်းသော စိတ်နှင့် ရေချိုးသူတို့၏ အပြစ်အနာအဆာ ဖယ်ရှားပေးပြီး ရာဟုဒုက္ခကင်းစေသည်ဟု ဆိုသည်။ နောက်တစ်ဖန် ရတနာများကို ဒေဝများနှင့် လောကဓာတ်များသို့ ခွဲဝေသတ်မှတ်ပုံကို ဖော်ပြပြီး အဆုံးတွင် ပဒ္မာ (ပဒ္မာဝတီ) သည် မဟာကာလဝန၌ တည်နေရာချကာ မြို့/ဒေသကို ပဒ္မာဝတီဟု အမည်ပေးသည်။ စနာန၊ ဒါန၊ အရ္ချနာ၊ ဒေဝနှင့် ပိတೃတို့အား တർပဏ ပြုခြင်းတို့သည် အပြစ်ကင်းစင်မှု၊ ဆင်းရဲမှုနှင့် မကောင်းကံ ပျောက်ကင်းမှုကို ပေးကာ မျိုးရိုးတန်းတိုင် အကျိုးပြုသည်ဟု ချီးမွမ်းပြီး၊ ဤကഥာကို နားထောင်/ရွတ်ဆိုခြင်းသည် မဟာဝေဒယဇ္ဉများနှင့် တူညီသော ပုဏ္ဏာရည် ရရှိစေသည်ဟု ဖလရှရုတိဖြင့် ပိတ်သိမ်းသည်။
Adhyaya 45
कुमुद्वती-प्रादुर्भावः (The Manifestation and Glory of Kumudvatī / Padmāvatī)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် အလွှာလိုက် ဆွေးနွေးပုံစံဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။ သနတ်ကုမာရသည် ဗျာသအား ပြောကြားပြီး၊ လောမရှ၏ ဘုရားဖူးခရီးတွင် တွေ့မြင်ခဲ့သော အလွန်ပုဏ္ဏားမြတ်သော မြို့တစ်မြို့အကြောင်းကို ပြန်လည်တင်ပြသည်။ လောမရှက “လျှို့ဝှက်ထက်လျှို့ဝှက်” သော နေရာတစ်ခုကို ဖော်ပြပြီး၊ ဟရ (ရှီဝ) တည်ရှိရာဖြစ်သဖြင့် ဒർശနသာမက အကြီးမားဆုံး အပြစ်များကိုပါ ဖယ်ရှားနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် စကြဝဠာတော်၏ အစုအဝေးစာရင်းကဲ့သို့—ဗြဟ္မာ၊ ရုဒ္ဒရများ၊ အာဒိတျများ၊ ဝစုများ၊ ဝိရှ္ဝေဒေဝများ၊ မာရုတ်များ၊ ဂန္ဓဗ္ဗများ၊ စိဒ္ဓများ၊ ဘဲရဝများ၊ ဝိနာယကများ၊ ဒေဝီများနှင့် အခြားသတ္တဝါတော်များ—ကို ဖော်ပြကာ ထိုနေရာသည် သာသနာတော်၏ မိုက်ခရိုကော့စမစ် အလယ်ဗဟိုဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားစေသည်။ မြို့၏ လူမှုနှင့် သီလပတ်ဝန်းကျင်မှာ ဝမ်းနည်းမှု၊ ရောဂါ၊ ဆင်းရဲမှု၊ အငြင်းပွားမှု မရှိဘဲ အပြန်အလှန်ကူညီကြပြီး စည်းကမ်းရှိ၍ သင်ကြားပေးတတ်ကြသည်။ ပတ်ဝန်းကျင်သည် လမင်းကဲ့သို့ အမြဲတမ်း တောက်ပနေသည်ဟု ဆိုသည်။ အမည်ပေးရခြင်းကိုလည်း ရှင်းပြသည်—ကူမုဒ (kumuda) ကြာပန်းများ အမြဲပွင့်နေသဖြင့် “ကူမုဒဝတီ” ဟု ခေါ်ပြီး “ပဒ္မာဝတီ” ဟုလည်း သတ်မှတ်သည်။ ထို့ပြင် ထိုနေရာတွင် ပြုလုပ်သော ရှရဒ္ဓသည် ဘိုးဘွားများကို ကောင်းကင်မှ “ကျဆင်းခြင်း” မဖြစ်စေကြောင်း၊ ရေချိုးခြင်း၊ လှူဒါန်းခြင်း၊ ဟောမ (မီးပူဇော်) နှင့် ပူဇော်ဝတ်ပြုခြင်းတို့ အားလုံး၏ အကျိုးသည် “အက္ခယ” အဖြစ် မကုန်ခမ်းကြောင်း ဖော်ပြကာ မြို့၏ ရှေးဟောင်းသန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှုကို အကျိုးဖော်ပြချက်ဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။
Adhyaya 46
कुशस्थली-अमरावती-सम्भववर्णनम् | The Rise of Kuśasthalī as an Amarāvatī-like Sacred City
ဤအধ্যာယတွင် စနတ်ကုမာရသည် ဗျာသအား ကုရှသ္ထလီမြို့သည် အမရာဝတီကဲ့သို့ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးဖွယ် မြို့တော်အဖြစ် မည်သို့ ထင်ရှားလာသည်ကို သင်ကြားသည်။ မဟာကာလဝန၌ မရီချိ-ကာရှျယပသည် အချိန်ရှည်ကြာ တင်းကျပ်သော တပဿာကို သည်းခံစွာ ဆောင်ရွက်하였다။ ကိုယ်မမြင်ရသော ဒေဝသံတော်က ကောင်းချီးပေးသည်—မျိုးဆက်တည်တံ့ခြင်း၊ ကျော်ကြားမှုတိုးပွားခြင်း၊ အဒိတိ၏ အတူတပဿာနှင့် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုကို ချီးမွမ်းခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် အနာဂတ်တွင် ဒေဝသားတော်များ မွေးဖွားမည်ဟု မိန့်ကြားပြီး၊ အထူးသဖြင့် ဗိဿဏုနှင့် အိန္ဒြာတို့ကဲ့သို့ အထွတ်အမြတ်များ ပါဝင်ကာ ကာရှျယပကို ပရာဇာပတိအဖြစ် အတည်ပြုသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် မဟာကာလဝန၏ မြေဒေသဂုဏ်ကို ချီးမြှောက်သည်—နန္ဒနဥယျာဉ်ကဲ့သို့ လှပတောက်ပ၍ ကာမဓေနုကဲ့သို့ ဆန္ဒပြည့်စေသော သင်္ကေတများ၊ ပါရီဇာတပင်များ၊ ဘိန္ဒု-ဆရသ်/မာနသ်ကဲ့သို့ ရေကန်များတွင် မင်္ဂလာသတ္တဝါများနှင့် ရတနာများ ပြည့်နှက်သည်ဟု ဆိုသည်။ ကမ္ဘာလောက၌ ဒေဝတန်ခိုးရှိသမျှ အရာအားလုံးသည် ဤနေရာ၌ ရှိကြောင်းကြောင့် နေထိုင်သူများ၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်နှင့် အကျင့်အကြံသည် ဒေဝတူ ဖြစ်လာသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ဖလश्रုတိတွင် ဘုရားဖူးကျင့်စဉ်ကို ပြောသည်—လာရောက်၍ ရေချိုး (snāna) နှင့် ဒါန (dāna) ပြုကာ မဟေရှဝရကို ဖူးမြင်သူသည် လောကီအောင်မြင်မှုများ ရပြီး သေပြီးနောက် ရှိဝ၏ နေရာသို့ ရောက်မည်။ ဤအခန်းကို ဖတ်ခြင်း သို့မဟုတ် နားထောင်ခြင်း၏ ကုသိုလ်သည် ရှတရုဒြီယနှင့် တူညီသည်ဟု ဆိုသည်။
Adhyaya 47
विशालाभिधानकथनम् (Narration of the Naming and Glory of Viśālā)
သနတ်ကုမာရသည် ဗျာသအား ဗြဟ္မာမှ မိန့်ကြားခဲ့သည်ဟု ဆိုသော အလွန်လျှို့ဝှက်၍ သန့်စင်စေသော က္ෂೇತ್ರအကြောင်း ရှေးဟောင်းကഥာကို ပြောပြသည်။ ရှိဝသည် ဥမာနှင့်အတူ တောအတွင်း လှည့်လည်ရာတွင် ဒေဝ၊ အသူရ၊ ဂဏ၊ မာတೃ(ဒေဝီများ)၊ ဝိနာယက၊ ဝေတාල၊ ဘိုင်ရဝ၊ ယက္ခ၊ စိဒ္ဓ၊ ရှိသီနှင့် မိသားစုများ၊ ကန္ဓဗ္ဗ-ကိန္နရ စသည့် အမျိုးအစားများ အစုအဝေးကြီးဖြင့် ဥမာပတိကို စိတ်ဖြင့် သမာဓိပြုကာ ပူဇော်ကြသည်။ ပါရဝတီသည် သူတို့ လေ၊ မိုး၊ နေရောင်တို့ကို ခံနေရသည်ကို မြင်၍ သင့်တော်လှပသော နေရာတစ်ခု ပေးရန် ရှိဝအား တောင်းဆိုသည်။ ထို့နောက် ရှိဝသည် ယောဂမာယာတန်ခိုးဖြင့် တောက်ပကျယ်ဝန်းသော မြို့တော်ကို ဖန်ဆင်းပြီး စျေးကွက်နှင့် လမ်းမကြီးများ၊ မဟာမန်ရှင်များနှင့် ရတနာတံတိုင်းများ၊ ရတနာထည့်ထားသော တံခါးခုံများ၊ အလံတော်များ၊ ရေစနစ်များ၊ ကန်များနှင့် ကြာပန်းများ၊ ငှက်များ၊ ဥယျာဉ်များ၊ တေးဂီတ၊ ပညာသင်ကြားမှု၊ ယဇ္ဈပူဇော်မှု၊ လူဘဝအဆင့်ဆင့် အခမ်းအနားများ၊ အများပြည်သူရှေ့တွင် ပုရాణာဖတ်ကြားမှုနှင့် အနုပညာများဖြင့် ပြည့်စုံကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထိုမြို့ကို «ဝိသာလာ» ဟု ခေါ်၍ မြေပြင်ပေါ်တွင် မတူညီအောင် ထူးကဲပြီး လောကီကောင်းကျိုးနှင့် မုက္ခသို့ ဦးတည်သော အကျိုးတို့ကို ပေးနိုင်သည်ဟု ချီးမွမ်းသည်။ အဆုံးတွင် ဖလသြရုတိအဖြစ် «ဝိသာလာ» ဟူသော နာမကို ထုတ်ဆိုခြင်းက ရှိဝ၏ လောက၌ ဂုဏ်တင်စေသည်၊ ထိုနေရာတွင် ပြုသော ရှရဒ္ဓာသည် မပျက်မယွင်း အကျိုးရသည်၊ ကഥာကို နားထောင်ရုံဖြင့်ပင် ကြီးမားသော အပြစ်များမှ ချက်ချင်း သန့်စင်စေသည်ဟု ဆိုထားသည်။
Adhyaya 48
प्रतिकल्प-कालमान-प्रशंसा (Pratikalpa and the Measures of Cosmic Time)
ဤအধ্যာယတွင် သနတ်ကုမာရသည် ဗျာသအား အတွင်းရေးသဘောရှိသော ပုရာဏကာလတွက်ချက်မှုကို သင်ကြားရာတွင် လျှို့ဝှက်ထားရမည့် စည်းကမ်းနှင့် နားထောင်ခွင့်ရှိသူ၏ အရည်အချင်းကို အရင်ဆုံး သတ်မှတ်ထားသည်။ ထို့နောက် nimēṣa၊ kāṣṭhā မှစ၍ muhūrta၊ နေ့-ည၊ ပက္ခ၊ လ၊ ရာသီ၊ နှစ်အထိ အချိန်အဆင့်ဆင့်ကို ဖော်ပြပြီး လူသား၊ ပိတೃ (Pitṛs) နှင့် ဒေဝ (Devas) တို့၏ အချိန်စကေးကို နှိုင်းယှဉ်ပြသည်။ ထို့နောက် ယုဂလေးပါးကို sandhyā နှင့် sandhyāṃśa ကာလများနှင့်တကွ ရှင်းလင်းကာ manvantara ကို caturyuga များ၏ မြှောက်ကိန်းအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး kalpa (ဗြဟ္မာ၏ နေ့) နှင့် ဗြဟ္မာ၏ ညကို ယုဂတစ်ထောင်အတိုင်းအတာဖြင့် ဖော်ပြသည်။ ဤကာလဗေဒအနောက်ခံအတွင်း Mahākālavana နှင့် Kuśasthalī/Pratikalpā ဟု ခေါ်သော မြို့၏ ထူးခြားသော တည်ငြိမ်မှုကို ချီးမွမ်းကာ ကလ္ပများအတွင်း ထပ်ခါထပ်ခါ ပေါ်ထွန်းလာသည်ဟု ဆိုသည်။ နိဂုံးတွင် Pratikalpā တွင် စည်းကမ်းတကျ ကုသိုလ်ပြုခြင်း၊ အထူးသဖြင့် Mahēśvara-darśana၊ Vaiśākha Paurṇamāsī အခမ်းအနားနှင့် Śiprā ရေချိုးခြင်းတို့သည် ရေရှည်သော ဝိညာဉ်ရေးအကျိုးကို ပေးသည်ဟု ဖော်ပြပြီး ဤအကြောင်းကို နားထောင်ခြင်းနှင့် သင်ကြားခြင်းကိုယ်တိုင်လည်း သန့်စင်မှုဖြစ်စေသည်ဟု ဆိုထားသည်။
Adhyaya 49
शिप्राया माहात्म्ये ज्वरानुग्रहः (Śiprā Māhātmya: The Bestowal of Relief from Fever)
ဤအခန်းသည် အဝန္တီခေတ်ရမဟာတ္မ్యంలో ဗျာသ–သနတ်ကုမာရ စကားဝိုင်းအဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ဗျာသသည် ဒေသတီရ္ထများနှင့် နေရာပုံပြင်များကို ရည်ညွှန်းပြီးနောက်၊ ရှိပရာမြစ်၏ သန့်ရှင်းသောဇာတ်ကြောင်းကို အကျဉ်းချုပ်သော်လည်း မင်္ဂလာရှိစွာ ပြောပြရန် တောင်းဆိုသည်။ သနတ်ကုမာရက ရှိပရာ၏ ထူးကဲမှုကို ဖော်ပြရာတွင်၊ နီးကပ်ခြင်းသာဖြင့်ပင် လွတ်မြောက်မှုကို ပေးနိုင်သကဲ့သို့၊ ဝိုင်ကుంఠ၊ ဒေဝလောက၊ မဟာဒွာရ နှင့် ပါတားလ အထိ လောကအလွှာများအနှံ့ တည်ရှိကြောင်း ပြော၍ သန့်ရှင်းသော မြေဗေဒကို အလွှာလိုက် တည်ဆောက်ပေးသည်။ ထို့နောက် အကြောင်းရင်းဇာတ်လမ်း နှစ်ပုဒ် ထွက်ပေါ်လာသည်။ ပထမတွင် ရုဒြသည် ဘရဟ္မဏဦးခေါင်းခွံပန်းကန်ကို ကိုင်ဆောင်သည့် ဘိက္ခူအဖြစ် ဗိဿနုထံ အလှူတောင်းလာရာမှ ပြင်းထန်သော ထိပ်တိုက်မှု ဖြစ်ပြီး သွေးစီးကြောင်းတစ်စင်း ပေါ်ထွက်ကာ ရှိပရာမြစ် ဖြစ်လာသည်ဟု ဆိုသည်။ ဒုတိယတွင် ဟရီ–ဟရ ပဋိပက္ခမှ မာဟေရှဝရ “ဖျားနာမှု” (jvara) နှင့် အပြန်အလှန် ဝိုင်ရှ္ဏဝ အပူဓာတ် ပေါ်ထွက်ကာ သတ္တဝါများကို နှိပ်စက်သော်လည်း၊ မဟာကာလဝန၌ ရှိပရာတွင် ရေချိုးဝင်မြုပ်သည့်အခါ နှစ်ဖက်လုံး ငြိမ်းချမ်းသွားသဖြင့် ရှိပရာကို ဖျားနာမှုဖျက်သိမ်းသူ (jvaraghnī) ဟု သတ်မှတ်သည်။ နိဂုံးတွင် ဤဒေဝဇာတ်ကြောင်းကို စိတ်ထားတကျ နားထောင်သူသည် ဖျားနာမှုကြောင့် ဖြစ်သော ကြောက်ရွံ့မှုမှ လွတ်ကင်းမည်ဟု ဖလသရုတိ ပြောသည်။
Adhyaya 50
शिप्रामाहात्म्ये दमनराजमोक्षः (Śiprā-māhātmya: The Liberation of King Damana)
သနတ်ကူမာရသည် ဝျာသအား Śiprā မြစ်၏ သန့်စင်ပေးနိုင်သော အာနိသင်ကို မကောင်းသော ဥပမာတစ်ခုဖြင့် သင်ခန်းစာအဖြစ် ရှင်းပြသည်။ ဓမ္မကို ချိုးဖောက်သူအဖြစ် ဖော်ပြထားသော ဘုရင် ဒမနာသည် မဟာကာလဝန အနီး တောထဲသို့ အမဲလိုက်ဝင်ကာ တစ်ယောက်တည်းကျန်ရစ်ပြီး မြွေကိုက်ခံ၍ သေဆုံးသည်။ ထို့နောက် ယမမင်း၏ တမန်များက ခေါ်ဆောင်သွားကာ ကမ္မအကျိုးအရ သေပြီးနောက် အပြစ်ဒဏ်များကို ခံရသည်။ တစ်ဖက်တွင် အလောင်းကို တိရစ္ဆာန်များ စားသောက်ကြပြီး ကျီးတစ်ကောင်က အသားအပိုင်းငယ်တစ်ခုကို ယူသွားရာမှ ကမ္မအကျန်အလှန်ကြောင့် Śiprā ရေထဲသို့ ကျသွားသည်။ စာတမ်းက Śiprā ရေနှင့် ထိတွေ့ခြင်းသာဖြင့်ပင် အပြစ်ကမ္မအခြေအနေ ပြောင်းလဲသွားပြီး ဒမနာသည် ရှိဝတော်သဏ္ဌာန်ကဲ့သို့ ပေါ်ထွန်းကာ ယမ၏ အာဏာကို ကျော်လွန်သွားသည်ဟု ဆိုသည်။ ယမမင်းက Śiprā သည် “အပြစ်အားလုံးဖယ်ရှားသူ” ဖြစ်သဖြင့် ရေကို ထိခြင်း၊ ကမ်းနားတွင် အသက်ဆုံးခြင်း၊ သို့မဟုတ် အမည်ကို ခေါ်ဆိုခြင်းတောင် ရှိဝ၏ လောကသို့ ဦးတည်စေသည်ဟု ရှင်းလင်းသည်။ အခြား တီရ္ထများထက် Śiprā ကို အထူးမြတ်နိုးချီးမွမ်းပြီး ဤဆွေးနွေးချက်ကို နားထောင်ခြင်းကလည်း လွတ်မြောက်မှုအကျိုး ရှိကြောင်း အဆုံးသတ်တွင် ထပ်မံအတည်ပြုသည်။
Adhyaya 51
शिप्रामाहात्म्ये अमृतोद्भवत्वकथनम् / The Legend of Shiprā as ‘Amṛtodbhavā’
သနတ်ကုမာရသည် ဗျာသအား ရှိပရာမြစ်ကို «အမృతဩဒ္ဘဝာ» (အမృతမှ ပေါ်ထွန်းသော) ဟု ခေါ်ရသည့် အကြောင်းရင်းကို ရှင်းပြသည်။ နာဂလောက၌ ရုဒ္ဒရ/ရှင်ကရသည် ဆာလောင်သော ဘိက္ခူအဖြစ် ကပာလကိုင်၍ ဘိုဂဝတီမြို့တွင် အိမ်အိမ်သို့ အလှူတောင်းသော်လည်း မည်သူမျှ မပေးကြ—အတိသီဓမ္မကို ချိုးဖောက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဒေါသနှင့် ဆာလောင်မှုကြောင့် မြို့မှ ထွက်ပြီး တတိယမျက်စိဖြင့် နာဂတို့ကို ထိန်းသိမ်းပေးသော ကာကွယ်ရေး ကုဏ္ဍ ၂၁ ခုအတွင်း သိမ်းဆည်းထားသည့် အမృతကို စုပ်ယူသောက်သုံးရာမှ လောကဓာတ်တုန်လှုပ်၍ နာဂတို့ အလွန်ကြောက်ရွံု့ကြသည်။ နာဂတို့သည် မိသားစုများနှင့်အတူ ဟရီထံ သွားရောက် ခိုလှုံကြသည်။ ကိုယ်မမြင်ရသော အသံတစ်ခုက အပြစ်သည် ရှိဝ၏ အလှူတောင်းကို လျစ်လျူရှုခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောပြီး မဟာကာလဝနသို့၊ သုံးလောကကို သန့်စင်စေ၍ ဆန္ဒပြည့်စေသော ရှိပရာမြစ်သို့ သွားကာ စနစ်တကျ ရေချိုးပြီး မဟာဒေဝကို ပူဇော်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ ထိုနေရာတွင် ရှိပရာကို ကြီးမြတ်သော တီရ္ထအဖြစ် မြင်ရပြီး ရှိသီ၊ ဒေဝ၊ စိဒ္ဓနှင့် ဘုရားဖူးများက သန္ဓျာနှင့် ဒါန ပြုလုပ်နေကြသည်။ ရေချိုးပြီး ပန်း၊ စန္ဒကူး၊ မီးအလင်း၊ နైవေဒျ၊ ဒက္ခိဏာတို့ဖြင့် ပူဇော်ကာ နာဂတို့သည် ရှိဝကို နာမတော်များစွာဖြင့် ချီးမွမ်းကြသည်။ ရှိဝသည် ပေါ်ထွန်းလာ၍ အကြောင်းအရာကို အတည်ပြုပြီး ကယ်တင်မှုကို ပေးသည်—ရှိပရာတွင် ရေချိုးသော ကုသိုလ်ကြောင့် အမృతသည် သူတို့အိမ်များသို့ ပြန်လည်ရောက်မည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ရှိပရာရေကို ယူ၍ ကုဏ္ဍ ၂၁ ခုထဲသို့ လောင်းချရန် အမိန့်ပေးပြီး ထိုကုဏ္ဍများသည် အမြဲတမ်း အမృతဖြစ်လာမည်ဟု မိန့်တော်မူသည်။ ထိုကာလမှစ၍ ရှိပရာသည် «အမృతဩဒ္ဘဝာ» ဟု ကမ္ဘာများအနှံ့ ကျော်ကြားလာပြီး ထိုနေရာတွင် ရေချိုးခြင်းနှင့် ဝတ်ပြုခြင်းသည် အပြစ်ကို ဖယ်ရှားကာ ဘေးအန္တရာယ်၊ ခွဲခွာခြင်း၊ ရောဂါနှင့် ဆင်းရဲမှုမှ ကာကွယ်ပေးသည်ဟု ဖလသြရုတိက ဆိုသည်။ ကြားနာ/ဖတ်ရှုခြင်း၏ ကုသိုလ်သည် နွားတစ်ထောင် လှူဒါန်းသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။
Adhyaya 52
शिप्रामाहात्म्य तथा वाराह-उत्पत्ति-प्रसङ्गः (Śiprā-māhātmya and the Varāha-restoration narrative)
ဤအဓျာယတွင် စနတ်ကုမာရက Śiprā မြစ်၏ မဟာတ్మျကို ဖော်ပြကာ၊ ထိုမဟာတ్మျကို ကြားနာရုံသာဖြင့်ပင် ကြီးမားသော ပုဏ္ဏကံရရှိကြောင်း၊ အဝန္တီဒေသ၌ Śiprā ၏ အထူးသန့်ရှင်းမှုနှင့် လေးစားအပ်သော စီးဆင်းဦးတည်ချက်ကို ဆိုသည်။ ထို့နောက် ကမ္ဘာလောကအရေးပေါ်အဖြစ်အပျက်သို့ ပြောင်းလဲကာ ဒိုင်တျ ဟိရဏ္ယာက္ṣ က လောကများကို အနိုင်ယူ၍ ဒေဝများကို စွဝဂ္ဂမှ ထုတ်ပယ်ကာ ယဇ္ဉပူဇာစနစ်နှင့် လူမှု-ရိတုအကျင့်များကို ဖျက်ဆီးသည်။ ဒေဝများသည် ဘြဟ္မာထံ ခိုလှုံရာသို့ သွားကြပြီး၊ ဘြဟ္မာက ကုမာရလေးပါးနှင့် တံခါးစောင့် ဂျယ-ဝိဇယတို့၏ အကြောင်းကို ပြန်လည်ပြောကာ၊ သူတို့သည် အဆုရဘဝ သုံးကြိမ် ဆင်းသက်ရမည့် ကံကြမ္မာ (ဟိရဏ္ယာက္ṣ ပါဝင်) ကို ရှင်းပြသည်။ ဓမ္မကျဆင်းသည့်အခါ ဝိṣṇုသည် ဝရာဟရုပ်ကို ခံယူ၍ ရှည်လျားသော တိုက်ပွဲအပြီး ဟိရဏ္ယာက္ṣ ကို အနိုင်ယူကာ မြေကြီးနှင့် ကမ္ဘာစနစ်ကို ပြန်လည်တည်ငြိမ်စေသည်။ ထိုပြန်လည်ထူထောင်မှုနှင့် ဆက်စပ်၍ Śiprā ကို ဘုရား၏ နှလုံးမှ ပေါ်ထွန်းလာသော အာနန္ဒပေးသော ရေများဖြင့် ပြည့်ဝသည့် မြစ်ဟု ဖော်ပြပြီး၊ ကြာကန်များ၊ ငှက်များ၊ ရှင်တော်များနှင့် ရိတုလုပ်ငန်းများဖြင့် အလှဆင်ထားသည်ဟု ဆိုသည်။ မဟာကာလဝနနှင့် ဆက်စပ်ကန်များတွင် ရေချိုးခြင်း၊ ပူဇာအလှူနှင့် śrāddha ပြုလုပ်ခြင်းတို့၏ အကျိုးကြီးမားကြောင်း ချီးမွမ်းကာ၊ ဒေဝများသည် ဝိṣṇု၏ ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း ထိုနေရာတွင် ရိတုများပြုလုပ်၍ မိမိတို့၏ လောကများကို ပြန်လည်ရရှိကြသည်။ နိဂုံးတွင် Śiprā ကို ဝရာဟ၏ “သမီး” နှင့် ဝိṣṇု၏ ကိုယ်မှ ပေါက်ဖွားသော မြစ်ဟူ၍ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော မူလဇာတ်ကြောင်းကို ဆက်လက်ဖော်ပြမည်ဟု ညွှန်ပြသည်။
Adhyaya 53
सुन्दरकुण्डोत्पत्तिः पिशाचमोचनतीर्थमाहात्म्यं च (Origin of Sundara Kuṇḍa and the Glory of Piśāca-mocana Tīrtha)
အဓ್ಯಾಯ ၅၃ တွင် ဗျာသက စုန္ဒရကုဏ္ဍ၏ အမည်ရင်း၊ ဖြစ်ပေါ်လာပုံနှင့် အကျိုးဖလကို မေးမြန်းရာ စနတ်ကုမာရက အဝန္တီရှိ အမြင့်မြတ်ဆုံး တီရ္ထဖြစ်၍ အပြစ်ပယ်ဖျက်ကာ ဆန္ဒပြည့်စုံစေသည်ဟု ဖြေကြားသည်။ ပရလယကာလတွင် ဝိုင်ကුණ္ဍနှင့် ဆက်နွယ်သော တောင်ထိပ်တစ်ခု မဟာကာလဝန၏ လျှို့ဝှက်ကြောက်မက်ဖွယ်တောထဲသို့ ကျရောက်ကာ ရတနာကဲ့သို့ တောက်ပသော ကုဏ္ဍတစ်ခု ချက်ချင်းပေါ်ပေါက်လာသည်ဟု ဆိုသည်။ ရတနာလှေကားများ၊ သန့်ရှင်းသောရေ၊ ဒေဝသတ္တဝါများနှင့် သာယာသည့် သဘာဝအလှတရားတို့ဖြင့် တီရ္ထ၏ ပုံရိပ်ကို ဖော်ပြပြီး၊ ဝေဒ၊ သာသ္တရ၊ ပုရာဏ၊ မန္တရ (အိုံကာရ၊ ဂါယတြီ) နှင့် အချိန်တိုင်းတာချက်များသည် ကိုယ်ထည်ရှိသကဲ့သို့ ထိုနေရာတွင် တည်ရှိကြောင်း ပြောသည်။ ကလ္ပဒोषများကို ကြောက်ရွံ့သဖြင့် ဒေဝများနှင့် အလယ်အလတ်သတ္တဝါများလည်း ထိုနေရာသို့ ခိုလှုံကြသည်။ ထိုကုဏ္ဍတွင် ဝိષ્ણုနှင့် ရှိဝ (ရှက္တိနှင့်အတူ) တည်ရှိကြောင်းလည်း ဖော်ပြသည်။ တစ်ပတ်နှစ်ပတ် (၁၅ ရက်) သို့မဟုတ် တစ်လ နေထိုင်ပါက ဝိုင်ကුණ္ဍတွင် ရှည်လျားစွာ နေထိုင်ရသော အကျိုးရပြီး၊ သေးငယ်သော သတ္တဝါများပင် ထိုနေရာတွင် သေဆုံးလျှင် ရှိုင်ဝဂတိကို ရနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် “ပိသာစမောစန” ဟူသော တီရ္ထနာမည်ကို ဒေဝလ အမည်ရှိ တောင်ပိုင်း ဘြာဟ္မဏ၏ ဥပမာဖြင့် ရှင်းလင်းသည်—သူသည် အကျင့်ပျက်မှုများနှင့် အပြစ်ကြီးများကြောင့် နరకများ၊ ပရေတာဘဝတို့ကို ခံစားပြီးနောက် ပိသာစကိုယ်ဖြစ်လာသည်။ မဟာကာလဝနတွင် လင်္ဂနှင့် ကုဏ္ဍအနီး၌ ခြင်္သေ့က သတ်သဖြင့် ရေထဲဝင်ရာတွင် အရိုးတစ်စိတ် ပြုတ်ကျကာ တီရ္ထ၏ ပုဏ္ဏာကြောင့် အပြစ်များ ပျောက်ကင်းသွားသည်။ သူ၏ သုက္ခမသတ္တိသည် လင်္ဂထဲသို့ ဝင်ရောက်ကာ ထိုနေရာကို လွတ်မြောက်စေသော သန့်စင်တီရ္ထဟု ထင်ရှားစေသည်။ အဆုံးတွင် ပိသာစမောစန၌ ရေချိုးခြင်း၊ ပိသာစမောစနေရှ (Piśāca-mocaneśa) ကို ပူဇော်ခြင်း၊ မဟာဒါနများ ပြုခြင်းနှင့် ဤကထာကို ဖတ်/နားထောင်ခြင်းတို့ကို ညွှန်ကြားပြီး၊ ထိုအကျိုးဖလသည် သန့်စင်မှုနှင့် မဟာပုဏ္ဏာဖြစ်ကာ အရှွမေဓယဇ္ဈနှင့် တူညီသည့် ဖလရှုတိရှိကြောင်း ဆိုသည်။
Adhyaya 54
नीलगङ्गा-तीर्थप्रादुर्भावः तथा दुग्धकुण्डमाहात्म्यम् (Origin of Nīlagangā Tīrtha and the Glory of Dugdhakuṇḍa)
ဤအধ্যာယာသည် သင်ကြားရေးဆန်သော ဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်ပြီး ဗျာသက စနတ်ကုမာရအား နီလဂင်္ဂါသည် ရှိပရာကுண္ဍသို့ မည်သို့ရောက်လာသနည်းဟု မေးမြန်းသည်။ စနတ်ကုမာရက နီလဂင်္ဂါတွင် ရေချိုးခြင်းနှင့် သင်္ဂမေရှ္ဝရကို ပူဇော်ခြင်းသည် မကောင်းသောပေါင်းသင်းမှုကြောင့် ဖြစ်လာသော အပြစ်အနာအဆာများကို ဖယ်ရှားပေးပြီး ပုဏ္ဏသီလကို တိုးပွားစေကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ထို့နောက် တီရ္ထ၏ မူလဇာတ်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။ လူသားတို့၏ အညစ်အကြေးများကို စုဆောင်းခံရ၍ ဂင်္ဂါသည် အရောင်မဲမှောင်လာသဖြင့် ဝမ်းနည်းကာ သန့်စင်ရန် နည်းလမ်းကို ရှာဖွေသည်။ ဘြဟ္မာက မဟာကာလဝနဒေသသို့ သွားရန် ညွှန်ကြားပြီး ရှိပရာမြစ်သည် မြင်ရုံဖြင့်ပင် သန့်စင်စေတတ်ကြောင်း ဆိုသည်။ ဂင်္ဂါသည် အဉ္ဇနီအာရှရမ် အပါအဝင် သန့်ရှင်းရာနေရာများအနီးသို့ ရောက်လာကာ ရှိပရာနှင့် ပေါင်းစည်းဝင်ရောက်သဖြင့် “နီလ” အရောင်မှ “ရှုကလ” သန့်ဖြူသို့ ပြောင်းလဲကာ နီလဂင်္ဂါ တီရ္ထကို တည်ထောင်လာသည်။ အခန်းသည် လက်တွေ့ကျင့်စဉ်များကိုလည်း ညွှန်ပြသည်—ဤတီရ္ထတွင် ရေချိုး၍ ဟနုမာန်ကို ပူဇော်ရန်၊ အထူးသဖြင့် အာရှ္ဝိနလ၏ မှောင်ဖက်ကာလတွင် မဟာလယ ရှရဒ္ဓကို ပြုလုပ်ကာ တီလအဉ္ဇလီ ပူဇော်ခြင်းနှင့် ဘြာဟ္မဏများကို အစာကျွေးခြင်းဖြင့် ဘိုးဘွားများကို မြှင့်တင်ကာ ရေရှည်ကျေနပ်စေမည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ဒုဂ္ဓကுண္ဍ တီရ္ထကို မိတ်ဆက်ပြီး နို့ပူဇော်မှုကို ထားရှိသည့် ထုံးတမ်းကြောင့် အတားအဆီးဖယ်ရှား၍ စည်းစိမ်ပေးတတ်ကြောင်း၊ ရေချိုးခြင်း၊ ရေသောက်ခြင်း၊ နွားလှူဒါန်းခြင်းတို့က ကောင်းကျိုးနှင့် သေပြီးနောက် ကောင်းကင်ဘုံရောက်စေကြောင်း ပြောကာ နောက်ထပ် အခမ်းအနားများအတွက် ပုရှ္ကရသို့ ဆက်သွားရန် ညွှန်ကြားသည်။
Adhyaya 55
Vindhyavāsinī-Stuti, Agastya’s Petition, and the Vimalodā Tīrtha Phalāśruti (Chapter 55)
ဤအধ্যာယာတွင် ဗျာသက သနတ်ကုမာရအား မဟာကာလ သစ်တောအတွင်း ပျော်ရွှင်ဖွယ်ကောင်းသော ဗိန္ဓျတောင် ပေါ်ထွန်းလာပုံနှင့် ထိုအရာ၏ အကြောင်းအရင်းကို မေးမြန်းသည်။ သနတ်ကုမာရက ယခင်က အရေးအခင်းတစ်ရပ်ကို ပြောပြသည်—ရေးဝါ (နမ္မဒါ) မြစ်ရေများ မြေကြီးကို လွှမ်းမိုး၍ လောကအနှံ့ ကြောက်ရွံ့မှု ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ မြေကြီးကို ကာကွယ်ရန် ရှင်တော်များနှင့် ဒေဝတားများက အဂஸ္တျကို ချဉ်းကပ်ကြပြီး၊ အဂஸ္တျသည် ဗဟဝါနီကို ဗိန္ဓျဝါစိနီ အဖြစ် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းမခွဲဘဲ သဒ္ဓါတရားဖြင့် ဆည်းကပ်သည်။ ထို့နောက် ရှည်လျားသော စတုတိတစ်ပုဒ်တွင် မယ်တော်ကို ကာကွယ်ရှင်၊ ရန်သူဖျက်ရှင်၊ ကောင်းချီးပေးရှင်ဟု ချီးမွမ်းကာ ဂါယတြီ စသည့် သန့်ရှင်းသော ပုဂ္ဂိုလ်ရေးသဘောတရားများနှင့်ပါ ချိတ်ဆက်ဖော်ပြသည်။ မယ်တော် ပီတိဖြစ်၍ ပေါ်ထွန်းကာ ကောင်းချီးတစ်ရပ် ပေးမည်ဟု ဆိုသည်။ အဂஸ္တျက ရေးဝါရေတက်ကြွမှုကို ထိန်းချုပ်ပေးရန် တောင်းဆိုသည်။ မယ်တော်သည် မဟာကာလ သစ်တောသို့ သွားရောက်ပြီး၊ အဂஸ္တျက မယ်တော်၏ အင်အားတိုးပွားမှုကို ထိန်းကာ ဗိန္ဓျတောင်သည် မိမိ တောင်ပိုင်းတာဝန်မှ ပြန်လာသည်အထိ မမြင့်တက်စေရဟု အမိန့်တော်ထားသည်—တပသီတာဝန်နှင့် လောကစည်းကမ်းကို ချိတ်ဆက်သည့် အကြောင်းပြချက်ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ကုရှသ္ထလီ/ဥဇ္ဇယိနီ နှင့် ဝိမလိုဒါ တီရ္ထ၏ အကျိုးကျေးဇူးကို ဖော်ပြသည်—အဲဒီမှာ ရေချိုးပူဇော်ခြင်း၊ ပူဇော်ပစ္စည်းများ ဆက်ကပ်ခြင်း၊ ပညာရှိဧည့်သည်များကို ကျွေးမွေးခြင်းတို့က အန္တရာယ်ကင်းမှု၊ စည်းစိမ်၊ အသက်ရှည်မှု၊ သန့်စင်မှုနှင့် ရှိဝ၏ နေရာသို့ ရောက်ခြင်းကို ပေးသည်။ လူမှု/ပူဇော်ရေး အခက်အခဲများကြောင့် ဒုက္ခရောက်နေသော မိန်းမများအတွက်လည်း ဝိမလိုဒါတွင် ရေချိုး၍ ဗိန္ဓျဝါစိနီကို ဖူးမြင်ခြင်းက အပြစ်အနာအဆာများ ဖယ်ရှားကာ သားသမီးနှင့် အိမ်ထောင်ရေးကံကောင်းမှုတို့ကို ပေးသည်ဟု ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဤအကြောင်းကို ဖတ်ခြင်း သို့မဟုတ် နားထောင်ခြင်း၏ ပုဏ္ဏာရသုတိကို ဖော်ပြကာ နွားတစ်ထောင် လှူဒါန်းသကဲ့သို့ ကုသိုလ်ရသည်ဟု ချီးမြှောက်သည်။
Adhyaya 56
क्षातासंगममाहात्म्यं (Glory of the Kṣātā–Shiprā Confluence and Associated Tīrthas)
ဤအধ্যာယသည် စနတ်ကုမာရက မဟာကာလဝန၌ က္ခာတာမြစ်နှင့် ရှိပရာမြစ် ဆုံရာ တီရ္ထ၏ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးဖွယ် အာနိသင်ကို ဆွေးနွေးဖော်ပြသည့် စကားဝိုင်းဖြစ်သည်။ ဆုံရာတွင် ရေချိုးရုံဖြင့်ပင် အပြစ်ကင်းစင်ကာ ကယ်တင်ခြင်းအကျိုး ရနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ အမဝါသျာနေ့က စနေနေ့နှင့် တိုက်ဆိုင်လျှင် ရှရဒ္ဓ ပြုလုပ်၍ ဘိုးဘွားများအတွက် တီလာရေ ပူဇော်ကာ သ္ထာဝရ-လင်္ဂကို ဖူးမြင်ပူဇော်ရမည်ဟု ဆိုပြီး ထိုကဲ့သို့ပြုလျှင် ရှနိ (Śanaiścara) ဆိုင်ရာ ဒုက္ခအနာတရ လျော့ပါးကြောင်း ဖော်ပြသည်။ နောက်တစ်ပိုင်းတွင် ရေဝါ (Revā)၊ စရ္မန်ဝတီ (Carmanvatī) စသည့် မြစ်များနှင့် က္ခာတာမြစ်တို့၏ သန့်စင်စေသော သဘောကို ရှင်းပြပြီး က္ခာတာမြစ်သည် မဟာကာလဝနသို့ ရောက်လာကာ “က္ခာတာ-သင်္ဂမ” ဟူသော အမြင့်မြတ်ဆုံး တီရ္ထအဖြစ် ထင်ရှားလာကြောင်း ပြောသည်။ ထို့နောက် နေမင်းကို “ဝိရဇ” (အညစ်အကြေးကင်း) ဟု ခေါ်ရသည့် အကြောင်းကို တ்வஷ္ဋṛ–သာဝိထရီ/ချာယာ ဇာတ်လမ်းဖြင့် ရှင်းလင်းကာ ရှနိ၏ မွေးဖွားခြင်းနှင့် ပြက္ခဒိန်အလိုက် ပူဇော်ပွဲအရေးပါမှုကို ချိတ်ဆက်ပေးသည်။ ထို့ပြင် အနီးအနားရှိ ဘုရားဖူးနေရာများဖြစ်သော ဓမ္မ-ဆရ (ယမ၏ တပသျာနှင့် မာရုတိ၏ ရှိနေမှု) နှင့် စျဝန-အာရှရမ/စျဝနေရှ္ဝရ (အရှ္ဝင်တို့နှင့် ဆက်နွယ်၍ ဒိဗ္ဗဒർശန ရရှိခြင်း) ကိုလည်း စာရင်းပြုဖော်ပြသည်။ နိဂုံးတွင် ဤအခန်းကို နားထောင်ဖတ်ရွတ်ခြင်းဖြင့် ကြီးမားသော ဒါနများနှင့် တူသည့် ပုဏ္ဏာဓိက အကျိုးရကြောင်း ဆိုကာ တီရ္ထ-ပူဇော်ပွဲ မြေပြင်ညွှန်းတမ်းအဖြစ် အခန်း၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို အတည်ပြုသည်။
Adhyaya 57
गयातीर्थ-प्रशंसा तथा महाकालवने गुह्यतीर्थ-प्रकाशनम् (Praise of Gayā-tīrtha and the Revelation of Secret Tīrthas in Mahākālavana)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် စနတ်ကုမာရ–ဗျာသ ဒိုင်ယာလော့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး အဝန္တီရှိ မဟာကာလဝန၏ သာသနာမြေဗေဒအတွင်း၌ နာမကြီးသော «ဂယာ-တီရ္ထ» ကို ပြန်လည်တည်နေရာချထားသည်။ စနတ်ကုမာရက ဂယာကို အမြင့်မြတ်ဆုံး တီရ္ထဟု ကြေညာပြီး ထိုနေရာတွင် ရေချိုးခြင်းသည် အကြွေးသုံးပါး (ṛṇa-traya) မှ လွတ်မြောက်စေကာ ဒေဝတားနှင့် ပိတೃ (ဘိုးဘွား) များကို ပူဇော်ပြီးနောက် ဗိဿနု၏ လောကသို့ ဦးတည်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ ဗျာသက ကိကာဋာ (Kikāṭa) တွင် နာမကြီးသောနေရာသည် မဟာကာလဝနအတွင်း မည်သို့ သိနိုင်သနည်းဟု မေးရာ စနတ်ကုမာရက နားထောင်ရုံဖြင့်ပင် ဘိုးဘွားများအကျိုးရှိစေသော သန့်စင်ပုံပြင်ဖြင့် ဖြေကြားသည်။ ထို့နောက် ယုဂါဒိဒေဝ မင်းအုပ်ချုပ်သည့် ကೃတယုဂခေတ်၏ စံပြနိုင်ငံရေးကို ဖော်ပြပြီး ဓမ္မသည် «ခြေလေးချောင်း» ပြည့်စုံကာ စည်းစိမ်၊ ကျန်းမာရေး၊ လူမှုညီညွတ်မှုနှင့် ဝေဒပူဇော်ပွဲများ ပုံမှန်ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ သို့သော် ဒာနဝ တုဟာဏ္ဍ (Tuhāṇḍa) က ကမ္ဘာကို အနိုင်ယူ၍ ဝေဒယဇ္ဉ၊ ပူဇော်မှုနှင့် svadhā/svāhā ပူဇော်သံများကို ဖိနှိပ်သဖြင့် ဓမ္မမဂ္ဂ ပျက်စီးသွားသည်။ ဒေဝများနှင့် ရှင်သန်သူများက ဘြဟ္မာထံ ခိုလှုံပြီး ဘြဟ္မာက ဗိဿနုထံ သွားရာ အကိုယ်မဲ့အသံက မဟာကာလဝနသို့ အမြန်သွားရန် အမိန့်ပေးသည်—ထိုနေရာသည် လျှို့ဝှက်၍ အလွန်သန့်စင်ကာ မာယာ မအောင်နိုင်သော ဒေသဟု ဖော်ပြသည်။ အသံက တီရ္ထကွန်ယက်ကို အစုံအလင် ရေတွက်ပြသည်—ဆိပရာ (Śiprā) ဆုတောင်းပြည့်မြစ်၊ မဟာကာလီနှင့် မာတೃများ၏ အင်အား၊ ဂယာနှင့် ဖလ္ဂု၊ ဗုဒ္ဓ-ဂယာနှင့် အာဒျ-ဂယာ၊ ဗိဿနု၏ «ခြေတစ်ဆယ့်ခြောက်» တီရ္ထ (ဂဒါဓရနှင့် ဆက်နွယ်)၊ ပရာစီ စရஸဝတီ၊ မပျက်စီးသော ညဂ္ရောဓပင်၊ နှင့် ပရေတာများကို မုက္ခပေးသော ကျောက် (śilā) တို့ဖြစ်သည်။ အဆုံးတွင် ဘိုးဘွားကယ်တင်ရေးကို အလွန်တင်းကျပ်စွာ ထောက်ပြပြီး ဤသန့်မြေသို့ ဝင်ရုံဖြင့်ပင် ပိတೃများကို နరకအခြေအနေမှ ကောင်းကင်သို့ တင်မြှောက်ကာ ပိုမြင့်သော ဝိညာဉ်ရေးအဆင့်များသို့ ရောက်စေသည်ဟု ဆိုသည်။
Adhyaya 58
Śrāddha-vidhi and Pitṛ-gaṇa Taxonomy in Avantī (श्राद्धविधिः पितृगणविचारश्च)
အခန်း ၅၈ သည် သင်ကြားရေးဆန်သော ဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်သည်။ ဗျာသသည် «ရှရဒ္ဓ» (śrāddha) ၏ အမြင့်ဆုံးအကျိုး၊ ဘိုးဘွားပိတೃတို့၏ စိတ်ကျေနပ်မှုအကျယ်အဝန်းနှင့် ပိတೃအုပ်စုခွဲခြားပုံကို ပိုမိုရှင်းလင်းစေလိုသည်။ စနတ်ကုမာရသည် ရှရဒ္ဓကို ဓမ္မနှင့် ယဇ္ဉာစနစ်တို့၏ အခြေခံအင်စတီကျူးရှင်းဟု တည်ထောင်ကာ၊ သဒ္ဓါဖြင့် နတ်များနှင့် ဘိုးဘွားတို့ကို ရည်ညွှန်း၍ ပူဇော်သည့် အလှူအတန်းဟု သတ်မှတ်သည်။ ထို့နောက် နတ်များနှင့် ပိတೃတို့အကြား ကမ္ဘာလောကဆိုင်ရာ အပြန်အလှန်အကျိုးတရားကို ဖော်ပြပြီး ပိတೃ ၇ အုပ်စုကို ခွဲခြားတင်ပြသည်။ ရုပ်/အရုပ် (mūrta/amūrta) အဖြစ်၊ နေရာတည်ရာနှင့် ယောဂအောင်မြင်မှုတို့နှင့် ဆက်နွယ်မှုတို့ကိုလည်း ရှင်းပြသည်။ ဤအခြေခံအတွင်း ပိတೃကိစ္စ (pitṛ-kārya) သည် နတ်ကိစ္စထက် မြင့်မားကြောင်း ဆိုကာ၊ လေ့ကျင့်သူ၏ အရည်အချင်းများ—ဗြဟ္မစရိယ၊ ကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်မှု၊ သန့်ရှင်းမှု၊ ဒေါသမရှိမှု၊ သာသနာကျမ်းကို အခြေခံခြင်း—နှင့် တီရ္ထ၌ ဆောင်ရွက်ခြင်းကို အထူးအလေးပေးသည်။ နေရာအလိုက် အကျိုးရလဒ်ကို နှိုင်းယှဉ်ကာ ဂယာ (Gayā) ကို ချီးမွမ်းပြီး အထူးသဖြင့် မဟာကာလဝန/အဝန္တီ (Mahākālavana/Avantī) ကို အမြင့်ဆုံးဟု ထင်ရှားစေသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ခက်ခဲသေဆုံးမှုများ၊ လူမှုအခြေမဲ့သေဆုံးမှုများ အမျိုးအစားစုံကို စာရင်းပြုကာ ဤတီရ္ထ၌ ရှရဒ္ဓပြုခြင်းဖြင့် ကယ်တင်မြှောက်တင်နိုင်ကြောင်း ပြောပြီး၊ «အကြွေးသုံးပါး» (ṛṇa-traya) မှ လွတ်မြောက်ကာ လိုအင်ဆန္ဒများ ပြည့်စုံစေမည့် နည်းလမ်းဟု သတ်မှတ်သည်။
Adhyaya 59
गयातीर्थमाहात्म्य (Gaya Tīrtha Māhātmya in Avanti)
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် စနတ်ကုမာရက ဗျာသအား အဝန္တီဒေသ မဟာကာလဝနအတွင်း၌ “ဂယာ” နှင့်ဆက်နွယ်သော တီရ္ထတစ်ခု ရှိနေခြင်းနှင့် အကျိုးသက်ရောက်မှုကို သာသနာရေးဆန်စွာ ရှင်းလင်းပြောကြားသည်။ ဂယာ၏ သန့်စင်စေသော အင်္ဂါရပ်များနှင့် ရေချိုးခြင်း၊ ဒါနပြုခြင်း၊ စနစ်တကျ ဆရာဒ္ဓ (śrāddha) ပြုလုပ်ခြင်းတို့ကို စာရင်းပြုဖော်ပြပြီး သတ်မှတ်ထားသော တီရ္ထနေရာများတွင် ပြုလုပ်လျှင် တူညီသော ဖလအကျိုးများ ရရှိကြောင်း အလေးပေးထားသည်။ ဗိဿဏု/ဇနာရ္ဒနကို “ဖခင်ပုံစံ” အဖြစ် တည်ရှိနေသူဟု ဖော်ပြကာ ဘိုးဘွားပူဇော်ရေးကို မှန်ကန်စွာ ဦးတည်ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် “အကြွေးသုံးပါး” (ṛṇa-traya) မှ လွတ်မြောက်ရေးနှင့် မောက္ခကို ဆက်စပ်တင်ပြသည်။ ထို့နောက် ဒေသသတ်မှတ်ရာဇဝင်တစ်ရပ်ကို ဖော်ပြသည်—ဂယာတီရ္ထကို ရှေးအဝန္တီ၌ တည်ထောင်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်း Kai-kaṭa နှင့် ဆက်စပ်လာသည်ဟု ဆိုသည်။ အဆုရတစ်ပါးကို ဂဒါဓရ (Gadādhara) ၏ ခြေရာသင်္ကေတဖြင့် နှိမ်နင်းကာ ထိုနေရာ၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို သာသနာတော်အဖြစ် တည်မြဲစေခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် အချိန်ကာလဆိုင်ရာ ညွှန်ကိန်းများ—ဂယာ-ဆရာဒ္ဓ၏ အမြဲတမ်းတရားဝင်မှု၊ နှစ်စဉ် “မဟာလယ” (Mahālaya) အခမ်းအနား၏ နက္ခတ်သင်္ကေတများ၊ အန်ဝဋ္ဌကာ (Anvaṣṭakā) နှင့် ဆက်စပ်သော မိခင်ဘက် ဆရာဒ္ဓ အလေးပေးမှုတို့ကို သတ်မှတ်ထားသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သင်ခန်းစာပေးသော ဒဏ္ဍာရီ—ရိရှီခုနစ်ပါး၏ ဇနီးများ (ṛṣipatnī) သည် နာမည်ပျက်မှုကြောင့် လူမှုရေးအရ ဖယ်ရှားခံရသော်လည်း နာရဒက အဝန္တီဂယာတီရ္ထနှင့် အက္ရှယဝတ (Akṣaya-vata) သို့ ညွှန်ပြသည်။ Ṛṣi-saṃjñitā Pañcamī နေ့တွင် အစာရှောင်ခြင်း၊ ညလုံးနိုးကြားခြင်း၊ စည်းကမ်းတကျ ကျင့်ကြံခြင်းတို့ဖြင့် သန့်ရှင်းမှုကို ပြန်လည်ရရှိကာ အိမ်ထောင်ရေးသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်နိုင်ကြသည်။ ဖလသရုတိက ထိုနေရာတွင် ဒါနပြုခြင်း၏ အကျိုးသည် တည်မြဲကြောင်းနှင့် ဤကഥာကို နားထောင်/ရွတ်ဖတ်ခြင်းသည် ကြီးမားသော ယဇ္ဉာဖလနှင့် တူကြောင်း အတည်ပြုထားသည်။
Adhyaya 60
पुरुषोत्तमतीर्थ-मलमासव्रतविधिः (Purushottama Tīrtha and the Adhika-māsa Vrata Procedure)
ဤအধ্যာယသည် ဗျာသက ပုရုရှောတ္တမဟု ခေါ်သော အထွတ်အမြတ် တီရ္ထကို ပိုမိုအသေးစိတ် ပြောပြရန် တောင်းဆိုခြင်းဖြင့် စတင်ပြီး၊ စနတ်ကုမာရက “ကြားရုံဖြင့်ပင် အပြစ်ပျက်စီးစေသော” ပုံပြင်အဖြစ် မိတ်ဆက်သည်။ ထို့နောက် ဝိုင်ကుంఠ၌ သာမန်မဟုတ်သော သမဝါယသဘင်သို့ ပြောင်းကာ လက္ရှ္မီက ဗိෂ္ဏုအား ဒါန၊ စ္နာန၊ တပစ်၊ ရှရဒ္ဓ စသည့် ကုသိုလ်ကိစ္စများ၏ “ဗိဓိ” နှင့် အချိန်၊ နေရာ၊ ပွဲနေ့များ၊ တီရ္ထများက အကျိုးဖလကို မည်သို့ သတ်မှတ်ပေးသနည်းဟု မေးမြန်းသည်။ ဗိෂ္ဏုက ပုဏ္ဏမီ/အမဝါသျာ၊ သင်္ကရန္တိ၊ ဂြဟဏ၊ ဗျတီပာတ စသည့် မင်္ဂလာကာလများနှင့် အဓိက တီရ္ထများကို ရွတ်ဆိုကာ အဝန္တီ၌ ပူဇော်သမျှသည် အက္ရှယဖလ ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် အဓိကမాస (မလမလူက/မလမాస) အကြောင်းကို ရှင်းလင်းပြီး၊ နေမသင်္ကရန္တိ မဖြစ်သော လတစ်လကြောင့် ကောင်းကင်ဂဏန်းအရ ပေါ်ပေါက်လာပုံကို ဖော်ပြသည်။ ထိုလတွင် သံစ్కာရ အချို့ကို ရှောင်ကြဉ်ရသော်လည်း ဘက္တိအခြေပြု ဝရတများကို အားပေးကြောင်း ဆိုသည်။ ဗိෂ္ဏုသည် မိမိကိုယ်တိုင် အဓိကမాస၏ အရှင် “ပုရုရှောတ္တမ” ဟု ထုတ်ဖော်ကာ မဟာကာလဝန၌ ထိုနာမတီရ္ထ ရှိကြောင်း၊ ထိုနေရာတွင် ရေချိုး၍ ဝရတထိန်းသိမ်းသူတို့အား တည်ငြိမ်သော ကောင်းကျိုးနှင့် ရေရှည်ဖလ ပေးမည်ဟု ကတိပြုသည်။ ဝရတဗိဓိတွင် လပြည့်လကွက်နေ့များ ရွေးချယ်ခြင်း၊ သစ္စာဝရတ ခံယူခြင်း၊ ကုမ္ဘထာပနာဖြင့် ဝာစုဒေဝ ပူဇော်ခြင်း၊ ပဉ္စာမృత၊ နైవေဒျ၊ မီးအလင်း၊ သင်္ဃာန၊ အာရတီ၊ အရ္ဃျမန်တရနှင့် ဆုတောင်းခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ထို့နောက် ဘြာဟ္မဏများကို အစာကျွေးကာ လက်ဆောင်တန်ခိုးဖြင့် ဂုဏ်ပြု၍ အတူတကွ စားသောက်ခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။ အကျိုးဖလအဖြစ် အဓိကမాసကို မလေးစားလျှင် ဆင်းရဲဒုက္ခ ဖြစ်စေပြီး၊ မှန်ကန်စွာ ပူဇော်လျှင် စည်းစိမ်နှင့် အပမင်္ဂလာကင်းစေသော ကာကွယ်မှု ရရှိကြောင်း ဆိုထားသည်။
Adhyaya 61
अधिमास-स्नान-दानादि-माहात्म्यवर्णन (Adhimāsa: The Merit of Bathing, Charity, and Worship)
သနတ်ကုမာရသည် ဗျာသအား အဝန္တီ သာသနာနယ်ပယ်အတွင်း အဓိမာသ (လအပို) ကို စောင့်ထိန်းကျင့်သုံးရာ၏ ရိုးရာ-သီအိုလောဂျီတန်ဖိုးကို သင်ကြားသည်။ မဟာကာလဝန အပြင်ဘက်တွင် အဓိမာသ ဝတ္တရားများကို လုပ်ဆောင်ခြင်းသည် ဝိညာဉ်ရေးအရ လမ်းလွဲသကဲ့သို့ ဆိုပြီး၊ «ပုရုရှိုတ္တမ» တီရ္ထ၌ ပြုလုပ်ပါက အမြဲတည်သော လောကများ (sanātana lokāḥ) ကို ရရှိစေသည်ဟု ထောက်ပြသည်။ အခန်းသည် ပုရုရှိုတ္တမ (ဗိဿနု) ကို ပူဇော်ရန်နှင့် ဥမာကို ရှင်ကရာနှင့်အတူ ဘက္တိဖြင့် ဆည်းကပ်ရန်ကို ညွှန်ပြကာ၊ ဝိုင်ෂ္ဏဝနှင့် ရှိုင်ဝ အယူအဆများကို တစ်ခုတည်းသော ဘုရားဖူးပတ်ဝန်းကျင်အတွင်း ညီညွတ်စေသည်။ ထို့ပြင် ဘာဒြပဒ သုက္လ ဧကာဒသီတွင် ဥပဝါသ (အစာရှောင်) နှင့် ညလုံးနိုးကြားခြင်း (jāgaraṇa) ကို ဗိဿနုပူဇာနှင့်အတူ ပြုလုပ်ရန်၊ ပုရုရှိုတ္တမ-ဆရ အပေါ်မူတည်သော «ရေခရီး» (jalayātrā) ကို ဆောင်ရွက်ရန်နှင့် သားသမီး၊ ဥစ္စာ၊ အသက်ရှည်၊ ကျန်းမာရေး စသည့် အကျိုးများကို ကတိပြုထားသည်။ နောက်တစ်ဖန် အနီးအနား သာသနာတိုင်များကို ဖော်ပြသည်—ဘဂီရထ၏ တပသနှင့် ဂင်္ဂါ ဆင်းသက်လာမှု ဇာတ်ကြောင်းနှင့် ဆက်နွယ်သော ကမ်းပါးပေါ်ရှိ ဂျာတေရှဝရ မဟာဒေဝ၊ ထို့နောက် အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ရာမ ဘာရ္ဂဝ၏ တပသနေရာနှင့် ကೌရှီကီ မြစ်ရှိရာကို ဆိုကာ၊ ထိုနေရာတွင် ရေချိုးခြင်းဖြင့် ကြီးမားသော အပြစ်များ ပျောက်ကင်းပြီး နောက်ဆုံးတွင် ရာမေရှဝရ၏ သန့်စင်သော ဒർശနကို ရရှိစေသည်ဟု ဆိုသည်။
Adhyaya 62
गोमतीतीर्थकुण्डमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Gomatī Tīrtha and the Origin of Gomatī Kuṇḍa
ဤအধ্যာယတွင် ဂိုမတီကுண္ဍ (Gomatī Kuṇḍa) ၏ မူလဖြစ်ပေါ်လာပုံနှင့် အခမ်းအနားဆိုင်ရာ အာဏာတရားကို မျိုးစုံသောအသံများဖြင့် သာသနာရေးဆွေးနွေးချက်အဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ ဗျာသက စနတ်ကုမာရအား ရှေးဟောင်း ဂိုမတီကுண္ဍ မည်သည့်အခါ မည်သို့ ဖြစ်ပေါ်လာသနည်းဟု မေးမြန်းပြီး၊ ရှောနကတို့အပါအဝင် ရှင်သန်တော်မူသော ရှိန္ဒြာများ၏ သင်ခန်းစာပေးသည့် အစည်းအဝေးကို ပြန်လည်ရည်ညွှန်းကာ နာမည်ကြီး မြစ်များ၊ မြို့များ၏ သန့်ရှင်းမှုကို နှိုင်းယှဉ်၍ သာသနာတည်ရာများ၏ အဆင့်အတန်းကို တည်ဆောက်ပေးသည်။ ထို့နောက် ဆန်ဒီပနီကို ဂုရုအဖြစ်ထား၍ ဘြဟ္မစာရီ ကျောင်းသား ရာမနှင့် ကృష్ణတို့က မနက်အရုဏ်တက်ချိန်တွင် ဂုရု မရှိသည့်အကြောင်း မေးမြန်းသည့် သင်ကြားရေးပုံပြင်သို့ ပြောင်းလဲသည်။ ဂုရု၏ နေ့စဉ်အကျင့်မှာ ဂိုမတီတွင် ရေချိုးခြင်းနှင့် သန္ဓျာဝန္ဒနာ ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ရှင်းပြကာ စည်းကမ်းတကျ အကျင့်ကျင့်မှု၏ စံနမူနာကို တင်ပြသည်။ အကြောင်းရင်းဖော်ပြချက်အဓိကအခန်းတွင် ဂိုမတီသည် ရှိဝနှင့် ဆက်နွယ်သော ယဇ్ఞကுண္ဍ အနီးတွင် ပေါ်ထွန်းလာပြီး စရஸဝတီလည်း အတူရှိနေသဖြင့် ထိုနေရာကို «ဂိုမတီကுண္ဍ» ဟု ခေါ်လာကြောင်း ဆိုသည်။ နိဂုံးတွင် ဘာဒြပဒ ကృష్ణ အဋ္ဌမီ နှင့် ချိုင်တြာလတွင် ဧကာဒသီအထိ လိုက်နာရမည့် အခမ်းအနားညွှန်ကြားချက်များကို ပေးကာ ရေချိုးခြင်း၊ ဥပဝါသ (အစာရှောင်ခြင်း)၊ ဂျာဂရဏ (ညလုံးနိုးခြင်း)၊ ဝိષ્ણုပူဇာ၊ ဝိုင်ရှ္ဏဝနှင့် ဘြာဟ္မဏတို့ကို ဂုဏ်ပြုခြင်းတို့ကို အလေးထားသည်။ နားထောင်သူသည် သန့်စင်ကာ ဝိષ્ણုလောကသို့ ရောက်နိုင်ကြောင်း ဖလသြုတိဖြင့် ကတိပေးထားသည်။
Adhyaya 63
कंथडेश्वर-गंगेश्वर-वीरेश्वर-तीर्थमाहात्म्यं तथा वामनकुण्ड-प्रसङ्गः (Kaṇṭhaḍeśvara, Gaṅgeśvara, Vīreśvara Tīrtha-Māhātmya and the Vāmanakuṇḍa Episode)
အဓ್ಯಾಯ ၆၃ သည် ဆက်စပ်နေသော လှုပ်ရှားမှုနှစ်ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပထမပိုင်းတွင် စနတ်ကုမာရ သည် အဝန္တီရှိ အဓိက တီရ္ထများ၏ ပုဏ္ဏား-အကျိုးတရားကို ရှင်းလင်းပြောကြားသည်။ ကဏ္ဍဒေရှွရ ကို အလွန်မြတ်သော ရေချိုးတီရ္ထအဖြစ် ချီးမွမ်းပြီး၊ စ္နာန (ရေချိုး) နှင့် မဟာဒေဝ ဒർശန ကို ပေါင်းစည်းလျှင် အပြစ်ဒုက္ခကို ဖယ်ရှားကာ ဘက္တကို မြင့်မားစေသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဂင်္ဂေရှွရ အနီးရှိ ရေစုံဆုံရာသို့ ပြောင်းလဲကာ၊ ဂင်္ဂါ၏ ကောင်းကင်မှ ဆင်းသက်လာမှုနှင့် ရှိဝ၏ ခေါင်းပေါ်တွင် ထိန်းသိမ်းထားမှုကို အခြေခံ၍ စ္နာနနှင့် ဂင်္ဂေရှွရ ဒർശန သည် ဂင်္ဂါရေချိုးနှင့် တူညီသော ပုဏ္ဏားကို ပေးပြီး သေပြီးနောက် ဗိဿဏုလောက စသည့် လောကမြင့်များသို့ ရောက်စေသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ဝီရေရှွရ ကိုလည်း နေထိုင်ပူဇော်ခြင်းဖြင့် သန့်စင်ကာ “သူရဲကောင်းလောက” ကို ရစေသော တီရ္ထအဖြစ် မိတ်ဆက်သည်။ ဒုတိယပိုင်းတွင် သုံးလောကလုံးတွင် ကျော်ကြားသော ဝာမနကුණ္ဍ ကို ထည့်သွင်းဖော်ပြပြီး၊ မြင်ရုံဖြင့်ပင် ပြင်းထန်သော အပြစ်များကို ချေဖျက်နိုင်သည်ဟု ဆိုကာ ပရာဟ္လာဒ–ဗလိ ဇာတ်ကြောင်းနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ဗျာသ သည် မူလအစကို မေးမြန်းရာ စနတ်ကုမာရ က သမိုင်း-သဒ္ဓာဆိုင်ရာ သင်ခန်းစာအဖြစ် ရှင်းပြသည်။ ပရာဟ္လာဒ၏ ဂုဏ်သတ္တိများကို စာရင်းပြုကာ၊ ဗလိ၏ တရားမျှတသော အုပ်ချုပ်မှုကို ဖော်ပြပြီး၊ နာရဒ၏ လှုံ့ဆော်မှုကြောင့် ဗလိက ဒေဝများနှင့် ထိပ်တိုက်တွေ့လာသည်။ ဒေဝများက ဗြဟ္မာထံ အကူအညီတောင်းရာ ဗြဟ္မာက သတ်မှတ်ထားသော တီရ္ထများနှင့် ဘက္တိလုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို ညွှန်ကြားသည်။ အဓ್ಯಾಯတွင် ဗိဿဏုအတွက် ဓျာနမန်တရ၊ အတားအဆီးဖယ်ရှားရန် ဂဏေရှ နမസ്കာရ စသည့် ရိတုအညွှန်းများနှင့် ကယ်တင်ရေးအဖြစ် သတ်မှတ်သော စတောတရ ရှည်လျားပိုင်းကိုပါ ထည့်သွင်းထားသည်။ ထို့ကြောင့် တီရ္ထ (နေရာ) ကို ဥပာသနာ၊ ဇပ၊ ပူဇာ (အလေ့အကျင့်) နှင့် သင်ကြားမှုခံယူနိုင်သည့် သီလအရည်အချင်းတို့နှင့် ချိတ်ဆက်ကာ၊ ဘုရားဖူးခရီးကို စည်းကမ်းရှိသော ဘက္တိအဖြစ် တင်ပြထားသည်။
Adhyaya 64
कालभैरवतीर्थयात्रावर्णनम् / Description of the Pilgrimage to Kālabhairava Tīrtha
အဓ್ಯಾಯ ၆၄ သည် ကာလဘှဲရဝ တီရ္ထ၏ တီရ္ထမဟာတ္မ್ಯကို စနစ်တကျ ဖော်ပြထားသည်။ စနတ်ကုမာရက ဝီရေရှဝရနှင့် ရေချိုးသန့်စင်ခြင်း၏ ကုသိုလ်ကို ရှင်းပြမည်ဟု ကတိပြုကာ၊ နာဂနှင့် ဆက်နွယ်သည့် အထူးမြတ်သော တီရ္ထတစ်ခုကို “ကာလဘှဲရဝ” ဟု ခေါ်ကြောင်း ပြောသည်။ ထိုနေရာကို ဒർശနသာဖြင့်ပင် ဆန္ဒများ ပြည့်စုံစေ၍ ဒုက္ခကို လျော့ပါးစေသည်ဟု ချီးမွမ်းထားသည်။ ဗျာသက ထိုတီရ္ထ၏ ကျော်ကြားမှု အကြောင်းရင်းကို မေးမြန်းသဖြင့်၊ ဘှဲရဝကို ယောဂီကာကွယ်ရှင်အဖြစ် ဖော်ပြကာ ယောဂိနီအုပ်စုများနှင့် ဆက်နွယ်သည့် ရန်လိုအင်အားများ၊ ကృတျယာနှင့် အန္တရာယ်ကပ်ဘေးတို့ကို တားဆီးဖျက်ဆီးသူဟူသော အကြောင်းရင်းဇာတ်လမ်းကို ထုတ်ဖော်သည်။ ထို့နောက် ဘှဲရဝ၏ တည်နေရာကို ရှိပရာမြစ်ကမ်းပေါ်၊ အထူးသဖြင့် မြောက်ဘက် မင်္ဂလာကမ်းတွင် တည်ရှိကြောင်း ချိတ်ဆက်ပြထားပြီး၊ အချိန်ပိုင်းအနေဖြင့် တိထိများအလိုက် ပူဇော်ရမည့် နည်းလမ်းများကို ဖော်ပြသည်။ အဋ္ဌမီ၊ နဝမီ၊ အထူးသဖြင့် စတုရ္ဒသီနေ့တွင် ပူဇော်ခြင်းကို အလေးပေးကာ၊ အာသာဍလ၏ သုက္လပက္ခ တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ဖြစ်ပေါ်သည့် အထူးညှိနှိုင်းမှုကိုလည်း ထင်ရှားစွာ ဆိုထားသည်။ ထို့ပြင် ရွက်၊ ပန်း၊ အရက၊ သင်းရနံ့၊ နైవေဒျ၊ တမ္ဗူလ၊ အဝတ်အစားနှင့် အနံ့ဆီတို့ကို ပူဇော်ခြင်း၊ ဗြာဟ္မဏများကို ကျွေးမွေးခြင်း၊ ဟောမနှင့် တർပဏ ပြုလုပ်ခြင်းတို့ကို “ရည်မှန်းချက်အားလုံး” နှင့် မင်္ဂလာအတွက် လမ်းညွှန်ထားသည်။ စတိုးတရ အပိုင်းကြီးတွင် ဘှဲရဝ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်နှင့် ဂုဏ်သတ္တိများကို ဖော်ပြပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ဘှဲရဝာဋ္ဌက၏ အကျိုးကျေးဇူးများကို ကြေညာသည်။ မကောင်းသော အိပ်မက်များ ပျက်စီးခြင်း၊ အငြင်းပွားမှုနှင့် အန္တရာယ်များတွင် ကူညီခြင်း၊ မင်းတော်မကျေနပ်မှု၊ စစ်ပွဲ၊ ချုပ်နှောင်မှုနှင့် ဆင်းရဲမှုတို့မှ ကယ်တင်ခြင်းတို့ကို ဆိုကာ၊ စည်းကမ်းတကျ ရွတ်ဆိုသူအတွက် လိုအင်ဆန္ဒ မရနိုင်သည် မရှိဟု အတည်ပြုသည်။ အဆုံးတွင် လောကသံသရာကို ကြောက်ရွံ့သူတို့သည် ဤတီရ္ထ၌ ရေချိုး၊ ဒါနနှင့် ပူဇော်မှုကို ကြိုးစားအားထုတ်၍ ပြုလုပ်သင့်ကြောင်း ထပ်မံ သတိပေးထားသည်။
Adhyaya 65
Nāgatīrtha-Māhātmya and the Settlement of the Nāgas in Mahākālavana (नागतीर्थमाहात्म्यं तथा नागनिवासवर्णनम्)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် ဗျာသက နာဂတီရ္ထ (Nāgatīrtha) ၏ မဟာတန်ခိုးနှင့် ထုတ်ဖော်ကြေညာခဲ့သည့် အချိန်ကာလကို ပိုမိုပြည့်စုံစွာ မေးမြန်းခြင်းဖြင့် စတင်သည်။ စနတ်ကုမာရက နားထောင်ခြင်းတင်ပင် လွတ်မြောက်မှုကို ပေးနိုင်သည့် သန့်စင်ပုံပြင်တစ်ပုဒ်အဖြစ် ပြောကြားကာ မိခင်၏ ကျိန်စာနှင့် ဇနမေဇယ၏ မြွေယဇ္ဈ (serpent-sacrifice) အန္တရာယ်ကြောင့် နာဂများ ခံစားရသည့် ဒုက္ခကို ပြန်လည်သတိပေးသည်။ အာစတီက၏ ဝင်ရောက်တားဆီးမှုကြောင့် နာဂများ လွတ်မြောက်လာကြသည်။ ထို့နောက် နာဂများသည် မကြောက်မရွံ့ နေထိုင်နိုင်မည့် အိမ်ရာကို တောင်းဆိုကြပြီး အာစတီကက မဟာကာလဝန (Mahākālavana) ၏ တောင်ဘက်ပိုင်းသို့ ညွှန်ပြသည်။ ထိုနေရာတွင် ရှေးဟောင်း တီရ္ထတစ်ခုနှင့် နာဂအိမ်ရာရှိပြီး ဟရီ (ဗိဿနု) သည် ရှေရှသယီ (Śeṣaśāyī) အဖြစ် ယောဂနိဒ္ရာ၌ တည်ရှိကြောင်း ဖော်ပြသည်။ လောမာရှ၊ မာရကဏ္ဍေယ၊ ကပိလ၊ ဟရီရှ္စန္ဒြ၊ သတ္တဋ္ဌရ္သီတို့ကဲ့သို့ သာသနာ့ပုဂ္ဂိုလ်များ၏ တည်ရှိမှုနှင့် အောင်မြင်မှုများကို ရေတွက်ကာ မဟာကာလဝန၏ အာနုဘော်သည် အချိန်ကို တည်ငြိမ်စေပြီး ကျိန်စာမှ ဖြစ်သော दोष ကို ဖယ်ရှားနိုင်ကြောင်း အတည်ပြုသည်။ အဲလာပတ္တရ၊ ကမ္ဗလ၊ ကရ္ကိုဋက၊ ဓနဉ္ဇယ၊ ဝါစုကိ၊ တက္ရှက၊ နီလ၊ ပဒ္မက၊ အရ္ဗုဒ စသည့် နာဂအမည်များက လာရောက် နေရာချကာ တီရ္ထနှင့် ကုဏ္ဍအသစ်များကို ဖန်တီးကြသည်။ ထိုနေရာများသည် ကုသိုလ်ကြီးမား၍ အပြစ်ပျက်စီးစေကာ စိဒ္ဓ၊ ဂန္ဓရ္ဝ၊ ရ္ဋ္သီ၊ အပ္စရာတို့ လာရောက်လေ့ရှိသည်။ စွေတဒွီပကဲ့သို့ သာယာလှပသော မြေပြင်၊ သန့်ရှင်းသစ်ပင်များ၊ ငှက်သံ၊ မွှေးရနံ့နှင့် ရတနာများကိုလည်း ဖော်ညွှန်းသည်။ ရေချိုးလျှင် ဝိုင်ကుంఠသို့ ရောက်နိုင်ပြီး၊ ရမာသာရ၌ śrīmān ဖြစ်ကာ၊ ဘလိ၏ အာရှရမတီရ္ထ၌ ကုသိုလ်ကိစ္စများက ချက်ချင်း သန့်စင်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ နိဂုံးတွင် ပူဇော်သက္ကာနှင့် ဒါန (မြေဒါနကို အထူးကောင်းမြတ်သည့် အလှူအဖြစ်) သည် ရေရှည်တိုးပွားသော အကျိုးကို ပေးကြောင်း ပြောသည်။ Śrāvaṇa လတွင် darśa၊ pañcamī နှင့် Somavāra တို့၌ Nāga-pūjā ပြုရန် ညွှန်ကြားပြီး darśa-śrāddha သည် akṣaya ဖြစ်ကာ လိုရာဆန္ဒကို ပြည့်စုံစေသည်ဟု ဆိုထားသည်။
Adhyaya 66
नृसिंहतीर्थ-माहात्म्य तथा सावित्रीव्रत-फलश्रुति (Glory of Nṛsiṃha Tīrtha and the Fruits of the Sāvitrī Vrata)
သနတ်ကုမာရသည် ဗျာသအား ဆက်လက်သင်ကြားကာ အဝန္တီဒေသ၌ မဟာတ္မာ နရစിംဟနှင့် ဆက်နွယ်သော အထွတ်အမြတ် တီရ္ထတစ်ခုကို ဖော်ပြသည်။ ထိုတီရ္ထကို ဒർശန (မြင်ဖူးခြင်း) သာဖြင့်ပင် အပြစ်ကင်းစင်နိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဟိရဏ္ယကသိပု အကြောင်းကို နေရာအညွှန်းဖြင့် ပြန်လည်တင်ပြရာတွင်—အဆုရအာဏာကြောင့် ကမ္ဘာမြေသည် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးဖြစ်၍ နွားသင်္ကေတပုံစံဖြင့် ဘြဟ္မာထံ ချဉ်းကပ်တောင်းပန်သည်။ ဘြဟ္မာက အဆုရ၏ ပြင်းထန်သော တပသ္ယာနှင့် ဂါယတြီဥပာသနာ၊ ထို့ကြောင့် ရရှိသည့် အလွန်မသေမပျက်ဖြစ်စေသော ဗရဒာန်ကို ရှင်းပြပြီး—နေ့/ည မဟုတ်၊ ကောင်းကင်/မြေ မဟုတ်၊ စို/ခြောက် မဟုတ်၊ လက်နက်မဟုတ်၊ သတ္တဝါမျိုးစုံမဟုတ် စသည့် ချန်လှပ်ချက်များကြားတွင် “သူရဲကောင်း၏ လက်တစ်ဖက်ဖြင့် တစ်ချက်တည်းထိုးနှက်ခြင်း” ဟူသော အပေါက်တစ်ခုသာ ကျန်ကြောင်း ဖော်ထုတ်သည်။ ထို့နောက် ဘြဟ္မာသည် ဒေဝတများကို ရှိပရာမြစ်ကမ်းရှိ မဟာကာလဝနသို့ ညွှန်ကြားကာ နရစിംဟ-တီရ္ထ၏ တည်နေရာကို သင်္ကေတဘုရားကျောင်းအညွှန်းဖြင့် (စင်္ဂမေရှ္ဝရအနီး၊ ကရ္ကရာဇာ စသည့် အမှတ်အသားများနှင့် တောင်ဘက်ကမ်းကြား) သတ်မှတ်ပေးသည်။ ဒေဝတများသည် ထိုနေရာ၌ စနာန၊ ဒါန၊ အရ္စနာ ပြုလုပ်၍ မိမိတို့ အဆင့်အတန်းများ ပြန်လည်ရရှိကြပြီး၊ ဟရီသည် နရစിംဟရূপဖြင့် အဆုရကို လက်တစ်ချက်တည်းဖြင့် သတ်ကာ ဗရဒာန်၏ လောဂစ်ကို ပြည့်စုံစေသည်။ ထို့ပြင် တီရ္ထ၌ နေ့လယ်ဝတ်ပြုမှုကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းရန်နှင့်—နရစിംဟတိထိ/စတုရ္ဒသီတွင် ပူဇော်လျှင် လက္ခ္မီ၏ ကရုဏာရ၊ အဂஸ္တျေရှ္ဝရကို ဒർശနလျှင် လောကီခက်ခဲမှု လျော့ပါးခြင်း၊ ဟနုမာန်ကို စိဒ္ဓပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ရှိနေကြောင်းတို့ကို ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် စာဝိတြီဝရတ၏ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့် ဒါနမော်ဒယ်ကို သတ်မှတ်ကာ—မင်္ဂလာပစ္စည်းများနှင့်အတူ ရွှေဖြင့် စာဝိတြီရုပ်တုကို ပညာရှိ ဘြာဟ္မဏထံ လှူဒါန်းရန် ဆိုသည်။ ထိုဖလသည် စည်းစိမ်၊ ပျော်ရွှင်မှု၊ ကောင်းကင်ဘုံနှင့် အမျိုးသမီးများအတွက် အိမ်ထောင်ရေးချစ်ခင်မှု၊ မုဆိုးမဖြစ်ခြင်းမှ ကာကွယ်မှုဟူ၍ ကြေညာထားသည်။
Adhyaya 67
कुटुम्बेश्वरतीर्थमाहात्म्य (Kutuṃbeśvara Tīrtha Māhātmya)
အခန်း ၆၇ တွင် ကုတုမ္ဘေရှ္ဝရကို မဟာဒေဝ၏ ထင်ရှားသော သာသနာတည်ရာအဖြစ် ဖော်ပြပြီး၊ ထိုတီရ္ထ၌ ရေချိုးသန့်စင်ခြင်းက တီရ္ထအပေါင်း၏ အကျိုးကို တစ်ပြိုင်နက် ရစေသည်ဟု ဆိုထားသည်။ ဤနေရာကို မူလတပသ္ယာများနှင့် ချိတ်ဆက်ကာ ဒက္ခ ပရာဇာပတိသည် မျိုးဆက်တိုးပွားရေးအတွက် ရှည်လျားစွာ တပသ္ယာပြုကြောင်း၊ ဘြဟ္မာသည် ပြင်းထန်သော ပင်ပန်းတပသ္ယာကြောင့် သန့်စင်သော ပဒ္မပုံသဏ္ဍာန်ကို ရရှိကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် “ယနေ့တိုင် မြင်နိုင်သည်” ဟု ဆိုသော မျက်နှာလေးဖက်ကို ဆောင်ထားသည့် လိင်္ဂတော်က မဟာဒေဝ၏ အာနုဘော်ကို နေရာတကာနှင့် ခိုင်မာစေသည်။ အခန်းသည် ဘဒ္ရကာလီ/ဘဒ္ရပီဋ္ဌဓရာ ဒေဝီ၏ တည်ရှိမှုနှင့် ဝင်ပေါက်တွင် က္ရှေတရပာလ ဘဲရဝကို ထားရှိကာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုကို ရှင်းပြသည်။ ကပ်ရောဂါ၊ လူမှုမတည်ငြိမ်မှု စသည့် အရေးပေါ်ကာလများတွင် သတ်မှတ်ထားသော စပါးမျိုး/စေ့မျိုးများဖြင့် ဟောမကို ပုံမှန်ပြုလုပ်ခြင်း၊ အစောင့်အရှောက်ကို ပူဇော်ခြင်းနှင့် စည်းကမ်းတကျ နေထိုင်ခြင်းတို့ကို ညွှန်ကြားသည်။ စ္နာန၊ မဟာဒေဝပူဇော်ပွဲနှင့် အထူးသဖြင့် ကုရှ္မာဏ္ဍ (ဖရုံ) ဒါနကို တပသ္ယာရှင် ဘြာဟ္မဏများထံ ပေးလှူခြင်းက စည်းစိမ်နှင့် အိမ်ထောင်တိုးတက်မှုကို ပေးပြီး “ကုတုမ္ဘီ” အဖြစ် အိမ်ထောင်ဖွံ့ဖြိုးစေသည်ဟု ဆိုသည်။ ဖာလ္ဂုဏ သုကလ စတုရ္ဒသီ (တရယောဒသီနှင့် ဆက်စပ်၍ ရှိဝရာထရီ အစီအစဉ်) တွင် ညလုံးနိုးကြပ်ခြင်း၊ ဘိလ္ဝရေ ပူဇော်ခြင်း၊ အနံ့သာ၊ ပန်း၊ မီးအလင်းနှင့် ဘြာဟ္မဏ ၇ ယောက်ကို ကျွေးမွေးခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ကာ အကျိုးကို ယဇ္ဉကြီးများနှင့် တူညီဟု ချီးမြှောက်ထားသည်။
Adhyaya 68
अखण्डेश्वरमहिमवर्णनम् | The Glory of Akhaṇḍeśvara and Akhaṇḍa-saras
သနတ်ကုမာရသည် ဗျာသအား အဝန္တီခ္ရှေတ်ရရှိ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးဖွယ် တီရ္ထများ၏ အစဉ်အဆက်ကို သင်ကြားသည်။ အခန်းအစတွင် က္ရှိပရာမြစ်အနီးရှိ ဒေဝပရယာဂကို အလွန်သန့်စင်စေသော တီရ္ထဟု ဖော်ပြပြီး၊ စောမတီရ္ထနှင့် ဆက်စပ်ကာ ထိုနေရာတွင် ရေချိုးခြင်းသည် ဆန္ဒပြည့်စေသော မာဓဝဒေဝကို ဖူးမြင်ခြင်းနှင့် တူညီသကဲ့သို့ ဆိုသည်။ ထို့နောက် အာနန္ဒ-ဘဲရဝကို မိတ်ဆက်ကာ ဒർശနတစ်ခါတည်းဖြင့် အပြစ်ပျောက်ကင်း၍ ဒဏ်ခတ်ခံရမည်ကို ကြောက်ရွံ့မှုလည်း ပျောက်စေသည်ဟု ဆိုကာ သီလကာကွယ်ရာနေရာအဖြစ် တင်ပြသည်။ ထို့ပြင် ဂျေဋ္ဌလ၊ သုက္ကပက္ခ၊ တိထိ ၁၀၊ ဗုဒ္ဓ/ဟသ္တာ၊ ဗျတီပာတ စသည့် မင်္ဂလာညီညွတ်မှုရှိသည့်နေ့တွင် ရေချိုးလျှင် တီရ္ထဖလ အပြည့်အစုံရကြောင်း သတ်မှတ်သည်။ ထို့နောက် သင်ခန်းစာပုံပြင်အဖြစ် သီလတည်ကြည်သော ဓမ္မာရှာမသည် ဝရတပျက်ကွက်မည်ကို စိုးရိမ်ကာ နာရဒကို မေးမြန်းသည်။ နာရဒက ဂေါတမီ/ဂေါဒာဝရီကမ်းနားတွင် သေဆုံးသွားသော အပြစ်ကျူးလွန်သည့် ဘြာဟ္မဏ ဘြဟ္မဒတ္တ၏ အမှုကို ပြောပြပြီး၊ စിംဟသ္ထကာလတွင် တီရ္ထအများအပြား၏ “လေထိတွေ့မှု” ကို မတော်တဆ ခံစားရသဖြင့် ယမမင်း၏ တရားရုံးက လွှတ်ပေးခဲ့ကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ဤသဘောတရားက သန့်မြတ်သော မြေဩဇာသည် ကမ္မအကျိုးဆက်ကို လျော့ပါးစေနိုင်သော်လည်း ထိုကဲ့သို့သော အမှုနှင့် ဆက်နွယ်ခြင်းက ဝရတပျက်ကွက်စိုးရိမ်မှုကိုလည်း ဖြစ်စေနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ နာရဒက မဟာကာလဝနရှိ ကိုဋီတီရ္ထသို့ သွားရန်နှင့် ထို၏ မြောက်ဘက်ရှိ အခဏ္ဍေရှ္ဝရအနီး အခဏ္ဍ-ဆရသို့ သွားရန် ညွှန်ကြားပြီး၊ ဒർശနတစ်ခါတည်းဖြင့် ယဇ္ဉဖလနှင့် တူကြောင်း ဆိုသည်။ ဓမ္မာရှာမသည် အခဏ္ဍ-ဆရတွင် ရေချိုးကာ မဟေရှ္ဝရကို ဖူးမြင်ပြီး ချက်ချင်းပင် ကုသိုလ်လောကများသို့ ရောက်ရှိကာ အခဏ္ဍေရှ္ဝရကို အထွတ်အမြတ် တီရ္ထဟု ဖလပူဇာဖြင့် ချီးမွမ်းကာ အခန်းကို ပိတ်သိမ်းသည်။
Adhyaya 69
कर्कराजतीर्थमाहात्म्य एवं चातुर्मास्यस्नानविधिः (Karkarāja Tīrtha Māhātmya and Cāturmāsya Bathing Discipline)
အဓ್ಯಾಯ ၆၉ တွင် Śiprā မြစ်ကမ်းပေါ်ရှိ အထူးမြတ်သော တီရ္ထ Karkarāja ၏ မဟာတ్మကို အာဏာပိုင်သဘောရှိသော သာသနာရေးဆွေးနွေးချက်အဖြစ် ဖော်ပြသည်။ Sanatkumāra က မာရ္ကဏ္ဍေယ၏ မေးခွန်းကို ဖြေကြားရာတွင် ဘြဟ္မာက ယခင်က ချီးမွမ်းခဲ့ကြောင်း ပြော၍ သင်ကြားပို့ဆောင်မှု၏ အစဉ်အလာနှင့် တရားဝင်မှုကို တည်ဆောက်ပေးသည်။ ထို့နောက် တီရ္ထ၏ ကယ်တင်နိုင်စွမ်းကို ကာလအကန့်အသတ်များ—အထူးသဖြင့် Hari “အိပ်နေသည်” ဟု ဆိုသော Cāturmāsya နှင့် Dakṣiṇāyana—နှင့် ချိတ်ဆက်ဖော်ပြသည်။ ဤကာလများအတွင်း သေဆုံးခြင်းသည် သေပြီးနောက် လမ်းကြောင်းခက်ခဲနိုင်ကြောင်း ဆိုပြီး Karkarāja ကို ကုထုံးတစ်ရပ်အဖြစ် တင်ပြသည်။ ဘြဟ္မာ၏ ညွှန်ကြားချက်အရ Cāturmāsya အတွင်း ရိုးရာရေချိုး (snāna)၊ ဗိဿနုကို သတိရခြင်း၊ စည်းကမ်းတကျ vrata လိုက်နာခြင်းတို့သည် အဆုံးအဖြတ်ပေးသော အချက်များဖြစ်သည်။ ထိုသန့်စင်မှုမရှိဘဲ ပြုလုပ်သော လုပ်ရပ်များကို အကျိုးမရှိဟု ဆိုသည်။ ညဘက်ရေချိုးခြင်းကို ရှောင်ရန်၊ အချို့အခြေအနေများတွင် ရေနွေးချိုးခြင်းကို ရှောင်ရန် စသည့် ကန့်သတ်ချက်များကိုလည်း ဖော်ပြပြီး ကိုယ်ခန္ဓာမတတ်နိုင်လျှင် bhasma-snāna သို့မဟုတ် mantra-snāna ကဲ့သို့ အစားထိုးနည်းလမ်းများကို ခွင့်ပြုသည်။ Karkarāja ရေတွင် တီရ္ထများစွာ၏ ကုသိုလ်အကျိုး တည်ရှိကြောင်းလည်း ဆိုပြီး နိဂုံးတွင် ဤအကြောင်းကို နားထောင်ခြင်း သို့မဟုတ် ရွတ်ဆိုခြင်းက Cāturmāsya ပျက်ကွက်မှုကြောင့် ဖြစ်လာသည်ဟု ဆိုသော दोष များကို ကာကွယ်ပေးကြောင်း phalaśruti ဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။
Adhyaya 70
तीर्थ-देवयात्रा-प्रशंसा तथा महाकालवन-देवतासूची (Tīrtha and Devayātrā Protocol; Deity Catalog of Mahākālavana)
အဓ್ಯಾಯ ၇၀ တွင် စနတ်ကူမာရက မေရုတောင်အနီးရှိ သန့်ရှင်းသောနေရာများကို ဖော်ပြသည်။ ဆုတောင်းပြည့်စုံစေသော ရမ်ယစာရသ (Ramyasaras) ရေကန်နှင့် ဘိန္ဒု-စာရ (Bindu-sara) တီရ္ထကို အထူးပြောကြားပြီး၊ ရေချိုးပူဇော်ခြင်းနှင့် ဒါနပြုခြင်းတို့ဖြင့် လိုရာရည်မှန်းချက်များ ပြည့်စုံနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ဘာဒြပဒ လအတွင်း အထူးကောင်းမြတ်သော အကျင့်အထိမ်းအမှတ်များ၊ ဂဏာဓိပ (ဂဏေရှ) နှင့် ဆက်နွယ်သည့် စတုရ္ထီနေ့ကို ညွှန်ပြကာ မနဟ်-ကာမေရှ္ဝရ (Manah-kāmeśvara) တွင် ဒർശနနှင့် စ္နာနပြုလျှင် စိတ်ရည်ရွယ်ချက် ပြည့်စုံကြောင်း ချီးမွမ်းသည်။ ထို့နောက် ဗျာသက အဝန္တီ၏ တီရ္ထများနှင့် ဘုရားကျောင်းများကို စနစ်တကျ ရှင်းပြရန် မေးမြန်းရာ စနတ်ကူမာရက အရေအတွက်မကုန်နိုင်ကြောင်းကို ကမ္ဘာဗေဒဆိုင်ရာ ဥပမာများဖြင့် ဖော်ပြကာ သန့်ရှင်းရာနေရာများ၏ ထူထပ်မှုကို အလေးပေးသည်။ ထို့အပြင် “ဒေဝယာထရာ” ကို စည်းကမ်းတကျ ဘုရားဖူးလမ်းညွှန်အဖြစ် ထည့်သွင်းကာ သန့်ရှင်းမှုထိန်းသိမ်းခြင်း၊ မနက်ပိုင်း ပြင်ဆင်ခြင်း၊ ဗိဿနုကို သတိရခြင်း၊ ရုဒြ-စာရသ (Rudra-saras) ကဲ့သို့သော နေရာတွင် ရေချိုးခြင်းနှင့် သက်ဆိုင်ရာ တီရ္ထတွင် ဒေဝတားအလိုက် အဘိသေကနှင့် ပူဇော်မှု ပြုလုပ်ရန် ဆိုသည်။ အဓ್ಯಾಯအတွင်း အုမာ–မဟေရှ္ဝရ ဆွေးနွေးခန်းကို ထည့်သွင်းကာ မဟာကာလဝန၏ သန့်ရှင်းသော ပတ်ဝန်းကျင်ကို စာရင်းပြုသည်—အဓိက မြစ်များ၊ ဝိနာယကများ၊ ဘဲရဝများ၊ ရုဒြများ၊ အာဒိတျများ စသည့် ဒေဝတားအုပ်စုများ၊ လိင်္ဂများ၏ ရှည်လျားသော စာရင်း၊ အရပ်လေးမျက်နှာရှိ တံခါးစောင့် လိင်္ဂလေးပါးနှင့် နဝဂြဟ တီရ္ထများ၏ ကာကွယ်ရေးပူဇော်အသုံးကို ဖော်ပြသည်။ ဖလရှရုတိအရ ဒေဝယာထရာသည် ဂြဟဒုက္ခအပါအဝင် အခက်အခဲများကို လျော့ပါးစေပြီး၊ ဥစ္စာ၊ သားသမီး၊ ပညာ၊ အောင်မြင်မှုတို့ကို ပေးကာ နောက်ဆုံးတွင် ရှိဝ၏ လောကနှင့် ကိုက်ညီသော မင်္ဂလာဆက်လက်မှုသို့ ဦးတည်စေသည်။
Adhyaya 71
महाकालवने तीर्थप्रशंसा (Praise and Enumeration of Tīrthas in Mahākālavana)
အခန်း ၇၁ သည် စကားဝိုင်းအဆင့်ဆင့်ဖြင့် ဆက်လက်ပို့ဆောင်ထားသည်။ ဗျာသသည် အဝန္တီ၏ မဟာကာလဝန၌ ရှိသော တီရ္ထများ၏ အရေအတွက်နှင့် သဘောသဘာဝကို စနတ်ကုမာရထံ ထပ်မံမေးမြန်းသည်။ စနတ်ကုမာရက ဤကထာကို အပြစ်ပျက်စီးစေသော ပုဏ္ဏကထာဟု မိတ်ဆက်ကာ နာရဒ၏ မေးခွန်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဥမာ–မဟေရှဝရ စကားဝိုင်းမှ ဆင်းသက်လာကြောင်း ဆိုသည်။ နာရဒက မဟာဒေဝအား မင်္ဂလာရှိသော မဟာကာလဝန၌ ရှိနေသော တီရ္ထများကို ဖော်ပြရန် တောင်းဆိုသည်။ မဟာဒေဝက မြေပြင်ပေါ်တွင် နာမည်ကြီးသော တီရ္ထများ—ပုရှ္ကရနှင့် ဆက်နွယ်သည့် တီရ္ထများအပါအဝင်—အားလုံးသည် ဤအထူးမြတ်သော မဟာကာလဝန၌လည်း ရှိကြောင်း၊ တီရ္ထနှင့် လိင်္ဂများသည် “အဆင်္ခ္ယာတ” ဟု ဆိုရလောက်အောင် မရေတွက်နိုင်ကြောင်း ပြောသည်။ Paiśācamocana ဟု ခေါ်သော တီရ္ထတွင် ရာသီဥတုအလှည့်အပြောင်းတို့ကို ပုံရိပ်ဆန်ဆန် ဖော်ပြထားသည်။ တိတိကျကျ ရေတွက်မရနိုင်ကြောင်း ဝန်ခံသော်လည်း မဟာဒေဝက လက်တွေ့အသုံးချရန် အဓိကစာရင်းတစ်ရပ်ကို ပေးကာ တီရ္ထများ၏ ထင်ရှားမှုကို တစ်နှစ်၏ နေ့ရက်အရေအတွက်နှင့် တူညီသကဲ့သို့ ဆိုသည်။ ထို့နောက် ပူဇော်ကာလနှင့် ပုဏ္ဏအကျိုးကို ရှင်းလင်းပြီး တစ်နှစ်ပြည့် ယာထရာစက်ဝန်းသည် “အဝန္တီ-ယာထရိကာ” ဟု ခေါ်သော ယာထရာပြီးစီးမှု ဖြစ်ကြောင်း၊ မှန်ကန်စွာ ပြုလုပ်သော ယာထရာသည် အလွန်မြင့်မားသော သာသနာရေးအကျိုးကို ပေးကြောင်း ဖော်ပြသည်။ အထူးသဖြင့် ဝိုင်သာခ လတွင် အဝန္တီ၌ ငါးရက်နေခြင်းသည် ကာရှီ၌ ရေရှည်နေထိုင်ခြင်းနှင့် တူညီသော အကျိုးကို ပေးသည်ဟု ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဖလရှရုတိအဖြစ် စိတ်နှလုံးသဒ္ဓါဖြင့် ဖတ်ကြားခြင်း သို့မဟုတ် နားထောင်ခြင်းသည် ရှိဝဘက္တိကို တိုးစေပြီး ပုဏ္ဏနှင့် ဂုဏ်သတင်းကို မြှင့်တင်ကာ မိမိမျိုးရိုးကို ရှိဝ၏ အခြေအနေသို့ မြှောက်တင်သည်ဟု ကြေညာသည်။
FAQs about Avanti Kshetra Mahatmya
It foregrounds Avantī as a Mahākāla-centered kṣetra whose sanctity is described as exceptionally potent, including claims of enduring efficacy and rare accessibility even for celestial beings.
The section repeatedly associates the kṣetra with purification from major transgressions, the granting of bhukti and mukti, and the idea that residence, worship, and contact with the sacred landscape yield heightened merit.
Core legends include the naming and classification of Mahākālavanam (as kṣetra, pīṭha, ūṣara, and śmaśāna), and transmission narratives where sages (notably Sanatkumāra) explain the site’s theological status to authoritative listeners.