Adhyaya 24
Vidyesvara SamhitaAdhyaya 24116 Verses

भस्म-प्रकार-त्रिपुण्ड्र-धारण-विधिः (Types of Bhasma and the Method of Wearing Tripuṇḍra)

အဓ್ಯಾಯ ၂၄ တွင် စူတက ဘသ္မ (သန့်ရှင်းသော ပြာ) ကို ရှိုင်ဝ အခမ်းအနားဆိုင်ရာ သင်္ကေတနှင့် ကယ်တင်ခြင်းရည်ရွယ်ချက်ရှိသော အရာအဖြစ် သတ်မှတ်၍ နည်းပြလမ်းညွှန်ပုံစံဖြင့် ရှင်းလင်းသည်။ အစတွင် ဘသ္မကို မဟာဘသ္မ နှင့် အနည်းငယ်ဘသ္မ ဟူ၍ ခွဲကာ၊ ထို့နောက် ရှရောတ၊ စမာရတ၊ လောကိက ဟူ၍ ထပ်မံခွဲခြားသည်။ အသုံးပြုခွင့်နှင့် အသုံးပြုပုံမှာ ကွာခြားပြီး ရှရောတ/စမာရတ ဘသ္မသည် ဒွိဇာတို့အတွက် မန္တရဖြင့် ထိန်းညှိထားသော ဓာရဏဖြစ်ကာ၊ လောကိက ဘသ္မသည် အခြားသူများလည်း မန္တရမပါဘဲ သုံးနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ အဂ္နేయ ဘသ္မအတွက် အကောင်းဆုံးအရင်းအမြစ်ကို နွားချေးမီးရှို့၍ ရသောပြာဟု ဖော်ပြပြီး၊ အဂ္နိဟောတရ သို့မဟုတ် ယဇ္ဉာများမှ ထွက်သောပြာကို တြိပုဏ္ဍရ လိမ်းရန် လက်ခံနိုင်ကြောင်း ပြောသည်။ ထို့နောက် ‘အဂ္နိရ…’ ဖြင့် စသော ဇာဘလာ ဥပနိရှဒ် မန္တရများ၏ အာဏာကို အခြေခံကာ ပြာ (နှင့် ရေ) ဖြင့် ခုနစ်ကြိမ် လိမ်း/ဆေးသကဲ့သို့ (သပ္တဘိ-ဓူလန) ပြုလုပ်ရန် ညွှန်ကြားပြီး၊ မောက္ခကို ရည်မှန်းသူသည် မတော်တဆဖြစ်စေ တြိပုဏ္ဍရကို မစွန့်ပစ်ရဟု တင်းကျပ်စွာ အမိန့်ပေးသည်။

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच । द्विविधं भस्म संप्रोक्तं सर्वमंगलदं परम् । तत्प्रकारमहं वक्ष्ये सावधानतया शृणु

သုတက ပြောသည်။ «ဘဟ္စမ (သန့်ရှင်းသော ပြာ) သည် အမျိုးနှစ်မျိုးရှိကြောင်း အထွတ်အမြတ် မင်္ဂလာပေး၍ ကောင်းကျိုးအလုံးစုံကို ပေးတတ်သည်ဟု ဆိုထားသည်။ ယခု ငါသည် ၎င်း၏ မှန်ကန်သော နည်းလမ်းကို ရှင်းပြမည်—သတိထား၍ နားထောင်လော့»။

Verse 2

एकं ज्ञेयं महाभस्म द्वितीयं स्वल्पसंज्ञकम् । महाभस्म इति प्रोक्तं भस्म नानाविधं परम्

သန့်ရှင်းသော ဘဟ္စမသည် အမျိုးနှစ်မျိုးရှိကြောင်း သိမှတ်လော့။ တစ်မျိုးကို မဟာဘဟ္စမ ဟု သိရမည်၊ ဒုတိယကို အနည်းဘဟ္စမ ဟု ခေါ်သည်။ «မဟာဘဟ္စမ» ဟု ကြေညာထားသော ပြာသည် အထွတ်အမြတ် ဘဟ္စမဖြစ်၍ ပုံစံနှင့် အသုံးပြုနည်း မျိုးစုံရှိသည်ဟု ဆိုထားသည်။

Verse 3

तद्भस्म त्रिविधं प्रोक्तं श्रोतं स्मार्तं च लौकिकम् । भस्मैव स्वल्पसंज्ञं हि बहुधा परिकीर्तितम्

ထိုသန့်ရှင်းသော ဘဟ္စမကို အမျိုးသုံးမျိုးဟု ကြေညာထားသည်—ရှရောတ (ဝေဒအခမ်းအနားအတိုင်း)၊ စမာရတ (စမృతိအတိုင်း) နှင့် လောကိက (လောကသုံး) ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ အမှန်တကယ် ပြာဟူသည်—«ဘဟ္စမ» ဟု အတိုကောက်ခေါ်သောအရာ—၎င်း၏ အရင်းအမြစ်နှင့် ပူဇော်နည်းအလိုက် မျိုးစုံစွာ ဖော်ပြထားသည်။

Verse 4

श्रौतं भस्म तथा स्मार्तं द्विजानामेव कीर्तितम् । अन्येषामपि सर्वेषामपरं भस्म लौकिकम्

ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) များအတွက် သန့်ရှင်းသော ပြာနှစ်မျိုးကို သင်ကြားထားသည်—ရှရောတ ဘဟ္စမနှင့် စမာရတ ဘဟ္စမ ဖြစ်သည်။ အခြားသူအားလုံးအတွက်လည်း ထပ်မံသော ပြာတစ်မျိုးရှိပြီး ၎င်းကို လောကိက (သာမန်) ပြာဟု ခေါ်သည်။

Verse 5

धारणं मंत्रतः प्रोक्तं द्विजानां मुनिपुंगवैः । केवलं धारणं ज्ञेयमन्येषां मंत्रवर्जितम्

အထွတ်အမြတ် မုနိပုင်္ဂဝတို့က သင်ကြားကြသည်မှာ၊ ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) တို့အတွက် ရှိုင်ဝ သင်္ကေတကို မန္တရနှင့်အတူ ဆောင်ယူဝတ်ဆင်ရမည်။ အခြားသူတို့အတွက်မူ မန္တရမပါဘဲ ဝတ်ဆင်ခြင်းသာဟု သိရမည်။

Verse 6

आग्नेयमुच्यते भस्म दग्धगोमयसंभवम् । तदापि द्र व्यमित्युक्तं त्रिपुंड्रस्य महामुने

အို မဟာမုနိ၊ မီးဖြင့် လောင်ကျွမ်းထားသော နွားချေးမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ပြာကို «အာဂ္နေယ» (မီးမွေး) ဟု ခေါ်သည်။ ထိုပြာသည်လည်း တြိပုဏ္ဍြ (Tripuṇḍra) သုံးကြောင်းပြာတင်ရန် သင့်လျော်သော သန့်ရှင်းသည့် ဒြဗျ (ပစ္စည်း) ဟု ဆိုထားသည်။

Verse 7

अग्निहोत्रोत्थितं भस्मसंग्राह्यं वा मनीषिभिः । अन्ययज्ञोत्थितं वापि त्रिपुण्ड्रस्य च धारणे

တြိပုဏ္ဍြ (Tripuṇḍra) ကို ဆောင်ရန်အတွက် ပညာရှိတို့သည် အဂ္နိဟောတရ (Agnihotra) မှ ထွက်ပေါ်သော သန့်ရှင်းပြာကို စုဆောင်းသင့်သည်။ သို့မဟုတ် အခြား ယဇ్ఞများမှ ထွက်ပေါ်သော ပြာကိုလည်း တြိပုဏ္ဍြ ဆောင်ရာတွင် အသုံးပြုနိုင်သည်။

Verse 8

अग्निरित्यादिभिर्मंत्रैर्जाबालोपनिषद्गतेः । सप्तभिधूलनं कार्यं भस्मना सजलेन च

«အဂ္နိ…» ဟူ၍အစပြုသော မန္တရများကို ဇာဗာလာ ဥပနိရှဒ်၌ သင်ကြားထားသကဲ့သို့ လိုက်နာ၍ ရေဖြင့်ရောထားသော သန့်ရှင်းသော ဘသ္မ (ပြာ) ဖြင့် ခုနစ်ကြိမ် ပက်နှံ့သန့်စင်ခြင်းကို ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 9

वर्णानामाश्रमाणां च मंत्रतो मंत्रतोपि च । त्रिपुंड्रोद्धूलनं प्रोक्तजाबालैरादरेण च

ဝဏ္ဏအားလုံးနှင့် အာရှရမအားလုံးအတွက် မန္တရဖြင့်—အမှန်တကယ် မန္တရကိုကျော်လွန်သည့် အဓိပ္ပါယ်ဖြင့်ပင်—ဘသ္မဖြင့် တြိပုဏ္ဍရ (Tripuṇḍra) လိမ်းခြယ်ခြင်းကို ဇာဗာလာ ပရம்பရာက လေးစားစွာ သင်ကြားထားသည်။

Verse 10

भस्मनोद्धूलनं चैव यथा तिर्यक्त्रिपुंड्रकम् । प्रमादादपि मोक्षार्थी न त्यजेदिति विश्रुतिः

သန့်ရှင်းသော သာသနာတော်ထုံးတမ်း၌ ထင်ရှားစွာဆိုထားသည်မှာ မောက္ခကိုလိုလားသောသူသည် ဘသ္မလိမ်းခြယ်ခြင်းနှင့် အလျားလိုက် တြိပုဏ္ဍရ အမှတ်ကို ဝတ်ဆင်ခြင်းကို မတော်တဆဖြစ်သော်လည်း မစွန့်ပစ်သင့်ကြောင်း၊ အကြောင်းမူကား ဤသည်တို့သည် ရှိုင်ဝ ပူဇာ၏ သတ်မှတ်ထားသော စည်းကမ်းများဖြစ်သည်။

Verse 11

शिवेन विष्णुना चैव तथा तिर्यक्त्रिपुंड्रकम् । उमादेवी च लक्ष्मींश्च वाचान्याभिश्च नित्यशः

အမြဲတမ်း အလျားလိုက် တြိပုဏ္ဍရ (သန့်ရှင်းသော ပြာသုံးကြောင်း) ကို ဆွဲဆောင်ထားရမည်၊ ထို့ပြင် သီဝနှင့် ဗိဿနု၏ နာမတော်များကို ရွတ်ဆိုရမည်။ ထို့အတူ ဒေဝီ ဥမာနှင့် လက္ရှ္မီတို့ကိုလည်း သတိရကာ အခြား သန့်ရှင်းသော မန္တရအော်ဟစ်ချက်များကို နိစ္စတမ်း ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 12

ब्राह्मणैः क्षत्रियैर्वैश्यैः शूद्रै रपि च संस्करैः । अपभ्रंशैर्धृतं भस्मत्रिपुंड्रोद्धूलनात्मना

ဤအကျင့်ဝတ်ကို ဗြာဟ္မဏ၊ ခ္ෂတ္တရိယ၊ ဝိုင်ရှျ၊ ရှူဒြ တို့အားလုံးက ထိန်းသိမ်းကျင့်သုံးကြသကဲ့သို့၊ လူမှုအဆင့်အတန်း ရောနှောသူများလည်း ကျင့်သုံးကြသည်။ ထို့ပြင် ‘အပဘရံရှ’ ဟု သတ်မှတ်ခံရသူများတောင် သန့်ရှင်းသော ပြာကို လိမ်းကာ တြိပုဏ္ဍရ (အလျားလိုက် သုံးကြောင်း) ကို ဆောင်ထားခြင်းဖြင့် ကိုယ်တိုင်အကျင့်အဖြစ် ထောက်ထားကြသည်။

Verse 13

उद्धूलनं त्रिपुंड्रं च श्रद्धया नाचरंति ये । तेषां नास्ति समाचारो वर्णाश्रमसमन्वितः

ယုံကြည်မှုဖြင့် သန့်ရှင်းသော ပြာလိမ်းခြင်း (ဥဒ္ဓူလန) နှင့် တြိပုဏ္ဍြ (ပြာလိုင်းသုံးကြောင်း) ကို မကျင့်သုံးသူတို့အတွက် ဝဏ္ဏ–အာရှရမ စည်းကမ်းနှင့် ကိုက်ညီသော မှန်ကန်သည့် အကျင့်စည်းကမ်း မရှိပါ။

Verse 14

उद्धूलनं त्रिपुंड्रं च श्रद्धया नाचरंति ये । तेषां नास्ति विनिर्मुक्तिस्संसाराज्जन्मकोटिभिः

ယုံကြည်မှုဖြင့် သန့်ရှင်းသော ပြာလိမ်းခြင်း (ဥဒ္ဓူလန) နှင့် တြိပုဏ္ဍြ အမှတ်အသားကို မကျင့်သုံးသူတို့အတွက် သံသရာမှ အပြည့်အဝ လွတ်မြောက်ခြင်း မရှိပါ၊ မွေးဖွားမှု သန်းပေါင်းများစွာဖြတ်သန်းသော်လည်း။

Verse 15

उद्धूलनं त्रिपुंड्रं च श्रद्धया नाचरन्ति ये । तेषां नास्ति शिवज्ञानं कल्पकोटिशतैरपि

ယုံကြည်မှုဖြင့် သန့်ရှင်းသော ပြာလိမ်းခြင်း (ဥဒ္ဓူလန) နှင့် တြိပုဏ္ဍြ (ပြာလိုင်းသုံးကြောင်း) ကို မကျင့်သုံးသူတို့အတွက် ရာနှင့်ချီသော ကလ္ပကုဋိများတိုင်အောင်ပင် ရှိဝ၏ အမှန်တရားသိမြင်မှု မပေါ်ပေါက်ပါ။

Verse 16

उद्धूलनं त्रिपुंड्रं च श्रद्धया नाचरन्ति ये । ते महापातकैर्युक्ता इति शास्त्रीयनिर्णयः

သဒ္ဓါဖြင့် သန့်ရှင်းသော ပြာလိမ်းခြင်း (uddhūlana) နှင့် တြိပုဏ္ဍြ (Tripuṇḍra) ဝတ်ဆင်ခြင်းကို မကျင့်သုံးသူတို့သည်၊ သာသနာကျမ်း၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ မဟာပာတက (အကြီးမားဆုံး အပြစ်) များနှင့် ဆက်စပ်နေကြသည်။

Verse 17

उद्धूलनं त्रिपुंड्रं च श्रद्धया नाचरन्ति ये । तेषामाचरितं सर्वं विपरीतफलाय हि

သဒ္ဓါဖြင့် သန့်ရှင်းသော ပြာလိမ်းခြင်း (bhasma-uddhūlana) နှင့် တြိပုဏ္ဍြ (Tripuṇḍra) ဝတ်ဆင်ခြင်းကို မကျင့်သုံးသူတို့အတွက်၊ သူတို့ပြုသမျှ အရာအားလုံးသည် ပြောင်းပြန်သော အကျိုးဖြစ်လာ၍ ရည်ရွယ်သည့် ဓမ္မဖလနှင့် ဆန့်ကျင်သော ရလဒ်ကိုသာ ပေးလိမ့်မည်။

Verse 18

महापातकयुक्तानां जंतूनां शर्वविद्विषाम् । त्रिपुंड्रोद्धूलनद्वेषो जायते सुदृढं मुने

အို မုနိ၊ မဟာအပြစ်ကြီးများကြောင့် မညစ်မကင်းဖြစ်ပြီး ရှာဝ (သီဝ) ကို မုန်းတီးသူ သတ္တဝါတို့တွင် တြိပုဏ္ဍရ လိမ်းခြင်းနှင့် သန့်ရှင်းသော ဘသ္မ (ပြာ) ကို ကိုယ်ပေါ်လိမ်းခြင်းအပေါ် အမြစ်ခိုင်သော မနှစ်သက်မှု ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Verse 19

शिवाग्निकार्यं यः कृत्वा कुर्यात्त्रियायुषात्मवित् । मुच्यते सर्वपापैस्तु स्पृष्टेन भस्मना नरः

သီဝ၏ သန့်ရှင်းသော မီးပူဇော်ပွဲကို ပြုလုပ်ပြီးနောက်၊ အသက်ပေးသော အာနိသင်ကို နားလည်သိမြင်ကာ ဘသ္မ (သန့်ရှင်းသောပြာ) ကို လိမ်းသူသည် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်မြောက်၏။ ထိုဘသ္မကို ထိတွေ့ခြင်းသာဖြင့်ပင် သန့်စင်လာသည်။

Verse 20

सितेन भस्मना कुर्य्यात्त्रिसन्ध्यं यस्त्रिपुण्ड्रकम् । सर्वपापविनिर्मुक्तः शिवेन सह मोदते

နေ့၏ သုံးဆုံ (မနက်၊ မွန်းတည့်၊ ညနေ) တိုင်းတွင် ဖြူစင်သော ဘသ္မ (သန့်ရှင်းသောပြာ) ဖြင့် တြိပုဏ္ဍရ ကို လိမ်းသူသည် အပြစ်အားလုံးမှ ကင်းလွတ်ကာ သီဝနှင့်အတူ ပျော်မြူးလေသည်။

Verse 21

सितेन भस्मना कुर्याल्लाटे तु त्रिपुण्ड्रकम् । यो सावनादिभूतान्हि लोकानाप्तो मृतो भवेत्

ဖြူစင်သော ဘဟ္စမ (သန့်ရှင်းသော ပြာ) ဖြင့် နဖူးပေါ်တွင် တြိပုဏ္ဍရကို လိမ်းရမည်။ စာဝနာ စသည့် လောကများကို မရောက်မီ မရရှိသူအတွက် အသက်ရှင်ခြင်းသည် သေခြင်းနှင့်တူ၏။

Verse 22

अकृत्वा भस्मना स्नानं न जपेद्वै षडक्षरम् । त्रिपुंड्रं च रचित्वा तु विधिना भस्मना जपेत्

ဘဟ္စမဖြင့် အရင်မချိုးမလိမ်းဘဲ ခြောက်အက္ခရာ မန္တရကို မရွတ်ဆိုရ။ သို့သော် နည်းလမ်းအတိုင်း ဘဟ္စမဖြင့် တြိပုဏ္ဍရကို ပြုလုပ်ပြီးနောက်မှသာ ဇပကို ပြုရမည်။

Verse 23

अदयो वाधमो वापि सर्वपापान्वितोपि वा । उषःपापान्वितो वापि मूर्खो वा पतितोपि वा

ကရုဏာမရှိသူဖြစ်စေ၊ အကျင့်အနိမ့်ဖြစ်စေ၊ အပြစ်အမျိုးမျိုးဖြင့် ပြည့်နှက်သူဖြစ်စေ၊ ကြီးမားသော အပြစ်တွင် နစ်မြုပ်သူဖြစ်စေ၊ မသိနားမလည်သူဖြစ်စေ၊ ကျဆုံးသူဖြစ်စေ—ဘက္တိဖြင့် သီဝဘုရားထံ ချဉ်းကပ်ရန် ထိုသူလည်း သင့်တော်လာ၏။

Verse 24

यस्मिन्देशेव सेन्नित्यं भूतिशासनसंयुतः । सर्वतीर्थैश्च क्रतुभिः सांनिध्यं क्रियते सदा

ဘဟ္စမ၏ အမိန့်တော်နှင့် ပေါင်းစည်းနေသော ထိုဘုရားရှင်သည် မည်သည့်ဒေသ၌ နေ့စဉ်တည်ရှိနေသနည်း၊ ထိုနေရာ၌ပင် သန့်ရှင်းသော တီရ္ထများနှင့် ယဇ္ဉကရတုများ အားလုံး စုဝေးသကဲ့သို့ ဘုရားသန့်ရှင်းသော နီးကပ်တည်ရှိမှုသည် အမြဲတမ်း တည်ထောင်လျက်ရှိ၏။

Verse 25

त्रिपुंड्रसहितो जीवः पूज्यः सर्वैः सुरासुरैः । पापान्वितोपि शुद्धात्मा किं पुनः श्रद्धया युतः

သုံးကြောင်းပြာအမှတ် (တိပုဏ္ဍရ) ကို ဆောင်ထားသော သတ္တဝါသည် ဒေဝနှင့် အသူရတို့အပါအဝင် အားလုံးက ဂုဏ်ပြုရမည့်သူ ဖြစ်၏။ အပြစ်အနာအဆာရှိသော်လည်း အတွင်းသဘောမှာ သန့်ရှင်းသူဟု မှတ်ယူကြ၏။ ယုံကြည်သဒ္ဓာနှင့် ဘက္တိဖြင့် ဆောင်ထားလျှင် ပို၍ မဆိုနိုင်လောက်အောင် သန့်ရှင်းမည်မဟုတ်လော။

Verse 26

यस्मिन्देशे शिवज्ञानी भूतिशासनसंयुतः । गतो यदृच्छयाद्यापि तस्मिस्तीर्थाः समागताः

ယနေ့တိုင်အောင်၊ သီဝကို သိမြင်သူ—ဘုတိ (ဘသ္မ) နှင့် ရုဒ္ရాక్షကို ဆင်ယင်ထားသူ—သည် မတော်တဆ သွားရောက်မိသော မည်သည့်ဒေသမဆို၊ ထိုနေရာ၌ပင် သန့်ရှင်းသော တီရ္ထများ အားလုံး စုဝေးလာကြသည်။

Verse 27

बहुनात्र किमुक्तेन धार्यं भस्म सदा बुधैः । लिंगार्चनं सदा कार्यं जप्यो मंत्रः षडक्षरः

ဤနေရာ၌ ထပ်မံပြောစရာ အဘယ်ရှိသနည်း။ ပညာရှိတို့သည် ဘသ္မ (ဘုတိ) ကို အမြဲဝတ်ဆင်ရမည်။ သီဝလင်္ဂကို အစဉ်အမြဲ ပူဇော်ရမည်၊ ခြောက်အက္ခရာ မန္တရကိုလည်း ဂျပ (japa) ဖြင့် ထပ်ခါတလဲလဲ ရွတ်ဆိုရမည်။

Verse 28

ब्रह्मणा विष्णुना वापि रुद्रे ण मुनिभिः सुरैः । भस्मधारणमाहात्म्यं न शक्यं परिभाषितुम्

ဗြဟ္မာ၊ ဗိෂ္ဏု၊ ရုဒ္ရ တို့သာမက မုနိများနှင့် ဒေဝတားများပင်လျှင်၊ သီဝ၏ တြိပုဏ္ဍြ (Tripuṇḍra) ဖြစ်သော ဘသ္မဝတ်ဆင်ခြင်း၏ မဟာတန်ခိုးကို အပြည့်အဝ ဖော်ပြ၍ မရနိုင်ကြ။

Verse 29

इति वर्णाश्रमाचारो लुप्तवर्णक्रियोपि च । पापात्सकृत्त्रिपुंड्रस्य धारणात्सोपि मुच्यते

ထို့ကြောင့်၊ ဝဏ္ဏ-အာရှ్రమ အကျင့်အကြံ ပျက်ယွင်းသွားသူနှင့် မိမိအဆင့်အတန်းအလိုက် သတ်မှတ်ထားသော ကရိယာများကို လျစ်လျူရှုသူပင်လျှင်၊ တစ်ကြိမ်သာ တြိပုဏ္ဍြ (သုံးကြောင်း ဘသ္မ) ကို ဝတ်ဆင်ခြင်းဖြင့် ပാപမှ လွတ်မြောက်နိုင်သည်။

Verse 30

ये भस्मधारिणं त्यक्त्वा कर्म कुर्वंति मानवाः । तेषां नास्ति विनिर्मोक्षः संसाराज्जन्मकोटिभिः

မြတ်သော ဘတ်စမ (သန့်ရှင်းသော ပြာ) ကို လိမ်းဆောင်ခြင်းကို စွန့်ပစ်ပြီး လောကီအလုပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်သော လူသားတို့အတွက် သံသရာမှ ပြည့်စုံသော လွတ်မြောက်မှု မရှိ၊ မွေးဖွားမှု ကုဋိများစွာဖြင့်ပင် မရနိုင်။

Verse 31

ते नाधीतं गुरोः सर्वं ते न सर्वमनुष्ठितम् । येन विप्रेण शिरसि त्रिपुंड्रं भस्मना कृतम्

ထိုဗြာဟ္မဏသည် မိမိ၏ ဂုရုထံမှ အရာအားလုံးကို အမှန်တကယ် မသင်ယူခဲ့သကဲ့သို့၊ စည်းကမ်းကျင့်ဝတ်အားလုံးကိုလည်း မပြည့်စုံစွာ မကျင့်သုံးခဲ့သေးပေ—အကယ်၍ သူသည် ခေါင်းပေါ်၌ သန့်ရှင်းသော ဘသ္မ (ပြာ) ဖြင့် တ్రိပုဏ္ဍရ (Tripuṇḍra) ကို ရေးဆွဲထားလျှင်။

Verse 32

ये भस्मधारिणं दृष्ट्वा नराः कुर्वंति ताडनम् । तेषां चंडालतो जन्म ब्रह्मन्नूह्यं विपश्चिता

အို ဗြဟ္မာရေ၊ ဘသ္မကို ဆောင်ထားသော ဘက္တ (သဒ္ဓါရှင်) ကို မြင်၍ ထိုးနှက်ရိုက်နှက်ကြသော လူတို့သည် ချန်ဍာလ အဖြစ်အနေဖြင့် မွေးဖွားကြရ၏။ ဤအရာသည် ပညာရှိတို့ နားလည်သင့်သော အမှန်တရားဖြစ်၏။

Verse 33

मानस्तोकेन मंत्रेण मंत्रितं भस्म धारयेत् । ब्राह्मणः क्षत्रियश्चैव प्रोक्तेष्वंगेषु भक्तिमान्

သဒ္ဓါရှိသော ဗြာဟ္မဏ သို့မဟုတ် က္ෂတ္တရိယ သည် «မာနစတိုက» မန္တရဖြင့် မန္တရပြု၍ သန့်စင်ကောင်းချီးပေးထားသော ဘသ္မ (သန့်ပြာ) ကို ဝတ်ဆင်ကာ သတ်မှတ်ထားသော ကိုယ်အင်္ဂါများပေါ်တွင် ရိုသေစွာ လိမ်းရမည်။

Verse 34

वैश्यस्त्रियं बकेनैव शूद्र ः पंचाक्षरेण तु । अन्यासां विधवास्त्रीणां विधिः प्रोक्तश्च शूद्र वत्

ဝိုင်ရှျယ မိန်းမသည် «ဗက» ဟုခေါ်သော မန္တရဖြင့် ဂျပ (japa) ပြုရမည်။ သို့ရာတွင် ရှုဒ္ဒရ သည် ပဉ္စာက္ရှရီ မန္တရဖြင့် ဂျပ ပြုရမည်။ အခြား မုဆိုးမ မိန်းမများအတွက်လည်း သတ်မှတ်ထားသော ကျင့်စဉ်သည် ရှုဒ္ဒရနှင့် တူညီကြောင်း ကြေညာထားသည်။

Verse 35

पंचब्रह्मादिमनुभिर्गृहस्थस्य विधीयते । त्रियंबकेन मनुना विधिर्वै ब्रह्मचारिणः

ဂೃಹಸ್ಥအတွက် ကျင့်ဝတ်စည်းကမ်းကို ပဉ္စဗြဟ္မ မန္တရများမှ စ၍ သတ်မှတ်ထားသည်။ သို့သော် ဗြဟ္မစာရိန် (သင်တန်းသား) အတွက်တော့ စည်းကမ်းသည် တြိယမ္ဗက မန္တရဖြင့် အမှန်တကယ် သတ်မှတ်ထားသည်။

Verse 36

अघोरेणाथ मनुना विपिनस्थविधिः स्मृतः । यतिस्तु प्रणवेनैव त्रिपुंड्रादीनि कारयेत्

ထို့နောက် တောတွင်းနေထိုင်သူအတွက် သတ်မှတ်ထားသော လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို အဃောရ မန္တရဖြင့် ပြုလုပ်ရသည်ဟု မှတ်သားထားသည်။ သို့ရာတွင် ယတိ (ဘုန်းတော်ကြီး/သံဃာ) သည် တ్రိပုဏ္ဍရ (Tripuṇḍra) နှင့် အခြား သန့်ရှင်းသော အမှတ်အသားများကို ပရဏဝ (Oṁ) တစ်ခုတည်းဖြင့်သာ လိမ်းတင်ရမည်။

Verse 37

अतिवर्णाश्रमी नित्यं शिवोहं भावनात्परात् । शिवयोगी च नियतमीशानेनापि धारयेत्

အမျိုးအစားနှင့် အာရှရမ် အဆင့်အတန်းအားလုံးကို ကျော်လွန်သူသည် “ငါသည် ရှိဝ (Śiva) ဖြစ်သည်” ဟူသော အမြင့်မြတ်ဆုံး သဘောတရားကို အမြဲတမ်း စိတ်တွင် တည်စေသင့်သည်။ ထို့ပြင် စည်းကမ်းတကျရှိသော ရှိဝယောဂီသည်လည်း ဣရှာန (Īśāna) အားဖြင့် ထိုသဘောပေါက်မှုကို တည်ငြိမ်စွာ ထိန်းသိမ်းထားရမည်။

Verse 38

न त्याज्यं सर्ववर्णैश्च भस्मधारणमुत्तमम् । अन्यैरपि यथाजीवैस्सदेति शिवशासनम्

အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဘသ္မ (သန့်ရှင်းသော ပြာ) ကို ကိုယ်ပေါ်တင်ဆောင်ခြင်းကို အမျိုးအစားအလွှာမရွေး မစွန့်ပစ်သင့်။ အခြားသူတို့လည်း မိမိဘဝအဆင့်အတန်းအလိုက် အမြဲလိုက်နာရမည်ဟု သီဝ၏ အမိန့်တော်က ဆို၏။

Verse 39

भस्मस्नानेन यावंतः कणाः स्वाण्गे प्रतिष्ठिताः । तावंति शिवलिंगानि तनौ धत्ते हि धारकः

ဘသ္မ (သန့်ရှင်းသော ပြာ) ဖြင့် ရေချိုးရာတွင် ကိုယ်ခန္ဓာပေါ်၌ တည်နေသော အမှုန်အမွှား မည်မျှရှိသနည်း၊ ထိုမျှလောက်သော သီဝလင်္ဂများကို ဝတ်ဆောင်သူသည် မိမိကိုယ်ပေါ်၌ အမှန်တကယ် ထမ်းဆောင်ထားသည်။

Verse 40

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रा श्चापि च संकराः । स्त्रियोथ विधवा बालाः प्राप्ताः पाखंडिकास्तथा

ဗြာဟ္မဏ၊ ခ္ရှတ္တရိယ၊ ဝိုင်ရှျ၊ ရှူဒ္ဒရ နှင့် အမျိုးအစားရောနှောသူတို့၊ ထို့ပြင် မိန်းမများ၊ မုဆိုးမများ၊ ကလေးများ၊ ပाखဏ္ဍိက (အယူမှားသူ၊ ဟန်ဆောင်သူ) များပါ အားလုံးသည် သခင်၏ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှုကြောင့် ဆွဲဆောင်ခံကာ ထိုနေရာသို့ ရောက်လာကြ၏။

Verse 41

ब्रह्मचारी गृही वन्यः संन्यासी वा व्रती तथा । नार्यो भस्म त्रिपुंड्रांका मुक्ता एव न संशयः

ဗြဟ္မစာရီ (သန့်ရှင်းသော ကျောင်းသား) ဖြစ်စေ၊ ဂృဟိ (အိမ်ထောင်ရှင်) ဖြစ်စေ၊ တောဝနျ (တောနေသူ) ဖြစ်စေ၊ သံန్యာသီ (လောကစွန့်) ဖြစ်စေ၊ ဝ్రတီ (ဝတ်ပြုသစ္စာခံ) ဖြစ်စေ—မိန်းမများပါဝင်၍—သန့်ရှင်းသော ဘသ္မဖြင့် တ్రိပုဏ္ဍ్ర (Tripuṇḍra) အမှတ်တံဆိပ်ကို ထင်ရှားစွာ ဆောင်သူတို့သည် မုက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ကို အမှန်တကယ် ရကြသည်၊ သံသယမရှိ။

Verse 42

ज्ञानाज्ञानधृतो वापि वह्निदाहसमो यथा । ज्ञानाज्ञानधृतं भस्म पावयेत्सकलं नरम्

မီးသည် သိသူက ကိုင်သည်ဖြစ်စေ မသိသူက ကိုင်သည်ဖြစ်စေ တူညီစွာ လောင်ကျွမ်းသကဲ့သို့၊ သန့်ရှင်းသော ဘသ္မသည်လည်း နားလည်သိမြင်၍ လိမ်းသည်ဖြစ်စေ မသိဘဲ လိမ်းသည်ဖြစ်စေ လူတစ်ဦးလုံးကို သန့်စင်ပေး၏။

Verse 43

नाश्नीयाज्जलमन्नमल्पमपि वा भस्माक्षधृत्या विना । भुक्त्वावाथ गृही वनीपतियतिर्वर्णी तथा संकरः । एनोभुण्नरकं प्रयाति सत दागायत्रिजापेन तद्वर्णानां तु यतेस्तु मुख्यप्रणवाजपेन मुक्तंभवेत्

သန့်ရှင်းသော ဘသ္မ (သီဝဖုန်) နှင့် ရုဒ္ရాక్ష မဝတ်ဘဲ ရေ သို့မဟုတ် အစာကို အနည်းငယ်တောင် မစားသင့်။ စားပြီးနောက် ဂೃಹသ္ထ၊ ဝနပရသ္ထ၊ ယတိ(သံဃာတော်ကဲ့သို့ လောကစွန့်), ဗြဟ္မစာရီ ကျောင်းသား သို့မဟုတ် ဝဏ္ဏစင်္ကရ တို့က မလိုက်နာလျှင် အပြစ်ရပြီး နရကသို့ ကျရောက်မည်။ ထိုအပြစ်ကို အာရှ్రమများအတွက် ဂါယတြီကို အကြိမ် ၁၀၀ ဇပခြင်းဖြင့် ဖယ်ရှားနိုင်သော်လည်း ယတိအတွက်တော့ မူလ ပ္ရဏဝ(အိုမ်) ဇပခြင်းဖြင့် ထိုအညစ်မှ လွတ်မြောက်မည်။

Verse 44

त्रिपुंड्रं ये विनिंदंति निन्दन्ति शिवमेव ते । धारयंति च ये भक्त्या धारयन्ति तमेव ते

တိရိပုဏ္ဍရ (ဘသ္မလိုင်း သုံးကြောင်း) ကို အပြစ်တင်သူတို့သည် အမှန်တကယ် သီဝဘုရားကိုပင် အပြစ်တင်ကြသည်။ ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် တိရိပုဏ္ဍရကို ဝတ်ဆင်သူတို့သည် သီဝဘုရားကိုပင် ကိုယ်ပေါ်၌ ဆောင်ထားသူများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 45

धिग्भस्मरहितं भालं धिग्ग्राममशिवालयम् । धिगनीशार्चनं जन्म धिग्विद्यामशिवाश्रयाम्

ဘသ္မမရှိသော နဖူးကို ရှက်ဖွယ်တည်း။ သီဝအလယ်တော် မရှိသော ရွာကို ရှက်ဖွယ်တည်း။ အရှင်ကို မပူဇော်သော ဘဝကို ရှက်ဖွယ်တည်း။ သီဝကို မခိုလှုံသော ပညာကိုလည်း ရှက်ဖွယ်တည်း။

Verse 46

ये निंदंति महेश्वरं त्रिजगतामाधारभूतं हरं ये निन्दंति त्रिपुंड्रधारणकरं दोषस्तु तद्दर्शने । ते वै संकरसूकरासुरखरश्वक्रोष्टुकीटोपमा जाता एव भवंति पापपरमास्तेनारकाः केवलम्

လောကသုံးပါး၏ အထောက်အထားဖြစ်သော ဟရ မဟေရှဝရကို ကဲ့ရဲ့သူတို့နှင့်၊ သန့်ရှင်းသော ပြာသုံးကြောင်း တြိပုဏ္ဍရကို ဝတ်ဆင်ခြင်းကို ကဲ့ရဲ့သူတို့သည် မထီမဲ့မြင်ဖြင့် ကြည့်ရုံသာဖြစ်စေ အပြစ်တင်ခံရ၏။ ထိုသူတို့သည် အလွန်အမင်း အပြစ်ကြီးသူများဖြစ်၍၊ သင်္ကရဝက်၊ အသူရ၊ မြည်း၊ ခွေး၊ မြေခွေးနှင့် ပိုးမွှားတို့ကဲ့သို့သော သဘောသဘာဝဖြင့် မွေးဖွားလာကြပြီး ထို့ကြောင့် နరకသို့သာ ဆင်းရောက်ကြ၏။

Verse 47

ते दृष्ट्वा शशिभास्करौ निशि दिने स्वप्नेपि नो केवलं पश्यंतु श्रुतिरुद्र सूक्तजपतो मुच्येत तेनादृताः । सत्संभाषणतो भवेद्धि नरकं निस्तारवानास्थितं ये भस्मादिविधारणं हि पुरुषं निंदंति मंदा हि ते

ဝတ်တော်ပြု၍ သန့်ရှင်းသော ပြာစသည်တို့ကို ထိန်းသိမ်းဝတ်ဆင်သူကို ကဲ့ရဲ့ပြီး၊ ဝေဒ၏ ရုဒြ-သုက္တ ဂျပ်ကို မလေးစားသော ဉာဏ်နည်းသူတို့သည် ည၌ဖြစ်စေ နေ့၌ဖြစ်စေ အိပ်မက်ထဲ၌ပင် မဖြစ်စေ လနှင့် နေကို မမြင်ရပါစေ။ ထိုသူတို့နှင့် စကားပြောရုံဖြင့်ပင် နరకသို့ ကျရောက်တတ်၏; ကယ်တင်ခြင်းသို့ ဦးတည်သော လမ်း၌ မတည်ကြသူများဖြစ်၏။

Verse 48

न तांत्रिकस्त्वधिकृतो नोर्द्ध्वपुंड्रधरो मुने । संतप्तचक्रचिह्नोत्र शिवयज्ञे बहिष्कृतः

အို မုနိ၊ ရှိဝမဟုတ်သော တန်တရိက အကျင့်များကို လိုက်နာသူသည် ဤနေရာ၌ အခွင့်မရှိ။ ထို့ပြင် ဦရ္ဓ္ဝပုဏ္ဍရ (ဒေါင်လိုက် သာသနာရေးအမှတ်) ကို ဆောင်သူလည်း မသင့်တော်။ အပူချိန်မြင့်သော စက်ကရ (ဒစ်စ်) အမှတ်ဖြင့် တံဆိပ်တင်ခံထားသူသည်လည်း ဤ ရှိဝယဇ္ဉာမှ ဖယ်ရှားခံရသည်။

Verse 49

तत्रैते बहवो लोका बृहज्जाबालचोदिताः । ते विचार्याः प्रयत्नेन ततो भस्मरतो भवेत्

ဤအကြောင်း၌ ဘೃಹဇ္ဇာဗာလ (ဥပနိသဒ်) တွင် ညွှန်ကြားထားသကဲ့သို့ သင်ခန်းစာများ များစွာ ရှိသည်။ ထိုအရာတို့ကို ကြိုးစားအားထုတ်၍ သေချာစွာ စိစစ်သုံးသပ်ရမည်; ထို့နောက် သန့်ရှင်းသော ဘဟ္စမ (ပူဇော်ဖျက်သဲ/သန့်ရှင်းသော ပြာ) ကို ရိုသေစွာ အားထားသူ ဖြစ်လာမည်။

Verse 50

यच्चंदनैश्चंदनकेपि मिश्रं धार्यं हि भस्मैव त्रिपुंड्रभस्मना । विभूतिभालोपरि किंचनापि धार्यं सदा नो यदि संतिबुद्धयः

စန္ဒနပျစ်နှင့် စန္ဒနသစ်ကို ရောနှောထားသော်လည်း တြိပုဏ္ဍရ အဖြစ် သန့်ရှင်းသော ဘဟ္စမ (ပြာ) ကိုသာ လိမ်းဆောင်ရမည်။ ထို့ပြင် နဖူးပေါ်တွင်—ဝိဘူတိ အပေါ်၌—ရှိဝသင်္ကေတ တစ်စုံတစ်ရာကို အမြဲ ဆောင်ထားရမည်။ ဉာဏ်အမြင် မတည်ငြိမ်မဟုတ်လျှင် ဤအရာကို မလျစ်လျူရှုသင့်။

Verse 51

स्त्रीभिस्त्रिपुण्ड्रमलकावधि धारणीयं भस्म द्विजादिभिरथो विधवाभिरेवम् । तद्वत्सदाश्रमवतां विशदाविभूतिर्धार्यापवर्गफलदा सकलाघहन्त्री

မိန်းမတို့သည် နဖူးပေါ် ဆံစည်းအထိ သုံးကြောင်းတံဆိပ် တြိပုဏ္ဍရ (Tripuṇḍra) အဖြစ် သန့်ရှင်းသော ဘတ်စမာ (bhasma) ကို ဆောင်ရမည်။ ထိုနည်းတူ ဗြာဟ္မဏနှင့် နှစ်ကြိမ်မွေးသူတို့လည်း ဆောင်ရမည်၊ မုဆိုးမတို့လည်း ထိုနည်းအတိုင်း ဆောင်ရမည်။ သာသနာတော်အာရှရမ (āśrama) တွင် တည်ကြည်သူတို့အတွက် သန့်စင်သော ဝိဘူတိ (vibhūti) ကို ဆောင်ရခြင်းသည် မောက္ခကို ပေး၍ အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးသည်။

Verse 52

त्रिपुण्ड्रं कुरुते यस्तु भस्मना विधिपूर्वकम् । महापातकसंघातैर्मुच्यते चोपपातकैः

သန့်ရှင်းသော ဘတ်စမာ (bhasma) ဖြင့် သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း တြိပုဏ္ဍရ (Tripuṇḍra) ကို ပြုလုပ်သူသည် စုပေါင်းလာသော မဟာအပြစ်ကြီးများမှ လွတ်မြောက်ပြီး အပြစ်ငယ်များမှလည်း ကင်းလွတ်သည်။

Verse 53

ब्रह्मचारी गृहस्थो वा वानप्रस्थोथ वा यतिः । ब्रह्मक्षत्त्राश्च विट्शूद्रा स्तथान्ये पतिताधमाः

ဗြဟ္မစာရီ (ကျောင်းသားသီလရှင်) ဖြစ်စေ၊ ဂೃಹಸ್ಥ ဖြစ်စေ၊ ဝါနပရಸ್ಥ (တောနေ) ဖြစ်စေ၊ ယတိ (သံဃာတော်ကဲ့သို့ စွန့်လွှတ်သူ) ဖြစ်စေ—ထို့အပြင် ဗြာဟ္မဏနှင့် က္ෂတ္တရိယ၊ သို့မဟုတ် ဝိဿယနှင့် ရှူဒြ—တကယ်တမ်း အကျဆုံး၊ နိမ့်ကျဟု ခေါ်ဆိုခံရသူများတောင်—အားလုံးသည် ဘက္တိဖြင့် သီဝ (Śiva) သခင်ထံ မျက်နှာမူနိုင်ကြသည်။

Verse 54

उद्धूलनं त्रिपुंड्रं च धृत्वा शुद्धा भवंति च । भस्मनो विधिना सम्यक्पापराशिं विहाय च

သန့်ရှင်းသော ဘတ်စမာ (bhasma) ကို အလိမ်းအကျက် (uddhūlana) လုပ်၍ တြိပုဏ္ဍရ (Tripuṇḍra) ကို ဆောင်ထားလျှင် သန့်စင်လာသည်။ ထို့ပြင် ဘတ်စမာကို စည်းကမ်းတကျ မှန်ကန်စွာ လိမ်းသုံးလျှင် စုပေါင်းလာသော အပြစ်တောင်တန်းကို အမှန်တကယ် စွန့်ပစ်နိုင်သည်။

Verse 55

भस्मधारी विशेषेण स्त्रीगोहत्यादिपातकैः । वीरहत्याश्वहत्याभ्यां मुच्यते नात्र संशयः

ဘတ်စမာ (bhasma) ကို ဆောင်ထားသူသည် အထူးသဖြင့် မိန်းမသတ်ခြင်း၊ နွားသတ်ခြင်း စသည့် အပြစ်ကြီးများမှ လွတ်မြောက်ပြီး၊ သူရဲသတ်ခြင်းနှင့် မြင်းသတ်ခြင်း၏ အပြစ်မှလည်း ကင်းလွတ်သည်—ဤအကြောင်း၌ သံသယမရှိ။

Verse 56

परद्र व्यापहरणं परदाराभिमर्शनम् । परनिन्दा परक्षेत्रहरणं परपीडनम्

သူတစ်ပါး၏ပစ္စည်းကိုခိုးယူခြင်း၊ သူတစ်ပါး၏ဇနီးကိုဖောက်ပြန်ထိပါးခြင်း၊ သူတစ်ပါးကိုအပြစ်တင်စော်ကားခြင်း၊ သူတစ်ပါး၏မြေယာကိုသိမ်းယူခြင်း၊ သူတစ်ပါးကိုနာကျင်စေခြင်း—ဤအမှုများသည်ဝိညာဉ်ကိုအညစ်အကြေး၌ချည်နှောင်၍ သီဝဓမ္မ၏လမ်းကိုတားဆီးသည်။

Verse 57

सस्यारामादिहरणं गृहदाहादिकर्म च । गोहिरण्यमहिष्यादितिलकम्बलवाससाम्

စပါးသီးနှံ၊ ဥယျာဉ်စိုက်ခင်းတို့ကိုခိုးယူခြင်းနှင့် အိမ်မီးရှို့ခြင်းကဲ့သို့သောအမှုများ၊ ထို့ပြင် နွား၊ ရွှေ၊ ကျွဲ စသည့်အရာများနှင့် နှမ်း၊ စောင်၊ အဝတ်အစားတို့ကိုခိုးယူခြင်း—ဤအရာအားလုံးကို အလွန်ပြင်းထန်သောအပြစ်အဖြစ် ရှုတ်ချထားသည်။

Verse 58

अन्नधान्यजलादीनां नीचेभ्यश्च परिग्रहः । दशवेश्यामतंगीषु वृषलीषु नटीषु च

အနိမ့်ကျ သို့မဟုတ် မသန့်ရှင်းသောအရင်းအမြစ်များထံမှ အစားအစာ၊ စပါးသီးနှံ၊ ရေ စသည့်အရာများကို လက်ခံမယူသင့်။ ထို့အတူ သီဝဘုရားကိုပူဇော်ရာ၌ လိုအပ်သောသန့်ရှင်းမှုကို ထိန်းသိမ်းရန် ပျော်ပါးမိန်းမများ၊ အောက်တန်းကျသောအဖော်အပေါင်းများ—အထူးသဖြင့် အပြင်လူမျိုးမိန်းမများနှင့် အကသမားမိန်းမများ—နှင့် ပေါင်းသင်းမှီခိုခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်သင့်သည်။

Verse 59

रजस्वलासु कन्यासु विधवासु च मैथुनम् । मांसचर्मरसादीनां लवणस्य च विक्रयः

ရာသီလာနေသောမိန်းမ၊ မင်္ဂလာမဆောင်ရသေးသောကညာ၊ သို့မဟုတ် မုဆိုးမနှင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း၊ ထို့ပြင် အသား၊ အရေပြား/အရေခွံ၊ မူးယစ်ရည်နှင့် အလားတူအရာများကို ရောင်းဝယ်ခြင်း၊ ဆားရောင်းဝယ်ခြင်းတို့—ဤအရာများကို သီဝဓမ္မလမ်း၌ သန့်ရှင်းမှုကို ရှာဖွေသူအတွက် အပြစ်တင်ထိုက်သောအမှုဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 60

पैशुन्यं कूटवादश्च साक्षिमिथ्याभिलाषिणाम् । एवमादीन्यसंख्यानि पापानि विविधानि च । सद्य एव विनश्यंति त्रिपुंड्रस्य च धारणात्

အပြစ်တင်စော်ကားခြင်း၊ လိမ်လည်ပြောဆိုခြင်း၊ မမှန်ကန်သောသက်သေခံလိုစိတ်—နှင့် ဤသဘောတူ အမျိုးမျိုးသော အပြစ်များ မရေတွက်နိုင်သမျှ—တို့သည် သီဝဘုရားကိုသဒ္ဓါပြသသော သန့်ရှင်းသည့်ပြာလိုင်းသုံးကြောင်းဖြစ်သည့် တြိပုဏ္ဍရ (Tripuṇḍra) ကို ဝတ်ဆင်ခြင်းသာဖြင့် ချက်ချင်းပျက်စီးသွားသည်။

Verse 61

शिवद्र व्यापहरणं शिवनिंदा च कुत्रचित् । निंदा च शिवभक्तानां प्रायश्चित्तैर्न शुद्ध्यति

ရှိဝ၏ ပိုင်ဆိုင်ရာကို ခိုးယူခြင်း၊ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ရှိဝကို အပြစ်တင်စော်ကားခြင်း၊ နှင့် ရှိဝဘက္တများကို စော်ကားခြင်း—ဤအပြစ်တို့သည် သာမန် ပြစ်လွှတ်ပူဇော်မှုများဖြင့် မသန့်စင်နိုင်။

Verse 62

रुद्रा क्षं यस्य गात्रेषु ललाटे तु त्रिपंड्रकम् । सचांडालोपि संपूज्यस्सर्ववर्णोत्तमोत्तमः

ကိုယ်ခန္ဓာပေါ်တွင် ရုဒြာက္ခ မဏိများကို ဆင်မြန်း၍ နဖူးပေါ်တွင် တ్రိပုဏ္ဍရ (ပြာသုံးကြောင်း) ကို တင်ထားသူသည်—သူက ချန်ဍာလာ ဖြစ်စေကာမူ—လေးစားပူဇော်ထိုက်သူဖြစ်ပြီး၊ ရှိဝဘက္တဟု အမှတ်အသားရှိသဖြင့် အမျိုးအစားအားလုံးထဲတွင် အထူးမြတ်ဆုံး ဖြစ်လာသည်။

Verse 63

यानि तीर्थानि लोकेस्मिन्गंगाद्यास्सरितश्च याः । स्नातो भवति सर्वत्र ललाटे यस्त्रिपुंड्रकम्

နဖူးပေါ်၌ တ్రိပုဏ္ဍရ (သန့်ရှင်းသော ပြာလိုင်း သုံးကြောင်း) ကို ဆောင်ထားသူသည် ဤလောကရှိ တီရ္ထ အားလုံး၌ ရေချိုးပြီးသူဟု မှတ်ယူကြသည်—ဂင်္ဂါမြစ်နှင့် သန့်ရှင်းသော မြစ်အပေါင်းတို့၌လည်း အချိန်မရွေး နေရာမရွေး ဖြစ်၏။

Verse 64

सप्तकोटि महामंत्राः पंचाक्षरपुरस्सराः । तथान्ये कोटिशो मंत्राः शैवकैवल्यहेतवः

မဟာမန္တရ ၇၀ သန်း ရှိပြီး၊ ထိုအထဲ၌ ပဉ္စాక్షရ (အက္ခရာငါးလုံး) မန္တရသည် အထွတ်အမြတ် ဖြစ်၏။ ထို့အပြင် ကုဋိကုဋိ မန္တရများလည်း ရှိသော်လည်း—အားလုံးသည် ရှိုင်ဝ ကైవလျ (ရှီဝနှင့် ပေါင်းစည်းသော လွတ်မြောက်ခြင်း) သို့ ဦးတည်စေသော အကြောင်းတရားများ ဖြစ်ကြ၏။

Verse 65

अन्ये मंत्राश्च देवानां सर्वसौख्यकरा मुने । ते सर्वे तस्य वश्याः स्युर्यो बिभर्ति त्रिपुंड्रकम्

အို မုနိ၊ လောကီသုခ အမျိုးမျိုးကို ပေးသော နတ်ဘုရားတို့၏ အခြားမန္တရများလည်း ရှိ၏။ ထိုမန္တရအားလုံးသည် တ్రိပုဏ္ဍရ (ပြာလိုင်း သုံးကြောင်း) ကို ဆောင်ထားသူ၏ အာဏာအောက်၌ လုံးဝ လိုက်နာကြမည်။

Verse 66

सहस्रं पूर्वजातानां सहस्रं जनयिष्यताम् । स्ववंशजानां ज्ञातीनामुद्धरेद्यस्त्रिपुंड्रकृत्

ကိုယ်ခန္ဓာပေါ်တွင် သန့်ရှင်းသော ဘာစမာ (ပြာ) ဖြင့် တြိပုဏ္ဍြ (Tripuṇḍra) အမှတ်ကို ဆွဲတင်သူသည် အရင်မွေးဖွားခဲ့သော ဘိုးဘွား တစ်ထောင်ကိုလည်းကောင်း၊ မမွေးဖွားသေးသော မျိုးဆက် တစ်ထောင်ကိုလည်းကောင်း မြှောက်တင်ကယ်တင်ပြီး၊ မိမိ၏ မျိုးရိုးဝင် ဆွေမျိုးများကိုပါ ကယ်တင်နိုင်၏။

Verse 67

इह भुक्त्वा खिलान्भोगान्दीर्घायुर्व्याधिवर्जितः । जीवितांते च मरणं सुखेनैव प्रपद्यते

ဤလောက၌ ကောင်းမွန်သော အာနန္ဒများကို ခံစားပြီးနောက် သူသည် အသက်ရှည်၍ ရောဂါကင်းစင်လာ၏။ ထို့ပြင် အသက်ဆုံးချိန်၌လည်း ရှိဝ၏ ပူဇော်ဝတ်ပြုခြင်းမှ ပေါက်ဖွားသော ကျေးဇူးတော်ကြောင့် သေခြင်းကိုပင် အေးချမ်းစွာ ရောက်ရှိနိုင်၏။

Verse 68

अष्टैश्वर्यगुणोपेतं प्राप्य दिव्यवपुः शिवम् । दिव्यं विमानमारुह्य दिव्यत्रिदशसेवितम्

အရှင်သီဝ၏ မင်္ဂလာသော အမှုတော်ကို ဆောင်ရွက်ရန် သင့်တော်သော ဒိဗ္ဗကိုယ်ကို ရရှိပြီး၊ ဒိဗ္ဗအိုင်ශ්ဝర్యဂုဏ် ရှစ်ပါးဖြင့် ပြည့်စုံကာ၊ ဒေဝတို့က ချီးမြှောက်၍ စောင့်ရှောက်သော တောက်ပသည့် ဒိဗ္ဗဗိမာန်ယာဉ်ကို တက်စီးသည်။

Verse 69

विद्याधराणां सर्वेषां गंधर्वाणां महौजसाम् । इंद्रा दिलोकपालानां लोकेषु च यथाक्रमम्

ထို့ပြင် ဗိဒ္ဓာဓရ အားလုံးအတွက်၊ အင်အားကြီး၍ တောက်ပသော ဂန္ဓဗ္ဗများအတွက်၊ ထို့အပြင် အိန္ဒြာနှင့် အခြား လောကပာလများအတွက်လည်း—မိမိတို့၏ လောကများတွင် အစဉ်အတိုင်း ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာထားသည်။

Verse 70

भुक्त्वा भोगान्सुविपुलान्प्रजेशानां पदेषु च । ब्रह्मणः पदमासाद्य तत्र कन्याशतं रमेत्

ပရဇာပတိတို့၏ အဆင့်များတွင်ပါ အလွန်ပေါများသော အာရုံခံစားမှုများကို ခံစားပြီးနောက်၊ ဗြဟ္မာ၏ အဆင့်ကို ရောက်ရှိကာ၊ ထိုနေရာတွင် ဒိဗ္ဗကညာ တစ်ရာနှင့် ပျော်မြူးလေသည်။

Verse 71

तत्र ब्रह्मायुषो मानं भुक्त्वा भोगाननेकशः । विष्णोर्लोके लभेद्भोगं यावद्ब्रह्मशतात्ययः

ထိုနေရာ၌ ဘြဟ္မာ (Brahmā) ၏ အသက်တမ်းအပြည့်နှင့် တူညီသော ကာလပတ်လုံး အမျိုးမျိုးသော ဘောဂများကို ခံစားပြီးနောက်၊ ဗိෂ္ဏု (Viṣṇu) ၏ လောက၌လည်း ဘောဂကို ရရှိကာ ဘြဟ္မာစက်ဝန်း တစ်ရာ ပြီးဆုံးသည့်အထိ တည်တံ့၏။

Verse 72

शिवलोकं ततः प्राप्य लब्ध्वेष्टं काममक्षयम् । शिवसायुज्यमाप्नोति संशयो नात्र जायते

ထို့နောက် သီဝလောကသို့ ရောက်ရှိကာ လိုအင်ဆန္ဒ၏ မပျက်မယွင်းသော ပြည့်စုံမှုကို ရရှိပြီး သီဝနှင့် တစ်လုံးတစ်ဝတည်းဖြစ်သော သီဝသာယုဇ္ယကို ရောက်လိမ့်မည်။ ဤအကြောင်း၌ သံသယ မပေါ်ပေါက်။

Verse 73

सर्वोपनिषदां सारं समालोक्य मुहुर्मुहुः । इदमेव हि निर्णीतं परं श्रेयस्त्रिपुंड्रकम्

ဥပနိသဒ်အားလုံး၏ အနှစ်သာရကို ထပ်ခါထပ်ခါ ဆင်ခြင်ကြည့်ရှုပြီးနောက် ဤသို့ပင် ဆုံးဖြတ်ထားသည်—သန့်ရှင်းသော ပြာ (ဝိဘူတိ) ဖြင့် ဆွဲထားသော တြိပုဏ္ဍရကသာ အမြင့်ဆုံး ကောင်းကျိုးသို့ ရောက်စေသော အထွတ်အထိပ် နည်းလမ်းဖြစ်သည်။

Verse 74

विभूतिं निंदते यो वै ब्राह्मणः सोन्यजातकः । याति च नरके घोरे यावद्ब्रह्मा चतुर्मुखः

ဝိဘူတိ (သန့်ရှင်းသော ပြာ) ကို အပြစ်တင်ကဲ့ရဲ့သော ဗြာဟ္မဏသည် အခြားဇာတိမှ မွေးဖွားသူကဲ့သို့၊ အမှန်တကယ် ဗြာဟ္မဏသဘောမှ ကျဆုံးသူဟု သတ်မှတ်ရမည်။ သူသည် မျက်နှာလေးဖက်ရှိ ဗြဟ္မာ တည်ရှိသမျှကာလပတ်လုံး ကြောက်မက်ဖွယ် နရကသို့ ကျရောက်မည်။

Verse 75

श्राद्धे यज्ञे जपे होमे वैश्वदेवे सुरार्चने । धृतत्रिपुंड्रः पूतात्मा मृत्युं जयति मानवः

ဘိုးဘွားအတွက် ရှရဒ္ဓ၊ ယဇ္ဉ၊ မန္တရဇပ၊ ဟောမ၊ ဝိုင်ရှ္ဝဒေဝ ရိတု၊ နှင့် ဒေဝတားပူဇာတို့တွင်—တြိပုဏ္ဍရကို ထားရှိသူ၊ စိတ်ဝိညာဉ် သန့်စင်သူ လူသားသည် သေခြင်းကို အနိုင်ယူသည်။

Verse 76

जलस्नानं मलत्यागे भस्मस्नानं सदा शुचि । मंत्रस्नानं हरेत्पापं ज्ञानस्नाने परं पदम्

ရေချိုးခြင်းသည် ကိုယ်ခန္ဓာအညစ်အကြေးကို ဖယ်ရှားသည်။ ဘသ္မ (သန့်ရှင်းသောပြာ) ဖြင့်ချိုးခြင်းသည် အမြဲသန့်စင်စေသည်။ မန္တရချိုးခြင်းသည် အပြစ်ကို ဖျက်သိမ်းပြီး၊ ဉာဏ်ချိုးခြင်းဖြင့် အမြင့်ဆုံးအခြေအနေသို့ ရောက်သည်။

Verse 77

सर्वतीर्थेषु यत्पुण्यं सर्वतीर्थेषु यत्फलम् । तत्फलं समवाप्नोति भस्मस्नानकरो नरः

သန့်ရှင်းသောတီर्थများအားလုံးတွင် ရေချိုးခြင်းဖြင့် ရရှိသော ကုသိုလ်နှင့် ဓမ္မဖလ အားလုံးကို၊ စိုင်ဝပုံစံအတိုင်း ဘသ္မဖြင့်ချိုးသူသည် ထိုဖလကို ပြည့်စုံစွာ ရရှိသည်။

Verse 78

भस्मस्नानं परं तीर्थं गंगास्नानं दिने दिने । भस्मरूपी शिवः साक्षाद्भस्म त्रैलोक्यपावनम्

ဘသ္မဖြင့်ချိုးခြင်းသည် အမြင့်ဆုံးသော တီर्थဖြစ်၍ နေ့စဉ် ဂင်္ဂါမြစ်တွင် ရေချိုးသကဲ့သို့ တူညီသည်။ ဘသ္မ၏ရုပ်သဏ္ဌာန်၌ သီဝသည် တကယ်တမ်း တည်ရှိပြီး၊ ထိုဘသ္မသည် သုံးလောကလုံးကို သန့်စင်စေသည်။

Verse 79

न तदूनं न तद्ध्यानं न तद्दानं जपो न सः । त्रिपुंड्रेण विनायेन विप्रेण यदनुष्ठितम्

တိပုဏ္ဍရ (သီဝ၏ ပြာလိုင်းသုံးကြောင်း) မပါဘဲ ဗြာဟ္မဏက ပြုလုပ်သမျှသည် စစ်မှန်သော ဝရတမဟုတ်၊ စစ်မှန်သော ဓျာနမဟုတ်၊ စစ်မှန်သော ဒါနမဟုတ်၊ စစ်မှန်သော ဇပမဟုတ်။

Verse 80

वानप्रस्थस्य कन्यानां दीक्षाहीननृणां तथा । मध्याह्नात्प्राग्जलैर्युक्तं परतो जलवर्जितम्

ဝါနပရస్థ (တောနေတပသီ) များ၊ မင်္ဂလာမဆောင်သေးသော မိန်းကလေးများနှင့် ဒိက္ခာမရသေးသော ယောက်ျားများအတွက်၊ မွန်းတည့်မတိုင်မီ ရေနှင့်အတူ ရိတုကို ပြုလုပ်ရမည်။ မွန်းတည့်ပြီးနောက်တွင် ရေမပါဘဲ ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 81

एवं त्रिपुंड्रं यः कुर्य्यान्नित्यं नियतमानसः । शिवभक्तः सविज्ञेयो भुक्तिं मुक्तिं च विंदति

ထို့ကြောင့် စိတ်ကိုစည်းကမ်းတကျ တည်ငြိမ်စွာထား၍ တ్రိပုဏ္ဍရ (ပြာသုံးကြောင်း) ကို နေ့စဉ်လိမ်းသူသည် ရှီဝဘုရား၏ စစ်မှန်သော ဘက္တဖြစ်ကြောင်း သိရမည်; သူသည် ဘုက္တိ (လောကီကောင်းကျိုး) နှင့် မုက္တိ (လွတ်မြောက်ခြင်း) နှစ်ပါးလုံးကို ရရှိသည်။

Verse 82

यस्यांगेनैव रुद्रा क्ष एकोपि बहुपुण्यदः । तस्य जन्मनिरर्थं स्यात्त्रिपुंड्ररहितो यदि

ကိုယ်ပေါ်တွင် ရုဒ္ရాక్ష (rudrākṣa) တစ်လုံးတည်းပင် ဝတ်ဆင်လျှင်လည်း ကုသိုလ်အလွန်များစွာ ပေးတတ်သည်; သို့ရာတွင် တ్రိပုဏ္ဍရ (ပြာသုံးကြောင်း) မရှိလျှင် ထိုသူ၏ မွေးဖွားခြင်းပင် အကျိုးမဲ့ ဖြစ်သွားသည်။

Verse 83

एवं त्रिपुंड्रमाहात्म्यं समासात्कथितं मया । रहस्यं सर्वजंतूनां गोपनीयमिदं त्वया

ထို့ကြောင့် တ్రိပုဏ္ဍရ၏ မဟာတန်ခိုးကို ငါက အကျဉ်းချုပ်၍ သင်အား ပြောပြပြီးပြီ။ ဤသည်မှာ သတ္တဝါအားလုံးအတွက် လျှို့ဝှက်သော သင်ခန်းစာဖြစ်သဖြင့် သင်က ကာကွယ်ထိန်းသိမ်း၍ လျှို့ဝှက်ထားရမည်။

Verse 84

तिस्रो रेखा भवंत्येव स्थानेषु मुनिपुंगवाः । ललाटादिषु सर्वेषु यथोक्तेषु बुधैर्मुने

အို မုနိတို့အထဲမှ အမြတ်ဆုံးသောသူ၊ သေချာစွာ သုံးကြောင်းကို သတ်မှတ်ထားသော နေရာများ—နဖူးစသည်တို့ အားလုံးတွင်—ပညာရှိတို့ ပြောထားသကဲ့သို့ ရေးဆွဲရမည်၊ အို မုနိ။

Verse 85

भ्रुवोर्मध्यं समारभ्य यावदंतो भवेद्भ्रुवोः । तावत्प्रमाणं संधार्यं ललाटे च त्रिपुंड्रकम्

မျက်ခုံးနှစ်ဖက်အကြားမှ စ၍ မျက်ခုံး၏ အဆုံးတိုင်အောင် အတိုင်းအတာကို စံအဖြစ်ယူကာ နဖူးပေါ်တွင် တ్రိပုဏ္ဍရ (ပြာသုံးကြောင်း) ကို ထိုအတိုင်းအတာနှင့် ကိုက်ညီအောင် လိမ်းရမည်။

Verse 86

मध्यमानामिकांगुल्या मध्ये तु प्रतिलोमतः । अंगुष्ठेन कृता रेखा त्रिपुंड्राख्या भिधीयते

အလယ်လက်ချောင်းနှင့် လက်စွပ်ချောင်းကို စီစဉ်ထားပြီး အလယ်နေရာ၌ လက်မဖြင့် ပြန်လှန်ဦးတည်ရာသို့ မျဉ်းတစ်ကြောင်း ဆွဲလျှင် ထိုမျဉ်းကို «တိရိပုဏ္ဍရ» (သုံးကြောင်းသော ဘသ္မအမှတ်) ဟု ခေါ်သည်။

Verse 87

मध्येंगुलिभिरादाय तिसृभिर्भस्म यत्नतः । त्रिपुण्ड्रधारयेद्भक्त्या भुक्तिमुक्तिप्रदं परम्

အလယ်ရှိ လက်ချောင်းသုံးချောင်းဖြင့် ဘသ္မ (သန့်ရှင်းသော ပြာ) ကို သေချာစွာယူ၍၊ ဘက္တိဖြင့် တိရိပုဏ္ဍရကို လိမ်းတင်ရမည်။ ဤအမြင့်မြတ်ဆုံး ကုသိုလ်သည် ဘုက္တိ (လောကီအကျိုး) နှင့် မုက္တိ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ကို ပေးတော်မူ၏။

Verse 88

तिसृणामपि रेखानां प्रत्येकं नवदेवताः । सर्वत्रांगेषु ता वक्ष्ये सावधानतया शृणु

သုံးကြောင်းသော သန့်ရှင်းမျဉ်းတန်း တစ်ကြောင်းစီအတွက် အုပ်စိုးသော ဒေဝတာ ကိုးပါးစီ ရှိ၏။ ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်း အားလုံးအတွက် ထိုဒေဝတာတို့ကို ငါကြေညာမည်—သတိထား၍ နားထောင်လော့။

Verse 89

अकारो गार्हपत्याग्निर्भूधर्मश्च रजोगुणः । ऋग्वेदश्च क्रियाशक्तिः प्रातःसवनमेव च

«အ» ဟူသော အက္ခရာသည် ဂါर्हပတျ အဂ္နိ (အိမ်ထောင်ရှင်၏ သန့်ရှင်းမီး) ဖြစ်၏။ ၎င်းသည် မြေဓာတ်နှင့် ရဇိုဂုဏ် ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် ရိဂ္ဝေဒ၊ ကရိယာ-ရှက္တိ (လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်း) နှင့် မနက်ပိုင်း ဆိုမပိဋကာ (ပရာတಃ-သဝန) လည်း ဖြစ်၏။

Verse 90

महदेवश्च रेखायाः प्रथमायाश्च देवता । विज्ञेया मुनिशार्दूलाः शिवदीक्षापरायणैः

အို ကျားကဲ့သို့သော ရှင်မုနိတို့၊ ရှိဝဒိက္ခာ (Śiva-dīkṣā) ကို အလေးအနက်ထားသူတို့သည် ပထမ ရေခါ (rekhā) ၏ အုပ်စိုးတော်မူသော ဒေဝတာမှာ မဟာဒေဝ (Mahādeva) ဖြစ်ကြောင်း သိမှတ်ကြလော့။

Verse 91

उकारो दक्षिणाग्निश्च नभस्तत्त्वं यजुस्तथा । मध्यंदिनं च सवनमिच्छाशक्त्यंतरात्मकौ

«ဥ» သည် တောင်ဘက် သာကာမီး (ဒက္ခိဏာဂ္နိ) ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် ākāśa ဟူသော အာကာသတတ္တဝနှင့် ယဇုဝေဒလည်း ဖြစ်၏။ ထို့အတူ မධ්ယန္ဒိန-သဝန (နေ့လယ် စိုမပိဋ္ဌာန) ဖြစ်ပြီး အတွင်း၌ အိစ္ဆာ-ရှက္တိ၊ အလိုတော်၏ အင်အားအဖြစ် တည်ရှိ၏။

Verse 92

महेश्वरश्च रेखाया द्वितीयायाश्च देवता । विज्ञेया मुनिशार्दूल शिवदीक्षापरायणैः

အို မုနိတို့အတွင်း ကျားကြီးတော်! သီဝ-ဒိက္ခာ (Śiva-dīkṣā) ကို အလေးထားသူတို့ သိမြင်သကဲ့သို့ ဒုတိယ ရೇಖာ (လိုင်း) ၏ အဓိပတိဒေဝတာမှာ မဟေရှွရ ဖြစ်ကြောင်း သိမှတ်လော့။

Verse 93

मकाराहवनीयौ च परमात्मा तमोदिवौ । ज्ञानशक्तिः सामवेदस्तृतीयं सवनं तथा

«မ» ဟူသော အက္ခရာသည် အာဟဝနီယ မီး (Āhavanīya) အဖြစ်လည်း စဉ်းစားရ၏။ ထို့ပြင် အမြင့်ဆုံး အတ္တမ (ပရမာတ္မာ) အဖြစ်နှင့် အမှောင်နှင့် နေ့ ဟူသော အတွဲအဖြစ်လည်း ဖြစ်၏။ ထို့အတူ ဉာဏ-ရှက္တိ၊ စာမဝေဒ နှင့် တတိယ သဝန (tṛtīya-savana) ဟူသည့် စိုမပိဋ္ဌာနလည်း ဖြစ်ကြောင်း သိမှတ်ရ၏။

Verse 94

शिवश्चैव च रेखायास्तृतियायाश्च देवता । विज्ञेया मुनिशार्दूल शिवदीक्षापरायणौ

အို မုနိတို့အနက် ကျားကဲ့သို့ ထက်မြက်သူရေ၊ တတိယ ပူဇော်ရေးရာ မျဉ်း၏ အဓိပတိ ဒေဝတာမှာ သီဝဘုရားတော် ကိုယ်တိုင်ဖြစ်ကြောင်း သိမှတ်လော့။ ဤအရာကို သီဝဒိက္ခာ (Śiva-dīkṣā) ကို အလေးအနက်ထားသောသူတို့ သိနားလည်ရမည်။

Verse 95

एवं नित्यं नमस्कृत्य सद्भक्त्या स्थानदेवताः । त्रिपुंड्रं धारयेच्छुद्धो भुक्तिं मुक्तिं च विंदति

ထို့ကြောင့် နေ့စဉ် စစ်မှန်သော ဘက္တိဖြင့် သန့်ရှင်းသော နေရာ၏ အဓိပတိ ဒေဝတာတို့အား နမസ്കာရပြုလျက်၊ သန့်စင်သူသည် တြိပုဏ္ဍရ (ပြာမျဉ်းသုံးကြောင်း) ကို ဆောင်ရမည်။ ထိုကြောင့် လောကီအကျိုး (bhukti) နှင့် မောက္ခ (mukti) နှစ်ပါးလုံးကို ရရှိသည်။

Verse 96

इत्युक्ताः स्थानदेवाश्च सर्वांगेषु मुनीश्वरः । तेषां संबंधिनो भक्त्या स्थानानि शृणु सांप्रतम्

ဤသို့ ခေါ်ဆိုခံရပြီးနောက်၊ သန့်ရှင်းသော အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတိုင်း၌ တည်ရှိသော နေရာအုပ်စိုးဒေဝတားတို့က ပြောကြား하였다။ အို မုနိတို့၏ အရှင်၊ ယခု သူတို့နှင့် ဆက်နွယ်သော သန့်ရှင်းရာနေရာများကို ဘက္တိဖြင့် နားထောင်ပါ။

Verse 97

द्वात्रिंशत्स्थानके वार्द्धषोडशस्थानकेपि च । अष्टस्थाने तथा चैव पंचस्थानेपि नान्यसेत्

အလေ့အကျင့်ကို ၃၂ နေရာစီမံခြင်းဖြစ်စေ၊ တိုးချဲ့ ၁၆ နေရာနည်းဖြစ်စေ၊ ထို့အတူ ၈ နေရာ သို့မဟုတ် ၅ နေရာနည်းဖြစ်စေ၊ အကြားထဲတွင် အခြား မန္တရ သို့မဟုတ် ဒေဝတားကို မထည့်သွင်းရ; ရှైవ အစီအစဉ်နှင့် စည်းကမ်းကို မနှောင့်ယှက်ရ။

Verse 98

उत्तमांगे ललाटे च कर्णयोर्नेत्रयोस्तथा । नासावक्त्रगलेष्वेवं हस्तद्वय अतः परम्

ထို့နောက် သန့်ရှင်းသောဗိဘူတိ(သဲပြာ)ကို ခေါင်းထိပ်နှင့် နဖူးပေါ်၌ လိမ်းပါ။ ထို့အတူ နားနှင့် မျက်စိပေါ်၌လည်း လိမ်းပါ။ ထို့ပြင် နှာခေါင်း၊ ပါးစပ်၊ လည်ချောင်းပေါ်၌လည်း ထိုနည်းတူ လိမ်းပြီး နောက်တစ်ဆင့် လက်နှစ်ဖက်ပေါ်၌ လိမ်းပါ။

Verse 99

कूर्परे मणिबंधे च हृदये पार्श्वयोर्द्वयोः । नाभौ मुष्कद्वये चैवमूर्वोर्गुल्फे च जानुनि

ကွပ်ပရ(လက်မောင်းကွေး)၊ မဏိဘန္ဓ(လက်ကောက်ဆစ်)၊ နှလုံး၊ ကိုယ်ခန္ဓာဘေးနှစ်ဖက်၊ နာဘီ၊ အင်္ဂါနှစ်လုံးပေါ်၌လည်းကောင်း၊ ထို့အတူ ပေါင်၊ ခြေခလယ်နှင့် ဒူးပေါ်၌လည်းကောင်း—ဤနေရာများတွင် သန့်ရှင်းသောအမှတ်/ဗိဘူတိကို ထားရမည်။

Verse 100

जंघाद्वयेपदद्वन्द्वे द्वात्रिंशत्स्थानमुत्तमम् । अग्न्यब्भूवायुदिग्देशदिक्पालान्वसुभिः सह

ခြေထောက်အောက်ပိုင်းနှစ်ဖက်နှင့် ခြေဖျားနှစ်ဖက်၌ အထူးမြတ်သော သုံးဆယ့်နှစ်မြောက် အာသနာ(နေရာ) ရှိသည်။ ထိုနေရာ၌ ဝါစု(အဋ္ဌဝါစု)တို့နှင့်အတူ အဂ္နိ၊ ရေ၊ မြေ၊ လေ၊ အရပ်ဒေသများနှင့် အရပ်စောင့်ဒေဝတားတို့ကို စိတ်၌ သမ္မတိပြုရမည်။

Verse 101

धरा ध्रुवश्च सोमश्च अपश्चेवानिलोनलः । प्रत्यूषश्च प्रभासश्च वसवोष्टौ प्रकीर्तिताः

ဓရာ၊ ဓြုဝ၊ ဆိုမ၊ အာပဟ်၊ အနိလ၊ အနလ၊ ပရတျူရှ၊ ပရဘာသ—ဤတို့ကို ဝသု ရှစ်ပါးဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 102

एतेषां नाममात्रेण त्रिपुंड्रं धारयेद्बुधाः । कुर्याद्वा षोडशस्थाने त्रिपुण्ड्रं तु समाहितः

ဤနာမများကို အမည်သာ ရွတ်ဆိုခြင်းဖြင့်ပင် ပညာရှိတို့သည် တ్రိပုဏ္ဍရ (သန့်ရှင်းသော ပြာလိုင်း သုံးကြောင်း) ကို လိမ်းတင်သင့်သည်။ သို့မဟုတ် စိတ်ကို စုစည်း၍ ကိုယ်ခန္ဓာ၏ သတ်မှတ်ထားသော နေရာ ၁၆ ခုတွင် တ్రိပုဏ္ဍရကို မှတ်သားနိုင်သည်။

Verse 103

शीर्षके च ललाटेच कंठे चांसद्वये भुजे । कूर्परे मणिबंधे च हृदये नाभिपार्श्वके

ခေါင်းထိပ်နှင့် နဖူးပေါ်၊ လည်ချောင်းပေါ်၊ ပခုံးနှစ်ဖက်နှင့် လက်မောင်းများပေါ်၊ လက်မောင်းဆစ် (တံတောင်ဆစ်) နှင့် လက်ကောက်ဝတ်ပေါ်၊ နှလုံးပေါ်နှင့် ဗိုက်ခလုတ်ဘေးနှစ်ဖက်—ဤနေရာများတွင် သန့်ရှင်းသော အမှတ်အသားကို ထားရမည်။

Verse 104

पृष्ठे चैवं प्रतिष्ठाय यजेत्तत्राश्विदैवते । शिवशक्तिं तथा रुद्र मीशं नारदमेव च

ဤသို့ သတ်မှတ်ထားသကဲ့သို့ ကျောဘက်၌ (သန့်ရှင်းသော ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို) တည်ထောင်ပြီးနောက် ထိုနေရာတွင် အရှွိနီ ဒေဝတားတို့ကို ပူဇော်ရမည်။ ထို့ပြင် သက္တိနှင့်အတူရှိသော သီဝ၊ ရုဒြ၊ အီရှ (အရှင်) နှင့် နာရဒကိုလည်း ပူဇော်ရမည်။

Verse 105

वामादिनवशक्तीश्च एताः षोडशदेवताः । नासत्यो दस्रकश्चैव अश्विनौ द्वौ प्रकीर्तितौ

ဤသို့ ဝါမာမှ စ၍ အခြား ကိုးပါးသော သက္တိတို့—ဤတို့ကို ဒေဝတား ၁၆ ပါးဟု ဆိုကြသည်။ ထို့အတူ နာသတ်ယ နှင့် ဒသ္ရက တို့ကို အရှွင် နှစ်ပါးဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 106

अथवा मूर्द्ध्नि केशे च कर्मयोर्वदने तथा । बाहुद्वये च हृदये नाभ्यामूरुयुगे तथा

သို့မဟုတ် ခေါင်းထိပ်နှင့် ဆံပင်တွင်၊ လက်နှစ်ဖက်နှင့် မျက်နှာတွင် လိမ်းနိုင်သည်။ ထို့အတူ လက်မောင်းနှစ်ဖက်၊ နှလုံး၊ ချက်နှင့် ပေါင်နှစ်ဖက်တွင်လည်း လိမ်း၍ ရှိဝ၏ ပူဇော်ဝတ်ပြုမှုအတွက် ကိုယ်ခန္ဓာကို သန့်စင်စေသည်။

Verse 107

जानुद्वये च पदयोः पृष्ठभागे च षोडश । शिवश्चन्द्र श्च रुद्र ः को विघ्नेशो विष्णुरेव वा

ဒူးနှစ်ဖက်၊ ခြေထောက်နှစ်ဖက်နှင့် ကိုယ်ခန္ဓာ၏ နောက်ဘက်တွင် စုစုပေါင်း တစ်ဆယ့်ခြောက် နေရာရှိသည်။ ထိုနေရာများကို ရှိဝ၊ လ၊ ရုဒြ၊ «က» (ဗြဟ္မာ)၊ ဗိဃ္နေရှ (ဂဏေရှ) သို့မဟုတ် ဗိဿ္ဏု ဟူ၍ စိတ်ကူးစဉ်းစားရမည်။

Verse 108

श्रीश्चैव हृदये शम्भुस्तथा नाभौ प्रजापतिः । नागश्च नागकन्याश्च उभयोरृषिकन्यकाः

သီရိ (ကံကောင်းချမ်းသာ၏ သုခအင်အား) ကို နှလုံးတွင် သဘောတရားထားရမည်။ ထို့အတူ သမ္ဘု (ရှင်ရှိဝ) ကိုလည်း နှလုံးတွင်ပင် ထားရမည်။ ပရဇာပတိ (မျိုးဆက်ဖန်ဆင်း၏ အရှင်) ကို ချက်တွင် ထားရမည်။ နာဂများနှင့် နာဂကနျာများကို နှစ်ဖက်စလုံးတွင်၊ ရသီတို့၏ သမီးများနှင့်အတူ မြင်ယောင်ရမည်။

Verse 109

पादयोश्च समुद्रा श्च तीर्थाः पृष्ठे विशालतः । इत्येव षोडशस्थानमष्टस्थानमथोच्यते

ခြေထောက်နှစ်ဖက်တွင် သမုဒ္ဒရာများရှိပြီး၊ ကျယ်ပြန့်သော ကျောပေါ်တွင် သန့်ရှင်းသော တီရ္ထ (ဘုရားဖူးနေရာများ) ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် တစ်ဆယ့်ခြောက် နေရာစုကို ဤသို့ ဆိုထားပြီး၊ ယခုတွင် ရှစ်နေရာစုကိုလည်း သင်ကြားသည်။

Verse 110

गुह्यस्थानं ललाटश्च कर्णद्वयमनुत्तमम् । अंसयुग्मं च हृदयं नाभिरित्येवमष्टकम्

လျှို့ဝှက်သော အင်္ဂါရပ်၊ နဖူး၊ အထူးမြတ်သော နားနှစ်ဖက်၊ ပခုံးနှစ်ဖက်၊ နှလုံးနှင့် ချက်—ဤသို့ပင် သန့်ရှင်းသော နေရာရှစ်ပါးဟု ဆိုကြသည်။

Verse 111

ब्रह्मा च ऋषयः सप्तदेवताश्च प्रकीर्तिताः । इत्येवं तु समुद्दिष्टं भस्मविद्भिर्मुनीश्वराः

«ဗြဟ္မာ၊ ရှိသီတို့နှင့် ဒေဝတာ ခုနစ်ပါးကို ဤသို့ ကြေညာခဲ့သည်။ ဤနည်းအတိုင်းပင်၊ အို မုနိအရှင်တို့အထဲမှ အမြတ်ဆုံး၊ သန့်ရှင်းသော ဘသ္မ (ပြာသန့်) ၏ စည်းကမ်းအမှန်ကို သိသော မုနိတို့က ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြထားသည်»။

Verse 112

अथ वा मस्तकं बाहूहृदयं नाभिरेव च । पंचस्थानान्यमून्याहुर्धारणे भस्मविज्जनाः

သို့မဟုတ် ခေါင်း၊ လက်နှစ်ဖက်၊ နှလုံး၊ နှင့် ဗိုက်ခလုတ်—ဘဟ္စမ (bhasma) ကို အမှန်တကယ် သိမြင်သူတို့က ဤငါးနေရာကို ကိုယ်ခန္ဓာပေါ်တွင် ဘဟ္စမ ဝတ်ဆင်ရန် သတ်မှတ်ထားသော စိုင်ဝ သန့်ရှင်းရေးအမှတ်အသားဟု ဆိုကြသည်။

Verse 113

यथासंभवनं कुर्य्याद्देशकालाद्यपेक्षया । उद्धूलनेप्यशक्तिश्चेत्त्रिपुण्ड्रादीनि कारयेत्

နေရာ၊ အချိန်နှင့် အခြားအခြေအနေများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစား၍ တတ်နိုင်သမျှ အတိုင်း ဤအကျင့်အထုံးများကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ ဘဟ္စမကို လိမ်းပွတ်၍တောင် မလုပ်နိုင်ပါက အနည်းဆုံး တြိပုဏ္ဍရ (Tripuṇḍra) နှင့် ဆက်စပ်သော အမှတ်အသားများကို ကိုယ်ပေါ်တွင် ပြုလုပ်စေသင့်သည်။

Verse 114

त्रिनेत्रं त्रिगुणाधारं त्रिवेदजनकं शिवम् । स्मरन्नमः शिवायेति ललाटे तु त्रिपुण्ड्रकम्

မျက်စိသုံးပါးရှင်၊ သုံးဂုဏ်ကို ထောက်တည်သူ၊ သုံးဝေဒ၏ မူလဖြစ်တော်မူသော သီဝကို စိတ်၌ သတိပြု၍ “နမಃ သီဝာယ” မန္တရကို အောက်မေ့ကာ ထို့နောက် နဖူးပေါ်တွင် ဘဟ္စမ၏ တြိပုဏ္ဍရ (Tripuṇḍra) ကို လိမ်းတင်ရမည်။

Verse 115

ईशाभ्यां नम इत्युक्त्वापार्श्वयोश्च त्रिपुण्ड्रकम् । बीजाभ्यां नम इत्युक्त्वा धारयेत्तु प्रकोष्ठयोः

“အီရှ နှစ်ပါးအား နမ” ဟု ဆိုကာ ကိုယ်၏ ဘေးနှစ်ဖက်တွင် တြိပုဏ္ဍရ (Tripuṇḍra) ကို လိမ်းတင်ရမည်။ ထို့နောက် “ဘီဇ နှစ်ပါးအား နမ” ဟု ဆိုကာ လက်မောင်းအောက်ပိုင်း (forearms) နှစ်ဖက်တွင် သန့်ရှင်းသော အမှတ်အသားများကို ဆောင်ထားရမည်။

Verse 116

कुर्यादधः पितृभ्यां च उमेशाभ्यां तथोपरि । भीमायेति ततः पृष्ठे शिरसः पश्चिमे तथा

ပိတೃများ (ဘိုးဘွားနတ်များ) အတွက် အောက်ဘက်၌ ထားရမည်၊ ထို့အပြင် အပေါ်ဘက်၌ ဥမာနှင့် ဣရှ (ဦမေရှ) အတွက်လည်း ထားရမည်။ ထို့နောက် «(နမಃ) ဘီမာယ» ဟု ရွတ်ဆိုကာ ခေါင်း၏ အနောက်ဘက်၊ နောက်ဖက်၌ ထားရမည်။

Frequently Asked Questions

Rather than a mythic episode, the chapter advances a ritual-theological argument: bhasma and tripuṇḍra are not merely social identifiers but scripturally grounded disciplines with mokṣa-orientation, validated through mantra authority and strict procedural classification.

Bhasma symbolizes reduction of materiality to residue (ash) and functions as a purificatory sacrament; tripuṇḍra becomes the codified bodily inscription of Shaiva affiliation and renunciant intent, with repeated application presented as a disciplined, mantra-linked purification aimed at liberation.

No discrete iconographic manifestation (svarūpa) is foregrounded in the sampled portion; the emphasis is on Śiva’s ritual presence mediated through bhasma and mantra—Śiva as accessible through orthodox practice rather than through a narrative depiction of a particular form.