Adhyaya 13
Vidyesvara SamhitaAdhyaya 1385 Verses

Sadācāra–Varṇa-lakṣaṇa and Prātaḥkṛtya (Right Conduct, Social Typologies, and Morning Purification)

အဓ್ಯಾಯ ၁၃ သည် ရှိများက စဒာစာရ (မှန်ကန်သောအကျင့်) ကို အကျဉ်းချုပ်ရှင်းပြပေးရန်နှင့် ဓမ္မ/အဓမ္မ လမ်းကြောင်းများက ကောင်းကင် သို့မဟုတ် နရကသို့ ရလဒ်ပေးပုံကို မေးမြန်းသည့် သင်ခန်းစာဆန်သော ဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်သည်။ စူတာက လူမှု-ဘာသာရေး အမျိုးအစားများကို အကျင့်အပြုအမူနှင့် ဝေဒသင်္ကေတများဖြင့် သတ်မှတ်ကာ ဗြာဟ္မဏကို ပညာတတ်မှုနှင့် စဒာစာရဖြင့် ထင်ရှားသူဟု ဆိုပြီး အခြားအုပ်စုများကိုလည်း အကျင့်အဆင့်၊ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းနှင့် ဝန်ဆောင်မှုအလိုက် ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် နေ့စဉ်စည်းကမ်းသို့ ပြောင်းကာ မိုးမလင်းမီ အချိန်ကန့်သတ်တွင် ထ၍ အရှေ့ဘက်သို့ မျက်နှာမူကာ ဒေဝတားများကို သတိရပြီး တနေ့တာ၏ ဓမ္မ၊ အာထ၊ ကြုံနိုင်သော အခက်အခဲများနှင့် ဝင်ငွေ/ထွက်ငွေကို စဉ်းစားရန် ညွှန်ကြားသည်။ မနက်စောစောထခြင်း၏ အကျိုး—အသက်ရှည်ခြင်း၊ အားကောင်းခြင်း၊ စည်းစိမ်/ကံကောင်းခြင်းနှင့် မကောင်းမှုရှောင်နိုင်ခြင်း—ကို ရေတွက်ကာ ကိုယ်ခန္ဓာအလေ့အထကို ကမ္ဘာလောကဆိုင်ရာ ဓမ္မစည်းကမ်းနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ နောက်ဆုံးတွင် သန့်စင်ရေးလုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ၊ အိမ်မှဝေးရာတွင် အညစ်အကြေးစွန့်ရန် အချိန်နှင့် နေရာ/ဦးတည်ရာ စည်းကမ်းများ၊ အတားအဆီးရှိလျှင် အစားထိုးနည်းလမ်းများကို ဖော်ပြပြီး အကျင့်၊ အချိန်ဇယားနှင့် သန့်ရှင်းမှုစီမံခန့်ခွဲခြင်းမှတစ်ဆင့် ကမ္မအကျိုးဆက်ကို လက်တွေ့ကျကျ သင်ကြားထားသည်။

Shlokas

Verse 1

ऋषय ऊचुः । सदाचारं श्रावयाशु येन लोकाञ्जयेद्बुधः । धर्माधर्ममयान्ब्रूहि स्वर्गनारकदांस्तथा

ရိရှီတို့က ပြောကြသည်—“ပညာရှိသည် လောကများကို အနိုင်ယူနိုင်စေသော စဒာစာရ (sadācāra) အကျင့်ကောင်းစည်းကမ်းကို အမြန် သင်ကြားပါ။ ထို့ပြင် ဓမ္မ (dharma) နှင့် အဓမ္မ (adharma) သဘောရှိသော ကမ္မများနှင့် ကောင်းကင် (svarga) နှင့် နရက (naraka) ကို ပေးသော အရာတို့ကိုလည်း ရှင်းပြပါ”။

Verse 2

सूत उवाच । सदाचारयुतो विद्वान्ब्राह्मणो नाम नामतः । वेदाचारयुतो विप्रो ह्येतैरेकैकवान्द्विजः

စူတက ပြောသည်—“စဒာစာရနှင့် ပြည့်စုံသော ပညာရှိကို ‘ဗြာဟ္မဏ’ ဟု ခေါ်ကြသည်—အမည်အဖြစ် ထိုသို့ပင်။ ဝေဒအကျင့်အတိုင်း ပြုမူသူကို ‘ဝိပရ’ (Vipra) ဟု ခေါ်ကြ၏။ ဤအရည်အချင်းတို့ကို တစ်ခုချင်းစီ အလိုက် ရရှိသဖြင့် ဒွိဇ (dvija) သည် အမည်နှင့် ကိုက်ညီသောသူ ဖြစ်လာသည်”။

Verse 3

अल्पाचारोल्पवेदश्च क्षत्रियो राजसेवकः । किंचिदाचारवान्वैश्यः कृषिवाणिज्यकृत्तया

က்ஷတ္ရိယသည် အကျင့်စည်းကမ်းနှင့် ဝေဒလေ့လာမှု အနည်းငယ်သာရှိပြီး မင်းကို ဝန်ထမ်းအဖြစ် ဆောင်ရွက်သူဟု ဆိုကြသည်။ ဝိုင်ရှျယသည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေးဖြင့် အသက်မွေးကာ စဒာစာရ အနည်းငယ်ရှိသူဟု ဆိုကြ၏။

Verse 4

शूद्र ब्राह्मण इत्युक्तः स्वयमेव हि कर्षकः । असूयालुः परद्रो ही चंडालद्विज उच्यते

သုဒြာကဲ့သို့ နေထိုင်သော ဗြာဟ္မဏသည် အမှန်စင်စစ် မြေထွန်သူမျှသာ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ငြူစူစောင်းမြောင်းပြီး သူတစ်ပါးကို ရန်လိုသော ဒွိဇသည် ဒွိဇတို့တွင် စဏ္ဍာလဟု ခေါ်ဝေါ်အပ်၏။

Verse 5

पृथिवीपालको राजा इतरेक्षत्रिया मताः । धान्यादिक्रयवान्वैश्य इतरो वणिगुच्यते

ရှင်ဘုရင်သည် မြေကြီးကို စောင့်ရှောက်သူဖြစ်၏။ အခြားသူများကို ခတ္တိယဟု မှတ်ယူကြသည်။ ကောက်ပဲသီးနှံနှင့် အလားတူပစ္စည်းများကို ရောင်းဝယ်သူအား ဝေဿဟု ခေါ်ဆိုပြီး အခြားသူအား ကုန်သည် (ဝဏိဇ) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။

Verse 6

ब्रह्मक्षत्रियवैश्यानां शुश्रूषुः शूद्र उच्यते । कर्षको वृषलो ज्ञेय इतरे चैव दस्यवः

ဗြာဟ္မဏ၊ ခတ္တရိယ၊ ဝိရှျတို့ကို သေချာစွာ ဝန်ဆောင်မှု (śuśrūṣā) ပြုသူကို “ရှူဒြ” ဟု ခေါ်သည်။ လယ်ယာလုပ်သူကို “ဝೃṣလ” ဟု သိမှတ်ရပြီး၊ အခြားသူတို့ကိုလည်း အမှန်တကယ် “ဒသျု” ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 7

सर्वो ह्युषःप्राचीमुखश्चिन्तयेद्देवपूर्वकान् । धर्मानर्थांश्च तत्क्लेशानायं च व्ययमेव च

အရုဏ်တက်ချိန်တွင် အရှေ့ဘက်သို့ မျက်နှာမူ၍ လူတိုင်းသည် ဘုရားတော်ကို အရင်တင်ကာ ဓမ္မနှင့် သင့်လျော်သော ရည်မှန်းချက်များကိုလည်းကောင်း၊ ထို၏ ဆန့်ကျင်ဘက်တို့ကြောင့် ဖြစ်လာသော ကလေးရှာ (ဒုက္ခ) များကိုလည်းကောင်း၊ ထို့ပြင် မိမိ၏ အမြတ်နှင့် အသုံးစရိတ်ကိုလည်းကောင်း ဆင်ခြင်ရမည်။

Verse 8

आयुर्द्वेषश्च मरणं पापं भाग्यं तथैव च । व्याधिः पुष्टिस्तथा शक्तिः प्रातरुत्थानदिक्फलम्

အသက်ရှည်ခြင်း၊ ရန်မုန်းခြင်း၊ သေခြင်း၊ အပြစ်နှင့် ကံကောင်းခြင်းတို့လည်းကောင်း၊ ရောဂါ၊ အာဟာရပြည့်ဝခြင်း (ကျန်းမာရေး) နှင့် အင်အားတို့လည်းကောင်း—ဤအရာတို့သည် မနက်စောစော ထခြင်းနှင့် (မျက်နှာမူသည့်) ဦးတည်ရာအရ ဖြစ်ပေါ်သော အကျိုးများဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 9

निशांत्यायामोषा ज्ञेया यामार्धं संधिरुच्यते । तत्काले तु समुत्थाय विण्मूत्रे विसृजेद्द्विजः

ည၏အဆုံးပိုင်းကို ဥෂာ (uṣā) ဟု သိရပြီး၊ ယာမတစ်ဝက်ကြာသော «သန္ဓိ» (sandhi) ဟု ခေါ်သည်။ ထိုအချိန်၌ ထ၍ ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) သည် သဘာဝသန့်စင်မှုအတွက် မစင်နှင့် ဆီးကို စွန့်လွှတ်ရမည်။

Verse 10

गृहाद्दूरं ततो गत्वा बाह्यतः प्रवृतस्तथा । उदण्मुखः समाविश्य प्रतिबंधेऽन्यदिण्मुखः

ထို့နောက် အိမ်မှ ဝေးဝေးသို့ သွားကာ အပြင်ဘက်သို့ ထွက်ရမည်။ မြောက်ဘက်ကို မျက်နှာမူ၍ ထိုင်ရမည်၊ အတားအဆီးရှိလျှင် အခြားဦးတည်ရာသို့ မျက်နှာမူနိုင်သည်။

Verse 11

जलाग्निब्राह्मणादीनां देवानां नाभिमुख्यतः । लिंगं पिधाय वामेन मुखमन्येन पाणिना

ရှီဝပူဇာပြုစဉ် ရေ၊ မီး၊ ဗြာဟ္မဏများနှင့် ဒေဝတားတို့ကို မျက်နှာမူ၍ မပြုရ။ ထို့ကြောင့် လက်ဝဲဖြင့် လိင်္ဂကို ဖုံးကာ အခြားလက်ဖြင့် မိမိမျက်နှာကို ဖုံးရ၏။

Verse 12

मलमुत्सृज्य चोत्थाय न पश्येच्चैव तन्मलम् । उद्धृतेन जलेनैव शौचं कुर्याज्जलाद्बहिः

အညစ်အကြေးကို စွန့်ပြီး ထရောက်လာသော် ထိုအညစ်အကြေးကို မကြည့်ရ။ လက်ထဲ သို့မဟုတ် အိုးထဲသို့ ဆွဲယူထားသော ရေဖြင့်သာ သန့်စင်မှုကို ရေအတွင်းမဟုတ်ဘဲ ရေအပြင်ဘက်တွင် ပြုလုပ်ရ၏။

Verse 13

अथवा देवपित्रार्षतीर्थावतरणं विना । सप्त वा पंच वा त्रीन्वा गुदं संशोधयेन्मृदा

သို့မဟုတ် ဒေဝတား၊ ပိတೃများ၊ ရှိသီများနှင့် ဆက်နွယ်သော တီရ္ထရေသန့်သို့ မဆင်းသက်ဘဲပင် မြေဖြင့် ဂုဒ်ဒေသကို သန့်စင်ရမည်။ ခုနစ်ကြိမ် သို့မဟုတ် ငါးကြိမ် သို့မဟုတ် သုံးကြိမ် သန့်စင်စေ။

Verse 14

लिंगे कर्कोटमात्रं तु गुदे प्रसृतिरिष्यते । तत उत्थाय पद्धस्तशौचं गण्डूषमष्टकम्

သန့်စင်ရာတွင် လိင်္ဂအတွက် လက်ချောင်းထိပ်အရွယ်သာ လုံလောက်သည်ဟု ဆိုကြပြီး ဂုဒ်အတွက်မူ လက်တစ်ဖက်အပြည့်အဝ အတိုင်းအတာဟု သတ်မှတ်သည်။ ထို့နောက် ထရောက်ကာ ခြေ၊ လက်ကို ဆေးကြောပြီး သန့်စင်မှုအဖြစ် ဂန္ဒူးෂ (ပါးစပ်ရေဆေး) ရှစ်ကြိမ် ပြုရ၏။

Verse 15

येन केन च पत्रेण काष्ठेन च जलाद्बहिः । कार्यं संत्यज्य तर्ज्जनीं दंतधावनमीरितम्

သွားသန့်စင်ရန်အတွက် ရေကန်/ရေမြစ်အနီးမှ အပြင်ဘက်သို့ ထွက်၍ အခြားလုပ်ငန်းအားလုံးကို ခဏထားကာ သင့်တော်သည့် အရွက်တစ်စုံတစ်ရာ သို့မဟုတ် သစ်တုံးတစ်ချောင်းဖြင့် သွားတိုက်ရမည်ဟု ဆိုထားသည်။ ဤအမှုတွင် လက်ညှိုး (တర్జနီ) ကို မသုံးရ။

Verse 16

जलदेवान्नमस्कृत्य मंत्रेण स्नानमाचरेत् । अशक्तः कंठदघ्नं वा कटिदघ्नमथापि वा

ရေကိုအုပ်စိုးသော ဒေဝတားတို့အား အရင်ဦးစွာ ဦးညွှတ်နမസ്കာပြု၍ မန္တရကို ရွတ်ဆိုကာ ရေချိုးရမည်။ အပြည့်အဝ မချိုးနိုင်သူသည် လည်ပင်းအထိ သို့မဟုတ် ခါးအထိပင် ရေချိုးနိုင်သည်။

Verse 17

आजानु जलमाविश्य मंत्रस्नानं समाचरेत् । देवादींस्तर्पयेद्विद्वांस्तत्र तीर्थजलेन च

ဒူးအထိ ရေထဲဝင်ကာ မန္တရဖြင့် ရေချိုးခြင်းကို ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့နောက် ပညာရှိသော ဘက္တိဝန်သည် ထိုနေရာရှိ သန့်ရှင်းသော တီရ္ထရေဖြင့် ဒေဝတားတို့နှင့် အခြား သာသနာတော်ခံယူသူများအား တර්ပဏ (tarpaṇa) ပူဇော်ဖြည့်ဆည်းရမည်။

Verse 18

धौतवस्त्रं समादाय पंचकच्छेन धारयेत् । उत्तरीयं च किं चैव धार्यं सर्वेषु कर्मसु

သန့်ရှင်း၍ လျှော်ပြီးသော အဝတ်အစားကို ယူကာ ပဉ္စကစ္ဆ (pañcakaccha) အဖြစ် ငါးခေါက်တင်ပုံဖြင့် ဝတ်ဆင်ရမည်။ ထို့ပြင် အပေါ်အဝတ် (uttarīya) ကိုလည်း ဝတ်ဆင်ရပြီး ဤသင့်တော်သော ဝတ်စားဆင်ယင်မှုကို သာသနာရေး ကုသိုလ်ကမ္မ အားလုံးတွင် ထိန်းသိမ်းရမည်။

Verse 19

नद्यादितीर्थस्नाने तु स्नानवस्त्रं न शोधयेत् । वापीकूपगृहादौ तु स्नानादूर्ध्वं नयेद्बुधः

မြစ်စသည့် တီရ္ထ (သန့်ရှင်းရာ) တွင် ရေချိုးရာ၌ ရေချိုးအဝတ်ကို ထိုနေရာတွင် မလျှော်မသန့်စင်ရ။ သို့သော် ရေကန်အဆင့် (ဝါပီ)၊ ရေတွင်း၊ ရေချိုးအိမ် စသည့်နေရာများတွင် ရေချိုးပြီးနောက် ပညာရှိသည် အဝတ်ကို ယူဆောင်ထုတ်သွား၍ အခြားနေရာတွင် စီမံရမည်။

Verse 20

शिलादार्वादिके वापि जले वापि स्थलेपि वा । संशोध्य पीडयेद्वस्त्रं पितृणां तृप्तये द्विजाः

ကျောက်ပေါ်၊ သစ်ပေါ် စသည့်နေရာ၌ဖြစ်စေ၊ ရေထဲ၌ဖြစ်စေ၊ ခြောက်သွေ့သောမြေပေါ်၌ဖြစ်စေ—သန့်စင်ပြီးနောက် ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) တို့သည် ပိတೃ (ဘိုးဘွားဝိညာဉ်) များ စိတ်ကျေနပ်စေရန် အဝတ်ကို ညှစ်ထုတ်ရမည်။

Verse 21

जाबालकोक्तमंत्रेण भस्मना च त्रिपुंड्रकम् । अन्यथा चेज्जले पात इतस्तन्नरकमृच्छति

ဇာဘാല သင်ကြားထားသော မန္တရဖြင့် သန့်ရှင်းသော ဘသ္မ (ပြာ) ကိုသုံးကာ တ్రိပုဏ္ဍရ (အလျားလိုက် သုံးကြောင်း) ကို လိမ်းရမည်။ အခြားနည်းဖြင့် ပြုလျှင် သေပြီးနောက် နရကရေထဲသို့ ကျရောက်ကာ ဤအပြစ်ကြောင့်ပင် နရကသို့ သွားရသည်။

Verse 22

आपोहिष्ठेति शिरसि प्रोक्षयेत्पापशांतये । यस्येति मंत्रं पादे तु संधिप्रोक्षणमुच्यते

အပြစ်ငြိမ်းစေရန် «Āpo hi ṣṭhā…» ဟူသော မန္တရအစဖြင့် ခေါင်းပေါ်သို့ သန့်ရေ ပက်ဖျန်းရမည်။ ထို့ပြင် «Yasya…» ဟူသော မန္တရအစကို ခြေဖျား၌ အသုံးပြုရသည်—ဤသည်ကို အင်္ဂါအဆစ်များသို့ ပက်ဖျန်းခြင်း (sandhi-prokṣaṇa) ဟု ခေါ်သည်။

Verse 23

पादे मूर्ध्नि हृदि चैव मूर्ध्नि हृत्पाद एव च । हृत्पादमूर्ध्नि संप्रोक्ष्य मंत्रस्नानं विदुर्बुधाः

ခြေ၊ ခေါင်း၊ နှလုံးတို့ပေါ်သို့ သန့်စင်ရေကို ပက်ဖျန်းပြီး၊ ထပ်မံ၍ ခေါင်း၊ နှလုံး၊ ခြေတို့ပေါ်သို့လည်း ပက်ဖျန်းကာ နှလုံး–ခြေ–ခေါင်းကို အစဉ်လိုက် သန့်စင်သန့်မြတ်စေသည်။ ပညာရှိတို့က ဤကို «မန္တရ-သနာန်» ဟူသော မန္တရဖြင့် အတွင်းသန့်စင်ခြင်းဟု သိကြသည်။

Verse 24

ईषत्स्पर्शे च दौः स्वास्थ्ये राजराष्ट्रभयेऽपि च । अत्यागतिकाले च मंत्रस्नानं समाचरेत्

မသန့်သောအရာကို အနည်းငယ်ထိတွေ့မိသော်လည်းကောင်း၊ ကျန်းမာရေးထိခိုက်သော်လည်းကောင်း၊ မင်းနှင့်နိုင်ငံအပေါ်မှ ကြောက်ရွံ့မှုရှိသော်လည်းကောင်း၊ အန္တရာယ်နီးကပ်လာသည့်အခါ၌လည်းကောင်း—သင့်လျော်စွာ «မန္တရ-သနာန်» (ရှီဝမန်တရနှင့်အတူ သန့်စင်ခြင်း) ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 25

प्रातः सूर्यानुवाकेन सायमग्न्यनुवाकतः । अपः पीत्वा तथामध्ये पुनः प्रोक्षणमाचरेत्

နံနက်ခင်းတွင် စူရျ-အနုဝါက (Sūrya-anuvāka) ဖြင့် သန့်စင်မှုကို ပြုလုပ်ရမည်၊ ညနေခင်းတွင် အဂ္နိ-အနုဝါက (Agni-anuvāka) ဖြင့် ပြုလုပ်ရမည်။ ရေကို အနည်းငယ် စုပ်သောက်ပြီးနောက်၊ ထို့အတူ နေ့လယ်တွင်လည်း ထပ်မံ၍ ရေဖြန်းသန့်စင်ခြင်း (prokṣaṇa) ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 26

गायत्र् या जपमंत्रांते त्रिरूर्ध्वं प्राग्विनिक्षिपेत् । मंत्रेण सह चैकं वै मध्येऽर्घ्यं तु रवेर्द्विजा

ဂျပ (japa) ပြီးဆုံးချိန်တွင် ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေးဖွားသူ) သည် ဂါယတြီ (Gāyatrī) ဖြင့် အရှေ့ဘက်သို့ အပေါ်တင်၍ ရေကို သုံးကြိမ် ပူဇော်ရမည်။ ထို့နောက် မန္တရနှင့်အတူ အလယ်တွင် နေရောင်ဘုရား (Surya) ထံသို့ အရ္ဃျ (arghya) တစ်ကြိမ် ပူဇော်ရမည်၊ ဟေ့ ဗြာဟ္မဏတို့။

Verse 27

अथ जाते च सायाह्ने भुवि पश्चिमदिण्मुखः । उद्धृत्य दद्यात्प्रातस्तु मध्याह्नेंगुलिभिस्तथा

ထို့နောက် ညနေချိန် ရောက်လာသော် မြေပြင်ပေါ်တွင် အနောက်ဘက်သို့ မျက်နှာမူ၍ (သန့်ရှင်းသော အရာ) ကို မြှောက်ယူကာ ပူဇော်/လိမ်းပေးရမည်။ နံနက်တွင်လည်း ထိုနည်းတူ ပြုလုပ်ရမည်၊ နေ့လယ်တွင်လည်း လက်ချောင်းများဖြင့် သတ်မှတ်ထားသည့် ပုံစံအတိုင်း ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 28

अंगुलीनां च रंध्रेण लंबं पश्येद्दिवाकरम् । आत्मप्रदक्षिणं कृत्वा शुद्धाचमनमाचरेत्

လက်ချောင်းကြားအပေါက်မှတစ်ဆင့် နေမင်းကိုကြည့်၍ ထို့နောက် ကိုယ်တိုင်ကို ပရဒက္ခိဏာ (အတွင်းစိတ်ဝန်းလှည့်) ပြုလုပ်ကာ နောက်တစ်ဖန် သန့်ရှင်းသော အာစမန (သန့်ရေကို သာသနာတော်အရ သောက်သုံးခြင်း) ကို ကျင့်ဆောင်ရမည်။

Verse 29

सायं मुहूर्तादर्वाक्तु कृता संध्या वृथा भवेत् । अकालात्काल इत्युक्तो दिनेऽतीते यथाक्रमम्

ညနေ မုဟူရ္တ မရောက်မီ စန္ဓျာကို ပြုလုပ်လျှင် အကျိုးမရှိသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် သင့်တော်သောအချိန် ကျော်လွန်ပြီးနောက် ပြုလုပ်လျှင် “အချိန်မမှန်ကာလ၌ ပြုလုပ်ခြင်း” ဟု ခေါ်ကြပြီး နေ့ရက်ကာလ လွန်သလို အစဉ်အတိုင်း သတ်မှတ်ကြသည်။

Verse 30

दिवाऽतीते च गायत्रीं शतं नित्ये क्रमाज्जपेत् । आदर्शाहात्पराऽतीते गायत्रीं लक्षमभ्यसेत्

နေ့တာလွန်ပြီး သင့်တော်သောအချိန်တွင် နေ့စဉ်အစဉ်အလာအတိုင်း ဂါယတြီမန္တရကို တစ်ရာကြိမ် ဂျပ်ပ (ရွတ်ဆို) ရမည်။ ထို့နောက် သတ်မှတ်ကာလ ထပ်လွန်သွားလျှင် ဂါယတြီကို စည်းကမ်းတကျ လေ့ကျင့်၍ တစ်သိန်းကြိမ်အထိ ဂျပ်ပ ပြုရမည်။

Verse 31

मासातीते तु नित्ये हि पुनश्चोपनयं चरेत् । ईशो गौरीगुहो विष्णुर्ब्रह्मा चेंद्र श्च वै यमः

တစ်လလွန်သွားသောအခါ သတ်မှတ်ထားသည့်အတိုင်း နေ့စဉ်ပြုရသော ဥပနယန (သင်္ကေတချည်တင်) အခမ်းအနားကို ထပ်မံကျင့်ဆောင်ရမည်။ ဤဝတ္ထုတွင် အဓိပတိဒေဝတားများမှာ ဣရှ (ရှီဝ), ဂေါရီ, ဂုဟ (ကာရ္တိကေယ), ဝိෂ္ဏု, ဘြဟ္မာ, အိန္ဒြ, နှင့် ယမ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 32

एवं रूपांश्च वै देवांस्तर्पयेदर्थसिद्धये । ब्रह्मार्पणं ततः कृत्वा शुद्धाचमनमाचरेत्

ဤသို့ သတ်မှတ်ထားသောပုံစံများအတိုင်း ရည်ရွယ်ချက်အောင်မြင်ရန် ဒေဝတားတို့အား တර්ပဏ (ရေဖြင့်ကျေနပ်စေသော ပူဇော်မှု) ကို ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့နောက် အရာအားလုံးကို ဘြဟ္မန် (အမြင့်ဆုံး) ထံ အర్పဏအဖြစ် ဆက်ကပ်ပြီး သန့်ရှင်းသော အာစမန (ရေကို အခမ်းအနားဖြင့် သောက်၍ သန့်စင်ခြင်း) ကို ကျင့်ဆောင်ရမည်။

Verse 33

तीर्थदक्षिणतः शस्ते मठे मंत्रालये बुधः । तत्र देवालये वापि गृहे वा नियतस्थले

ပညာရှိတို့က သန့်ရှင်းသော တီရ္ထ (တိရ္ထ) ၏ တောင်ဘက်တွင်၊ မဋ္ဌ (ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း/အာရှရမ်) တွင်၊ သို့မဟုတ် မန္တရအတွက် သီးသန့်ခန်းမတွင် ကျင့်ဆောင်ခြင်းသည် ချီးမွမ်းထိုက်ကြောင်း ဆိုကြသည်။ ထိုနေရာ၌—ဘုရားကျောင်းတွင်ဖြစ်စေ၊ အိမ်တွင်ဖြစ်စေ—သတ်မှတ်ထားသော တည်ငြိမ်သည့်နေရာတွင် စည်းကမ်းတကျ ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 34

सर्वान्देवान्नमस्कृत्य स्थिरबुद्धिः स्थिरासनः । प्रणवं पूर्वमभ्यस्य गायत्रीमभ्यसेत्ततः

ဒေဝတားအားလုံးကို အရင်ဦးစွာ နမസ്കာရပြု၍ စိတ်တည်ငြိမ်ကာ အာသနတည်မြဲစွာ ထိုင်နေသော အကျင့်ရှင်သည် ပထမဦးစွာ ပရဏဝ (အိုမ်) ကို လေ့ကျင့်ရမည်။ ထို့နောက်မှ ဂါယတြီကို လေ့ကျင့်ရမည်။

Verse 35

जीवब्रह्मैक्यविषयं बुद्ध्वा प्रणवमभ्यसेत् । त्रैलोक्यसृष्टिकर्त्तारं स्थितिकर्तारमच्युतम्

ဇီဝအတ္တနှင့် ပရမဘြဟ္မ၏ တစ်တည်းဖြစ်ခြင်း အဓိပ္ပါယ်ကို နားလည်ပြီးနောက်၊ ပရဏဝ (အိုမ်) ကို လေ့ကျင့်သင့်၏။ သုံးလောကကို ဖန်ဆင်းသူ၊ ထိန်းသိမ်းသူ၊ မပျက်မယွင်းသော အချျုတကို စိတ်တည်၍ သမాధိပြုရ၏။

Verse 36

संहर्तारं तथा रुद्रं स्वप्रकाशमुपास्महे । ज्ञानकर्मेंद्रि याणां च मनोवृत्तीर्धियस्तथा

ကျွန်ုပ်တို့သည် အရာအားလုံးကို ပျက်သိမ်းသူ ရုဒြကို ပူဇော်အုပ်မိုး၏၊ သူသည် ကိုယ်တိုင်တောက်ပသော အလင်းဖြစ်၏။ သူထံမှ အသိအင်္ဂါများနှင့် လုပ်ဆောင်အင်္ဂါများ၊ ထို့အပြင် စိတ်၏လှုပ်ရှားမှုများနှင့် ဉာဏ်၏လုပ်ငန်းများ ပေါ်ပေါက်၍ ထိန်းချုပ်ခံရ၏။

Verse 37

भोगमोक्षप्रदे धर्मे ज्ञाने च प्रेरयेत्सदा । इत्थमर्थं धियाध्यायन्ब्रह्मप्राप्नोति निश्चयः

လောကီအကျိုးနှင့် မောက္ခကို ပေးစွမ်းသော ဓမ္မနှင့် လွတ်မြောက်ရေး ဉာဏ်သို့ အမြဲတမ်း အခြားသူတို့ကို လှုံ့ဆော်သင့်၏။ ဤအဓိပ္ပါယ်ကို ဉာဏ်ဖြင့် သေချာစွာ စိတ်တည်၍ သမాధိပြုလျှင်၊ မသံသယဘဲ ဘြဟ္မန် (ရှီဝ) ကို ရောက်ရှိမည်။

Verse 38

केवलं वा जपेन्नित्यं ब्राह्मण्यस्य च पूर्तये । सहस्रमभ्यसेन्नित्यं प्रातर्ब्राह्मणपुंगवः

မဟုတ်လျှင် စစ်မှန်သော ဗြာဟ္မဏဖြစ်ခြင်း ပြည့်စုံရန်အတွက်၊ တစ်ယောက်တည်း စိတ်တည်တံ့စွာ နေ့စဉ် ဂျပ (japa) ကို ပြုလုပ်သင့်၏။ ဗြာဟ္မဏတို့အထဲမှ အကောင်းဆုံးသူသည် မနက်တိုင်း အကြိမ်တစ်ထောင် ပုံမှန် ထပ်ခါထပ်ခါ ရွတ်ဆိုသင့်၏။

Verse 39

अन्येषां च यथा शक्तिमध्याह्ने च शतं जपेत् । सायं द्विदशकं ज्ञेयं शिखाष्टकसमन्वितम्

အခြားသူတို့သည် မိမိစွမ်းအားအလိုက် နေ့လယ်တွင် ဂျပ (မန္တရားကို ထပ်ခါထပ်ခါ ရွတ်ဆိုခြင်း) ကို အကြိမ်တစ်ရာ ရွတ်ဆိုရမည်။ ညနေတွင် အကြိမ်တစ်ဆယ့်နှစ်ဟု သတ်မှတ်ထားပြီး ရှိခါ မန္တရား အရှစ်ပါးနှင့် တွဲဖက်၍ ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 40

मूलाधारं समारभ्य द्वादशांतस्थितांस्तथा । विद्येशब्रह्मविष्ण्वीशजीवात्मपरमेश्वरान्

မူလာဓာရမှ စ၍ ဒွာဒသာန္တ၌ တည်နေသူများကဲ့သို့ပင်၊ ဗိဒ္ယေရှ၊ ဗြဟ္မာ၊ ဗိෂ္ဏု၊ ဣရှ၊ ဇီဝာတ္မန်နှင့် ပရမေရှဝရ (အမြင့်ဆုံးသခင်) ကို စိတ်ဖြင့် ဆင်ခြင်ရမည်။

Verse 41

ब्रह्मबुद्ध्या तदैक्यं च सोहं भावनया जपेत् । तानेव ब्रह्मरंध्रादौ कायाद्बाह्ये च भावयेत्

(ရှီဝသည်) ဗြဟ္မန်ဖြစ်ကြောင်း ဗြဟ္မဘုဒ္ဓိဖြင့် နားလည်ကာ၊ ထိုအရာနှင့် တစ်ဖြစ်တည်းဟု ဆင်ခြင်၍ ‘ဆိုဟံ’ သတိကို စိတ်ဖြင့် ဂျပလုပ်ရမည်။ ထိုတရားတည်းကို ဗြဟ္မရန္ဓ္ရ (ခေါင်းထိပ်ပေါက်) တွင်လည်း၊ ကိုယ်အတွင်းနှင့် ကိုယ်ပြင်ပင်လည်း မြင်ယောင်ရမည်။

Verse 42

महत्तत्त्वं समारभ्य शरीरं तु सहस्रकम् । एकैकस्माज्जपादेकमतिक्रम्य शनैः शनैः

မဟတ္တတ္တဝ (ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဉာဏ်ပညာသဘောတရား) မှ စ၍ ‘ထောင်ဆတိုး ကိုယ်’ ကို စိတ်ဖြင့် အဆင့်လိုက် လျှောက်လှမ်းရမည်။ အဆင့်တစ်ခုချင်းစီကို ဂျပတစ်ကြိမ်စီဖြင့် ကျော်လွန်ကာ တဖြည်းဖြည်း၊ တည်ငြိမ်သော သည်းခံမှုဖြင့် ဆက်လက်သွားရမည်။

Verse 43

परस्मिन्योजयेज्जीवं जपतत्त्वमुदाहृतम् । शतद्विदशकं देहं शिखाष्टकसमन्वितम्

ဇီဝ (ဇီဝာတ္မန်) ကို ပရ (အမြင့်ဆုံး) နှင့် ပေါင်းစည်းခြင်း—ဤသည်ကို ဂျပ၏ အမှန်တကယ် သဘောတရားဟု ကြေညာထားသည်။ ကိုယ်ခန္ဓာသည် အစိတ်အပိုင်း ၁၂၀ ပါဝင်သည်ဟု သင်ကြားထားပြီး၊ ရှိခါ အဋ္ဌက (ရှစ်မျိုးသော ထိပ်/ခေါင်းမိုး) ဖြင့် ပြည့်စုံသည်ဟု ဆိုသည်။

Verse 44

मंत्राणां जप एवं हि जपमादिक्रमाद्विदुः । सहस्रं ब्राह्मदं विद्याच्छतमैंद्र प्रदं विदुः

ဤသို့ပင် ပညာရှိတို့သည် မန္တရဇပ (japa) ၏ အဆင့်လိုက်နည်းနှင့် အကျိုးရလဒ်ကို သိကြသည်။ တစ်ထောင်ကြိမ် ဇပခြင်းသည် ဘြဟ္မာ၏ အကျိုးကို ပေးတတ်ပြီး၊ တစ်ရာကြိမ် ဇပခြင်းသည် အိန္ဒြာ၏ အကျိုးကို ပေးတတ်သည်ဟု သိကြသည်။

Verse 45

इतरत्त्वात्मरक्षार्थं ब्रह्मयोनिषु जायते । दिवाकरमुपस्थाय नित्यमित्थं समाचरेत्

ကိုယ်တိုင်ကို ကာကွယ်၍ အနိမ့်ကျသော ဘဝအခြေအနေများသို့ မကျရောက်စေရန် ဗြဟ္မာမှ ပေါက်ဖွားသော (ဂုဏ်သိက္ခာရှိ၍ ဓမ္မတရားနှင့်ညီသော) မျိုးရိုးများတွင် မွေးဖွားသင့်၏။ ထို့ကြောင့် နေမင်း (ဒိဝါကရ) ကို နေ့စဉ် ပူဇော်ပြီး ဤသို့ အမြဲတမ်း ကျင့်ဆောင်ရမည်။

Verse 46

लक्षद्वादशयुक्तस्तु पूर्णब्राह्मण ईरितः । गायत्र् या लक्षहीनं तु वेदकार्येन योजयेत्

လက္ခ ဒွါဒသ (၁၂ လက္ခ) ဖြင့် ပြည့်စုံသူကို “ပြည့်စုံသော ဗြာဟ္မဏ” ဟု ဆို၏။ သို့သော် လက္ခတစ်လက္ခ ချို့တဲ့သူကို ဂါယတြီ မန္တရကို ရွတ်ဖတ်ခြင်းဖြင့် ဝေဒကိစ္စများတွင် ပါဝင်စေသင့်၏။

Verse 47

आसप्ततेस्तु नियमं पश्चात्प्रव्राजनं चरेत् । प्रातर्द्वादशसाहस्रं प्रव्राजीप्रणवं जपेत्

အသက် ခုနစ်ဆယ်အထိ စည်းကမ်းသတ်မှတ်ချက်များကို တည်ကြည်စွာ ထိန်းသိမ်းရမည်။ ထို့နောက် စွန့်လွှတ်သူ၏ ဘဝ (သန္န്യാസ) ကို လိုက်နာရမည်။ နံနက်တိုင်း စွန့်လွှတ်သူသည် ပ္ရဏဝ «အိုမ်» ကို တစ်သောင်းနှစ်ထောင် ကြိမ် ဂျပ်ရမည်။

Verse 48

दिने दिने त्वतिक्रांते नित्यमेवं क्रमाज्जपेत् । मासादौ क्रमशोऽतीते सार्धलक्षजपेन हि

နေ့ရက်တိုင်း ကုန်လွန်သွားသလိုပင်၊ အစဉ်အမြဲ ဤနည်းအတိုင်း အဆင့်ဆင့် နေ့စဉ် ဂျပ်ရမည်။ လနှင့် အခြား သတ်မှတ်ကာလများလည်း အစဉ်လိုက် ကုန်လွန်သည့်အခါ မန္တရကို တစ်သိန်းခွဲ (၁၅၀,၀၀၀) ကြိမ် ဂျပ်ခြင်းဖြင့် ပြည့်စုံစေရမည်။

Verse 49

अत ऊर्ध्वमतिक्रांते पुनः प्रैषं समाचरेत् । एवं कृत्वा दोषशांतिरन्यथा रौरवं व्रजेत्

သတ်မှတ်ထားသော အချိန်ကာလ ကျော်လွန်သွားလျှင်၊ ညွှန်ကြားထားသကဲ့သို့ ပရాయశ္စိတ္တ (အပြစ်ဖြေကာရိယာ) ကို ထပ်မံ ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထိုသို့ပြုလျှင် အပြစ်အနာတရ သက်သာပျောက်ကင်းမည်; မဟုတ်လျှင် ရောရဝ (ဒုက္ခနရက) သို့ ရောက်လိမ့်မည်။

Verse 50

धर्मार्थयोस्ततो यत्नं कुर्यात्कामी न चेतरः । ब्राह्मणो मुक्तिकामः स्याद्ब्रह्मज्ञानं सदाभ्यसेत्

ထို့ကြောင့် ကာမလိုသူသည် ဓမ္မနှင့် အဓိပ္ပါယ် (artha) အတွက် အဓိက ကြိုးစားရမည်၊ အပျော်အပါးသက်သက် မလိုက်ရ။ သို့သော် ဗြာဟ္မဏသည် မောက္ခကို လိုလားသူ ဖြစ်ရမည်၊ ဘြဟ္မဇ္ဈာန (Brahman ၏ ဉာဏ်) ကို အမြဲ လေ့ကျင့်ကာ မောက္ခပေးသော ပတိ—သီဝအရှင်ကို သိမြင်ရမည်။

Verse 51

धर्मादर्थोऽर्थतो भोगो भोगाद्वैराग्यसंभवः । धर्मार्जितार्थभोगेन वैराग्यमुपजायते

ဓမ္မမှ တရားသင့်သော စည်းစိမ်ပေါ်ထွန်း၍၊ စည်းစိမ်မှ လူ့ဘဝ၏ ခံစားမှုများ ပေါ်လာသည်။ ခံစားမှု ပြည့်ဝရင့်ကျက်သော် ဝိုင်ရာဂျျ (ကပ်ငြိမှုကင်းသော လွတ်မြောက်မှု) ပေါ်ထွန်းသည်။ ဓမ္မဖြင့် ရရှိသော စည်းစိမ်ကို ခံစားရာမှ ဝိုင်ရာဂျျ မွေးဖွားသည်။

Verse 52

विपरीतार्थभोगेन राग एव प्रजायते । धर्मश्च द्विविधः प्रोक्तो द्र व्यदेहद्वयेन च

မှန်ကန်သော အမြင်နှင့် ဆန့်ကျင်သော အရာဝတ္ထုများကို ခံစားလျှင် ရာဂ (ကပ်ငြိမှု) သာ ပေါ်ထွန်းသည်။ ထို့ပြင် ဓမ္မကို နှစ်မျိုးဟု ဆိုကြသည်—ပြင်ပပစ္စည်းများဖြင့် ဆောင်ရွက်သော ဓမ္မနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို စည်းကမ်းတကျ ထိန်းသိမ်းသည့် (အတွင်းရေး) အကျင့်ဓမ္မ။

Verse 53

द्र व्यमिज्यादिरूपं स्यात्तीर्थस्नानादि दैहिकम् । धनेन धनमाप्नोति तपसा दिव्यरूपताम्

ပစ္စည်းဖြင့် ဆက်ကပ်ပူဇော်ခြင်းနှင့် ယဇ္ဉပူဇော်မှုတို့သည် ပစ္စည်းအရာဝတ္ထုများဖြင့် ပြည့်စုံသည်။ တီရ္ထ (သန့်ရှင်းရာ) တွင် ရေချိုးခြင်း စသည့် ကိုယ်ခန္ဓာဆိုင်ရာ အကျင့်များသည် ကိုယ်ခန္ဓာဖြင့်ပင် ပြည့်စုံသည်။ ငွေကြေးဖြင့် ငွေကြေးကို ရရှိသကဲ့သို့၊ တပစ် (tapas) ဖြင့် သီဝ၏ မြင့်မြတ်သဘောကို သိမြင်ရန် သင့်တော်သော တောက်ပသန့်ရှင်းသည့် ဒေဝရုပ်သဘောကို ရရှိသည်။

Verse 54

निष्कामः शुद्धिमाप्नोति शुद्ध्या ज्ञानं न संशयः । कृतादौ हि तपःश्लोघ्यं द्र व्यधर्मः कलौ युगे

ဆန္ဒကင်းသူသည် သန့်ရှင်းမှုကို ရရှိပြီး၊ သန့်ရှင်းမှုမှ စစ်မှန်သော ဉာဏ်ပညာ ပေါ်ထွန်းသည်—သံသယမရှိ။ ကෘတယုဂနှင့် အစောပိုင်း ယုဂများတွင် တပစ် (austerity) ကို အဓိကနည်းလမ်းဟု ချီးမွမ်းကြသော်လည်း၊ ကလိယုဂတွင် ဓမ္မသည် အဓိကအားဖြင့် လှူဒါန်းခြင်းနှင့် ပူဇော်ခြင်း (ပစ္စည်းအထောက်အကူဖြင့်) ဖြင့် ပြည့်စုံသည်။

Verse 55

कृतेध्यानाज्ज्ञानसिद्धिस्त्रेतायां तपसा तथा । द्वापरे यजनाज्ज्ञानं प्रतिमापूजया कलौ

ကృతယုဂတွင် ဓမ္မဉာဏ်ရရှိခြင်းသည် ဓ്യာန (သမาธိ) ဖြင့် ပြည့်စုံ၏။ တ్రేతာယုဂတွင်လည်း တပ (အusterity) ဖြင့် ထိုသို့ပင် ဖြစ်၏။ ဒွာပရယုဂတွင် ယဇ్ఞ (ပူဇာယဇ္ဈ) ဖြင့် ဉာဏ်ရပြီး၊ ကလိယုဂတွင် သခင်၏ ပရတိမာ (ရုပ်ပုံတော်) ကို ပူဇာခြင်းဖြင့် ဉာဏ်ရ၏။

Verse 56

यादृशं पुण्यं पापं वा तादृशं फलमेव हि । द्र व्यदेहांगभेदेन न्यूनवृद्धिक्षयादिकम्

ကုသိုလ်ဖြစ်စေ အကုသိုလ်ဖြစ်စေ ထိုသဘောတရားအတိုင်းပင် အကျိုးရလဒ်လည်း ထိုသဘောတရားတူတူ ဖြစ်၏။ အမှန်တကယ်မှာ မိမိ၏ ပစ္စည်းအင်အား၊ ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်း ကွာခြားမှုအလိုက် လျော့နည်းခြင်း၊ တိုးပွားခြင်း၊ ကျဆင်းခြင်း စသည့် အခြေအနေများ ပေါ်ပေါက်လာသည်—ဤသည်မှာ သခင်ရှီဝ၏ ကမ္မနိယာမတရားအောက်၌ ဖြစ်၏။

Verse 57

अधर्मो हिंसिकारूपो धर्मस्तु सुखरूपकः । अधर्माद्दुःखमाप्नोति धर्माद्वै सुखमेधते

အဓမ္မသည် ထိခိုက်နာကျင်စေသော ကြမ်းတမ်းမှု၏ သဘောဖြစ်၏။ ဓမ္မသည် သုခနှင့် ပျော်ရွှင်မှု၏ သဘောဖြစ်၏။ အဓမ္မမှ ဒုက္ခကို အမှန်တကယ် ရရှိပြီး၊ ဓမ္မမှ သုခသည် တကယ်တမ်း တိုးပွားကြီးထွား၏။

Verse 58

विद्यादुर्वृत्तितो दुःखं सुखं विद्यात्सुवृत्तितः । धर्मार्जनमतः कुर्याद्भोगमोक्षप्रसिद्धये

ဒုက္ခသည် မကောင်းသော အကျင့်မှ ပေါ်ပေါက်လာသည်ဟု သိပါ။ သုခသည် ကောင်းသော အကျင့်မှ ပေါ်ပေါက်လာသည်ဟု သိပါ။ ထို့ကြောင့် လောကီဘောဂ (သင့်တော်သောခံစားမှု) နှင့် မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) နှစ်ပါးလုံး ပြည့်စုံစေရန် ဓမ္မကို စုဆောင်းရယူရန် ဆုံးဖြတ်ကြပါစေ။

Verse 59

सकुटुंबस्य विप्रस्य चतुर्जनयुतस्य च । शतवर्षस्य वृत्तिं तु दद्यात्तद्ब्रह्मलोकदम्

မိသားစုနှင့်အတူ ဗြာဟ္မဏတစ်ဦး—လူလေးယောက်အပါအဝင်—အနှစ်တစ်ရာပြည့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကို ပေးလှူသင့်သည်။ ထိုဒါနသည် ဗြဟ္မလောကကို ပေးစွမ်းသော အကျိုးဖြစ်၏။

Verse 60

चांद्रा यणसहस्रं तु ब्रह्मलोकप्रदं विदुः । सहस्रस्य कुटुंबस्य प्रतिष्ठां क्षत्रियश्चरेत्

ချန်ဒြာယဏ (Cāndrāyaṇa) အကျင့်ကို တစ်ထောင်ကြိမ် ဆောင်ရွက်ခြင်းသည် ဗြဟ္မာလောကကို ရောက်စေသည်ဟု ကြေညာကြ၏။ က္ଷတ္တရိယသည် မိသားစုတစ်ထောင်ပါသော မျိုးရိုး၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် တည်ငြိမ်မှုကို ထူထောင်ရန် ထိုအကျင့်ကို ဆောင်ရွက်သင့်၏။

Verse 61

इंद्र लोकप्रदं विद्यादयुतं ब्रह्मलोकदम् । यां देवतां पुरस्कृत्य दानमाचरते नरः

အိန္ဒြာကို အဓိကဒေဝတော်အဖြစ် ထား၍ ဒါနပြုလျှင် အိန္ဒြလောကကို ပေးတတ်သည်ဟု သိပါ။ ဉာဏ်၏ အရှင်ကို အဓိကဒေဝတော်အဖြစ် ထား၍ ပြုသော ဒါနသည် အရေအတွက်မရှိသော အကျိုးကို ပေး၏။ ဗြဟ္မာကို အဓိကဒေဝတော်အဖြစ် ထား၍ ပြုသော ဒါနသည် ဗြဟ္မာလောကကို ပေး၏။ လူသည် ဒါနပေးရာတွင် မည်သည့်ဒေဝတော်ကို စိတ်၌ အရှေ့တန်းထားသနည်း၊ ထိုဒေဝတော်၏ လောကသို့ ဒါန၏ အကျိုးသည် ဦးတည်သွား၏။

Verse 62

तत्तल्लोकमवाप्नोति इति वेदविदो विदुः । अर्थहीनः सदा कुर्यात्तपसा मार्जनं तथा

ဝေဒကို သိမြင်သူတို့က “သူသည် မိမိ၏ အကျင့်အလုပ်အလိုက် သက်ဆိုင်ရာ လောကကို ရောက်သည်” ဟု သိကြ၏။ ထို့ကြောင့် စစ်မှန်သော ဓမ္မရည်ရွယ်ချက် မရှိသူသည် တပသ (tapas) ဖြင့် သန့်စင်ခြင်းကို အမြဲတမ်း ဆောင်ရွက်သင့်၏။

Verse 63

तीर्थाच्च तपसा प्राप्यं सुखमक्षय्यमश्नुते । अर्थार्जनमथो वक्ष्ये न्यायतः सुसमाहितः

တီရ္ထ (ဘုရားဖူးသွားခြင်း) နှင့် တပသ (အတိအကျ သာသနာကျင့်စဉ်) ကြောင့် မပျက်မယွင်းသော သုခကို ရရှိသည်။ ယခု ငါသည် စိတ်တည်ငြိမ်၍ သတိပြုကာ ဓမ္မတရားနှင့်ညီသော ဥစ္စာရယူနည်းကို ရှင်းပြမည်။

Verse 64

कृतात्प्रतिग्रहाच्चैव याजनाच्च विशुद्धितः । अदैन्यादनतिक्लेशाद्ब्राह्मणो धनमर्जयेत्

ဗြာဟ္မဏသည် သန့်ရှင်းသောနည်းလမ်းဖြင့်သာ ဥစ္စာကို ရယူသင့်သည်—ရိုးသားသောအလုပ်လုပ်ခြင်း၊ လှူဒါန်းပေးအပ်သည့်အရာကို လက်ခံခြင်း (ပရတိဂ္ရဟ) နှင့် ယဇ္ဉပွဲများကို ဆောင်ရွက်ပေးခြင်း (ယာဇန) တို့ဖြင့် ဖြစ်ရမည်။ ထို့ပြင် အလွန်အမင်း အောက်ကျမခံဘဲ၊ အလွန်ပင်ပန်းခက်ခဲစေခြင်းမရှိဘဲ လုပ်ဆောင်သင့်သည်။

Verse 65

क्षत्रियो बाहुवीर्येण कृषिगोरक्षणाद्विशः । न्यायार्जितस्य वित्तस्य दानात्सिद्धिं समश्नुते

ခတ္တရိယသည် လက်မောင်းအားဖြင့်—တရားမျှတသော ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုနှင့် အုပ်ချုပ်မှုဖြင့်—စိဒ္ဓိကို ရရှိ၏။ ဝိရှျသည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် နွားကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်းဖြင့် ရရှိ၏။ ထို့ပြင် တရားနည်းလမ်းဖြင့် ရရှိသော ငွေကြေးကို ဒါနပြုလှူဒါန်းခြင်းအားဖြင့် လူသည် စိဒ္ဓိ—ဓမ္မကို ထောက်ပံ့ကာ ဝိညာဉ်ကို ရှီဝ၏ ကရုဏာသို့ ဦးတည်စေသော အောင်မြင်မှု—သို့ ရောက်၏။

Verse 66

ज्ञानसिद्ध्या मोक्षसिद्धिः सर्वेषां गुर्वनुग्रहात् । मोक्षात्स्वरूपसिद्धिः स्यात्परानन्दं समश्नुते

စစ်မှန်သော ဉာဏ်ကို ရရှိခြင်းအားဖြင့် လူအားလုံးသည် ဂုရု၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ကို ရရှိကြသည်။ မောက္ခမှ မိမိ၏ သဘာဝအမှန် (စွရူပ) ကို သိမြင်သဘောပေါက်လာ၍ အမြင့်ဆုံး အာနန္ဒ (ပရမအာနန္ဒ) ကို ခံစားရသည်။

Verse 67

सत्संगात्सर्वमेतद्वै नराणां जायते द्विजाः । धनधान्यादिकं सर्वं देयं वै गृहमेधिना

အို ဒွိဇာတို့၊ သတ္တုသင်္ဂ (သူတော်ကောင်းတို့နှင့် ပေါင်းသင်းခြင်း) ကြောင့် လူသားတို့အတွက် ဤကောင်းမြတ်သော အောင်မြင်မှုများ အားလုံး ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ထို့ကြောင့် အိမ်ထောင်ရှင်သည် အလှူအတန်းအဖြစ် ငွေကြေး၊ စပါးနှံနှင့် အခြားအရင်းအမြစ်များကို မျှဝေသင့်သည်။

Verse 68

यद्यत्काले वस्तुजातं फलं वा धान्यमेव च । तत्तत्सर्वं ब्राह्मणेभ्यो देयं वै हितमिच्छता

အချိန်ကာလအလိုက် ပေါ်ပေါက်လာသော ပစ္စည်းများ၊ သီးနှံအကျိုး၊ သစ်သီး သို့မဟုတ် စပါးနှံတို့ကို အကျိုးစီးပွားအမှန်ကို လိုလားသူသည် ဘြာဟ္မဏတို့အား အလှူအဖြစ် အားလုံးပေးသင့်သည်။

Verse 69

जलं चैव सदा देयमन्नं क्षुद्व्याधिशांतये । क्षेत्रं धान्यं तथाऽऽमान्नमन्नमेवं चतुर्विधम्

ရေကို အမြဲတမ်း ပေးသင့်ပြီး၊ ဆာလောင်မှုနှင့် ရောဂါကို သက်သာစေရန် အစာကိုလည်း ပေးသင့်သည်။ ထို့အပြင် မြေယာ၊ စပါးနှံနှင့် မချက်ရသေးသော စားနပ်ရိက္ခာတို့ကိုလည်း ပူဇော်ပေးကမ်းရမည်—ထို့ကြောင့် ‘အစာအလှူ’ သည် လေးမျိုးရှိသည်။

Verse 70

यावत्कालं यदन्नं वै भुक्त्वा श्रवणमेधते । तावत्कृतस्य पुण्यस्य त्वर्धं दातुर्न संशयः

စားသုံးခဲ့သော အစာသည် သဒ္ဓမ္မကို နားထောင်၍ နားလည်နိုင်စွမ်းကို ဆက်လက်ပံ့ပိုးနေသမျှကာလအတွင်း ထိုကာလတူတူ အကျိုးပုဏ္ဏာ၏ တစ်ဝက်သည် အစာပေးလှူသူ၏ အခွင့်အရေးဖြစ်သည်ဟု မသံသယရှိ။

Verse 71

ग्रहीताहिगृहीतस्य दानाद्वै तपसा तथा । पापसंशोधनं कुर्यादन्यथा रौरवं व्रजेत्

မသင့်တော်သောအရာကို လုယူထားသူ သို့မဟုတ် မြွေက ကိုက်ဖမ်းထားသူသည် ဒါနပေးလှူခြင်းနှင့် တပဿ (အတင်းအကျပ်သီလကျင့်) ဖြင့် အပြစ်သန့်စင်မှုကို ပြုရမည်။ မဟုတ်လျှင် ရော်ရဝ (နရက) သို့ သွားရမည်။

Verse 72

आत्मवित्तं त्रिधा कुर्याद्धर्मवृद्ध्यात्मभोगतः । नित्यं नैमित्तकं काम्यं कर्म कुर्यात्तु धर्मतः

မိမိ၏ ငွေကြေးကို သုံးပိုင်းခွဲရမည်—ဓမ္မတိုးပွားရေးအတွက်၊ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းနှင့် သင့်လျော်သော ပျော်ရွှင်မှုအတွက်၊ နှင့် ကိုယ်ပိုင်လိုအပ်ချက်အတွက်။ ဓမ္မအတိုင်း နေ့စဉ်မဖြစ်မနေ ကర్మများ၊ အခါအားလျော်စွာ ကర్మများ၊ နှင့် ဆန္ဒကြောင့် ပြုသော ကర్మများကိုလည်း ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 73

वित्तस्य वर्धनं कुर्याद्वृद्ध्यंशेन हि साधकः । हितेन मितमे ध्येन भोगं भोगांशतश्चरेत्

သာဓက (စိတ်ဝိညာဉ်လေ့ကျင့်သူ) သည် မိမိ၏ ငွေကြေးကို တရားမျှတ၍ အလယ်အလတ် တိုးပွားမှုဖြင့်သာ တိုးစေရမည်။ အကျိုးရှိ၍ အတိုင်းအတာရှိသောအရာဖြင့် အသက်ရှင်ရေးကို ထိန်းသိမ်းကာ ပျော်ရွှင်မှုကိုလည်း သင့်တော်သော အချိုးအစားအတိုင်းသာ ခံစားရမည်။

Verse 74

कृष्यर्जिते दशांशं हि देयं पापस्य शुद्धये । शेषेण कुर्याद्धर्मादि अन्यथा रौरवं व्रजेत्

လယ်ယာလုပ်ငန်းဖြင့် ရရှိသော ငွေကြေးမှ အပြစ်သန့်စင်ရန် တစ်ဆယ်ပုံတစ်ပုံကို မဖြစ်မနေ လှူဒါန်းရမည်။ ကျန်သောအပိုင်းဖြင့် ဓမ္မနှင့် ဆက်စပ်သော ကုသိုလ်ကံများကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ မဟုတ်လျှင် ရော်ရဝ (နရက) သို့ သွားရမည်။

Verse 75

अथवा पापबुद्धिः स्यात्क्षयं वा सत्यमेष्यति । वृद्धिवाणिज्यके देयष्षडंशो हि विचक्षणैः

မဟုတ်လျှင် အပြစ်ရှိသော စိတ်ရည်ရွယ်ချက် ပေါ်လာနိုင်သကဲ့သို့၊ အမှန်တကယ် ပျက်စီးခြင်းလည်း မလွဲမသွေ ရောက်လာမည်။ ထို့ကြောင့် အရောင်းအဝယ်နှင့် အကျိုးအမြတ်ရသော လုပ်ငန်းများတွင် ပညာရှိတို့သည် တရားသဘောအရ သင့်တော်သော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခြောက် (၁/၆) ကို ပေးလှူသင့်သည်၊ ဓမ္မနှင့်ညီသော စည်းစိမ်မပျက်စီးစေရန်။

Verse 76

शुद्धप्रतिग्रहे देयश्चतुर्थांशो द्विजोत्तमैः । अकस्मादुत्थितेऽर्थे हि देयमर्धं द्विजोत्तमैः

သန့်ရှင်း၍ တရားဝင်သော လက်ခံရရှိမှုတွင် ဒွိဇောတ္တမ (အထွတ်အမြတ် ဗြာဟ္မဏ) တို့အား လေးပုံတစ်ပုံကို သင့်တော်သလို ပေးရမည်။ သို့သော် မမျှော်လင့်ဘဲ ပေါ်ထွန်းလာသော ဥစ္စာရှိလျှင် ဒွိဇောတ္တမတို့အား တစ်ဝက်ကိုပင် ပေးရမည်။

Verse 77

असत्प्रतिग्रहसर्वं दुर्दानं सागरे क्षिपेत् । आहूय दानं कर्तव्यमात्मभोगसमृद्धये

မသင့်လျော်သော လက်ခံယူမှုကြောင့် ရရှိသမျှ ဥစ္စာနှင့် မကောင်းသော အလှူအတန်းအားလုံးကို ပင်လယ်ထဲသို့ ပစ်ချရမည်။ အလှူပေးခြင်းသည် သင့်တော်သူကို ခေါ်ဖိတ်ပြီးမှ ပြုလုပ်ရမည်၊ မိမိ၏ တရားသဘောအရ ခံစားခွင့်နှင့် ကောင်းကျိုးချမ်းသာ တိုးပွားစေရန်။

Verse 78

पृष्टं सर्वं सदा देयमात्मशक्त्यनुसारतः । जन्मांतरे ऋणी हि स्याददत्ते पृष्टवस्तुनि

တစ်ယောက်ထံမှ တောင်းဆိုလာသမျှကို မိမိ၏ အင်အားနှင့် စွမ်းရည်အတိုင်း အမြဲပေးသင့်သည်။ တောင်းထားသောအရာကို မပေးလျှင် နောက်ဘဝတွင် အကြွေးရှင်ဖြစ်လာမည်။

Verse 79

परेषां च तथा दोषं न प्रशंसेद्विचक्षणः । विशेषेण तथा ब्रह्मञ्छ्रुतं दृष्टं च नो वदेत्

ပညာရှိသူသည် အခြားသူတို့၏ အပြစ်အနာအဆာကို သဘောကျကာ မချီးမွမ်း မဖြန့်ချိသင့်။ အထူးသဖြင့် အို ဗြာဟ္မဏ၊ ကြားသိရုံ သို့မဟုတ် ကိုယ်တိုင်မြင်ရုံဖြစ်သည့်အရာကို (အပြစ်တင်မှုသာ ပျံ့နှံ့စေမည်ဆိုလျှင်) မပြောထုတ်သင့်။

Verse 80

न वदेत्सर्वजंतूनां हृदि रोषकरं बुधः । संध्ययोरग्निकार्यं च कुर्यादैश्वर्यसिद्धये

ပညာရှိသည် သတ္တဝါအားလုံး၏ နှလုံးသား၌ ဒေါသကို ထိုးထွင်းစေသော စကားကို မပြောသင့်။ ထို့ပြင် မနက်နှင့် ညနေ စန္ဓျာနှစ်ချိန်တွင် အဂ္နိကာရျ (မီးပူဇော်) ကို ပြုလုပ်၍ ဒေဝီယ အိုင်ශ්ဝရျနှင့် စိဒ္ဓိ (အောင်မြင်မှု) ကို ရရှိစေရမည်။

Verse 81

अशक्तस्त्वेककाले वा सूर्याग्नी च यथाविधि । तंडुलं धान्यमाज्यं वा फलं कंदं हविस्तथा

သို့ရာတွင် (အပြည့်အစုံ မဆောင်ရွက်နိုင်သူ) သည် တစ်နေ့တစ်ကြိမ်သာ ပြုလုပ်လည်း ရသည်။ နည်းလမ်းတကျ၊ နေမင်းနှင့် သန့်ရှင်းသော မီးကို သက်သေအဖြစ်ထား၍ ဆန်စေ့၊ အခြားသီးနှံစေ့များ၊ ဂျီ (ghee) သို့မဟုတ် အသီးအနှံနှင့် စားသုံးနိုင်သော အမြစ်များကို ဟဝိစ် (ပူဇော်ပစ္စည်း) အဖြစ် ပူဇော်ရမည်—ဤတို့လည်း သင့်လျော်သော ဟဝိစ် ဖြစ်ကြသည်။

Verse 82

स्थालीपाकं तथा कुर्याद्यथान्यायं यथाविधि । प्रधानहोममात्रं वा हव्याभावे समाचरेत्

ထို့ပြင် စည်းကမ်းနှင့် ပုံမှန်နည်းလမ်းအတိုင်း စ္ထာလီပါက (sthālīpāka) ပူဇော်ပွဲကိုလည်း ပြုလုပ်ရမည်။ သို့မဟုတ် ဟဗျ (ပူဇော်ပစ္စည်း) မရှိလျှင်လည်း အဓိက ဟိုးမ (principal homa) ကိုသာ စည်းကမ်းတကျ ဆောင်ရွက်၍၊ စိတ်ယုံကြည်မှုဖြင့် ရနိုင်သမျှကို ပူဇော်ရမည်။

Verse 83

नित्यसंधानमित्युक्तं तमजस्रं विदुर्बुधाः । अथवा जपमात्रं वा सूर्यवंदनमेव च

ပညာရှိတို့က မပြတ်မတောက် ဆက်လက်ကျင့်သုံးခြင်းကို “နေ့စဉ်စည်းကမ်းတကျ အကျင့်” ဟု သိကြသည်။ သို့မဟုတ် မန္တရဇပ်ပသာဖြင့်သာလည်း ပြည့်စုံနိုင်ပြီး၊ နေဘုရားအား နေ့စဉ်ဝတ်ပြုရာတွင် ဂါရဝပြုခြင်းလည်း ပါဝင်သည်။

Verse 84

एवमात्मार्थिनः कुर्युरर्थार्थी च यथाविधि । ब्रह्मयज्ञरता नित्यं देवपूजारतास्तथा

ထို့ကြောင့် ကိုယ်တော်၏အကျိုးကို ရှာဖွေသူတို့နှင့် လောကီအကျိုးစီးပွားကို ရှာဖွေသူတို့သည် သတ်မှတ်ထားသည့်နည်းလမ်းအတိုင်း ကျင့်ဆောင်ရမည်။ သူတို့သည် အမြဲတမ်း ဗြဟ္မယဇ္ဉ (ဝေဒသင်ယူခြင်းနှင့် သန့်ရှင်းသော ရွတ်ဆိုခြင်း) တွင် စိတ်နှလုံးတင်၍၊ ထို့အတူ အရှင်သီဝ (Śiva) ကို နေ့စဉ်မပြတ် ဘုရားပူဇော်ရာတွင် ပါဝင်ရမည်။

Verse 85

अग्निपूजापरा नित्यं गुरुपूजारतास्तथा । ब्राह्मणानां तृप्तिकराः सर्वे स्वर्गस्य भागिनः

မြင့်မြတ်သော မီးပူဇော်ခြင်း၌ အမြဲတစေ အာရုံစိုက်သူများ၊ ဆရာသမားအား ပူဇော်ရခြင်း၌ မွေ့လျော်သူများနှင့် ဗြာဟ္မဏတို့အား ကျေနပ်မှုပေးသူများ— ထိုသူအားလုံးသည် နတ်ပြည်၏ ကုသိုလ်အစုအပုံကို ခံစားထိုက်သူများ ဖြစ်လာကြသည်။

Frequently Asked Questions

It argues that ethical discipline (sadācāra) is not optional social etiquette but a causally binding religious technology: dharma/adharma directly determine svarga–nāraka outcomes, and daily routines (especially dawn practices and purity) are integral to that moral economy.

The liminal pre-dawn interval is treated as a threshold where intention-setting and recollection of the divine reorder the mind; facing east symbolically aligns the practitioner with light/awakening and functions as a ritualized orientation of consciousness toward auspiciousness and disciplined agency.

No specific iconic form (e.g., a named avatāra or mūrti) is foregrounded in the sampled material; the chapter instead emphasizes Śaiva normativity indirectly by embedding Śiva-oriented religiosity in conduct, purity, and accountability (karma-phala) rather than in a discrete theophany narrative.