Śiva’s Freedom from Bondage and His Cosmic Support (शिवस्य अबन्धत्वं तथा सर्वाधिष्ठानत्वम्)

Verse 1

उपमन्युरुवाच । नशिवस्याणवो बंधः कार्यो मायेय एव वा । प्राकृतो वाथ बोद्धा वा ह्यहंकारात्मकस्तथा

ဥပမန်ယူက ပြောသည်— «ရှီဝအတွက် ချည်နှောင်မှု မရှိ။ āṇava ချည်နှောင်မှုလည်း မဟုတ်၊ ကမ္မ (karma) ကြောင့်ဖြစ်သော ချည်နှောင်မှုလည်း မဟုတ်၊ māyā ကြောင့်ဖြစ်သော ချည်နှောင်မှုလည်း မဟုတ်။ ပရကృత (prākṛta) သို့မဟုတ် boddhā (ကန့်သတ်သိမြင်သူ) ဟူသော ချည်နှောင်မှုလည်း မရှိ၊ အကြောင်းမှာ ထိုချည်နှောင်မှုတို့၏ အမြစ်မှာ အဟင်္ကာရ (ahaṅkāra) ဖြစ်၍ ထိုအရာသည် အရှင်နှင့် မသက်ဆိုင်သဖြင့် ဖြစ်သည်»။

Verse 2

नैवास्य मानसो बंधो न चैत्तो नेंद्रियात्मकः । न च तन्मात्रबंधो ऽपि भूतबंधो न कश्चन

အရှင်အတွက် စိတ် (manas) ၏ ချည်နှောင်မှု မရှိ၊ စိတ်အတွေးအခေါ် (citta) ၏ ချည်နှောင်မှု မရှိ၊ အင်ဒြိယ (အာရုံ) များ၏ ချည်နှောင်မှုလည်း မရှိ။ tanmātra (သိမ်မွေ့ဓာတ်) များကြောင့်လည်း ချည်နှောင်မှု မရှိ၊ bhūta (ထူထဲဓာတ်) များကြောင့်လည်း မည်သည့် ချည်နှောင်မှုမျှ မရှိ။

Verse 3

न च कालः कला चैव न विद्या नियतिस्तथा । न रागो न च विद्वेषः शंभोरमिततेजसः

အလွန်မိုဃ်းမက်သော တေဇောရှိသည့် သမ္ဘုအတွက် အချိန် (ကာလ) မရှိ၊ ကလား (ကန့်သတ်အပိုင်း) မရှိ၊ အခြေအနေချုပ်ထားသော ဗိဒ္ယာ မရှိ၊ နိယတိ (ကံကန့်သတ်) လည်း မရှိ။ ထိုသူ၌ ရာဂ (ကပ်ငြိ) မရှိ၊ ဒွေသ (မုန်းတီး) လည်း မရှိ။

Verse 4

न चास्त्यभिनिवेशो ऽस्य कुशला ऽकुशलान्यपि । कर्माणि तद्विपाकश्च सुखदुःखे च तत्फले

ထိုသူ၌ ကပ်ငြိခြင်း၊ တင်းကျပ်စွဲလမ်းခြင်း မရှိ။ ကုသလ၊ အကုသလဟု ခေါ်သော ကမ္မများနှင့် ၎င်းတို့၏ အကျိုးပွားရင့်ခြင်းတို့သည်လည်း သူ့ကို မချည်နှောင်နိုင်။ ထိုကမ္မဖလအဖြစ် ပေါ်လာသော သုခ၊ ဒုက္ခတို့သည်လည်း မအုပ်စိုးနိုင်၊ အရှင်ရှီဝ၏ လွတ်လပ်တော်မူခြင်း၌ တည်နေသောကြောင့်။

Verse 5

आशयैर्नापि संबन्धः संस्कारैः कर्मणामपि । भोगैश्च भोगसंस्कारैः कालत्रितयगोचरैः

သူသည် အာသယ (အတွင်းလျှို့ဝှက်သဘောထား) များနှင့်ပင် ဆက်နွယ်မှု မရှိ၊ ကမ္မတို့၏ သံစကားရ (saṃskāra) အ印များနှင့်လည်း မပတ်သက်။ ထို့ပြင် ခံစားသုံးစွဲခြင်း (bhoga) များနှင့် ၎င်းတို့မှ ပေါက်ဖွားသော အ印များ—အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်၊ အနာဂတ် ဟူသော ကာလသုံးပါးအတွင်း ကျရောက်သမျှ—တို့နှင့်လည်း မချိတ်ဆက်။

Verse 6

न तस्य कारणं कर्ता नादिरंतस्तथांतरम् । न कर्म करणं वापि नाकार्यं कार्यमेव च

ထိုအရှင်အတွက် အကြောင်းရင်းလည်း မရှိ၊ ဖန်ဆင်းသူလည်း မရှိ။ အစလည်း မရှိ၊ အဆုံးလည်း မရှိ၊ “အတွင်း” သို့မဟုတ် “အကြား” ဟူသည့် အရာလည်း မရှိ။ ကမ္မလည်း မရှိ၊ ကမ္မပြုရန် ကိရိယာလည်း မရှိ။ “မလုပ်သင့်သောအရာ” မရှိသကဲ့သို့ “လုပ်သင့်သောအရာ” ပင် မရှိ။

Verse 7

नास्य बंधुरबंधुर्वा नियंता प्रेरको ऽपि वा । न पतिर्न गुरुस्त्राता नाधिको न समस्तथा

ထိုအရှင်အတွက် ဆွေမျိုးလည်း မရှိ၊ ဆွေမဟုတ်သူလည်း မရှိ။ သူ့အပေါ် အုပ်ချုပ်သူ သို့မဟုတ် လှုံ့ဆော်သူ မရှိ။ သူ့အတွက် သခင်မရှိ၊ ဂုရုလည်း မရှိ၊ ကာကွယ်သူလည်း မရှိ။ သူ့ထက် မြင့်သူ မရှိသကဲ့သို့၊ သူနှင့် တူညီသူလည်း မရှိ။

Verse 8

न जन्ममरणे तस्य न कांक्षितमकांक्षितम् । न विधिर्न निषेधश्च न मुक्तिर्न च बन्धनम्

ထိုအရှင်အတွက် မွေးဖွားခြင်းလည်း မရှိ၊ သေဆုံးခြင်းလည်း မရှိ။ လိုချင်သောအရာလည်း မရှိ၊ မလိုချင်သောအရာလည်း မရှိ။ ထိုအရှင်အတွက် အမိန့်ပြုချက်လည်း မရှိ၊ တားမြစ်ချက်လည်း မရှိ။ မုက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) လည်း မရှိ၊ ချည်နှောင်ခြင်းလည်း မရှိ။

Verse 9

नास्ति यद्यदकल्याणं तत्तदस्य कदाचन । कल्याणं सकलं चास्ति परमात्मा शिवो यतः

မင်္ဂလာမရှိသောအရာဟူသမျှသည် ထိုသခင်နှင့် မည်သည့်အခါမျှ မသက်ဆိုင်။ မင်္ဂလာအလုံးစုံသည် ထိုသခင်၌သာ တည်ရှိ၏၊ အကြောင်းမူ အမြင့်ဆုံးအတ္တမန်သည် ရှိဝဖြစ်သောကြောင့်။

Verse 10

स शिवस्सर्वमेवेदमधिष्ठाय स्वशक्तिभिः । अप्रच्युतस्स्वतो भावः स्थितः स्थाणुरतः स्मृतः

ထိုရှီဝသည် မိမိ၏ သက္တိများဖြင့် ဤစကြဝဠာအလုံးစုံကို ထောက်တည်ကာ အုပ်စိုး၏။ မလျော့မယုတ် မကျဆင်းဘဲ မိမိ၏ အရင်းအမြစ်သဘာဝ၌ ကိုယ်တိုင်တည်ရှိနေ၏။ အမြဲတည်ငြိမ်သဖြင့် ထိုသခင်ကို «သ္ထာဏု»—မရွေ့မလျားသော အရှင်ဟု မှတ်မိကြသည်။

Verse 11

शिवेनाधिष्ठितं यस्माज्जगत्स्थावरजंगमम् । सर्वरूपः स्मृतश्शर्वस्तथा ज्ञात्वा न मुह्यति

ဤလောကအလုံးစုံ—မရွေ့မလျားသောအရာနှင့် ရွေ့လျားသောအရာတို့—သည် ရှီဝ၏ အုပ်စိုးထောက်တည်မှုအောက်၌ ရှိသောကြောင့်၊ ထို့ပြင် သရဝ (Śarva) ကို ပုံသဏ္ဌာန်အလုံးစုံကို ဆောင်ယူသူဟု မှတ်မိကြသဖြင့်၊ ဤသစ္စာကို သိသူသည် မောဟသို့ မကျရောက်။

Verse 12

शर्वो रुद्रो नमस्तस्मै पुरुषः सत्परो महान् । हिरण्यबाहुर्भगवान्हिरण्यपतिरीश्वरः

ရုဒြ—သရဝ—ထိုအရှင်အား နမස්ကာရပါ၏။ ထိုသခင်သည် အမြင့်ဆုံးပုရုಷ၊ သတ္တ (Sat) တွင် တည်မြဲသော မဟာပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်၏။ ရွှေရောင်လက်မောင်းရှိသော ဘဂဝန်၊ ရွှေရောင်စည်းစိမ်၏ အရှင်၊ အထွတ်အထိပ် အီရှဝရဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 13

अंबिकापतिरीशानः पिनाकी वृषवाहनः । एको रुद्रः परं ब्रह्म पुरुषः कृष्णपिंगलः

သူသည် အီရှာန၊ အမ္ဗိကာ၏ သခင်နှင့် ခင်ပွန်း၊ ပိနာက မြားလက်နက်ကို ကိုင်ဆောင်သူ၊ နွားစီးတော်မူသူ ဖြစ်သည်။ ရုဒြတစ်ပါးတည်းသာ—အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မန်၊ လောကလွန် ပုရုရှ—အမဲရောင်နှင့် အညိုဝါရောင် တောက်ပမှုဖြင့် တည်ရှိတော်မူ၏။

Verse 14

बालाग्रमात्रो हृन्मध्ये विचिंत्यो दहरांतरे । हिरण्यकेशः पद्माक्षो ह्यरुणस्ताम्र एव च

နှလုံးပန်းကြာအတွင်းရှိ သေးငယ်သိမ်မွေ့သော အတွင်းလွတ်ကွက် (ဒဟရ) ထဲ၌၊ ဆံပင်အဖျားအရွယ်သာရှိသကဲ့သို့ ထိုသခင်ကို စိတ်၌သတိပြုစဉ်းစားရမည်—ရွှေရောင်ဆံတော်၊ ပန်းကြာမျက်တော်၊ နီညိုကြေးနီရောင်တောက်ပတော်မူ၏။

Verse 15

यो ऽवसर्पत्य सौ देवो नीलग्रीवो हिरण्मयः । सौम्यो घोरस्तथा मिश्रश्चाक्षारश्चामृतो ऽव्ययः

ထိုဒေဝတော်သည် ရွေ့လျားထွက်ပေါ်တော်မူ၏—အပြာရောင်လည်တော်ရှိ၍ ရွှေရောင်ကဲ့သို့ တောက်ပတော်မူသည်။ သာယာနူးညံ့သောပုံ၊ ကြောက်မက်ဖွယ်ပုံ၊ နှစ်မျိုးရောနှောသောပုံတို့ဖြင့် ပေါ်ထွန်းတော်မူ၏။ မပျက်မယွင်း၊ အမတအမృత၊ မပြောင်းလဲသောအရှင်တော်ဖြစ်၏။

Verse 16

स पुंविशेषः परमो भगवानन्तकांतकः । चेतनचेतनोन्मुक्तः प्रपञ्चाच्च परात्परः

ထိုအရှင်သည် အမြင့်ဆုံး အလွန်လွန်ကဲသော ပုရုෂတော်—ဘဂဝန် ရှိဝ၊ မရဏကို သတ်ပစ်သောအရှင်တော်ဖြစ်၏။ အသိရှိသောအရာနှင့် အသိမဲ့သောအရာ နှစ်မျိုးလုံးမှ လွတ်မြောက်၍၊ ပေါ်ထွန်းသောလောကတစ်လျှောက်လုံးကို ကျော်လွန်ကာ အမြင့်ဆုံးထက်ပင် မြင့်မြတ်သောတော်မူ၏။

Verse 17

शिवेनातिशयत्वेन ज्ञानैश्वर्ये विलोकिते । लोकेशातिशयत्वेन स्थितं प्राहुर्मनीषिणः

ပညာနှင့် အာဏာအရှင်သဘောကို စိစစ်ကြည့်သောအခါ၊ ပညာရှိတို့က ရှိဝတော်ကြောင့် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော ထူးကဲမြင့်မြတ်မှုအဖြစ် တည်ရှိကြောင်း ဆိုကြသည်။ ထို့ပြင် လောကအရှင်တို့၏ ကြီးမြတ်မှုထက်ပင် အထက်၌ ထိုအထွဋ်အမြတ်တည်နေကြောင်း အတည်ပြုကြသည်။

Verse 18

प्रतिसर्गप्रसूतानां ब्रह्मणां शास्त्रविस्तरम् । उपदेष्टा स एवादौ कालावच्छेदवर्तिनाम्

ဖန်ဆင်းခြင်း၏ စက်ဝန်းတိုင်းတွင် မွေးဖွားလာသော ဘြဟ္မာများအတွက်၊ အချိန်၏ ကန့်သတ်အတွင်း နေထိုင်သူတို့အား စာသင်ကျမ်းတို့၏ အကျယ်အဝန်းကို အစဉ်အလာအစမှာပင် အပြည့်အစုံ ဟောကြားသင်ပြသူမှာ ထိုအရှင်တစ်ပါးတည်းသာ ဖြစ်သည်။

Verse 19

कालावच्छेदयुक्तानां गुरूणामप्यसौ गुरुः । सर्वेषामेव सर्वेशः कालावच्छेदवर्जितः

ကာလ၏ ခွဲခြားမှုများကြောင့် ကန့်သတ်ခံရသော ဆရာများအပေါ်တွင်ပင် ထိုသခင်သည် ဂုရုတော်ဖြစ်၏။ အရှင်အားလုံး၏ အရှင်၊ သတ္တဝါအားလုံး၏ အထွဋ်အမြတ်ဖြစ်၍ ကာလကန့်သတ်မှုမှ လုံးဝလွတ်ကင်းတော်မူ၏။

Verse 20

शुद्धा स्वाभाविकी तस्य शक्तिस्सर्वातिशायिनी । ज्ञानमप्रतिमं नित्यं वपुरत्यन्तनिर्मितम्

အရှင်၏ သက္တိသည် သန့်ရှင်း၍ သဘာဝတရားအဖြစ် မွေးရာပါဖြစ်ကာ အရာအားလုံးထက် လွန်ကဲမြင့်မား၏။ အရှင်၏ ဉာဏ်သည် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်အောင် အမြဲတည်တံ့ပြီး၊ အရှင်၏ ရုပ်ကာယသည် အပြစ်အနာအဆာနှင့် ကန့်သတ်မှုကင်းစင်သည့် အပြည့်စုံအလွန်တရာ ဖွဲ့စည်းတော်မူ၏။

Verse 21

ऐश्वर्यमप्रतिद्वंद्वं सुखमात्यन्तिकं बलम् । तेजःप्रभावो वीर्यं च क्षमा कारुण्यमेव च

မယှဉ်နိုင်သော အာဏာတော်၊ အဆုံးမရှိသော အမြင့်မြတ်သော သုခ၊ ခွန်အား၊ တောက်ပသော တေဇောဓာတ်၊ သူရဲကောင်းသတ္တိနှင့် အင်အား၊ ခွင့်လွှတ်ခြင်းနှင့် ကရုဏာတော်—ဤတို့သည် ဤနေရာ၌ ဆိုသော ဘုရားသခင်၏ ဂုဏ်တော်များဖြစ်၏။

Verse 22

परिपूर्णस्य सर्गाद्यैर्नात्मनो ऽस्ति प्रयोजनम् । परानुग्रह एवास्य फलं सर्वस्य कर्मणः

အမြဲတမ်း ပြည့်စုံသော အတ္တမန်အတွက် ဖန်ဆင်းခြင်းစသည့် လုပ်ရပ်များတွင် ကိုယ်ပိုင်လိုအပ်ချက် မရှိ။ အရှင်၏ လှုပ်ရှားမှုအားလုံး၏ တစ်ခုတည်းသော အကျိုးသည် အခြားသတ္တဝါများအပေါ် သနားကရုဏာတော်၊ ကရုဏာအနုဂ्रहတော်ပင် ဖြစ်၏။

Verse 23

प्रणवो वाचकस्तस्य शिवस्य परमात्मनः । शिवरुद्रादिशब्दानां प्रणवो हि परस्स्मृतः

ပရဏဝ (အိုမ်) သည် အမြင့်ဆုံးအတ္တမန်ဖြစ်သော သီဝ၏ အဓိပ္ပါယ်ကို ဖော်ပြသော သင်္ကေတနာမ ဖြစ်သည်။ «သီဝ», «ရုဒြ» စသည့် စကားလုံးများအနက် ပရဏဝကို အမြင့်ဆုံးဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 24

शंभो प्रणववाच्यस्य भवनात्तज्जपादपि । या सिद्धिस्सा परा प्राप्या भवत्येव न संशयः

အို သမ္ဘု၊ အိုမ်ဟူသော ပရဏဝဖြင့် ညွှန်ပြထားသည့် ထိုဘုရားကို စိတ်တည်၍ တရားသဘောဖြင့် ဆင်ခြင်ခြင်းနှင့် ထိုပရဏဝကို ဂျပ်ရွတ်ခြင်းတို့ကြောင့် အမြင့်ဆုံးသော စိဒ္ဓိ—အထွတ်အထိပ် အောင်မြင်မှု—ကို မသံသယဘဲ ရနိုင်သည်။

Verse 25

तस्मादेकाक्षरं देवमाहुरागमपारगाः । वाच्यवाचकयोरैक्यं मन्यमाना मनस्विनः

ထို့ကြောင့် အာဂမတို့၏ အဆုံးကမ်းသို့ ရောက်ရှိသော ပညာရှိတို့သည် တစ်အက္ခရာတည်းသော ဒေဝ (သီဝ) ကို အမြင့်ဆုံးဟု ကြေညာကြသည်။ အဓိပ္ပါယ် (ဝါချျ) နှင့် အသံအမည် (ဝါချက) တို့သည် အမှန်တကယ် တစ်ခုတည်းဟု ယုံကြည်ကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 26

अस्य मात्राः समाख्याताश्चतस्रो वेदमूर्धनि । अकारश्चाप्युकारश्च मकारो नाद इत्यपि

ဝေဒ၏ ထိပ်တန်းသော သင်ကြားချက်၌ ဤပရဏဝ၏ မာတြာ လေးပါးကို ကြေညာထားသည်။ အ သံ၊ ဥ သံ၊ မ သံ နှင့် နာဒ ဟု ခေါ်သော တုန်ခါသံလည်း ပါဝင်သည်။

Verse 27

अकारं बह्वृचं प्राहुरुकारो यजुरुच्यते । मकारः सामनादोस्य श्रुतिराथर्वणी स्मृताः

အက္ခရာ “အ” ကို ဣဂ္ဂဝေဒ (ဗဟွရစ်) ဟု ကြေညာကြပြီး “ဥ” ကို ယဇုဝေဒ ဟု ခေါ်ကြသည်။ “မ” သည် ၎င်း၏ သာမသံ ဖြစ်၍ ၎င်း၏ သြတိ (Śruti) ကို အထရဝဝေဒ ဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 28

अकारश्च महाबीजं रजः स्रष्टा चतुर्मुखः । उकारः प्रकृतिर्योनिः सत्त्वं पालयिता हरिः

«အ» သည် မဟာဘီဇ (မျိုးစေ့ကြီး) ဖြစ်၍ ရဇဂုဏ်နှင့် မျက်နှာလေးပါး ဖန်ဆင်းရှင် ဘြဟ္မာကို ကိုယ်စားပြုသည်။ «ဦ» သည် ပရကృతိ၊ ယောနိ (မွေးဖွားရာအုံ) ဖြစ်၍ သတ္တဝဂုဏ်နှင့် ထိန်းသိမ်းရှင် ဟရီ (ဝိෂ္ဏု) ကို ကိုယ်စားပြုသည်။

Verse 29

मकारः पुरुषो बीजं तमः संहारको हरः । नादः परः पुमानीशो निर्गुणो निष्क्रियः शिवः

«မ» သရသည် ပုရုရှ—ဗီဇ (bīja) ဖြစ်၏။ တမစ်အားဖြင့် လောကကို ပြန်လည်သိမ်းယူ ဖျက်ဆီးသော ဟရ (Hara) ဖြစ်၏။ ထိုသူသည် အလွန်မြင့် နာဒ (Nāda)၊ အမြင့်ဆုံး အရှင်၊ အမြင့်ဆုံး ပုရုရှ—ဂုဏ်မဲ့ (nirguṇa)၊ လှုပ်ရှားမှုမဲ့ (niṣkriya) ရှိဝ (Śiva) ဖြစ်၏။

Verse 30

सर्वं तिसृभिरेवेदं मात्राभिर्निखिलं त्रिधा । अभिधाय शिवात्मानं बोधयत्यर्धमात्रया

ဤအရာအားလုံး—သုံးမျိုးခွဲထားသော စကြဝဠာတစ်ခုလုံးကို—အိုမ်၏ မာတ်ရာ သုံးပါးဖြင့် ဖော်ပြနိုင်၏။ သို့သော် အာဓ မာတ်ရာဖြင့် ရှိဝကို ကိုယ်တိုင်အတ္တမန်အဖြစ် သိမြင်စေသည်—သုံးပါးကို ကျော်လွန်သော အရှင်၊ လွတ်မြောက်စေသော ဉာဏ်ကို ပေးသနားသူ။

Verse 31

यस्मात्परं नापरमस्ति किंचिद्यस्मान्नाणीयो न ज्यायो ऽस्ति किंचित् । वृक्ष इव स्तब्धो दिवि तिष्ठत्येकस्तेनेदं पूर्णं पुरुषेण सर्वम्

သူ့ထက် မြင့်သောအရာ မရှိ၊ သူ့အပြင် အခြားအရာလည်း မရှိ။ သူ့ထက် ပိုသိမ်မွေ့သောအရာ မရှိ၊ ပိုကြီးမြတ်သောအရာလည်း မရှိ။ မလှုပ်မယှက် သစ်ပင်တစ်ပင်ကဲ့သို့ တစ်ပါးတည်းသောသူသည် ကောင်းကင်အဝန်း၌ တည်၏။ ထိုအမြင့်ဆုံး ပုရုရှအားဖြင့် ဤစကြဝဠာအားလုံးသည် ပြည့်စုံစွာ ပျံ့နှံ့၍ ပြည့်ဝလျက်ရှိ၏။