
အဓ್ಯಾಯ ၃၉ သည် သီရိကဏ္ဍ (ရှီဝ) ကို အလယ်ထားသော ဓျာနကို အဆင့်လိုက် လေ့ကျင့်ရသည့် နည်းပညာဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးချက်ဖြစ်သည်။ ဥပမန်ယူက ယောဂီများသည် သီရိကဏ္ဍကို ဓျာနပြုကြသည်မှာ အမှတ်ရခြင်းသာဖြင့် ရည်မှန်းချက်များကို ချက်ချင်း ပြည့်စုံစေသောကြောင့်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် စိတ်ကို တည်ငြိမ်စေရန် အရာဝတ္ထုအထောက်အကူရှိသော စထူလ-ဓျာနကို စူක්ෂမနှင့် နိရ္ဝိသယ လမ်းကြောင်းများနှင့် ခွဲခြားဖော်ပြသည်။ ရှီဝကို တိုက်ရိုက် စိတ်ကူးတည်မြဲစွာ ဆင်ခြင်ခြင်းက စိဒ္ဓိအားလုံးကို ပေးနိုင်ပြီး အခြားရုပ်သဏ္ဍာန်များကို ဓျာနပြုသော်လည်း အတွင်းရည်ညွှန်းအဖြစ် ရှီဝ၏ ရုပ်ကို ပြန်လည်အမှတ်ရသင့်ကြောင်း ဆိုသည်။ ဓျာနကို ထပ်တလဲလဲ လေ့ကျင့်၍ တည်ငြိမ်မှုကို ဖြစ်စေသည့် လုပ်ငန်းစဉ်ဟု ဖော်ပြပြီး စဝိသယမှ နိရ္ဝိသယသို့ ရွေ့လျားသည်။ “အရာမဲ့ ဓျာန” ကိုလည်း ဗုဒ္ဓိစန္တတိ (buddhi-santati) ဟူသော ဉာဏ်စီးဆင်းမှုက နိရာကာရ ကိုယ်သိမြင်မှုသို့ ဦးတည်ခြင်းဟု ပြန်လည်သတ်မှတ်သည်။ ထို့ပြင် စဘီဇ (အထောက်အကူ/မျိုးစေ့ရှိ) နှင့် နိရ္ဘီဇ (မျိုးစေ့မဲ့) ဓျာနကို ဖော်ပြကာ အစတွင် စဘီဇကို လေ့ကျင့်ပြီး အဆုံးတွင် နိရ္ဘီဇဖြင့် ပြည့်စုံသော အောင်မြင်မှုရရန် အကြံပြုသည်။ ပရာဏာယာမကလည်း သန္တိ (ငြိမ်းချမ်းမှု) စသည့် အဆင့်လိုက် အောင်မြင်မှုများကို ဖြစ်စေကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
Verse 1
उपमन्युरुवाच । श्रीकंठनाथं स्मरतां सद्यः सर्वार्थसिद्धयः । प्रसिध्यंतीति मत्वैके तं वै ध्यायंति योगिनः
ဥပမန်ယူက ပြောသည်– «သီရိကဏ္ဌနာထ (ရှီဝ) ကို အောက်မေ့သတိရသူတို့အတွက် အလိုအလျောက် အရာအားလုံး ချက်ချင်း ပြည့်စုံသည်။ ထိုအမှန်တရားကို သိကြသဖြင့် ယောဂီတို့သည် ထိုသခင်တော်တစ်ပါးတည်းကိုသာ သမาธိပြုကြသည်»။
Verse 2
स्थित्यर्थं मनसः केचित्स्थूलध्यानं प्रकुर्वते । स्थूलं तु निश्चलं चेतो भवेत्सूक्ष्मे तु तत्स्थिरम्
စိတ်ကို တည်ငြိမ်စေရန် အချို့က ထင်ရှားသော ရုပ်သဘောပေါ် သမาธိ (အကြမ်းဓ്യာန) ကို ပြုလုပ်ကြသည်။ အကြမ်း၌ စိတ်သည် မလှုပ်မယှက် ဖြစ်လာပြီး၊ နူးညံ့သဘောသို့ ရောက်သော် ထိုနေရာ၌ ခိုင်မြဲစွာ တည်နေသည်။
Verse 3
शिवे तु चिंतिते साक्षात्सर्वाः सिध्यन्ति सिद्धयः । मूर्त्यंतरेषु ध्यातेषु शिवरूपं विचिंतयेत्
ရှီဝကို တိုက်ရိုက် စိတ်၌ ထင်မြင်သတိပြုလျှင် စိဒ္ဓိအားလုံး ပြည့်စုံလာသည်။ အခြားသော ဒေဝရုပ်များကို သမาธိပြုသော်လည်း ထိုရုပ်တို့ကို ရှီဝ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ဟု စဉ်းစားသင့်သည်။
Verse 4
लक्षयेन्मनसः स्थैर्यं तत्तद्ध्यायेत्पुनः पुनः । ध्यानमादौ सविषयं ततो निर्विषयं जगुः
စိတ်၏ တည်ငြိမ်မှုကို စောင့်ကြည့်၍ ထိုအချက်ကိုပင် ထပ်ခါထပ်ခါ သမาธိပြုရမည်။ ပညာရှိတို့က သမาธိသည် အစတွင် အရာဝတ္ထုပါသော (saviṣaya) ဖြစ်ပြီး နောက်တစ်ဖန် အရာဝတ္ထုမဲ့သော (nirviṣaya) သို့ ရောက်သည်ဟု ဆိုကြ၏။
Verse 5
तत्र निर्विषयं ध्यानं नास्तीत्येव सतां मतम् । बुद्धेर्हि सन्ततिः काचिद्ध्यानमित्यभिधीयते
ဤအကြောင်း၌ ပညာရှိတို့၏ အမြင်မှာ အရာဝတ္ထုလုံးဝမဲ့သော သမาธိဟူ၍ မရှိကြောင်းပင် ဖြစ်၏။ အကြောင်းမူ သမาธိဟူသည် ဗုဒ္ဓိ (buddhi) ၏ ဆက်တိုက်စီးဆင်းမှုတစ်ရပ်ဟု ခေါ်ဆိုကြသဖြင့် ဖြစ်သည်။
Verse 6
तेन निर्विषया बुद्धिः केवलेह प्रवर्तते । तस्मात्सविषयं ध्यानं बालार्ककिरणाश्रयम्
ထိုသိမ်မွေ့သော လေ့ကျင့်မှုကြောင့် ဗုဒ္ဓိ/စိတ်သည် အရာဝတ္ထုတို့မှ လွတ်ကင်းလာ၍ ဤနေရာ၌ပင် သန့်ရှင်းသော အသိတရားတည်းဖြင့် လှုပ်ရှားတတ်၏။ ထို့ကြောင့် အစတွင် အရာဝတ္ထုပါသော သမาธိကို လေ့ကျင့်ရမည်၊ ဥပမာ နေထွက်စက ရောင်ခြည်ကဲ့သို့ မြင်နိုင်သော အထောက်အကူကို အားထား၍ ဖြစ်သည်။
Verse 7
सूक्ष्माश्रयं निर्विषयं नापरं परमार्थतः । यद्वा सविषयं ध्यानं तत्साकारसमाश्रयम्
သိမ်မွေ့သောအခြေခံပေါ်တွင် တည်၍ အရာဝတ္ထုမရှိသော ဓ്യာနသည် အမှန်တကယ် အမြင့်ဆုံးသတ္တဝါတရား (ပရမಾರ್ಥ) ကိုယ်တိုင်ပင် ဖြစ်သည်။ အရာဝတ္ထုပါသော ဓ്യာနကို ပြုလျှင် ရုပ်သဏ္ဍာန်ရှိသော အထောက်အကူပေါ် မူတည်ရသည်။
Verse 8
निराकारात्मसंवित्तिर्ध्यानं निर्विषयं मतम् । निर्बीजं च सबीजं च तदेव ध्यानमुच्यते
ဓ്യာနဟူသည် အပြင်ဘက်အရာဝတ္ထုများမှ လွတ်ကင်း၍ ကိုယ်တိုင်၏ အတ္တကို အရုပ်မဲ့အတွင်းသိမြင်ခြင်းဟု ဆိုကြသည်။ ထိုဓ്യာနကိုပင် နိရ္ဗီဇ (nirbīja) နှင့် သဗီဇ (sabīja) ဟူ၍ နှစ်မျိုးဟု ခေါ်ဆိုသည်။
Verse 9
निराकारश्रयत्वेन साकाराश्रयतस्तथा । तस्मात्सविषयं ध्यानमादौ कृत्वा सबीजकम्
အမြင့်မြတ်ဆုံးကို အရုပ်မဲ့အပေါ် အားထားခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ အရုပ်ရှိအပေါ် အားထားခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း ချဉ်းကပ်နိုင်သဖြင့်၊ ထို့ကြောင့် အစတွင် အရာဝတ္ထုကို အားထားသော သမాధိ—ဘီဇ (seed) ပါသော သမాధိကို မန္တရ သို့မဟုတ် သန့်ရှင်းသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် စတင်ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 10
अंते निर्विषयं कुर्यान्निर्बीजं सर्वसिद्धये । प्राणायामेन सिध्यंति देव्याः शांत्यादयः क्रमात्
နောက်ဆုံးတွင် စိတ်ကို အရာဝတ္ထုမရှိသော အခြေအနေသို့ ပို့ဆောင်၍ “နိရ္ဗီဇ” သမာဓိကို ကျင့်သုံးကာ ဝိညာဉ်ရေး စိဒ္ဓိအားလုံးကို ရရှိစေသင့်သည်။ ပရာဏာယာမဖြင့် အတွင်းငြိမ်းချမ်းမှုမှ စတင်သော ဒေဝီဆိုင်ရာ အောင်မြင်မှုများသည် အစဉ်လိုက် တဖြည်းဖြည်း ပြည့်စုံလာသည်။
Verse 11
शांतिः प्रशांतिर्दीप्तिश्च प्रसादश्च ततः परम् । शमः सर्वापदां चैव शांतिरित्यभिधीयते
ငြိမ်းချမ်းမှု၊ အလွန်တိတ်ဆိတ်သက်သာမှု၊ အတွင်းအလင်းရောင်၊ နှလုံးသားကြည်လင်သန့်ရှင်းမှု—ထိုအရာတို့ထက်ပင်—အခက်အခဲအမျိုးမျိုးအတွင်း၌ ကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်းတို့ပါဝင်သည်။ ဤအရာအားလုံးကို “ရှာန္တိ” ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်၊ အမှန်တကယ်သော ငြိမ်းချမ်းမှုဖြစ်သည်။
Verse 12
तमसो ऽन्तबहिर्नाशः प्रशान्तिः परिगीयते । बहिरन्तःप्रकाशो यो दीप्तिरित्यभिधीयते
အတွင်းနှင့် အပြင်ရှိ အမှောင်တရား ပျောက်ကွယ်ခြင်းကို “ပရရှာန္တိ” ဟု ချီးမွမ်းကြသည်၊ အမှန်တကယ်သော ငြိမ်းချမ်းမှုဖြစ်သည်။ အပြင်လောကနှင့် အတွင်းအတ္တကိုပါ ထင်ရှားစေသော အလင်းတောက်ပမှုကို “ဒီပ္တိ” ဟု ခေါ်သည်။
Verse 13
स्वस्थता या तु सा बुद्धः प्रसादः परिकीर्तितः । कारणानि च सर्वाणि सबाह्याभ्यंतराणि च
မိမိ၏ အမှန်တရားသဘာဝ၌ တည်မြဲနေသော အခြေအနေ (အတွင်းတည်ငြိမ်မှု) ကို ပညာရှိတို့က “ပရသာဒ” ဟု ကြေညာကြသည်၊ သန့်ရှင်းတည်ငြိမ်သော ကြည်လင်မှုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အပြင်နှင့် အတွင်းရှိ အကြောင်းရင်းအားလုံးကိုလည်း ဖုံးလွှမ်းထားသည်။
Verse 14
एतच्चतुष्टयं ज्ञात्वा ध्याता ध्यानं समाचरेत् । ज्ञानवैराग्यसंपन्नो नित्यमव्यग्रमानसः
ဤသင်ခန်းစာ လေးပါးကို သိမြင်ပြီးနောက်၊ သမาธိပြုသူသည် သမาธိကို တည်ကြည်စွာ ကျင့်သုံးရမည်—မှန်ကန်သော ဉာဏ်နှင့် ဝိရာဂျ (ကပ်ငြိမှုကင်းခြင်း) ပြည့်စုံ၍၊ အမြဲတမ်း စိတ်မလှုပ်ရှား မပျံ့လွင့်ဘဲ တည်ငြိမ်နေ၏။
Verse 15
श्रद्दधानः प्रसन्नात्मा ध्याता सद्भिरुदाहृतः । ध्यै चिंतायां स्मृतो धातुः शिवचिंता मुहुर्मुहुः
ယုံကြည်ခြင်းပြည့်ဝ၍ အတွင်းစိတ်ငြိမ်းချမ်းသူကို သီလရှိသူတို့က “ဓျာနပြုသူ” ဟုခေါ်ကြသည်။ dhyai ဟူသော သဒ္ဒါရင်းမြစ်သည် “စဉ်းစားသုံးသပ်ခြင်း” အဓိပ္ပါယ်ဖြစ်၍ ဓျာနဆိုသည်မှာ သီဝ (Śiva) ကို ထပ်ခါထပ်ခါ မပြတ်မလပ် စိတ်ကူးတရားဖြင့် ဆင်ခြင်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
Verse 17
योगाभ्यासस्तथाल्पे ऽपि यथा पापं विनाशयेत् । ध्यायतः क्षणमात्रं वा श्रद्धया परमेश्वरम्
ယောဂကျင့်စဉ်ကို နည်းနည်းပင် လေ့ကျင့်လျှင်လည်း အပြစ်ကို ဖျက်ဆီးနိုင်သည်။ ထိုနည်းတူ ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် ပရမေရှဝရ (Parameśvara) ကို ခဏတစ်ခဏသာ ဓျာနပြုလျှင်ပင် အညစ်အကြေးတို့ ပျော်လျော့ကွယ်ပျောက်သည်။
Verse 18
अव्याक्षिप्तेन मनसा ध्यानमित्यभिधीयते । बुद्धिप्रवाहरूपस्य ध्यानस्यास्यावलंबनम्
စိတ်မပျံ့လွင့် မရှုပ်ထွေးဘဲ တည်ငြိမ်နေသော အခြေအနေကို “ဓျာန” ဟုခေါ်သည်။ ဉာဏ် (buddhi) ၏ မပြတ်မလပ် စီးဆင်းမှုသဘောရှိသော ဤဓျာနအတွက် အားထားရာ (ālambana) ကို တည်တံ့စွာ ကိုင်စွဲထားရသည်။
Verse 19
ध्येयमित्युच्यते सद्भिस्तच्च सांबः स्वयं शिवः । विमुक्तिप्रत्ययं पूर्णमैश्वर्यं चाणिमादिकम्
ပညာရှိတို့က “သမားဓိ၏ အာရုံအမှန်” ဟူသည်မှာ စာမ္ဗ—သီဝကိုယ်တိုင် ဖြစ်ကြောင်း ဆိုကြသည်။ ထိုသမားဓိမှ လွတ်မြောက်ခြင်းအပေါ် ယုံကြည်ချက်အပြည့်အဝ ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ အဏိမာစသည့် သေးငယ်သိမ်မွေ့သော စိဒ္ဓိများအပါအဝင် ပြည့်စုံသော အိုင်ශ්ဝရယ အာဏာလည်း ရရှိသည်။
Verse 20
शिवध्यानस्य पूर्णस्य साक्षादुक्तं प्रयोजनम् । यस्मात्सौख्यं च मोक्षं च ध्यानादभयमाप्नुयात्
သီဝကို အပြည့်အဝ သမားဓိပြုခြင်း၏ အကျိုးရည်ရွယ်ချက်ကို တိုက်ရိုက် မိန့်ဆိုထားသည်။ ထိုသမားဓိကြောင့် ပျော်ရွှင်ခြင်းနှင့် မောက္ခကို ရရှိပြီး၊ သမားဓိမှတစ်ဆင့် မကြောက်မရွံ့ခြင်းလည်း ရရှိသည်။
Verse 21
तस्मात्सर्वं परित्यज्य ध्यानयुक्तो भवेन्नरः । नास्ति ध्यानं विना ज्ञानं नास्ति ध्यानमयोगिनः
ထို့ကြောင့် အရာအားလုံးကို စွန့်လွှတ်၍ သမားဓိနှင့် ယှဉ်တွဲနေသူ ဖြစ်သင့်သည်။ သမားဓိမရှိလျှင် အမှန်တရား၏ ဉာဏ်မရှိ၊ ယောဂ၌ မသင့်တော်မတည်ကြည်သူတွင် သမားဓိလည်း မပေါ်ထွန်း။
Verse 22
ध्यानं ज्ञानं च यस्यास्ति तीर्णस्तेन भवार्णवः । ज्ञानं प्रसन्नमेकाग्रमशेषोपाधिवर्जितम्
တရားထိုင်ခြင်းနှင့် လွတ်မြောက်စေသော ဉာဏ်ပညာ နှစ်မျိုးလုံးရှိသူသည် သံသရာပင်လယ်ကို ဖြတ်ကျော်နိုင်၏။ ထိုဉာဏ်သည် ငြိမ်းချမ်းတောက်ပ၍ တစ်ချက်တည်းအာရုံစိုက်ကာ အုပ်ဓိ (upādhi) အကန့်အသတ်များမှ ကင်းလွတ်၏။
Verse 23
योगाभ्यासेन युक्तस्य योगिनस्त्वेव सिध्यति । प्रक्षीणाशेषपापानां ज्ञाने ध्याने भवेन्मतिः
ယောဂကျင့်စဉ်ကို စည်းကမ်းတကျ အမြဲတမ်းလေ့ကျင့်နေသော ယောဂီအတွက် အောင်မြင်မှုသည် မလွဲမသွေ ဖြစ်ပေါ်၏။ အပြစ်အားလုံး အကျန်မရှိ ပျောက်ကွယ်သွားသောအခါ စိတ်သည် အမှန်တရားဉာဏ်နှင့် သမาธိသို့ သဘာဝကျ လှည့်သွားကာ ရှီဝသိမြင်ခြင်းသို့ ဦးတည်၏။
Verse 24
पापोपहतबुद्धीनां तद्वार्तापि सुदुर्लभा । यथावह्निर्महादीप्तः शुष्कमार्द्रं च निर्दहेत्
အပြစ်ကြောင့် ဉာဏ်ပျက်စီး၍ မှောင်မိုက်နေသူတို့အတွက် သူ (ရှီဝ) အကြောင်း သတင်းတော်တောင် အလွန်ရှားပါးသည်။ သို့သော် ရှီဝ၏ ဉာဏ်အလင်းနှင့် အနုဂ्रह၏ မဟာမီးတောက် တောက်လောင်လာသောအခါ ခြောက်သွေ့သည့်အရာနှင့် စိုစွတ်သည့်အရာ—ထင်ရှားသော မလိန်နှင့် နက်ရှိုင်းစွာကပ်နေသော မလိန်တို့ကိုပါ လောင်ကျွမ်းစေသည်။
Verse 25
तथा शुभाशुभं कर्म ध्यानाग्निर्दहते क्षणात् । अत्यल्पो ऽपि यथा दीपः सुमहन्नाशयेत्तमः
ထိုနည်းတူ စိတ်ဓာတ်တည်ငြိမ်သော သမาธိ၏ မီးသည် ကောင်းကံ မကောင်းကံ နှစ်မျိုးလုံးကို ခဏချင်း လောင်ကျွမ်းဖျက်ဆီးတတ်၏။ မီးအိမ်သေးသေးတစ်လုံးပင် အမှောင်ကြီးကို ဖယ်ရှားနိုင်သကဲ့သို့။
Verse 26
योगाभ्यासस्तथाल्पो ऽपि महापापं विनाशयेत् । ध्यायतः क्षणमात्रं वा श्रद्धया परमेश्वरम्
ယောဂကျင့်စဉ်ကို စည်းကမ်းတကျ အနည်းငယ်ပင် လေ့ကျင့်လျှင် မဟာအပြစ်ကို ဖျက်ဆီးနိုင်၏။ ထို့အတူ ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် ပရမေရှ్వర (သီဝ) ကို ခဏမျှပင် သမาธိဖြင့် ဓ్యာနပြုလျှင် အညစ်အကြေးကြီးကို ဖြတ်တောက်သန့်စင်စေ၏။
Verse 27
यद्भवेत्सुमहच्छ्रेयस्तस्यांतो नैव विद्यते । नास्ति ध्यानसमं तीर्थं नास्ति ध्यानसमं तपः
သမาธိမှ ပေါ်ထွန်းလာသော အမြင့်မြတ်ဆုံး ကောင်းကျိုး (śreyas) သည် အဆုံးမရှိ။ သမาธိနှင့် တူညီသော တီရ္ထ (ဘုရားဖူးရာ) မရှိ၊ သမาธိနှင့် တူညီသော တပဿ (အကျင့်တရား) မရှိ။
Verse 28
नास्ति ध्यानसमो यज्ञस्तस्माद्ध्यानं समाचरेत् । तीर्थानि तोयपूर्णानि देवान्पाषाणमृन्मयान्
သမาธိနှင့် တူညီသော ယဇ္ဉ (ပူဇာယဇ္ဉ) မရှိသဖြင့် သမาธိကို အားထုတ်၍ ကျင့်သင့်၏။ တီရ္ထများသည် ရေကန်များတွင် ရေပြည့်နေသကဲ့သို့သာ ဖြစ်ပြီး၊ လူတို့က အများအားဖြင့် ချဉ်းကပ်သော ဒေဝတားများသည် ကျောက်နှင့် မြေညက်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသက်သက်သာ ဖြစ်၏။
Verse 29
योगिनो न प्रपद्यंते स्वात्मप्रत्ययकारणात् । योगिनां च वपुः सूक्ष्मं भवेत्प्रत्यक्षमैश्वरम्
ယောဂီတို့သည် ကိုယ်တိုင်၏ အတ္တအပေါ် တိုက်ရိုက်သေချာယုံကြည်မှုကြောင့် အပြင်ဘက်အထောက်အကူများကို မမှီခိုကြ။ ထို့ပြင် ယောဂီ၏ ကိုယ်ခန္ဓာသည် သိမ်မွေ့လာ၍ သီဝ (Śiva) အမြင့်ဆုံး ပတိ၏ ကရုဏာကြောင့် မျက်မြင်ခံစားနိုင်သော အိုင်ශ්ဝရျ (aiśvarya) အာဏာကို ထင်ရှားစေသည်။
Verse 30
यथा स्थूलमयुक्तानां मृत्काष्ठाद्यैः प्रकल्पितम् । यथेहांतश्चरा राज्ञः प्रियाः स्युर्न बहिश्चराः
စည်းကမ်းမရှိသူတို့အတွက် အကြမ်းထည်အယူအဆသည် မြေ၊ သစ်နှင့် အစရှိသဖြင့် ပြုလုပ်ထားသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ ထိုနည်းတူ ဤလောက၌လည်း နန်းတော်အတွင်း လှုပ်ရှားနေသူတို့သည် မင်း၏ ချစ်ခင်သူများ ဖြစ်ကြပြီး အပြင်ဘက် လှည့်လည်သူများ မဟုတ်ကြ။
Verse 31
तथांतर्ध्याननिरताः प्रियाश्शंभोर्न कर्मिणः । बहिस्करा यथा लोके नातीव फलभोगिनः
ထို့ကြောင့် အတွင်းဓ്യာန၌ မနားမနေ အားထုတ်သူတို့သည် သမ္ဘု (Śambhu) ၏ ချစ်ခင်သူများ ဖြစ်ကြပြီး ကర్మကိစ္စများကိုသာ စွဲလမ်းသူများ မဟုတ်ကြ။ အပြင်ပန်းပြသမှုသည် လောက၌ အပေါ်ယံအလှဆင်သကဲ့သို့သာ ဖြစ်၍ အမှန်တကယ်သော အကျိုးဖလကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ခံစားစေမည် မဟုတ်။
Verse 32
दृष्ट्वा नरेन्द्रभवने तद्वदत्रापि कर्मिणः । यद्यंतरा विपद्यंते ज्ञानयोगार्थमुद्यतः
မင်းနန်းတော်၌ ဖြစ်ပုံကို မြင်သကဲ့သို့ ဤနေရာ၌လည်း ထိုနည်းတူပင်။ ကမ္မ၌ ချည်နှောင်နေသူတို့သည် ဉာဏယောဂ၏ ရည်မှန်းချက်သို့ ကြိုးပမ်းထွက်ခွာသော်လည်း လမ်းခရီးတွင် အတားအဆီးများနှင့် ကြုံတွေ့နိုင်သည်။
Verse 33
योगस्योद्योगमात्रेण रुद्रलोकं गमिष्यति । अनुभूय सुखं तत्र स जातो योगिनां कुले
ယောဂ၌ စိတ်အားထက်သန်စွာ ကြိုးပမ်းခြင်းသာဖြင့် ရုဒ္ဒရ၏ လောကသို့ သွားရောက်မည်။ ထိုနေရာ၌ သုခကို ခံစားသိမြင်ပြီးနောက် ယောဂီတို့၏ မျိုးရိုးအတွင်း ပြန်လည်မွေးဖွားလာမည်။
Verse 34
ज्ञानयोगं पुनर्लब्ध्वा संसारमतिवर्तते । जिज्ञासुरपि योगस्य यां गतिं लभते नरः
လွတ်မြောက်စေသော ဉာဏယောဂကို ပြန်လည်ရရှိလျှင် သံသရာကို ကျော်လွန်နိုင်၏။ ယောဂကို သိလိုစိတ်ဖြင့် ရှာဖွေသူတစ်ဦးပင် ယောဂက ပေးအပ်သော အခြေအနေနှင့် လမ်းကြောင်းကို ထိုနည်းတူ ရရှိ၏။
Verse 35
न तां गतिमवाप्नोति सर्वैरपि महामखैः । द्विजानां वेदविदुषां कोटिं संपूज्य यत्फलम्
ထိုအမြင့်မြတ်ဆုံး အခြေအနေကို မဟာယဇ္ဉများအားလုံး ပြုလုပ်သော်လည်း မရနိုင်။ ဝေဒပညာတတ်သော ဒွိဇ မုနိများ တစ်ကုဋေကို အလွန်အကျွံ ပူဇော်ကာ ရသော ကုသိုလ်ဖြင့်လည်း မရနိုင်။
Verse 36
भिक्षामात्रप्रदानेन तत्फलं शिवयोगिने । यज्ञाग्निहोत्रदानेन तीर्थहोमेषु यत्फलम्
ရှီဝကို အနုမောဒနာဖြင့် ယောဂကျင့်သူ ယောဂီတစ်ဦးအား ဆွမ်းတစ်ပိုင်းမျှ ပေးလှူခြင်းဖြင့်ပင် ယဇ္ဉပူဇော်ပွဲများနှင့် အဂ္နိဟောတရ အခမ်းအနားများအတွက် ဒါနပေးခြင်း၊ သန့်ရှင်းသော တီရ္ထများ၌ ဟောမပြုခြင်းတို့မှ ရသော ကုသိုလ်တူညီစွာ ရရှိ၏။
Verse 37
योगिनामन्नदानेन तत्समस्तं फलं लभेत् । ये चापवादं कुर्वंति विमूढाश्शिवयोगिनाम्
ရှီဝယောဂီတို့အား အစာအဟာရ လှူဒါန်းခြင်းဖြင့် ထိုကုသိုလ်၏ အကျိုးဖလ အပြည့်အစုံကို ရရှိနိုင်သည်။ သို့ရာတွင် ရှီဝယောဂီတို့ကို အပြစ်တင်ကဲ့ရဲ့ပြောဆိုသူ မိုက်မဲသူတို့သည် အကုသိုလ်ကို ခံယူကာ မှန်ကန်သော သိမြင်မှုမှ လွဲချော်သွားသည်။
Verse 38
श्रोतृभिस्ते प्रपद्यन्ते नरकेष्वामहीक्षयात् । सति श्रोतरि वक्तास्यादपवादस्य योगिनाम्
ကုသိုလ်ပျက်ယွင်းသွားခြင်းကြောင့် ထိုနားထောင်သူတို့သည် နရကများသို့ ကျရောက်ကြသည်။ နားထောင်သူရှိနေသည့်အခါ ယောဂီတို့ကို ကဲ့ရဲ့ပြောဆိုသော စကားပြောသူသည် ထိုအပြစ်၏ အပြစ်ပေးခံရသူ ဖြစ်လာသည်။
Verse 39
तस्माच्छ्रोता च पापीयान्दण्ड्यस्सुमहतां मतः । ये पुनः सततं भक्त्या भजंति शवयोगिनः
ထို့ကြောင့် နားထောင်သူသည် ပိုမိုအပြစ်ကြီးလာပါက မဟာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အမြင်အရ အလွန်ပြင်းထန်သော ဒဏ်ခတ်မှုခံရရန် သင့်တော်၏။ သို့သော် ရှီဝယောဂီတို့သည် ဘက်တိဖြင့် အမြဲတမ်း ရှီဝဘုရားကို ပူဇော်ကာ ရှီဝနှင့် ပေါင်းစည်းရာလမ်း၌ တည်မြဲသူများ ဖြစ်ကြ၏။
Verse 40
ते विदंति महाभोगानंते योगं च शांकरम् । भोगार्थिभिर्नरैस्तस्मात्संपूज्याः शिवयोगिनः
သူတို့သည် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော အာနန္ဒဘောဂများကိုလည်း သိကြပြီး၊ ဘောဂအားလုံးကို ကျော်လွန်စေသော ရှင်ကရ (ရှီဝပေးအပ်သော) ယောဂကိုလည်း သိကြ၏။ ထို့ကြောင့် လောကီပျော်ရွှင်မှုကို လိုလားသူတို့သည် ရှီဝယောဂီတို့ကို သင့်တော်စွာ ဂုဏ်ပြုပူဇော်ရမည်။
Verse 41
प्रतिश्रयान्नपानाद्यैः शय्याप्रावरणादिभिः । योगधर्मः ससारत्वादभेद्यः पापमुद्गरैः
အမိုးအကာ၊ အစားအသောက်နှင့် သောက်ရေတို့ကိုပေးခြင်း၊ ထို့ပြင် အိပ်ရာ၊ အဖုံးအကာ စသည့်အရာများကို ထောက်ပံ့ခြင်းဖြင့် ယောဂ၏ စည်းကမ်းဓမ္မကို တည်ထောင်နိုင်၏။ ဤယောဂဓမ္မသည် သံသရာဘဝနှင့် ဆက်နွယ်နေသဖြင့် အပြစ်၏ ထုနှက်မှုများကို တားဆီးသော ခံတပ်ကဲ့သို့ မဖောက်ဖျက်နိုင်အောင် ခိုင်မာလာ၏။
Verse 42
वज्रतंदुलवज्ज्ञेयं तथा पापेन योगिनः । न लिप्यंते च तापौघैः पद्मपत्रं यथांभसा
ယောဂီတို့သည် အပြစ်အပေါ်၌ မိုးကြိုးကျောက်ကဲ့သို့ ခိုင်မာကြောင်း သိပါစေ။ ဒုက္ခပူပန်မှုများစွာကလည်း မစွန်းထင်းနိုင်၊ ရေသည် ကြာရွက်ကို မစိုစွတ်သကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 43
यस्मिन्देशे वसेन्नित्यं शिवयोगरतो मुनिः । सो ऽपि देशो भवेत्पूतः सपूत इति किं पुनः
ရှီဝယောဂ၌ အမြဲတမ်း စိတ်နှလုံးတည်မြဲသော မုနိတစ်ပါး နေထိုင်ရာ နယ်မြေမည်သည့်နေရာမဆို ထိုနေရာသည်ပင် သန့်ရှင်းပူဇော်ရာ ဖြစ်လာ၏။ နေရာတောင် သန့်စင်စေသော် မုနိကိုယ်တိုင်၏ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှုသည် မည်မျှပိုမိုမည်နည်း။
Verse 44
तस्मात्सर्वं परित्यज्य कृत्यमन्यद्विचक्षणः । सर्वदुःखप्रहाणाय शिवयोगं समभ्यसेत्
ထို့ကြောင့် ဉာဏ်ပညာရှိသော ရှာဖွေသူသည် အခြားအလုပ်အကိုင်အားလုံးကို စွန့်လွှတ်၍ ဒုက္ခအားလုံးကို အပြည့်အဝ ပယ်ဖျက်ရန်အတွက် “ရှီဝ-ယောဂ” ကို စိတ်အားထက်သန်စွာ လေ့ကျင့်သင့်သည်။ ထိုသို့ဖြင့် အတ္တမန်သည် ချည်နှောင်မှုမှ လွတ်မြောက်ကာ အရှင် (ပတိ) ထံ၌ အနားယူနိုင်မည်။
Verse 45
सिद्धयोगफलो योगी लोकानां हितकाम्यया । भोगान्भुक्त्वा यथाकामं विहरेद्वात्र वर्तताम्
ယောဂ၏ အောင်မြင်ပြီးသော အကျိုးဖလကို ကိုင်ဆောင်ထားသည့် ယောဂီသည် လောကတို့၏ အကျိုးကို လိုလားသဖြင့် မိမိလိုသလို အတွေ့အကြုံများကို ခံစားနိုင်သော်လည်း ဤနေရာ၌ပင် တည်နေ၍—လွတ်လပ်စွာ လှုပ်ရှားသွားလာကာ (တည်မြဲသော) အခြေအနေ၌ အမြဲတည်နိုင်သည်။
Verse 46
अथवा क्षुद्रमित्येव मत्वा वैषयिकं सुखम् । त्यक्त्वा विरागयोगेन स्वेच्छया कर्म मुच्यताम्
သို့မဟုတ် အာရုံခံစားမှုမှ ပေါ်လာသော သုခကို အမှန်တကယ် သေးငယ်တန်ဖိုးမရှိဟု သိမြင်၍ စွန့်လွှတ်ပါစေ။ ဝီရာဂ-ယောဂ (မကပ်မငြိ ယောဂ) ၏ စည်းကမ်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ မိမိ၏ တိကျသော ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့်လည်းကောင်း ကမ္မချည်နှောင်မှုမှ လွတ်မြောက်ပါစေ။
Verse 47
यस्त्वासन्नां मृतिं मर्त्यो दृष्टारिष्टं च भूयसा । स योगारम्भनिरतः शिवक्षेत्रं समाश्रयेत्
သေမင်းနီးလာသည်ဟု မြင်သိရပြီး အမင်္ဂလာနိမိတ်များကို မကြာခဏတွေ့မြင်သော မည်သည့်လူသားမဆို ယောဂကျင့်စဉ်ကို စတင်ရန် စိတ်တည်ကြည်ကာ သီဝကွင်း (Śiva-kṣetra) သို့ ခိုလှုံရမည်။
Verse 48
स तत्र निवसन्नेव यदि धीरमना नरः । प्राणान्विनापि रोगाद्यैः स्वयमेव परित्यजेत्
ထိုနေရာ၌ပင် နေထိုင်လျက် စိတ်တည်ငြိမ်ခိုင်မာသော လူသည် ရောဂါစသည်တို့ မတိုက်ခိုက်လာသော်လည်း မိမိအလိုအလျောက် အသက်ရှူကို စွန့်လွှတ်နိုင်၍ တည်ငြိမ်စွာ အဆုံးသို့ ရောက်နိုင်သည်။
Verse 49
कृत्वाप्यनशनं चैव हुत्वा चांगं शिवानले । क्षिप्त्वा वा शिवतीर्थेषु स्वदेहमवगाहनात्
သေမင်းတိုင်အောင် အစာမစားဘဲ အနသန (fast unto death) ပြုခြင်းဖြစ်စေ၊ ကိုယ်ခန္ဓာကို ရှိဝ၏ မီး (Śivāgni) ထဲသို့ ပူဇော်အဖြစ် ဆက်ကပ်ခြင်းဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် ရှိဝ၏ သီရ္ထ (tīrtha) သန့်ရှင်းရာများတွင် ကိုယ်ကို ပစ်ချ၍ ထိုနေရာ၌ ကိုယ်ခန္ဓာကို မြုပ်နှံရေချိုးခြင်းဖြစ်စေ—(ဤကဲ့သို့သော အကျင့်များဖြင့် ကိုယ်ကာယချုပ်နှောင်မှု၏ အဆုံးကို ရှာဖွေကြသည်)။
Verse 50
शिवशास्त्रोक्तविधिवत्प्राणान्यस्तु परित्यजेत् । सद्य एव विमुच्येत नात्र कार्या विचारणा २
ရှင်ဝ၏ သာස්တရ (Śiva-śāstra) တွင် ဆိုထားသည့် နည်းလမ်းအတိုင်း အသက်ရှု (prāṇa) ကို စွန့်လွှတ်သူသည် ချက်ချင်း လွတ်မြောက်မောက္ခ ရ၏။ ဤအပေါ် ထပ်မံ စဉ်းစားရန် မလို။
Verse 51
रोगाद्यैर्वाथ विवशः शिवक्षेत्रं समाश्रितः । म्रियते यदि सोप्येवं मुच्यते नात्र संशयः
ရောဂါစသည်တို့ကြောင့် မတတ်သာဘဲ ရှိဝ၏ သန့်ရှင်းသော က္ရှೇತ್ರ (kṣetra) ကို အားကိုးခိုလှုံသူသည် ထိုအခြေအနေဖြင့် ထိုနေရာ၌ သေဆုံးလျှင်လည်း လွတ်မြောက်မောက္ခ ရ၏။ ဤအပေါ် သံသယ မရှိ။
Verse 52
यथा हि मरणं श्रेष्ठमुशंत्यनशनादिभिः । शास्त्रविश्रंभधीरेण मनसा क्रियते यतः
အစာရှောင်ခြင်း စသည့် အကျင့်များဖြင့် “သေခြင်း” ကို အမြင့်ဆုံး ရည်မှန်းချက်ဟု တချို့က ဆိုကြသကဲ့သို့၊ သာသနာကျမ်းများကို ယုံကြည်အားထား၍ စိတ်တည်ငြိမ်ခိုင်မာသော စိတ်ကြောင့်လည်း ထိုအရာ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
Verse 53
शिवनिन्दारतं हत्वा पीडितः स्वयमेव वा । यस्त्यजेद्दुस्त्यजान्प्राणान्न स भूयः प्रजायते
ရှီဝကို မထီမဲ့မြင်ပြောဆိုရာတွင် စိတ်ဝင်စားနေသူကို သတ်ခြင်းဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် ကိုယ်တိုင်ပင် နှိပ်စက်ခံရ၍ စွန့်လွှတ်ရန် ခက်ခဲသော အသက်ရှုသက်ကို စွန့်ခြင်းဖြစ်စေ—ထိုသူသည် နောက်တစ်ဖန် မမွေးဖွားတော့။
Verse 54
शिवनिन्दारतं हंतुमशक्तो यः स्वयं मृतः । सद्य एव प्रमुच्येत त्रिः सप्तकुलसंयुतः
ရှီဝကို ကဲ့ရဲ့နေသူကို သတ်ရန် မစွမ်းနိုင်ဘဲ ထိုကြိုးပမ်းမှုအတွင်း ကိုယ်တိုင် သေဆုံးသွားသူရှိလျှင်၊ သူသည် ချက်ချင်း လွတ်မြောက်ရပြီး၊ သူနှင့်အတူ မိသားစုအဆက် သုံးစုံ၊ တစ်စုံလျှင် ခုနစ်ဆက် စုစုပေါင်းလည်း လွတ်မြောက်ကြသည်။
Verse 55
शिवार्थे यस्त्यजेत्प्राणाञ्छिवभक्तार्थमेव वा । न तेन सदृशः कश्चिन्मुक्तिमार्गस्थितो नरः
ရှီဝအတွက် သို့မဟုတ် ရှီဝဘက်တော်သားတို့အတွက်ပင် ကိုယ်အသက်ကို စွန့်လွှတ်သူနှင့် တူညီသော မုက္ခတရားသို့ သွားရာလမ်းပေါ်ရှိ လူတစ်ယောက်မျှ မရှိ။ ထိုသူသည် မောက္ခလမ်း၌ မယှဉ်နိုင်အောင် မြင့်မြတ်သည်။
Verse 56
तस्माच्छीघ्रतरा मुक्तिस्तस्य संसारमंडलात् । एतेष्वन्यतमोपायं कथमप्यवलम्ब्य वा
ထို့ကြောင့် သူ့အတွက် သံသရာဝိုင်းမှ လွတ်မြောက်ခြင်းသည် ပိုမိုလျင်မြန်စွာ ရောက်လာမည်—ဤနေရာတွင် သင်ကြားထားသော နည်းလမ်းများထဲမှ တစ်နည်းနည်းကို မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ အားကိုးကာ ခိုလှုံလျှင်။
Verse 57
षडध्वशुद्धिं विधिवत्प्राप्तो वा म्रियते यदि । पशूनामिव तस्येह न कुर्यादौर्ध्वदैहिकम्
နည်းလမ်းတကျ «လမ်းခြောက်ပါးသန့်စင်ခြင်း» (ṣaḍadhva-śuddhi) ကို ရရှိပြီးသူသည် သေဆုံးသွားလျှင်၊ ထိုသူအတွက် ဤလောက၌ သေပြီးနောက်အခမ်းအနားများကို မပြုလုပ်သင့်။ တိရစ္ဆာန်တို့အတွက် မပြုလုပ်သကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ သီဝ၏ လွတ်မြောက်စေသော သာသနာဝင်စည်းကမ်းကြောင့် ချည်နှောင်ခံဝိညာဉ်အခြေအနေကို ကျော်လွန်ပြီးသား ဖြစ်သောကြောင့်။
Verse 58
नैवाशौचं प्रपद्येत तत्पुत्रादिविशेषतः । शिवचारार्थमथवा शिवविद्यार्थमेव वा
သူသည် «အာရှောစ» (āśauca) ဟုခေါ်သော ပူဇော်ပွဲဆိုင်ရာ မသန့်ရှင်းမှုအခြေအနေသို့ မကျရောက်သင့်။ အထူးသဖြင့် သားနှင့်တူသော ဆွေမျိုးအကြောင်းကြောင့်ပင် မကျရောက်သင့်။ အကြောင်းမှာ ရည်ရွယ်ချက်သည် သီဝ၏ စည်းကမ်းကျင့်သုံးမှုအတွက်ဖြစ်စေ၊ သီဝ၏ ဗိညာဉ်ပညာကို လေ့လာသိမြင်ရန်အတွက်ဖြစ်စေ ဖြစ်သောကြောင့်။
Verse 59
अथैनमपि चोद्दिश्य कर्म चेत्कर्तुमीप्सितम् । कल्याणमेव कुर्वीत शक्त्या भक्तांश्च तर्पयेत्
ထို့နောက် ရှိဝကို စိတ်ထဲတွင် ရည်ညွှန်း၍ မည်သည့် ကర్మ/ပူဇာကိုမဆို ပြုလုပ်လိုပါက မင်္ဂလာကောင်းသော အလုပ်များကိုသာ ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့ပြင် မိမိအင်အားအလိုက် ရှိဝဘက်တော်သားများကို ကျေနပ်စေ၍ ဂုဏ်ပြုတရားဖြင့် တရ্পဏ ပြုရမည်။
Verse 60
धनं तस्य भजेच्छैवः शैवी चेतस्य सन्ततिः । नास्ति चेत्तच्छिवे दद्यान्नदद्यात्पशुसन्ततिः
ရှိုင်ဝ (Śaiva) သည် စိတ်နှလုံးရှိုင်ဝဖြစ်ပြီး မျိုးဆက်သမီးသားတို့လည်း ရှိဝဘက်တော်သို့ ဆက်လက်ပူဇာသက်ဝင်သောသူ၏ ဥစ္စာကို လက်ခံနိုင်သည်။ သို့သော် ထိုကဲ့သို့ ရှိုင်ဝစိတ်ရှိသော မျိုးဆက်မရှိလျှင် ထိုဥစ္စာကို ရှိဝထံ အပ်နှံပူဇာရမည်၊ ပရှု (paśu) အဖြစ် ချည်နှောင်နေသူတို့ထံ မပေးရ။
The sampled passage is primarily doctrinal rather than event-narrative: it presents Upamanyu’s instruction on meditation on Śrīkaṇṭha-Śiva and the graded method of dhyāna.
It is treated as formless self-awareness (nirākāra-ātma-saṃvitti) and as a refined continuity of cognition (buddhi-santati), not mere blankness—culminating in nirbīja absorption oriented to ultimate attainment.
Sthūla vs sūkṣma contemplation; saviṣaya (object-supported) vs nirviṣaya (objectless/formless) dhyāna; and sabīja vs nirbīja stages, supported by prāṇāyāma and culminating in comprehensive siddhi.