Adhyaya 20
Vayaviya SamhitaUttara BhagaAdhyaya 2030 Verses

शिवाचार्याभिषेकविधिः / Rite of Consecrating a Śiva-Teacher (Śivācārya Abhiṣeka)

အဓ್ಯಾಯ ၂၀ တွင် သံစ్కာရဖြင့် သန့်စင်ပြီး ပာရှုပတဝ్రတကို လိုက်နာသော သင်တန်းသားကို ယောဂ/ပူဇာအရည်အချင်းနှင့် ကိုက်ညီစွာ Śivācārya အဖြစ် တင်မြှောက်သည့် အဘိသေက အစီအစဉ်ကို ဖော်ပြသည်။ “ယခင်ကဲ့သို့” မဏ္ဍလကို တည်ဆောက်ကာ ပရမေရှ್ವರကို ပူဇာပြုခြင်းမှ စတင်သည်။ ကလശ ၅ လုံးကို အရှေ့/ရှေ့ဘက်၊ အနောက်၊ တောင်၊ မြောက်နှင့် အလယ်တွင် တည်ထားပြီး Śaiva ကလာများကို သတ်မှတ်သည်—အရှေ့တွင် Nivṛtti၊ အနောက်တွင် Pratiṣṭhā၊ တောင်တွင် Vidyā၊ မြောက်တွင် Śānti၊ အလယ်တွင် Parā။ ထို့နောက် ရက္ခာကာကွယ်ရေး၊ dhainavī မုဒြာ၊ မန္တရဖြင့် ကလശသန့်စင်ခြင်းနှင့် pūrṇāhuti အထိ အလှူပူဇာများကို အစဉ်အလာအတိုင်း ဆောင်ရွက်သည်။ သင်တန်းသားကို ခေါင်းမဖုံးဘဲ မဏ္ဍလအတွင်းသို့ ခေါ်ယူကာ mantra-tarpaṇa စသည့် ကြိုတင်လုပ်ငန်းများ ပြီးစီးစေသည်။ ဆရာသည် သင်တန်းသားကို အဘိသေကအတွက် ထိုင်စေပြီး sakalīkaraṇa (ပြည့်စုံစေခြင်း) ကို ပြုကာ ကလာ ၅ ပါးရုပ်ကို ချည်နှောင်/ထင်ရှားစေပြီး Śiva ထံသို့ အခမ်းအနားဖြင့် “လွှဲအပ်” သည်။ အဘိသေကကို Nivṛtti ကလശမှ စ၍ အစဉ်လိုက် ဆောင်ရွက်ပြီးနောက် “Śiva ၏လက်” ကို ခေါင်းပေါ်တင်ကာ Śivācārya အဖြစ် တရားဝင် အမိန့်ပေးတင်မြှောက်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ပူဇာဆက်လက်ပြုကာ ဟောမ ၁၀၈ ကြိမ် ပြုလုပ်ပြီး အဆုံးပေါ် pūrṇāhuti ဖြင့် ပြီးဆုံးသည်။

Shlokas

Verse 1

उपमन्युरुवाच । अथैवं संस्कृतं शिष्यं कृतपाशुपतव्रतम् । आचार्यत्वे ऽभिषिंचेत तद्योगत्वेन चान्यथा

ဥပမန်ယူက ဆိုသည်– ထို့နောက် ပာရှုပတ ဝ్రတကို ခံယူထားသော တပည့်ကို သင့်တော်စွာ သန့်စင်ပြင်ဆင်ပြီးလျှင်၊ ဆရာအဖြစ် အဘိသေကဖြင့် ခန့်အပ်ရမည်။ မဟုတ်လျှင် ထိုတပည့်၏ ယောဂ (သင်တန်း) အရည်အချင်းနှင့် ကိုက်ညီသလိုသာ ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 2

मण्डलं पूर्ववत्कृत्त्वा संपूज्य परमेश्वरम् । स्थापयत्पञ्चकलशान्दिक्षु मध्ये च पूर्ववत्

အရင်ကကဲ့သို့ မဏ္ဍလကို ပြင်ဆင်၍ ပရမေရှ్వర (ရှီဝ) ကို ပြည့်စုံစွာ ပူဇော်ပြီးနောက်၊ အဘိသေကအိုး ငါးလုံး (pañca-kalaśa) ကို အရပ်အရပ်တွင် တင်ထားကာ အလယ်၌လည်း တစ်လုံးကို အရင်ညွှန်ကြားသကဲ့သို့ ထားရမည်။

Verse 3

निवृत्तिं पुरतो न्यस्य प्रतिष्ठां पश्चिमे घटे । विद्यां दक्षिणतः शांतिमुत्तरे मध्यतः पराम्

နိဝృत्ति (Nivṛtti) ကို ရှေ့ဘက်တွင် ထား၍၊ အနောက်ဘက်အိုးတွင် ပရတိဋ္ဌာ (Pratiṣṭhā) ကို ထားရမည်။ တောင်ဘက်တွင် ဝိဒ္ယာ (Vidyā) ကို၊ မြောက်ဘက်တွင် ရှာန္တိ (Śānti) ကို၊ အလယ်၌ အမြင့်မြတ်ဆုံး ပရာ (Parā) ကို ထား၍ ဤသို့ သက္ကတိများကို စီစဉ်ရမည်။

Verse 4

कृत्वा रक्षादिकं तत्र बद्ध्वा मुद्रां च धैनवीम् । अभिमंत्र्य घटान्हुत्वा पूर्णांतं च यथा पुरा

ထိုနေရာတွင် ရက္ခာ (ကာကွယ်ရေး) စသည်တို့ကို ပြုလုပ်ပြီး၊ ဓൈနဝီ မုဒြာ (Dhainavī mudrā) ကို ချည်ကပ်ကာ၊ မန္တရဖြင့် အိုးများကို အဘိမန္တရ (သန့်စင်သက်သေ) ပြုရမည်။ ထို့နောက် ဟုတ (ဟောမ) အာဟုတိများ ပူဇော်၍ နောက်ဆုံး ပူර්ဏာဟုတိ အထိ အရင်ကကဲ့သို့ ပြီးစီးစေရာ၏။

Verse 5

प्रवेश्य मंडले शिष्यमनुष्णीषं च देशिकः । तर्पणाद्यं तु मंत्राणां कुर्यात्पूर्वावसानकम्

ဒေသိက (ဆရာ) သည် ခေါင်းဖုံးမပါသော တပည့်ကို အဘိသေကပြုထားသော မဏ္ဍလအတွင်းသို့ ခေါ်သွင်းရမည်။ ထို့နောက် မန္တရများအတွက် တർပဏ (tarpaṇa) စသည့် အစပြု၍ အရင်ပိုင်း အဆုံးသတ်အခမ်းအနားများကို အစဉ်အတိုင်း ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 6

ततः संपूज्य देवेशमनुज्ञाप्य च पूर्ववत् । अभिषेकाय तं शिष्यमासनं त्वधिरोहयेत्

ထို့နောက် နတ်တို့၏အရှင်ကို သင့်တော်စွာ ပူဇော်ကာ၊ ယခင်ကဲ့သို့ အမိန့်ခွင့်တောင်းယူပြီးနောက်၊ အဘိသေက (သန့်ရှင်းရေချိုးအပ်နှံပွဲ) ပြုရန် ဆရာသည် တပည့်ကို ပူဇော်အာသနပေါ်၌ ထိုင်စေသင့်သည်။

Verse 7

सकलीकृत्य तं पश्चात्कलापञ्चकरूपिणम् । न्यस्तमंत्रतनुं बद्ध्वा शिवं शिष्यं समर्पयेत्

ထို့နောက် ကလာငါးပါး၏ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ပြည့်စုံအောင် ပြုလုပ်ပြီး၊ မန္တရများကို ကိုယ်တန်ခိုးအဖြစ် ထားသွင်းကာ သန့်စင်ထားသော တပည့်ကို ချည်နှောင်တည်မြဲစေ၍၊ ထိုမင်္ဂလာတပည့်ကို ရှိဝသို့ တရားဝင် ဆက်ကပ်အပ်နှံရမည်။

Verse 8

ततो निवृत्तिकुंभादिघटानुद्धृत्य वै क्रमात् । मध्यमान्ताच्छिवेनैव शिष्यं तमभिषेचयत्

ထို့နောက် နိဝတ္တိ-ကုံဘမှ စ၍ ပူဇော်အိုးအခွက်များကို အစဉ်လိုက် မြှောက်ယူကာ၊ အလယ်ပိုင်းမှ အဆုံးအထိ အခမ်းအနားတစ်လျှောက် ရှိဝကိုယ်တိုင်က ထိုတပည့်ကို အဘိသေကဖြင့် သန့်စင်အပ်နှံတော်မူ၏။

Verse 9

शिवहस्तं समर्प्याथ शिशोः शिरसि देशिकः । शिवभावसमापन्नः शिवाचार्यं तमादिशेत्

ထို့နောက် ဆရာသည် ကလေး၏ ခေါင်းပေါ်တွင် “ရှိဝ၏လက်” ကို တင်အပ်ကာ၊ ရှိဝသတိဉာဏ်သို့ ဝင်ရောက်ပြီးနောက်၊ ထိုသူကို ရှိဝအာချာရျ (Śivācārya) အဖြစ် ခန့်အပ်ရမည်။

Verse 10

अथालंकृत्य तं देवमाराध्य शिवमण्डले । शतमष्टोत्तरं हुत्वा दद्यात्पूर्णाहुतिं ततः

ထို့နောက် ထိုဘုရားကို အလှဆင်ကာ ရှိဝမဏ္ဍလအတွင်း၌ ရှိဝကို သင့်တော်စွာ ပူဇော်ပြီး၊ သန့်ရှင်းမီးထဲသို့ အာဟုတိ ၁၀၈ ကြိမ် ဆက်ကပ်ရမည်။ ထို့နောက် ပူဏ္ဏာဟုတိ ဟူသော ပြည့်စုံသော နောက်ဆုံးအာဟုတိကို ဆက်ကပ်ရမည်။

Verse 11

पुनः सम्पूज्य देवेशं प्रणम्य भुवि दंडवत् । शिरस्यंजलिमाधाय शिवं विज्ञापयेद्गुरुः

ထပ်မံ၍ နတ်တို့၏ အရှင်ကို စနစ်တကျ ပူဇော်ပြီး၊ မြေပြင်ပေါ်တွင် တုတ်တံကဲ့သို့ လဲကျကန်တော့ကာ၊ လက်အုပ်ကို ခေါင်းပေါ်တင်ထား၍ ဂုရုသည် သီဝထံသို့ လေးစားစွာ လျှောက်တင်ရမည်။

Verse 12

भगवंस्त्वत्प्रसादेन देशिकोयं मया कृतः । अनुगृह्य त्वया देव दिव्याज्ञास्मै प्रदीयताम्

အို မင်္ဂလာရှိသော အရှင်၊ သင်၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် ငါသည် သင့်တော်သော သင်ကြားသူ (ဒေသိက) ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အို ဒေဝ၊ သင်က မေတ္တာဖြင့် ချီးမြှင့်၍ သူ့အား သင်၏ သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဒိဗ္ဗအမိန့်—သန့်ရှင်းသော ခွင့်ပြုချက်နှင့် လမ်းညွှန်မှု—ကို ပေးသနားပါ။

Verse 13

एवं विज्ञाप्य शिष्येण सह भूयः प्रणम्य च । शिवं शिवागमं दिव्यं पूजयेच्छिववद्गुरुः

ဤသို့ သင်ကြား၍ အသိပေးပြီးနောက်၊ တပည့်နှင့်အတူ ထပ်မံ ဦးချကန်တော့လျက်၊ အကျင့်အနေဖြင့် ရှိဝတူသော ဂုရုသည် မင်္ဂလာရှိသော သခင် ရှိဝနှင့် ဒိဗ္ဗ ရှိဝာဂမ (ရှိုင်ဝ သမ္မာကျမ်း) ကို ပူဇော်ရမည်။

Verse 14

पुनः शिवमनुज्ञाप्य शिवज्ञानस्य पुस्तकम् । उभाभ्यामथ पाणिभ्यां दद्याच्छिष्याय देशिकः

ထပ်မံ၍ သခင် ရှိဝ၏ ခွင့်ပြုချက်ကို တောင်းခံပြီးနောက်၊ ဆရာကြီးသည် ရှိဝဗောဓိ၏ စာအုပ်ကို တပည့်အား လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် ရိုသေစွာ ပေးအပ်ရမည်။

Verse 15

स ताम्मूर्ध्नि समाधाय विद्यां विद्यासनोपरि । अधिरोप्य यथान्यायमभिवंद्य समर्चयेत्

ထိုသန့်ရှင်းသော ဗိဒ္ဓာကို မိမိခေါင်းပေါ်၌ တင်ထားပြီးနောက်၊ ပညာအာසနပေါ်သို့ ထိုဗိဒ္ဓာကို ထိုင်စေသကဲ့သို့ တင်မြှောက်ကာ၊ သတ်မှတ်ထားသည့် နည်းလမ်းအတိုင်း ဦးချကန်တော့၍ ရိုသေစွာ ပူဇော်ရမည်။

Verse 16

अथ तस्मै गुरुर्दद्याद्राजोपकरणान्यपि । आचार्यपदवीं प्राप्तो राज्यं चापि यतो ऽर्हति

ထို့နောက် ဂုရုသည် သူ့အား မင်းရာဇာ၏ အမှတ်တံဆိပ်များနှင့် မင်းအုပ်ရေးဆိုင်ရာ ပစ္စည်းကိရိယာများကိုပါ ပေးအပ်သင့်သည်။ အကြောင်းမူကား အာစာရျ (Ācārya) အဆင့်ကို ရရှိပြီးသူသည် အုပ်စိုးမှု (ရာဇ်) ကိုလည်း ထိုက်တန်သူ ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 17

अथानुशासनं कुर्यात्पूर्वैराचरितं यथा । यथा च शिवशास्त्रोक्तं यथा लोकेषु पूज्यते

ထို့နောက် ရှေးပုရောဟိတ်တို့ ကျင့်သုံးခဲ့သကဲ့သို့ စည်းကမ်းအုပ်ချုပ်မှုကို ချမှတ်၍ လိုက်နာရမည်။ ထိုသည်မှာ သီဝ၏ သာသနာကျမ်းများတွင် ဆိုထားသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ လောကများအတွင်း လေးစားပူဇော်ခံရသည့် ပုံစံအတိုင်းလည်းကောင်း ဖြစ်ရမည်။

Verse 18

शिष्यान्परिक्ष्य यत्नेन शिवशास्त्रोक्तलक्षणैः । संस्कृत्य च शिवज्ञानं तेभ्यो दद्याच्च देशिकः

သီဝရှာစတြာများတွင် ဆိုထားသော လက္ခဏာများအတိုင်း တပည့်တို့ကို သေချာစွာ စိစစ်ပြီးနောက်၊ ဂုရုသည် ထိုသူတို့ကို သန့်စင်၍ ပြုပြင်ကာ၊ ထို့နောက် သီဝ၏ ဉာဏ်ပညာကို ပေးအပ်ရမည်။

Verse 19

एवं सर्वमनायासं शौचं क्षांतिं दयां तथा । अस्पृहामप्यसूयां च यत्नेन च विभावयेत्

ထို့ကြောင့် အားထုတ်မှုဖြင့်ပင် မပင်ပန်းဘဲ သန့်ရှင်းမှု၊ သည်းခံမှု၊ ကရုဏာကို မွေးမြူရမည်။ ထို့အပြင် လိုချင်တပ်မက်မှုကင်းသော ကျေနပ်တင်းတိမ်မှုနှင့် မနာလိုမရှူယာသော စိတ်ကိုလည်း ယत्नဖြင့် တိုးပွားစေရမည်။

Verse 20

इत्थमादिश्य तं शिष्यं शिवमुद्वास्य मंडलात् । शिवकुंभानलादींश्च सदस्यानपि पूजयेत्

ဤသို့ တပည့်ကို ညွှန်ကြားပြီးနောက်၊ မဏ္ဍလမှ သီဝကို အခမ်းအနားဖြင့် ပြန်လွှတ်ရမည်။ ထို့ပြင် သီဝကుంఠ (အဘိသေကပြုထားသော အိုး)၊ ယဇ္ဈမီးနှင့် ရှိနေသော အခြား အကူအညီပေးသူများကိုလည်း ပူဇော်ရမည်။

Verse 21

युगपद्वाथ संस्कारान्कुर्वीत सगणो गुरुः । तत्र यत्र द्वयं वापि प्रयोगस्योपदिश्यते

ထို့နောက် ဂုရုသည် အကူအညီပေးသော အဖွဲ့ဝင်များနှင့်အတူ သတ်မှတ်ထားသော သန့်စင်အပ်နှံရေး (သံಸ್ಕာရ) များကို တပြိုင်နက်တည်းဖြစ်စေ၊ သင်ကြားထားသည့် နည်းလမ်းအတိုင်းဖြစ်စေ ဆောင်ရွက်ရမည်။ အခမ်းအနားလုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွင် ရွေးချယ်စရာ နှစ်မျိုးကို ညွှန်ပြသည့်နေရာတိုင်း၌ ထိုအတိုင်း လိုက်နာရမည်။

Verse 22

तदादावेव कलशान्कल्पयेदध्वशुद्धिवत् । कृत्वा समयसंस्कारमभिषेकं विनाखिलम्

အစအဦးတည်းက အဓွ-ရှုဒ္ဓိ (ပူဇော်လမ်းကြောင်းသန့်စင်ခြင်း) နည်းတူ ကလသ (ရေကန့်သန့်အိုး) များကို စီစဉ်တင်ဆင်ရမည်။ စမယ-သံস্কာရ (ဝင်ခွင့်နှင့် ကတိသစ္စာအပ်နှံရေး) ကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် အဘိသေက (သန့်ရေသွန်းလောင်းအပ်နှံခြင်း) ကို မလွတ်မကျန် အပြည့်အစုံ ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 23

समभ्यर्च्य शिवं भूयः कृत्वा चाध्वविशोधनम् । तस्मिन्परिसमाप्ते तु पुनर्देवं प्रपूजयेत्

ထပ်မံ၍ သခင်ရှီဝကို သဒ္ဓါဖြင့် ပူဇော်ကာ၊ အဓွန် (ရိတုလမ်းကြောင်းနှင့် တတ္တဝများ) ကို သန့်စင်ခြင်းကို ပြုလုပ်ပြီး၊ ထိုအမှု ပြီးစီးသော် နောက်တဖန် ဘုရား—ရှီဝ—ကို ထပ်မံပူဇော်ရမည်။

Verse 24

हुत्वा मंत्रन्तु संतर्प्य संदीप्याशास्य चेश्वरम् । समर्प्य मंत्रं शिष्यस्य पाणौ शेषं समापयेत्

ဟုတ (အလှူမီးပူဇော်) ကို ဆောင်ရွက်၍ မန္တရ (မန္တရဒေဝတ) ကို လုံလောက်စွာ ကျေနပ်စေကာ၊ သန့်ရှင်းသော မီးကို ထွန်းညှိ၍ အရှင်ကို ဖိတ်ခေါ်ပူဇော်နှစ်သိမ့်ပြီးနောက်၊ ဆရာသည် မန္တရကို တပည့်၏ လက်ထဲသို့ အပ်နှံကာ ကျန်ရှိသော အခမ်းအနားများကို ပြီးစီးစေရမည်။

Verse 25

अथवा मंत्रसंस्कारमनुचिंत्याखिलं क्रमात् । अध्वशुद्धिं गुरुः कुर्यादभिषेकावसानिकम्

သို့မဟုတ် မန္တရသံಸ್ಕာရ (မန္တရကို သန့်စင်သိက္ခာပေးခြင်း) အားလုံးကို အစဉ်လိုက် သေချာစွာ စဉ်းစားပြီးနောက်၊ ဂုရုသည် အဓွန်များ (ရိတု-ကောစမစ် လမ်းကြောင်းများ) ကို သန့်စင်ကာ၊ အဆုံးတွင် အဘိသေက (သန့်ရေချိုးအလှူ) ဖြင့် ပြီးစီးစေရမည်။

Verse 26

तत्र यः शान्त्यतीतादिकलासु विहितो विधिः । स सर्वो ऽपि विधातव्यस्तत्त्वत्रयविशोधने

ထိုအခြေအနေ၌ Śānti မှစ၍ Atītā အထိ ဆက်တိုက်သော kalā များတွင် သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း—ထိုနည်းလမ်း၏ အစိတ်အပိုင်းအားလုံးကို တိတိကျကျ ဆောင်ရွက်ရမည်၊ tattva-traya (တတ္တဝ သုံးပါး) ကို သန့်စင်ရန်အတွက် ဖြစ်သည်။

Verse 27

शिवविद्यात्मतत्त्वाख्यं तत्त्वत्रयमुदाहृतम् । शक्तौ शिवस्ततो विद्यात्तस्यास्त्वात्मा समुद्बभौ

တတ္တဝ သုံးပါးကို «Śiva», «Vidyā», «Ātman» ဟု ကြေညာထားသည်။ Śiva သည် Śakti အတွင်း တည်ရှိကြောင်း သိလော့၊ ထို Śakti မှပင် အတ္တမ (ātmā) သည် ပေါ်ထွန်းလာသည်။

Verse 28

शिवेन शांत्यतीताध्वा व्याप्तस्तदपरः परः । विद्यया परिशिष्टो ऽध्वा ह्यात्मना निखिलः क्रमात्

Śiva အားဖြင့် Śānti ကိုလွန်သော adhvā—အမြင့်ဆုံးသော အလွန်လွန်ကဲသည့် အစဉ်အလာ—သည် ပြည့်နှံ့လျက်ရှိပြီး၊ ထိုအထက်က အမြင့်ဆုံး (Para) သည်လည်း ပြည့်နှံ့လျက်ရှိသည်။ (သူ၏) Vidyā အားဖြင့် ကမ္ဘာလမ်းကြောင်း၏ ကျန်အဆင့်များကို ထိန်းထားပြီး၊ အစဉ်လိုက်အားဖြင့် adhvā အလုံးစုံကို Ātman က ပြည့်နှံ့သည်။

Verse 29

दुर्लभं शांभवं मत्वा मंत्रमूलं मनीषिणः । शाक्तं शंसीत संस्कारं शिवशास्त्रार्थपारगाः

Śāmbhava (Śiva မွ မွေးဖွားသော) ဒိက္ခာကို ရှားပါး၍ မန္တရ၏ အမြစ်တိုင်ဟု သိမြင်သော ပညာရှိများ—Śiva-śāstra အဓိပ္ပါယ်ကို အဆုံးတိုင် ရောက်ပြီးသူများ—သည် Śākta သံစကာရ (သန့်စင်အပ်နှံပွဲ) ကိုလည်း ချီးမွမ်းသင့်သည်။

Verse 30

इति ते सर्वमाख्यातं संस्काराख्यस्य कर्मणः । चातुर्विध्यमिदं कृष्ण किं भूय श्रोतुमिच्छसि

ဤသို့ဖြင့်၊ အို ကృష్ణာ၊ saṃskāra ဟုခေါ်သော ကర్మ၏ အမျိုးအစား လေးမျိုးခွဲခြားမှုကို သင့်အား အပြည့်အစုံ ရှင်းပြပြီးပြီ။ ထပ်မံ၍ ဘာကို နားထောင်လိုသေးသနည်း။

Frequently Asked Questions

A structured consecration/installation of a qualified disciple as an ācārya (Śivācārya), including maṇḍala worship, kalaśa स्थापना, sequential abhiṣeka, and homa with pūrṇāhuti.

They encode a graded Śaiva ontology/energy-map (kalā framework): Nivṛtti, Pratiṣṭhā, Vidyā, Śānti, and Parā, ritually “pouring” a staged transformation that culminates in central Parā and Śiva-bhāva.

Śiva-bhāva (assimilation to Śiva) and formal authorization as Śivācārya, enacted through mantra-tanu/nyāsa, abhiṣeka progression, and the sealing acts of homa and pūrṇāhuti.