
အဓ್ಯಾಯ ၁၉ တွင် ဂုရုက အရည်အချင်းပြည့်ဝသော သာဓကကို တည်ထောင်ကာ ရှိုင်ဝ ဝိဒ္ယာ/မန္တရကို ပေးအပ်သင်ကြားပုံကို လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအဖြစ် ဖော်ပြသည်။ ဥပမန်ယူက မဏ္ဍလအတွင်း ပူဇော်ခြင်း၊ ကုမ္ဘ၌ တင်သွင်းတည်ဆောက်ခြင်း၊ ဟိုးမ (မီးပူဇော်)၊ သင်တန်းသားကို နေရာချခြင်းနှင့် အစပြုအဆင့်များကို ယခင်ဖော်ပြသည့် အစီအစဉ်အတိုင်း ပြီးစီးစေခြင်းတို့ကို ရှင်းလင်းသည်။ ဂုရုသည် အဘိသေက ပြုလုပ်ပြီး “အမြင့်ဆုံး မန္တရ” ကို တရားဝင် ပေးအပ်ကာ ပုಷ္ပာမ္ဗု (ပန်းရေ) ကို ကလေး/သင်တန်းသား၏ လက်ဖဝါးထဲသို့ ထည့်ပေးသည့် ထိတွေ့ပူဇော်နည်းဖြင့် ဝိဒ္ယောပဒေသကို အဆုံးသတ်သည်။ မန္တရသည် ပရမေဋ္ဌင် (ရှီဝ) ၏ ကရုဏာကြောင့် ယခုလောကနှင့် နောက်လောက နှစ်ပါးလုံးတွင် အောင်မြင်မှုများ ပေးနိုင်သည်ဟု ချီးမွမ်းထားသည်။ ရှီဝ၏ ခွင့်ပြုချက်ရပြီးနောက် ဂုရုက သာဓနာနှင့် ရှီဝယောဂကို သင်ကြားသည်။ သာဓကသည် ဝိနိယောဂကို ဂရုစိုက်ကာ မန္တရ-သာဓနာကို လေ့ကျင့်ပြီး ထိုစည်းကမ်းတကျ လေ့ကျင့်မှုကို မူလမန္တရ၏ ပုရశ္ଚရဏ ဟု ခေါ်သည်။ မုမုက္ရှု (လွတ်မြောက်ရေးရှာသူ) အတွက် အလွန်အကျွံ ပူဇော်ရေး အားထုတ်မှု မလိုအပ်သော်လည်း ပြုလုပ်ခြင်းသည် မင်္ဂလာဖြစ်ကြောင်းလည်း ဆိုထားသည်။
Verse 1
उपमन्युरुवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि साधकं नाम नामतः । संस्कारमन्त्रमाहात्म्यं कथने सूचितं मया
ဥပမန်ယူက ပြောသည်။ ယခုမှစ၍ ‘သာဓက’ ဟူသော သာသနာလမ်းစဉ်ကို အမည်တိတိဖြင့် ငါကြေညာမည်။ သံස්ကာရ (သန့်စင်ပူဇော်) အခမ်းအနားများနှင့် မန္တရ၏ မဟာတန်ခိုးကို ဤကഥာတွင် ငါက အရင်ကတည်းက ညွှန်ပြပြီးသားဖြစ်သည်။
Verse 2
संपूज्य मंडले देवं स्थाप्य कुम्भे च पूर्ववत् । हुत्वा शिष्यमनुष्णीषं प्रापयेद्भुवि मंडले
မဏ္ဍလအတွင်း သခင်ဘုရားကို စနစ်တကျ ပူဇော်ပြီး၊ အရင်က သတ်မှတ်ထားသကဲ့သို့ ကုမ္ဘ (ရေခွက်) ထဲတွင် ထားတော်မူစေကာ၊ အာစရိယသည် ဟောမ (မီးပူဇော်) ကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် ခေါင်းမဖုံးသော သင်တန်းသားကို မြေပြင်ပေါ် မဏ္ဍလထဲသို့ ဝင်စေ၍ နေရာယူစေသင့်သည်။
Verse 3
पूर्वांतं पूर्ववत्कृत्वा हुत्वाहुतिशतं तथा । संतर्प्य मूलमन्त्रेण कलशैर्देशिकोत्तमः
အရင်ပူဇာကို ယခင်ကဲ့သို့ ပြီးစီးစေပြီးနောက်၊ အထူးကောင်းမွန်သော ဆရာတော်သည် မီးပူဇာ၌ အဟုတိ တစ်ရာကို ဆက်ကပ်လေ၏။ ထို့ပြင် မူလမန္တရဖြင့် သန့်စင်ထားသော ကလသ (ရေခွက်/ရေကန်) များမှတစ်ဆင့် ဘုရားကို စိတ်ကျေနပ်စေ하였다။
Verse 4
सन्दीप्य च यथापूर्वं कृत्वा पूर्वोदितं क्रमात् । अभिषिच्य यथापूर्वं प्रदद्यान्मन्त्रमुत्तमम्
ယခင်ကဲ့သို့ ပူဇော်မီးကို မီးထွန်းကာ၊ အရင်က သတ်မှတ်ထားသည့် အစဉ်အလာကို အဆင့်လိုက် ဆောင်ရွက်ပြီးနောက် ယခင်နည်းအတိုင်း အဘိသေက ပြုလုပ်ကာ၊ ထို့နောက် အမြင့်မြတ်သော မန္တရကို ပေးအပ်ရမည်။
Verse 5
तत्र विद्योपदेशांतं कृत्वा विस्तरशः क्रमात् । पुष्पाम्बुना शिशोः पाणौ विद्यां शैवीं समर्पयेत्
ထိုနေရာ၌ သန့်ရှင်းသော ဗိဒ္ယာအကြောင်းကို အစဉ်လိုက် အသေးစိတ် သင်ကြားမှုကို ပြီးစီးစေပြီးနောက်၊ ပန်းဖြင့် သန့်စင်ထားသော ရေဖြင့် ကလေး၏ လက်ထဲသို့ ထည့်ကာ ရှိုင်ဝ ဗိဒ္ယာကို အခမ်းအနားဖြင့် အပ်နှံရမည်။
Verse 6
तवैहिकामुष्मिकयोः सर्वसिद्धिफलप्रदः । भवत्येव महामन्त्रः प्रसादात्परमेष्ठिनः
သင်အတွက် ဤလောကနှင့် နောက်လောက နှစ်လောကလုံး၌ ဤမဟာမန္တရသည် အောင်မြင်မှုအားလုံးနှင့် ၎င်းတို့၏ အကျိုးफलကို ပေးစွမ်းသူ ဖြစ်လာသည်—အမြင့်မြတ်သော အရှင် (ပရမေဋ္ဌင်) ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့်ပင်။
Verse 7
इत्युत्वा देवमभ्यर्च्य लब्धानुज्ञः शिवाद्गुरुः । साधनं शिवयोगं च साधकाय समादिशेत्
ဤသို့ ပြောပြီးနောက် အရှင်ကို ပူဇော်ကာ ရှိဝ၏ ခွင့်ပြုချက်ကို ရယူသဖြင့်၊ ဂုရုသည် साधक အတွက် साधနာ၏ စည်းကမ်းများနှင့် ရှိဝယောဂကို ညွှန်ကြားသင်ကြားရမည်။
Verse 8
तच्छ्रुत्वा गुरुसंदेशं क्रमशो मंत्रसाधकः । पुरतो विनियोगस्य मन्त्रसाधनमाचरेत्
ဂုရု၏ အမိန့်ညွှန်ကြားချက်ကို ကြားသိပြီးနောက် မန္တရစాధကသည် အဆင့်ဆင့် လိုက်နာကာ မန္တရစాధနာကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ အရင်ဆုံး မန္တရ၏ ဝိနိယောဂ (သင့်လျော်သော အသုံးချမှု) ကို ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 9
साधनं मूलमन्त्रस्य पुरश्चरणमुच्यते । पुरतश्चरणीयत्वाद्विनियोगाख्यकर्मणः
မူလမန္တရကို အောင်မြင်စေသော အဓိက စည်းကမ်းကျင့်စဉ်ကို «ပုရရှ္စရဏ» ဟု ခေါ်ကြောင်း ဆိုထားသည်။ ၎င်းကို ထိုသို့ ခေါ်ရခြင်းမှာ မန္တရ၏ ဝိနိယောဂ မပြုမီ အရင်ဆုံး ဆောင်ရွက်ရသော ကြိုတင်ကျင့်စဉ် ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 10
नात्यन्तं करणीयन्तु मुमुक्षोर्मन्त्रसाधनम् । कृतन्तु तदिहान्यत्र तास्यापि शुभदं भवेत्
မောက္ခကို ရှာဖွေသူအတွက် မန္တရစాధနာကို အလွန်အကျွံ အာရုံစိုက်လုပ်ဆောင်ရန် မလိုအပ်။ သို့သော် ထိုကျင့်စဉ်ကို ဒီမှာဖြစ်စေ အခြားနေရာမှာဖြစ်စေ ဆောင်ရွက်ပါက သူ့အတွက် မင်္ဂလာရှိ၍ အကျိုးပြုလာမည်။
Verse 11
शुभे ऽहनि शुभे देशे काले वा दोषवर्जिते । शुक्लदन्तनखः स्नातः कृतपूर्वाह्णिकक्रियः
မင်္ဂလာရှိသောနေ့၊ မင်္ဂလာရှိသောနေရာ၊ သို့မဟုတ် အပြစ်အနာအဆာကင်းသောအချိန်တွင် ရေချိုးသန့်စင်ရမည်။ သွားနှင့် လက်သည်းတို့ သန့်ဖြူစင်ပြီး၊ မနက်ပိုင်း အခမ်းအနားများကို သင့်တော်စွာ ပြီးစီးထားရမည်။ ထိုသို့ ပြင်ဆင်ပြီးမှ သီဝ၏ ပူဇော်မှုနှင့် သမาธိကျင့်စဉ်ကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရန် သင့်လျော်လာသည်။
Verse 12
अलंकृत्य यथा लब्धैर्गंधमाल्यविभूषणैः । सोष्णीषः सोत्तरासंगः सर्वशुक्लसमाहितः
ရရှိသမျှ အနံ့သာ၊ ပန်းကုံးနှင့် အလှဆင်ပစ္စည်းများဖြင့် ကိုယ်တော်ကို တန်ဆာဆင်တော်မူ၏။ ခေါင်းပတ်နှင့် အပေါ်ဝတ်ကို ဝတ်ဆင်ကာ စိတ်တည်ငြိမ်၍ အဖြူရောင်ဖြင့် ပြည့်စုံစွာ တန်ဆာဆင်ထား၏။
Verse 13
देवालये गृहे ऽन्यस्मिन्देशे वा सुमनोहरे । सुखेनाभ्यस्तपूर्वेण त्वासनेन कृतासनः
ဘုရားကျောင်း၌ဖြစ်စေ၊ မိမိအိမ်၌ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် စိတ်ပျော်ရွှင်စေသော အလွန်လှပသည့် နေရာတစ်ခု၌ဖြစ်စေ၊ မိမိအတွက် လွယ်ကူပြီး ယခင်က လေ့ကျင့်ပြီးသား အာသနပေါ်တွင် တည်ငြိမ်စွာ ထိုင်ရမည်။
Verse 14
तनुं कृत्वात्मनः शैवीं शिवशास्त्रोक्तवर्त्मना । संपूज्य देवदेवेशं नकुलीश्वरमीश्वरम्
ရှီဝရှာස්တြာတွင် ဆိုထားသော လမ်းစဉ်အတိုင်း လိုက်နာ၍ မိမိခန္ဓာကိုယ်ကို ရှೈဝ (Śaiva) အဖြစ် သန့်စင်ပြုလုပ်ကာ၊ ထို့နောက် ဒေဝဒေဝေရှ (देवदेवेश) — ဘုရားတို့၏ အရှင် — အမြင့်ဆုံး အုပ်စိုးရှင် နကူလီရှ္ဝရ (Nakulīśvara) ကို ထုံးတမ်းအတိုင်း ပူဇော်ခဲ့သည်။
Verse 15
निवेद्य पायसं तस्मै समप्याराधनं क्रमात् । प्रणिपत्य च तं देवं प्राप्तानुज्ञश्च तन्मुखात्
ထိုနောက် နို့ဆန်ချို (ပာယသ) ကို ထိုဘုရားထံ ဆက်ကပ်၍ အစဉ်အလာအတိုင်း ပူဇော်မှုကို ပြည့်စုံစွာ ဆောင်ရွက်ပြီးနောက်၊ ထိုသီဝဘုရားသခင်အား ဦးချ၍ ကန်တော့လေ၏။ ထို့နောက် ဘုရား၏ မိန့်တော်မှ ထွက်ခွင့် အမိန့်ကို လက်ခံရရှိလေ၏။
Verse 16
कोटिवारं तदर्धं वा तदर्धं वा जपेच्छिवम् । लक्षविंशतिकं वापि दशलक्षमथापि वा
သီဝ၏ နာမ/မန္တရကို ကုဋိတစ်ကြိမ်—သို့မဟုတ် ထို၏ တစ်ဝက်၊ ထို၏ တစ်ဝက်ကို ထပ်မံ—ရွတ်ဆိုသင့်၏။ မဖြစ်လျှင်လည်း လက္ခနှစ်ဆယ် (နှစ်သန်း) သို့မဟုတ် လက္ခဆယ် (တစ်သန်း) ကို မိမိစွမ်းအားအတိုင်း ရွတ်ဆိုရမည်။
Verse 17
ततश्च पायसाक्षारलवणैकमिताशनः । अहिंसकः क्षमी शांतो दांतश्चैव सदा भवेत्
ထို့နောက် နို့ဖြင့်ပြုလုပ်သော အစာ၊ အယ်လ်ကလိုင်းရည်ပျစ် (ခါရ) နှင့် ဆားသာပါသော ရိုးရိုးအစာတို့ကို အတိုင်းအတာဖြင့် စားသောက်ရမည်။ ထို့ပြင် အမြဲတမ်း အဟിംသာရှိ၍ ခွင့်လွှတ်တတ်၊ စိတ်ငြိမ်သက်၊ ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်သူ ဖြစ်ရမည်။
Verse 18
अलाभे पायसस्याश्नन्फलमूलादिकानि वा । विहितानि शिवेनैव विशिष्टान्युत्तरोत्तरम्
နို့ဆန်ချို (ပယာသ) မရနိုင်လျှင် အစားထိုး၍ သစ်သီး၊ အမြစ် စသည့်အရာများကို စားနိုင်သည်။ ဤအစားထိုးများကို ရှိဝဘုရားတော်ကိုယ်တိုင် သတ်မှတ်ပေးထားပြီး တစ်ခုချင်းစီ အထူးသင့်တော်မှု အဆင့်လိုက် ရှိသည်။
Verse 19
चरुं भक्ष्यमथो सक्तुकणान्यावकमेव च । शाकं पयो दधि घृतं मूलं फलमथोदकम्
ချက်ပြုတ်ထားသော ယဇ်ဆန် (ချာရု)၊ စားသောက်ဖွယ် ပူဇော်အစာများ၊ လှော်မှုန့်အမှုန့် (စက္တု) နှင့် တောဆန် (အာဝက)၊ ထို့ပြင် အရွက်ဟင်း၊ နို့၊ ဒိန်ချဉ်၊ ဂျီ (သန့်ဘတ်တာ)၊ အမြစ်၊ သစ်သီးနှင့် ရေ—ဤတို့သည် ရှိဝပူဇော်ပွဲနှင့် ဝတ်ပြုစည်းကမ်းများတွင် ပူဇော်ရန် သန့်ရှင်းသော အစာများ ဖြစ်သည်။
Verse 20
अभिमंत्र्य च मन्त्रेण भक्ष्यभोज्यादिकानि च । साधने ऽस्मिन्विशेषेण नित्यं भुञ्जीत वाग्यतः
မန္တရဖြင့် အစားအစာနှင့် သောက်စရာတို့ကို အရင်သန့်စင်ကာ၊ ဤသာဓနာ၏ အထူးစည်းကမ်းအဖြစ် နေ့စဉ် စကားကိုထိန်းသိမ်း၍ စားသောက်ရမည်၊ လျှာကိုအုပ်ချုပ်ကာ စိတ်ကို သီဝ၏ သတိ၌ တည်စေရာ။
Verse 21
मन्त्राष्टशतपूतेन जलेन शुचिना व्रती । स्नायान्नदीनदोत्थेन प्रोक्षयेद्वाथ शक्तितः
ဝ్రတကိုထိန်းသိမ်းသော ဘက္တသည် မန္တရ ၁၀၈ ကြိမ် ရွတ်ဖတ်၍ သန့်စင်ထားသော သန့်ရေဖြင့် ရေချိုးရမည်။ သို့မဟုတ် ရေချိုးပြီးနောက် မိမိစွမ်းအားအလိုက် မြစ်ရေ သို့မဟုတ် သန့်ရှင်းသော ရေမြစ်မြောင်းမှ ရေကို ကိုယ်ပေါ်သို့ ပက်ဖျန်းရမည်။
Verse 22
तर्पयेच्च तथा नित्यं जुहुयाच्च शिवानले । सप्तभिः पञ्चभिर्द्रव्यैस्त्रिभिर्वाथ घृतेन वा
ထို့အပြင် နေ့စဉ် တర్పဏ (ရေဖြင့်ပူဇော်ခြင်း) ကို ပြုလုပ်၍၊ သီဝအဂ္နိ—သီဝအတွက် သန့်ရှင်းသော မီးထဲသို့ နေ့တိုင်း ဟောမပူဇော်ရမည်။ ပူဇော်ပစ္စည်းကို ၇ မျိုး၊ ၅ မျိုး၊ ၃ မျိုး သို့မဟုတ် ဂျီ (ထောပတ်ရည်) တစ်မျိုးတည်းဖြင့်ပင် ပြုနိုင်သည်။
Verse 23
इत्थं भक्त्या शिवं शैवो यः साधयति साधकः । तस्येहामुत्र दुष्प्रापं न किंचिदपि विद्यते
ဤသို့ပင် ဘက္တိဖြင့် သီဝကို ရှိဝဘာဝဖြင့် সাধနာပြု၍ အောင်မြင်စေသော စာဓက (sādhaka) အတွက်၊ ဤလောကနှင့် နောက်လောက၌ ရယူရန် ခက်ခဲသော အရာတစ်စုံတစ်ရာမျှ မရှိတော့။
Verse 24
अथवा ऽहरहर्मंत्रं जपेदेकाग्रमानसः । अनश्नन्नेव साहस्रं विना मन्त्रस्य साधनम्
သို့မဟုတ် စိတ်တစ်ချက်တည်း စူးစိုက်၍ နေ့စဉ်နေ့တိုင်း မန္တရကို ဇပ (japa) ပြုရမည်။ အစာမစားဘဲပင် တစ်ထောင်ကြိမ် ပြည့်စုံအောင် ရွတ်ဆိုခြင်းသည် မန္တရကို အောင်မြင်စေသော နည်းလမ်းပင် ဖြစ်သည်။
Verse 25
न तस्य दुर्लभं किंचिन्न तस्यास्त्यशुभं क्वचित् । इह विद्यां श्रियं सौख्यं लब्ध्वा मुक्तिं च विंदति
ဤသို့သော ရှိဝဘုရားကို ကိုးကွယ်သော ဘက္တားအတွက် မရနိုင်သောအရာ မရှိ၊ မကောင်းသဘောလက္ခဏာလည်း မည်သည့်အခါမျှ မပေါ်ပေါက်။ ဤဘဝ၌ပင် ဗိဒ္ဓာ၊ သီရိ(စည်းစိမ်)နှင့် သုခကို ရရှိပြီးနောက် မောက္ခကိုလည်း ရောက်ရှိသည်။
Verse 26
साधने विनियोगे च नित्ये नैमित्तिके तथा । जपेज्जलैर्भस्मना च स्नात्वा मन्त्रेण च क्रमात्
စાધနာနှင့် ၎င်း၏ သင့်လျော်သော အသုံးချမှု၌လည်း၊ နေ့စဉ်ကျင့်ဝတ် (နိတျ) နှင့် အခါအားလျော်စွာ ပြုလုပ်သော ကర్మ (နૈမိတ္တိက) များ၌လည်း အစဉ်လိုက် ဂျပ်ကို ပြုရမည်—ပထမ ရေဖြင့်၊ ထို့နောက် ဘသ္မ (သန့်ရှင်းသော ပြာ) ဖြင့်၊ ထို့ပြင် ရေချိုးပြီးနောက် မန္တရနှင့်အတူ လိုက်လျောစွာ ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 27
शुचिर्बद्धशिखस्सूत्री सपवित्रकरस्तथा । धृतत्रिपुंड्ररुद्राक्षो विद्यां पञ्चाक्षरीं जपेत्
သန့်ရှင်း၍ စည်းကမ်းတကျ—ဆံထုံး (śikhā) ကို ချည်နှောင်ထားကာ၊ ယဇ္ဈနောပဝီတ (သန့်ရှင်းသော ကြိုး) ကို ဝတ်ဆင်၍၊ လက်၌ ကုရှမြက် ပဝိတ္ရက (သန့်စင်ကွင်း) ကို ဆောင်ထားပြီး—ဘသ္မဖြင့် တြိပုဏ္ဍရကို လိမ်းကာ ရုဒ္ရాక్ష မာလာကို ဆင်မြန်းလျက်၊ ပဉ္စာက္ṣရီ မန္တရ (ငါးအက္ခရာ ဗိဒ္ဓာ) ကို ဂျပ်ရမည်၊ ၎င်းသည် သခင်ရှီဝသို့ နီးကပ်ရာ လမ်းဖြစ်သည်။
Worship in the maṇḍala, installation of the deity in the kumbha, homa offerings, arranging the disciple within the maṇḍala, followed by abhiṣeka and formal bestowal of the mantra/vidyā by the guru.
The chapter equates sādhana of the mūla-mantra with a preparatory, intention-governed discipline (performed ‘in front/first’—purataḥ) grounded in viniyoga; it frames practice as structured consecration that stabilizes mantra efficacy.
It advises that extreme or excessive sādhana is not obligatory for the mumukṣu, though undertaking the practice remains auspicious and beneficial.