Adhyaya 11
Vayaviya SamhitaUttara BhagaAdhyaya 1156 Verses

भक्ताधिकारि-द्विजधर्म-योगिलक्षणवर्णनम् / Duties of Qualified Devotees and Marks of Yogins

သီဝက ဒေဝီအား ဗာဏ္ဏဓမ္မနှင့် အရည်အချင်းပြည့်ဝသော ဘက္တများ၊ ဒွိဇပညာရှင်များ လိုက်နာရမည့် စည်းကမ်းကို အကျဉ်းချုပ်ဟောကြားမည်ဟု ဆိုသည်။ ဤအধ্যာယတွင် တစ်နေ့သုံးကြိမ် ရေချိုးခြင်း၊ အဂ္နိကာရျ၊ လိင်္ဂပူဇာကို အစဉ်လိုက်ပြုခြင်းတို့ကဲ့သို့ ပူဇာပုံမှန်မှုနှင့် ဒါန၊ ကရုဏာ၊ ဣရှ္ဝရဘဝ (ဘုရားကို အရှင်အဖြစ်မြင်ခြင်း) စသည့် လူမှု-ဘာသာရေးဂုဏ်သတ္တိများကို ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် အဟിംသာနှင့် သစ္စာတရားတို့ကဲ့သို့ သီလကန့်သတ်ချက်များ၊ စာသင်စာဖတ်၊ သင်ကြား၊ ရှင်းလင်းဟောပြော၊ ဘြဟ္မစရိယ၊ သြဝဏ (နားထောင်ခြင်း)၊ တပ၊ ချမာ၊ သောစ စသည့် ပညာရေးနှင့် တပသီအကျင့်များကိုလည်း စာရင်းပြုထားသည်။ မြင်သာသော အမှတ်အသားများအဖြစ် ရှိခါ၊ ဥပဝီတ၊ ဥရှ္ဏီရှ၊ ဥတ္တရီယ၊ ဘသ္မလိမ်းခြင်းနှင့် ရုဒ္ရాక్ష ပတ်ဆင်ခြင်း၊ ပရဝန်နေ့များတွင် အထူးပူဇာပြုခြင်း (အထူးသဖြင့် စတုရဒသီ) ကို ညွှန်ကြားသည်။ အစားအသောက်နှင့် သန့်ရှင်းမှုစည်းကမ်းများတွင် ကာလအလိုက် သတ်မှတ်ထားသော စားသောက်မှုနှင့် မသန့်/တားမြစ်အစားအစာများ (ဟောင်းနွမ်းအစားအစာ၊ အချို့သော သီးနှံ၊ မူးယစ်အရက်နှင့် ၎င်း၏ အနံ့တောင်) ကို ရှောင်ကြဉ်ရန် ပါဝင်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ယောဂီ၏ “လိင်္ဂ” (လက္ခဏာ) များဖြစ်သော ချမာ၊ ရှာန္တိ၊ သန္တောသ၊ သစ္စာ၊ အစတေယ၊ ဘြဟ္မစရိယ၊ သီဝကို သိမြင်ခြင်း၊ ဝိုင်ရာဂျ၊ ဘသ္မသေဝနာနှင့် အလုံးစုံကပ်ငြိမှုမှ ဆုတ်ခွာခြင်းတို့ကို အကျဉ်းချုပ်ကာ နေ့ခင်းဘက် ဆွမ်းခံစားသောက်ခြင်းကဲ့သို့ တင်းကျပ်သော အကျင့်ကိုလည်း ထည့်သွင်းသည်။ စုစည်းအားဖြင့် ဤအধ্যာယသည် ပြင်ပအကျင့်ပူဇာ၊ သီလသန့်ရှင်းမှုနှင့် ယောဂဆန်သော ကပ်ငြိမှုကင်းခြင်းကို ချိတ်ဆက်သည့် ရှိုင်ဝ စည်းကမ်းတရားဖြစ်သည်။

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । अथ वक्ष्यामि देवेशि भक्तानामधिकारिणाम् । विदुषां द्विजमुख्यानां वर्णधर्मसमासतः

ဣရှ္ဝရက မိန့်တော်မူသည်။ “ယခု၊ ဒေဝေရှီ—ဒေဝတို့၏ မိခင်မဟာဒေဝီ—ဘက္တိလမ်းကြောင်း၌ အခွင့်အရေးနှင့် တာဝန်တို့ကို ငါ အကျဉ်းချုပ် ပြောမည်။ အထူးသဖြင့် ဗေဒပညာရှိသော ဒွိဇအထက်မြတ်တို့၏ ဝဏ္ဏနှင့် ဓမ္မ စည်းကမ်းအတိုင်း ဖြစ်သည်။”

Verse 2

त्रिः स्नानं चाग्निकार्यं च लिंगार्चनमनुक्रमम् । दानमीश्ररभावश्च दया सर्वत्र सर्वदा

ရေချိုးသုံးကြိမ်၊ အဂ္နိကာရျ (မီးပူဇော်) ကို ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ထို့နောက် အစဉ်အလာအတိုင်း ရှိဝလင်္ဂကို ပူဇော်အာရాధနာပြုခြင်း; ဒါန (လှူဒါန်းခြင်း)၊ ဣရှ္ဝရအပေါ် ဘက္တိစိတ်ထားခြင်း၊ နေရာတိုင်း အချိန်တိုင်း ကရုဏာထားခြင်း—ဤအရာတို့ကို လိုက်နာရမည်။

Verse 3

सत्यं संतोषमास्तिक्यमहिंसा सर्वजंतुषु । ह्रीश्रद्धाध्ययनं योगस्सदाध्यापनमेव च

အမှန်တရား၊ စိတ်ကျေနပ်မှု၊ ဘုရားတရားကို ယုံကြည်ခြင်း (အာစတိက్య) နှင့် သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် အဟിംသာ; ရှက်ကြောက်သဘော၊ श्रद्धာ (ရိုသေယုံကြည်မှု)၊ သာသနာစာပေ လေ့လာခြင်း၊ ယောဂ စည်းကမ်းနှင့် အခြားသူတို့ကို အမြဲ သင်ကြားပေးခြင်း—ဤအရာတို့သည် ချီးကျူးထိုက်သော ဂုဏ်သတ္တိများ ဖြစ်သည်။

Verse 4

व्याख्यानं ब्रह्मचर्यं च श्रवणं च तपः क्षमा । शौचं शिखोपवीतं च उष्णीषं चोत्तरीयकम्

သန့်ရှင်းသောဓမ္မကို သင်ကြားခြင်း၊ ဗြဟ္မစရိယာကို ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ သာသနာကျမ်းကို စိတ်နှလုံးတင်၍ နားထောင်ခြင်း၊ တပဿ (အာစီတ) နှင့် သည်းခံခြင်း; သန့်ရှင်းမှု၊ ဆံထုံး (śikhā) နှင့် ယဇ္ဉိုပဝီတ သာသနာကြိုး၊ ခေါင်းပတ် (ဦးထုပ်) နှင့် အပေါ်အဝတ်—ဤတို့သည် ရှိုင်ဝဘက်တ၏ သတ်မှတ်ထားသော လက္ခဏာနှင့် ဝတ္တရားများ ဖြစ်သည်။

Verse 5

निषिद्धासेवनं चैव भस्मरुद्राक्षधारणम् । पर्वण्यभ्यर्चनं देवि चतुर्दश्यां विशेषतः

ဒေဝီရေ၊ တားမြစ်ထားသော အရာတို့ကို မပြုလုပ်ရ၊ ထို့ပြင် ဘသ္မ (သန့်ရှင်းသော ပြာ) နှင့် ရုဒ္ရాక్ష မျက်စိသီးကို သင့်တော်သလို ဆောင်ရမည်။ ထို့အပြင် ပွဲနေ့များတွင် (ပရ்வဏ) သီဝကို ပူဇော်ရမည်၊ အထူးသဖြင့် စတုရ္ဒသီ (လဆန်း/လဆုတ် ၁၄ ရက်) တွင် ဖြစ်၏။

Verse 6

पानं च ब्रह्मकूर्चस्य मासि मासि यथाविधि । अभ्यर्चनं विशेषेण तेनैव स्नाप्य मां प्रिये

ထို့ပြင် လစဉ်လစဉ် သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း ဘြဟ္မကူರ್ಚ (Brahmakūrca) ဆေးရည်ကို သောက်လော့။ ထို့နောက် ချစ်သူရေ၊ အထူးဘက္တိဖြင့် ငါ့ကို ပူဇော်လော့၊ ထိုအရာတည်းဖြင့်ပင် ငါ့ကို အဘိသေက (ရေချိုးပူဇော်) ပြုလော့။

Verse 7

सर्वक्रियान्न सन्त्यागः श्रद्धान्नस्य च वर्जनम् । तथा पर्युषितान्नस्य यावकस्य विशेषतः

သန့်ရှင်းသောဓမ္မကိစ္စအားလုံးကို ထောက်ပံ့သော အစာကို မစွန့်ပစ်ရ၊ ယုံကြည်သဒ္ဓာဖြင့် ပူဇော်ထားသော အစာကိုလည်း မငြင်းပယ်ရ။ ထို့အတူ အဟောင်းအနံ့ပျက်သော အစာကို ရှောင်ရမည်၊ အထူးသဖြင့် ယာဝက (ကြမ်းသော မုယောပြုတ်/မုယောအစာ) ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော အစာကို။

Verse 8

मद्यस्य मद्यगन्धस्य नैवेद्यस्य च वर्जनम् । सामान्यं सर्ववर्णानां ब्राह्मणानां विशेषतः

မူးယစ်စေသော အရက်ကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်း၊ အရက်အနံ့ကိုတောင် မထိတွေ့ခြင်း၊ ထိုအရက်ကြောင့် မသန့်စင်သွားသော နైవేద្យ (ပူဇော်အလှူ) ကိုလည်း စွန့်ပယ်ခြင်းသည် ဝဏ္ဏအားလုံးအတွက် သာမန်စည်းကမ်းဖြစ်ပြီး—အထူးသဖြင့် ဗြာဟ္မဏများအတွက် ဖြစ်သည်။

Verse 9

क्षमा शांतिश्च सन्तोषस्सत्यमस्तेयमेव च । ब्रह्मचर्यं मम ज्ञानं वैराग्यं भस्मसेवनम्

ခွင့်လွှတ်ခြင်း၊ ငြိမ်းချမ်းခြင်း၊ စိတ်ကျေနပ်ခြင်း; သစ္စာတရားနှင့် မခိုးယူခြင်း; ဗြဟ္မစရိယ (သန့်ရှင်းသော စည်းကမ်း)၊ ငါ၏ ဉာဏ်ပညာ; အလိုမက်မောကင်းခြင်းနှင့် ဘသ္မ (သန့်ရှင်းသော ပြာ) ကို သဒ္ဓာဖြင့် လိမ်းသုံးခြင်း—ဤတို့သည် ငါ၏ ဂုဏ်သတ္တိနှင့် အကျင့်ဝတ်များဖြစ်၍ ချည်နှောင်ခံရသော ဝိညာဉ်ကို သီဝ၏ လွတ်မြောက်စေသော ကရုဏာသို့ ဦးတည်စေသည်။

Verse 10

सर्वसंगनिवृत्तिश्च दशैतानि विशेषतः । लिंगानि योगिनां भूयो दिवा भिक्षाशनं तथा

အလုံးစုံသောကပ်ငြိမှုတို့မှ အပြည့်အဝ ခွာထွက်ခြင်း—ဤအချက်ဆယ်ပါးသည် ယောဂီတို့၏ ထူးခြားသော လက္ခဏာများ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် သူတို့သည် နေ့ခင်းအချိန်တွင်သာ ပင်္ဍပာတ်အစာကိုသာ စားသုံးကြသည်။

Verse 11

वानप्रस्थाश्रमस्थानां समानमिदमिष्यते । रात्रौ न भोजनं कार्यं सर्वेषां ब्रह्मचारिणाम्

ဝါနပရಸ್ಥ အာရှ్రమ၌ တည်နေသူတို့အတွက်လည်း ဤတူညီသော စည်းကမ်းကို သတ်မှတ်ထားသည်။ ဘြဟ္မစာရီ အားလုံးအတွက် ညအချိန်တွင် အစာမစားရ။

Verse 12

अध्यापनं याजनं च क्षत्रियस्याप्रतिग्रहः । वैश्यस्य च विशेषेण मया नात्र विधीयते

ဝေဒသင်ကြားခြင်းနှင့် ယဇ္ဈပူဇာကို ဆောင်ရွက်ပေးခြင်းတို့ကို ဤနေရာတွင် က္ଷတ္တရိယအတွက် မသတ်မှတ်ထား။ သူ့အတွက် အလှူလက်ခံခြင်းမပြုရန်ကို အမိန့်ထားသည်။ ဝိုင်ရှျယအတွက်လည်း အထူးသဖြင့် ဤယဇ္ဈဆိုင်ရာ ပုရောဟိတ်လုပ်ငန်းများကို ငါ ဤအကြောင်းအရာ၌ မပြဋ္ဌာန်း။

Verse 13

रक्षणं सर्ववर्णानां युद्धे शत्रुवधस्तथा । दुष्टपक्षिमृगाणां च दुष्टानां शातनं नृणाम्

«(သူ၏တာဝန်မှာ) လူမှုအတန်းအစားအားလုံးကို ကာကွယ်ခြင်း၊ စစ်ပွဲတွင် ရန်သူကို သတ်ဖြတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့အတူ မကောင်းသော ငှက်နှင့် တိရစ္ဆာန်တို့ကို ဖျက်ဆီး၍ မကောင်းသော လူတို့ကို အပြစ်ပေးကာ နှိမ်နင်းရမည်»။

Verse 14

अविश्वासश्च सर्वत्र विश्वासो मम योगिषु । स्त्रीसंसर्गश्च कालेषु चमूरक्षणमेव च

«နေရာတိုင်းတွင် သံသယထား၍ မယုံကြည်မှုရှိစေ; သို့သော် ငါ၏ ယောဂီတို့အပေါ် ယုံကြည်မှုရှိစေ။ မိန်းမနှင့် ပေါင်းသင်းခြင်းကို သင့်တော်သော အချိန်များတွင်သာ ပြုလုပ်ရမည်၊ ထို့အတူ တပ်မတော်ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်းကိုသာ အာရုံစိုက်ရမည်»။

Verse 15

सदा संचारितैश्चारैर्लोकवृत्तांतवेदनम् । सदास्त्रधारणं चैव भस्मकंचुकधारणम्

အမြဲတမ်း လှုပ်ရှားနေသော စုံထောက်များကြောင့် လောက၏ အဖြစ်အပျက်နှင့် သတင်းအချက်အလက်ကို အစဉ်မပြတ် သိရှိနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အမြဲလက်နက်ကိုင်ဆောင်ခြင်းနှင့် ဘသ္မ (ပြာ) ကို သန့်ရှင်းသော အဝတ်ကာအဖြစ် ဝတ်ဆင်ခြင်းလည်း ရှိ၏။

Verse 16

राज्ञां ममाश्रमस्थानामेष धर्मस्य संग्रहः । गोरक्षणं च वाणिज्यं कृषिर्वैश्यस्य कथ्यते

ဘုရင်များနှင့် အာရှရမ်၏ စည်းကမ်းသတ်မှတ်ချက်များ၌ တည်နေသူတို့အတွက် ဤသည်မှာ ဓမ္မ၏ အကျဉ်းချုပ်ဖြစ်သည်။ ဝိုင်ရှျယအတွက်မူ နွားကာကွယ်ခြင်း၊ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် စိုက်ပျိုးရေးတို့ကို တာဝန်ဟု သင်ကြားထားသည်။

Verse 17

शुश्रूषेतरवर्णानां धर्मः शूद्रस्य कथ्यते । उद्यानकरणं चैव मम क्षेत्रसमाश्रयः

ရှူဒ္ရ၏ ဓမ္မဟူသည် အခြားဝဏ္ဏများကို ဝန်ဆောင်ခြင်းဟု ကြေညာထားသည်။ ထို့အပြင် ဥယျာဉ်ပြုလုပ်ခြင်းနှင့် ကျွန်ုပ်၏ သန့်ရှင်းသော နယ်မြေ (ဘုရားကျောင်းမြေ) တွင် ခိုလှုံနေထိုင်ခြင်းလည်း ချီးမွမ်းထားသည်။

Verse 18

धर्मपत्न्यास्तु गमनं गृहस्थस्य विधीयते । ब्रह्मचर्यं वनस्थानां यतीनां ब्रह्मचारिणाम्

ဂೃಹಸ್ಥအတွက် ဓမ္မပတ္နီ (တရားဝင် ဇနီး) နှင့် အိမ်ထောင်ရေးဆက်ဆံခြင်းကို ညွှန်ကြားထားသည်။ သို့သော် တောနေသူများ၊ ယတိ (သံဃာတော်/သက်သာရှင်) များနှင့် ဗြဟ္မစာရီ ကျောင်းသားများအတွက်မူ ဗြဟ္မစာရျ (သန့်ရှင်းသော စည်းကမ်းတည်ကြည်မှု) ကို သတ်မှတ်ထားသည်။

Verse 19

स्त्रीणां तु भर्तृशुश्रूषा धर्मो नान्यस्सनातनः । ममार्चनं च कल्याणि नियोगो भर्तुरस्ति चेत्

မိန်းမတို့အတွက် ခင်ပွန်းကို သစ္စာရှိစွာ ပြုစုဝန်ဆောင်ခြင်းသည် အနန္တကာလတည်သော ဓမ္မဖြစ်၍ အခြားမရှိ။ အို မင်္ဂလာရှိသူမ၊ ခင်ပွန်း၏ အမိန့် သို့မဟုတ် ခွင့်ပြုချက် ရှိလျှင် ငါ့ကို ပူဇော်ဝတ်ပြုခြင်းလည်း သင်၏ တာဝန်ဖြစ်လာသည်။

Verse 20

या नारी भर्तृशुश्रूषां विहाय व्रततत्परा । सा नारी नरकं याति नात्र कार्या विचारणा

မိမိခင်ပွန်းကို သေချာစွာ ပြုစုဝန်ဆောင်ခြင်းကို စွန့်လွှတ်ပြီး၊ ဝရတနှင့် အကျင့်အထုံးများကိုသာ အလွန်အမင်း အာရုံစိုက်သော မိန်းမသည် နရက (ငရဲ) သို့ သွားရသည်။ ဤအပေါ် ထပ်မံ စဉ်းစားရန် မလို။

Verse 21

अथ भर्तृविहीनाया वक्ष्ये धर्मं सनातनम् । व्रतं दानं तपः शौचं भूशय्यानक्तभोजनम्

ယခု ငါသည် ခင်ပွန်းမရှိသော မိန်းမအတွက် အနန္တ (စနာတန) ဓမ္မကို ကြေညာမည်။ ဝရတကို ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ဒါနပြုခြင်း၊ တပသ (အာစီတ) ကျင့်ခြင်း၊ သန့်ရှင်းမှု၊ မြေပြင်ပေါ် အိပ်ခြင်း၊ ညတွင် တစ်ကြိမ်သာ စားသောက်ခြင်း—ဤသင်္ကာရများသည် စိတ်ကို တည်ငြိမ်စေ၍ မောက္ခပေးသော သီဝဘုရားထံသို့ ဦးတည်စေသည်။

Verse 22

ब्रह्मचर्यं सदा स्नानं भस्मना सलिलेन वा । शांतिर्मौनं क्षमा नित्यं संविभागो यथाविधि

ဗြဟ္မစရိယကို အမြဲထိန်းသိမ်း၍၊ ဘသ္မ (သန့်ရှင်းသောပြာ) သို့မဟုတ် ရေဖြင့် အမြဲရေချိုးသန့်စင်ကာ၊ စိတ်ငြိမ်းချမ်းမှု၊ မောန (စကားကို ထိန်းချုပ်သော တိတ်ဆိတ်မှု)၊ မပြတ်မလပ် ခွင့်လွှတ်ခြင်းနှင့် သာသနာကျမ်းစည်းကမ်းအတိုင်း မျှဝေခြင်းတို့ကို အမြဲကျင့်သုံးရမည်။

Verse 23

अष्टाभ्यां च चतुर्दश्यां पौर्णमास्यां विशेषतः । एकादश्यां च विधिवदुपवासोममार्चनम्

လဆန်း/လဆုတ် အဋ္ဌမနေ့၊ စတုဒ္ဒသမနေ့နှင့် အထူးသဖြင့် ပုဏ္ဏမီနေ့တွင်—ထို့ပြင် ဧကာဒသီနေ့တွင်လည်း—စည်းကမ်းတကျ အစာရှောင်၍ ငါ (ရှီဝ) ကို ပူဇော်အာရ္ချနာ ပြုရမည်။

Verse 24

इति संक्षेपतः प्रोक्तो मयाश्रमनिषेविणाम् । ब्रह्मक्षत्रविशां देवि यतीनां ब्रह्मचारिणाम्

«ဤသို့၊ ဒေဝီရေ၊ အာရှရမဓမ္မများကို လိုက်နာနေသူတို့အတွက် ကျင့်ဝတ်များကို ငါ အကျဉ်းချုပ် ပြောကြားပြီးပြီ—ဗြာဟ္မဏ၊ က္ଷတ္တရိယ၊ ဝိုင်ရှျယတို့အတွက်လည်းကောင်း၊ ယတီ (သံဃာတော်သဘော ရဟန်းသဘော အရှင်တော်) နှင့် ဗြဟ္မစာရင် (သီလသန့်ရှင်းသော ကျောင်းသား) တို့အတွက်လည်းကောင်း»။

Verse 25

तथैव वानप्रस्थानां गृहस्थानां च सुन्दरि । शूद्राणामथ नारीणां धर्म एष सनातनः

«အလှတရားရှိသူရေ၊ ထိုနည်းတူပင် ဤသည်မှာ တောနေအဆင့် (ဝါနပရස්ထ) ရှိသူများနှင့် အိမ်ထောင်ရှင်များအတွက်လည်း ထာဝရဓမ္မ ဖြစ်သည်; ထို့အတူပင် ရှူဒြာတို့နှင့် မိန်းမတို့အတွက်လည်း ဖြစ်သည်»။

Verse 26

ध्येयस्त्वयाहं देवेशि सदा जाप्यः षडक्षरः । वेदोक्तमखिलं धर्ममिति धर्मार्थसंग्रहः

အို ဒေဝေရှီ၊ နတ်တို့၏ မယ်တော်၊ သင်သည် အမြဲတမ်း ငါ့ကို သမాధိဖြင့် စိတ်ထဲတွင် ထား၍ ငါ့ကို မှတ်တမ်းတင်ရမည်။ ခြောက်အက္ခရာ မန္တရ (ṣaḍakṣara) ကိုလည်း အစဉ်မပြတ် ဂျာပ (japa) ပြုရမည်။ «ဝေဒ၌ ဆိုထားသမျှ ဓမ္မအားလုံး»—ဤသည်ပင် ဓမ္မ၏ အဓိပ္ပါယ်နှင့် ရည်ရွယ်ချက်ကို စုစည်းထားသော အနှစ်ချုပ် ဖြစ်သည်။

Verse 27

अथ ये मानवा लोके स्वेच्छया धृतविग्रहाः । भावातिशयसंपन्नाः पूर्वसंस्कारसंयुताः

ထို့နောက် ဤလောက၌ လူသားတို့အနက် မိမိဆန္ဒအလိုက် ကိုယ်ခန္ဓာပုံသဏ္ဍာန် (vigraha) ကို ခံယူသူများရှိကြသည်။ သူတို့သည် အတွင်းစိတ်၏ အားကောင်းသော ဘာဝ (bhāva) ဖြင့် ပြည့်စုံကာ ယခင်ကာလ၏ သံစကား/သင်္ကာရ (saṃskāra) အကျိုးသက်ရောက်မှုတို့နှင့်လည်း တွဲလျက်ရှိသည်။

Verse 28

विरक्ता वानुरक्ता वा स्त्र्यादीनां विषयेष्वपि । पापैर्न ते विलिंपंते १ पद्मपत्रमिवांभसा

ဝိရက္တ (virakta) ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် အာရုံအရာဝတ္ထုများ—မိန်းမတို့ကဲ့သို့—အပေါ်တွင် အနုရက္တ (anurakta) ဖြစ်နေသေးစေ၊ အပြစ်တို့သည် ထိုသူကို မလိမ်းကပ်နိုင်။ ရေသည် ကြာရွက်ပေါ် မကပ်သကဲ့သို့ပင်။

Verse 29

तेषां ममात्मविज्ञानं विशुद्धानां विवेकिनाम् । मत्प्रसादाद्विशुद्धानां दुःखमाश्रमरक्षणात्

သန့်ရှင်း၍ विवेक (viveka) ရှိသောသူတို့အတွက် ငါ၏ အတ္တမသိညာဏ (ātma-vijñāna) သည် ပေါ်ထွန်းလာသည်။ သို့ရာတွင် သန့်ရှင်းသူတို့အတွက်ပင် ငါ၏ ကရုဏာကြောင့်၊ အာရှရမ (āśrama) —ဘဝစည်းကမ်းအမိန့်—ကို ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းရခြင်းမှ ဖြစ်သော ခက်ခဲမှုတစ်ရပ် မကျန်မနေ ရှိနေသေးသည်။

Verse 30

नास्ति कृत्यमकृत्यं च समाधिर्वा परायणम् । न विधिर्न निषेधश्च तेषां मम यथा तथा

သူတို့အတွက် “လုပ်ရမည်” နှင့် “မလုပ်ရ” ဟူသောအရာမရှိ၊ သမာဓိသာ အားကိုးရာတစ်ခုတည်းလည်း မဟုတ်။ သူတို့အတွက် အမိန့်နှင့် တားမြစ်ချက် မရှိသကဲ့သို့၊ ငါ့အတွက်လည်း ထိုသို့ပင် ဖြစ်သည်။

Verse 31

तथेह परिपूर्णस्य साध्यं मम न विद्यते । तथैव कृतकृत्यानां तेषामपि न संशयः

ထိုနည်းတူ ဤလောက၌ ပြည့်စုံအောင် ပြီးမြောက်သူအတွက် ငါ့အနေဖြင့် ရယူရမည့်အရာ မရှိတော့။ ထိုအတိုင်းပင် လုပ်စရာကို လုပ်ပြီးသူတို့အတွက်လည်း ထိုအကြောင်း၌ သံသယမရှိ။

Verse 32

मद्भक्तानां हितार्थाय मानुषं भावमाश्रिताः । रुद्रलोकात्परिभ्रष्टास्ते रुद्रा नात्र संशयः

ငါ့ဘက်တော်သားတို့၏ အကျိုးအတွက် သူတို့သည် လူ့အနေအထားကို ခံယူလာကြသည်။ ရုဒ္ရလောကမှ ဆင်းသက်လာသူတို့သည် အမှန်တကယ် ရုဒ္ရများပင် ဖြစ်ကြပြီး၊ ထိုအကြောင်း၌ သံသယမရှိ။

Verse 33

ममानुशासनं यद्वद्ब्रह्मादीनां प्रवर्तकम् । तथा नराणामन्येषां तन्नियोगः प्रवर्तकः

ငါ့အမိန့်တော်သည် ဘြဟ္မာနှင့် အခြားဒေဝတားတို့ကိုပင် လှုပ်ရှားစေသကဲ့သို့၊ လူသားများနှင့် အခြားသတ္တဝါတို့အတွက်လည်း ထိုအမိန့်တော်တည်းဟူသော နိယောဂသည် လုပ်ဆောင်မှု၏ အင်အားဖြစ်သည်။

Verse 34

ममाज्ञाधारभावेन सद्भावातिशयेन च । तदालोकनमात्रेण सर्वपापक्षयो भवेत्

ငါ၏အမိန့်တော်ကို အမှီပြု၍ စစ်မှန်သော ကြည်ညိုခြင်းဖြင့် ထိုအရာကို ဖူးမြော်ရုံမျှဖြင့် အပြစ်အားလုံး ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်လိမ့်မည်။

Verse 35

प्रत्ययाश्च प्रवर्तंते प्रशस्तफलसूचकाः । मयि भाववतां पुंसां प्रागदृष्टार्थगोचराः

ငါ့အပေါ် စိတ်နှလုံးဖြင့် ဘက္တိပြည့်ဝသောသူတို့အတွက် အတွင်းစိတ်အတည်ပြုချက်များ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ထိုအရာတို့သည် ကောင်းမြတ်သောအကျိုး၏ အကြောင်းပြသနာများဖြစ်၍ ယခင်က မမြင်မတွေ့ခဲ့သည့် အမှန်တရားများကိုပင် ကိုယ်တိုင်တန်းတူ ခံစားသိမြင်နိုင်စေသည်။

Verse 36

कंपस्वेदो ऽश्रुपातश्च कण्ठे च स्वरविक्रिया । आनंदाद्युपलब्धिश्च भवेदाकस्मिकी मुहुः

တုန်ခါခြင်း၊ ချွေးထွက်ခြင်း၊ မျက်ရည်ကျခြင်း၊ လည်ချောင်း၌ အသံပြောင်းလဲခြင်းတို့နှင့်အတူ၊ အကြောင်းမဲ့သကဲ့သို့ ရုတ်တရက် ပျော်ရွှင်အာနန္ဒနှင့် ထိုကဲ့သို့သော အတွေ့အကြုံများသည် မကြာခဏ အလိုအလျောက် ပေါ်ထွန်းလာသည်။

Verse 37

स तैर्व्यस्तैस्समस्तैर्वा लिंगैरव्यभिचारिभिः । मंदमध्योत्तमैर्भावैर्विज्ञेयास्ते नरोत्तमाः

ထိုအမှားမရှိသော လက္ခဏာများဖြင့်—တစ်ခုချင်းစီဖြစ်စေ အားလုံးပေါင်းစည်းဖြစ်စေ—အကောင်းဆုံးသော လူတို့ကို သိမြင်ရမည်။ ထိုလက္ခဏာများသည် စိတ်အနေအထား သုံးအဆင့်—နူးညံ့၊ အလယ်အလတ်၊ အမြင့်မြတ်—အဖြစ် ပေါ်လွင်လာသည်။

Verse 38

यथायोग्निसमावेशान्नायो भवति केवलम् । स तथैव मम सान्निध्यान्न ते केवलमानुषाः

မီး၏အာနိသင် ဝင်ရောက်စိမ့်ဝင်သွားသော သံသည် သံတစ်မျိုးတည်းသာ မဟုတ်တော့သကဲ့သို့၊ ငါ၏ နီးကပ်သော စန္နိဓာန်ကြောင့် သင်တို့သည် မန်ုရှသာမန်တစ်မျိုးတည်း မဟုတ်တော့ကြ။

Verse 39

हस्तपादादिसाधर्म्याद्रुद्रान्मर्त्यवपुर्धरान् । प्राकृतानिव मन्वानो नावजानीत पंडितः

လက်၊ ခြေ စသည့် အင်္ဂါရပ်များတူညီ၍ လူ့ကိုယ်ခန္ဓာကို ဆောင်ထားသော ရုဒြာတို့ကို သာမန်လောကသားဟု မှားယွင်းထင်ကာ ပညာရှိသည် မည်သည့်အခါမျှ မထီမဲ့မြင် မပြုသင့်။

Verse 40

अवज्ञानं कृतं तेषु नरैर्व्यामूढचेतनैः । आयुः श्रियं कुलं शीलं हित्वा निरयमावहेत्

စိတ်မိုက်မဲ၍ လမ်းလွဲနေသော လူတို့က သူတို့ကို မထီမဲ့မြင် ပြုလျှင် အသက်တမ်း၊ စည်းစိမ်၊ မျိုးရိုးဂုဏ်၊ သီလကို စွန့်လွှတ်သကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး နရကသို့ ကျရောက်စေသည်။ ရှိုင်ဝအမြင်အရ ထိုမလေးစားမှုသည် ပာရှ (pāśa) အဖြစ် ချည်နှောင်ကာ သီဝ၏ ကရုဏာနှင့် မုက္ခလမ်းကို တားဆီးသည်။

Verse 41

ब्रह्मविष्णुसुरेशानामपि तूलायते पदम् । मत्तोन्यदनपेक्षाणामुद्धृतानां महात्मनाम्

ဗြဟ္မာ၊ ဝိෂ္ဏုနှင့် ဒေဝတို့၏ အရှင်များပင် ရရှိသည့် အဆင့်အတန်းသည်လည်း ချိန်ခွင်ပေါ်တွင် အလေးမရှိသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်—ငါက ကယ်တင်မြှောက်တင်ထားသော မဟာတ္မာတို့၏ အခြေအနေ၊ ငါတစ်ပါးတည်းကိုသာ အားထားသူတို့၏ အခြေအနေနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင်။

Verse 42

अशुद्धं बौद्धमैश्वर्यं प्राकृतं पौरुषं तथा । गुणेशानामतस्त्याज्यं गुणातीतपदैषिणाम्

မသန့်ရှင်းသော ဉာဏ်အခြေပြု (bauddha) နည်းလမ်းများဖြင့် ရှာဖွေသည့် အာဏာစည်းစိမ်နှင့်၊ ပရကృతမှ ပေါက်ဖွားသော လောကီပေါင်းစည်းမှုများ၊ လူ့အားထုတ်မှု (pauruṣa) ဖြင့် ရရှိသည့် အောင်မြင်မှုများ—ဤအရာတို့သည် ဂုဏ (guṇa) များ၏ နယ်ပယ်၌သာ ဖြစ်သော အိုင်ရှဝရျ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဂုဏကို ကျော်လွန်သော အဆင့်ကို လိုလားသူတို့အတွက် စွန့်ပစ်ရမည်။

Verse 43

अथ किं बहुनोक्तेन श्रेयः प्राप्त्यैकसाधनम् । मयि चित्तसमासंगो येन केनापि हेतुना

အများကြီးပြောနေခြင်းအကျိုးရှိသလော။ အမြင့်မြတ်သောကောင်းကျိုးသို့ရောက်ရန် တစ်ခုတည်းသောနည်းလမ်းမှာ—အကြောင်းရင်းမည်သို့ပင်ဖြစ်စေ—စိတ်ကို ငါ့ထံ၌ တည်ကြည်စွာကပ်လျက်ထားခြင်းပင်။

Verse 44

उपमन्युरुवाच । इत्थं श्रीकण्ठनाथेन शिवेन परमात्मना । हिताय जगतामुक्तो ज्ञानसारार्थसंग्रहः

ဥပမန်ယူက ပြောသည်—“ဤသို့ပင်၊ သီဝါဖြစ်သော ပရမအတ္တမ၊ သရီကဏ္ဌနာထာ အရှင်တော်က လောကတို့၏ အကျိုးချမ်းသာအတွက် ဉာဏ်၏အနှစ်သာရကို စုစည်းထားသော အနှစ်ချုပ်ကို ကြေညာတော်မူခဲ့သည်။”

Verse 45

विज्ञानसंग्रहस्यास्य वेदशास्त्राणि कृत्स्नशः । सेतिहासपुराणानि विद्या व्याख्यानविस्तरः

ဤ ဝိညာဏသင်္ဂဟ (ဝိညာဉ်ရေး ဗဟုသုတ စုစည်းမှု) အတွင်း၌ ဝေဒနှင့် သာස්တရများကို အပြည့်အစုံ ဖော်ပြထားပြီး၊ အိတိဟာသနှင့် ပုရာဏများပါဝင်ကာ၊ ကျယ်ပြန့်သော အနက်ဖွင့်ရှင်းလင်းမှုဖြင့် ပညာကို တိုးချဲ့ထားသည်။

Verse 46

ज्ञानं ज्ञेयमनुष्ठेयमधिकारो ऽथ साधनम् । साध्यं चेति षडर्थानां संग्रहत्वेष संग्रहः

ဉာဏ်၊ သိရမည့် အမှန်တရား၊ လက်တွေ့ကျင့်သုံးရမည့်အရာ၊ အခွင့်အာဏာရှိသော साधक (အဓိကာရ)၊ साधန (နည်းလမ်း) နှင့် साध்ய (ပန်းတိုင်) ဟူသော ခေါင်းစဉ်ခြောက်ပါး—ဤသင်ကြားချက်သည် ထိုအားလုံးကို အကျဉ်းချုပ် စုစည်းထားသော စုစည်းမှုဖြစ်သည်။

Verse 47

गुरोरधिकृतं ज्ञानं ज्ञेयं पाशः पशुः पतिः । लिंगार्चनाद्यनुष्ठेयं भक्तस्त्वधिकृतो ऽपि यः

ဂုရုက အခွင့်ပြုထားသော ဉာဏ်သည် အမှန်တရား၏ သင်ကြားချက်ဟူ၍ နားလည်ရမည်—သိရမည့် သုံးပါးတည်းဟူသော ပာရှ (ချည်နှောင်မှု), ပရှု (ချည်နှောင်ခံရသော ဇီဝ), နှင့် ပတိ (အရှင်) ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် အရည်အချင်းပြည့်ဝသော ဘက္တ (သဒ္ဓါရှင်) သည် ရှိဝလိင်္ဂ ပူဇော်ခြင်းမှ စ၍ သတ်မှတ်ထားသော အနုဋ္ဌာန်များကို အမှန်တကယ် ကျင့်ဆောင်ရမည်။

Verse 48

साधनं शिवमंत्राद्यं साध्यं शिवसमानता । षडर्थसंग्रहस्यास्य ज्ञानात्सर्वज्ञतोच्यते

အောင်မြင်ရန်နည်းလမ်းသည် ရှိဝမန်တရမှ စတင်ပြီး၊ ရောက်လိုသည့်ပန်းတိုင်မှာ ရှိဝနှင့်တူညီခြင်း ဖြစ်သည်။ ရှိုင်ဝဒർശန၏ အမျိုးအစားခြောက်ပါးကို စုစည်းထားသည့် ဤအကြောင်းကို သိမြင်လျှင် စပွဉ္ဉတ (အလုံးစုံသိမြင်မှု) ရသည်ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 49

प्रथमं कर्म यज्ञादेर्भक्त्या वित्तानुसारतः । बाह्येभ्यर्च्य शिवं पश्चादंतर्यागरतो भवेत्

ပထမဦးစွာ မိမိ၏အင်အားနှင့် ငွေကြေးအလိုက် ယဇ္ဉာနှင့် အခြားကမ္မများကို ဘက္တိဖြင့် ဆောင်ရွက်ရမည်။ ပြင်ပအခမ်းအနားများဖြင့် ရှိဝကို ပူဇော်ပြီးနောက်၊ အတွင်းပူဇော်မှု—အတွင်းယဇ္ဉာကို ဆောင်ရွက်ရန် စိတ်အားထက်သန်ရမည်။

Verse 50

रतिरभ्यंतरे यस्य न बाह्ये पुण्यगौरवात् । न कर्म करणीयं हि बहिस्तस्य महात्मनाः

အတွင်းစိတ်၌သာ မွေ့လျော်ပြီး ပြင်ပကျင့်စဉ်များ၌ မမွေ့လျော်သော၊ အတွင်းစိတ်စင်ကြယ်မှုကို ရိုသေလေးစားသော ထိုမဟာဝိညာဉ်ရှင်သည် ပြင်ပကံကိစ္စများကို ပြုလုပ်ရန် မလိုအပ်တော့ပေ။

Verse 51

ज्ञानामृतेन तृप्तस्य भक्त्या शैवशिवात्मनः । नांतर्न च बहिः कृष्ण कृत्यमस्ति कदाचन

အို ခရစ်ရှ်နား၊ ဝိညာဉ်ရေးရာအသိပညာတည်းဟူသော နတ်သုဒ္ဓါဖြင့် တင်းတိမ်ရောင့်ရဲပြီး၊ ကြည်ညိုမှုဖြင့် အတွင်းအပြင်နှစ်ရပ်လုံးတွင် သီဝအရှင်မြတ်၏ သဘောသဘာဝသို့ ရောက်ရှိသွားသောသူအတွက် မည်သည့်အခါမျှ ပြုလုပ်ရန် တာဝန်မရှိတော့ပေ။

Verse 52

तस्मात्क्रमेण संत्यज्य बाह्यमाभ्यंतरं तथा । ज्ञानेन ज्ञेयमालोक्याज्ञानं चापि परित्यजेत्

ထို့ကြောင့် ပြင်ပနှင့် အတွင်းပိုင်း တွယ်တာမှုနှစ်ခုလုံးကို တဖြည်းဖြည်း စွန့်လွှတ်သင့်၏။ စစ်မှန်သောအသိပညာဖြင့် သိအပ်သောအမှန်တရားကို ရှုမြင်ပြီး မောဟအဝိဇ္ဇာကိုလည်း စွန့်ပယ်သင့်၏။

Verse 53

नैकाग्रं चेच्छिवे चित्तं किं कृतेनापि कर्मणा । एकाग्रमेव चेच्चित्तं किं कृतेनापि कर्मणा

စိတ်သည် သီဝရှင်၌ တစ်ချက်တည်း မတည်မငြိမ်လျှင်၊ လုပ်ဆောင်သမျှ ကမ္မ—even လုပ်ပြီးသားဖြစ်စေ—အကျိုးရှိသလော။ စိတ်သည် သီဝရှင်၌ တစ်ချက်တည်း တည်ငြိမ်လျှင်၊ ထိုကမ္မ—even လုပ်ပြီးသားဖြစ်စေ—လိုအပ်သလော။

Verse 54

तस्मात्कर्माण्यकृत्वा वा कृत्वा वांतर्बहिःक्रमात् । येन केनाप्युपायेन शिवे चित्तं निवेशयेत्

ထို့ကြောင့် ကမ္မကို လုပ်သည်ဖြစ်စေ မလုပ်သည်ဖြစ်စေ—အပြင်ပန်း အခမ်းအနားကိုလိုက်သည်ဖြစ်စေ အတွင်းသဘော တရားကျင့်စဉ်ကိုလိုက်သည်ဖြစ်စေ—မည်သည့်နည်းဖြင့်မဆို စိတ်ကို သီဝရှင်၌ ခိုင်မြဲစွာ တည်စေရာ၏။ ထိုဘုရားကို အာရုံတည်ခြင်းမှ ချည်နှောင်မှု ပျော့လျော့၍ မောက္ခ ပွင့်ရင့်လာသည်။

Verse 55

शिवे निविष्टचित्तानां प्रतिष्ठितधियां सताम् । परत्रेह च सर्वत्र निर्वृतिः परमा भवेत्

ရှီဝ၌ စိတ်တည်မြဲကာ ဉာဏ်အမြဲတည်သော သုစရိုက်သတ္တဝါတို့အတွက်၊ ဤလောက၌လည်းကောင်း၊ ပရလောက၌လည်းကောင်း၊ နေရာတိုင်းတွင် အမြင့်မြတ်ဆုံး ငြိမ်းချမ်းပြည့်စုံမှု ပေါ်ပေါက်လေ၏။

Verse 56

इहोन्नमः शिवायेति मंत्रेणानेन सिद्धयः । स तस्मादधिगंतव्यः परावरविभूतये

ဤလောက၌ပင် «(အောမ်) နမဟ် ရှီဝါယ» ဟူသော မန္တရဤတစ်ပုဒ်ကြောင့် စိဒ္ဓိများ ပေါ်ပေါက်လာ၏။ ထို့ကြောင့် အထက်တန်းနှင့် အောက်တန်း အာနုဘော်တော် (ပရာ၊ အပရာ ဝိဘူတိ) ၏ ပြည့်စုံမှုအတွက် ထိုမန်တရဖြင့်ပင် သခင် ရှီဝကို သိမြင်ရမည်။

Frequently Asked Questions

The chapter is primarily prescriptive rather than narrative: it records Śiva’s instruction to Devī on conduct, observances, and yogic markers for devotees and dvijas, not a distinct mythic episode.

It frames ‘signs’ (liṅgas) of yogins as inner-realization validated by outer discipline: detachment (saṅga-nivṛtti), Śiva-jñāna, and purity are expressed through regulated worship, diet, and Śaiva markers (bhasma/rudrākṣa).

Rather than avatāras, the chapter highlights manifestations of Śaiva identity in practice—liṅga worship, bhasma-sevana, rudrākṣa-dhāraṇa, and vrata-timing (parvan/caturdaśī)—as embodied forms of devotion.