Adhyaya 1
Vayaviya SamhitaUttara BhagaAdhyaya 127 Verses

विभूतिविस्तरप्रश्नः / Inquiry into the Expansion of Śiva’s Vibhūti

အဓ್ಯಾಯ ၁ သည် သီဝ၏ ပူဇော်ကန်တော့မှုဖြင့် စတင်ပြီး (ဂေါရီ၏ ရင်သားမှ သီဝ၏ ရင်ဘတ်ပေါ်တွင် သံပုရာရောင်အမှတ်တံဆိပ်ရှိသည်ဟူသော သင်္ကေတရုပ်ပုံ) ကိုဖော်ပြကာ ဘက္တိနှင့် သဒ္ဓာတရားကို တည်ဆောက်သည်။ စူတာက ဥပမန်ယူသည် သီဝ၏ ကရုဏာကို ရရှိပြီးနောက် နေ့လယ်အခါ ဝရတအကျင့်မှ ထ၍ ဝါယုသည် နိုင်မိရှာတောရှိ ရှင်ရသီများထံ သွားလာသည်ဟု ပြောသည်။ နေ့စဉ်တာဝန်များ ပြီးစီးထားသော ရှင်ရသီများက ဝါယုရောက်လာသည်ကို မြင်၍ အစည်းအဝေးအလယ်၌ ပြင်ဆင်ထားသော ထိုင်ခုံပေါ်တွင် ထိုင်စေသည်။ ကမ္ဘာက လေးစားသော ဝါယုသည် သက်သာစွာ ထိုင်ကာ ဘုရား၏ မဟိမကို သတိရပြီး၊ အရာအားလုံးကို သိမြင်သော မအနိုင်ယူနိုင်သည့် မဟာဒေဝကို အားကိုးခိုလှုံကြောင်းဖြင့် စကားစတင်သည်။ သီဝ၏ ဝိဘူတိသည် လှုပ်ရှားသည့်နှင့် မလှုပ်ရှားသည့် စကြဝဠာတစ်ခုလုံးဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း ဆိုသည်။ မင်္ဂလာစကားကို ကြားသော သန့်ရှင်းသည့် ရှင်ရသီများက “ဝိဘူတိဝိစတာ” ကို ပိုမိုပြည့်စုံစွာ ရှင်းပြရန် တောင်းဆိုပြီး၊ ဥပမန်ယူ၏ တပသျာနှင့် ပါရှုပတ ဝရတဖြင့် ရရှိမှု၊ ထို့ပြင် ဝါစုဒေဝ ကృష్ణနှင့် ဆက်စပ်သော ဥပမာများကိုပါ ချိတ်ဆက်မေးမြန်းသည်။ ထို့ကြောင့် ဤအခန်းသည် ဇာတ်ကြောင်းမှ သီဝ၏ ပေါ်ထွန်းမှုများနှင့် ၎င်းတို့ကို ရရှိစေသော နည်းလမ်းများကို စနစ်တကျ ဖော်ပြရန် တောင်းဆိုသည့် သဒ္ဓာတရားပိုင်းသို့ ကူးပြောင်းပေးသော ချိတ်ဆက်ချက်ဖြစ်သည်။

Shlokas

Verse 1

ॐ । नमस्समस्तसंसारचक्रभ्रमणहेतवे । गौरीकुचतटद्वन्द्वकुंकुमांकितवक्षसे

အိုမ်။ လောကသံသရာ၏ စက်ဝိုင်းလည်ပတ်မှုကို ဖြစ်စေသော အရှင်ရှီဝအား နမസ്കာရပါ၏။ ဂေါရီဒေဝီ၏ ရင်သားနှစ်ဖက်၏ ထိတွေ့မှုကြောင့် ကုಂಕုမ အနီရောင်အမှတ်တံဆိပ်ကပ်နေသော ကျယ်ဝန်းသည့် ရင်ဘတ်တော်ကို ပိုင်ဆိုင်တော်မူ၏။

Verse 2

सूत उवाच । उक्त्वा भगवतो लब्धप्रसादादुपमन्युना । नियमादुत्थितो वायुर्मध्ये प्राप्ते दिवाकरे

သုတက ပြောသည်။ ဥပမန်ယူသည် ဘုရားရှင်၏ ကရုဏာတော်ကို ရရှိပြီး ထိုသို့ဆိုပြီးနောက်၊ သတ်မှတ်ထားသော နိယမအကျင့်အတိုင်း ထ၍ လေဘုရား ဝါယုသည် နေ့လယ် နေတော်အလယ်တည့်ချိန်တွင် ပေါ်ထွန်းလာ하였다။

Verse 3

ऋषयश्चापि ते सर्वे नैमिषारण्यवासिनः । अथायमर्थः प्रष्टव्य इति कृत्वा विनिश्चयम्

နိမိရှာရန်ယတွင် နေထိုင်သော ရှင်ရသေ့တို့ အားလုံးသည် “ဤအကြောင်းကို ယခုမေးရမည်” ဟု ခိုင်မာစွာ ဆုံးဖြတ်ကာ၊ သီဝဘုရားရှင်၏ အမှန်တရား ပိုမိုရှင်းလင်းစေရန် ထပ်မံမေးမြန်းရန် စိတ်ကူးတည်ကြသည်။

Verse 4

कृत्वा यथा स्वकं कृत्यं प्रत्यहं ते यथा पुरा । भगवंतमुपायांतं समीक्ष्य समुपाविशन्

သူတို့သည် ယခင်ကကဲ့သို့ နေ့စဉ်တာဝန်များကို ပြီးစီးစေပြီးနောက်၊ ကောင်းမြတ်သော ဘုရားရှင် ချဉ်းကပ်လာသည်ကို မြင်သဖြင့် လေးစားစွာ ကြည့်ရှုကာ ရိုသေစွာ ထိုင်နေကြသည်။

Verse 5

अथासौ नियमस्यांते भगवानम्बरोद्भवः । मध्ये मुनिसभायास्तु भेजे कॢप्तं वरासनम्

ထို့နောက် နိယမအကျင့်၏ အဆုံးတွင်၊ မိုးကောင်းကင်မှ မွေးဖွားသော ကောင်းမြတ်သော ဘုရားရှင်သည် ရသေ့များ၏ စည်းဝေးရာအလယ်၌ ကောင်းစွာ ပြင်ဆင်ထားသော မြတ်သော အာသနပေါ်တွင် ထိုင်တော်မူ하였다။

Verse 6

सुखासनोपविष्टश्च वायुर्लोकनमस्कृतः । श्रीमद्विभूतिमीशस्य हृदि कृत्वेदमब्रवीत्

အာသနပေါ်တွင် သက်သာစွာ ထိုင်နေသော၊ လောကတို့က ဦးညွှတ်နမස්ကာရသော ဝါယုသည်၊ အီရှ (သီဝ) ဘုရားရှင်၏ မင်္ဂလာရှိသော တန်ခိုးတော်နှင့် ဂုဏ်ရောင်ကို နှလုံး၌ တည်စေပြီးနောက် ဤစကားတို့ကို ပြော하였다။

Verse 7

तं प्रपद्ये महादेवं सर्वज्ञमपराजितम् । विभूतिस्सकलं यस्य चराचरमिदं जगत्

အလုံးစုံသိ၍ မအနိုင်ယူနိုင်သော မဟာဒေဝကို ငါသည် အားကိုးခိုလှုံ၏။ သူ၏ ဒေဝဗိဘူတိသည် လှုပ်ရှားသမျှနှင့် မလှုပ်ရှားသမျှ အပါအဝင် ဤလောကတစ်လုံးလုံးပင် ဖြစ်၏။

Verse 8

इत्याकर्ण्य शुभां वाणीमृषयः क्षीणकल्मषाः । विभूतिविस्तरं श्रोतुमूचुस्ते परमं वचः

ထိုသို့ မင်္ဂလာရှိသော စကားသံကို ကြားပြီးနောက် အပြစ်အညစ်များ ပျောက်ကင်းသွားသော ရှင်ရသီတို့သည် ဗိဘူတိ၏ ကျယ်ပြန့်သော ဂုဏ်တော်များကို အသေးစိတ် ကြားလိုသဖြင့် အမြင့်မြတ်ဆုံး တောင်းဆိုချက်ကို ပြောကြ၏။

Verse 9

ऋषय ऊचुः । उक्तं भगवता वृत्तमुपमन्योर्महात्मनः । क्षीरार्थेनापि तपसा यत्प्राप्तं परमेश्वरात्

ရှင်ရသီတို့က ဆိုကြသည်– «အို အလေးအနက်ခံရသူ၊ သင်သည် မဟာအတ္တရှိသော ဥပမန်ယူ၏ သန့်ရှင်းသော အကြောင်းအရာကို ဖော်ပြပြီးပြီ။ နို့ရရန်အတွက် ပြုလုပ်သော တပသ္ယာဖြင့်ပင် ပရမేశ్వర (သီဝ) ထံမှ အမြင့်ဆုံး အကျိုးကျေးဇူးကို ရရှိခဲ့သည်ဟု»။

Verse 10

दृष्टो ऽसौ वासुदेवेन कृष्णेनाक्लिष्टकर्मणा । धौम्याग्रजस्ततस्तेन कृत्वा पाशुपतं व्रतम्

သူကို အလုပ်ကံမပင်ပန်း မချို့ယွင်းသော ဝါစုဒေဝ—သီရိကృష్ణ—က မြင်တွေ့ခဲ့၏။ ထို့နောက် ဓောမျ၏ အစ်ကိုကြီးသည် ပာရှုပတ ဝရတကို ဆောင်ရွက်ကာ ထိုအတိုင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့၏။

Verse 11

प्राप्तं च परमं ज्ञानमिति प्रागेव शुश्रुम । कथं स लब्धवान् कृष्णो ज्ञानं पाशुपतं परम्

အရင်ကတည်းက သူသည် အမြင့်မြတ်ဆုံး ဉာဏ်ကို ရရှိခဲ့သည်ဟု ကျွန်ုပ်တို့ ကြားပြီးသားဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကృష్ణသည် အမြင့်မြတ်ဆုံး ပာရှုပတ ဉာဏ်ကို မည်သို့ ရရှိခဲ့သနည်း။

Verse 12

वायुरुवाच । स्वेच्छया ह्यवतीर्णोपि वासुदेवस्सनातनः । निंदयन्निव मानुष्यं देहशुद्धिं चकार सः

ဝါယုက ပြောသည်– «အနန္တသော ဝါစုဒေဝသည် မိမိဆန္ဒအတိုင်း ဆင်းသက်လာသော်လည်း လူ့ဘဝအခြေအနေကို အပြစ်တင်သကဲ့သို့ ပြုမူကာ ထို့ကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာသန့်စင်ခြင်းကို ဆောင်ရွက်တော်မူ၏»။

Verse 13

पुत्रार्थं हि तपस्तप्तुं गतस्तस्य महामुनेः । आश्रमं मुनिभिर्दृष्टं दृष्टवांस्तत्र वै मुनिम्

သားတော်ရလိုသော ဆန္ဒဖြင့် သူသည် တပဿာကျင့်ရန် မဟာမုနိ၏ အာရှရမ်သို့ သွားရောက်하였다။ မုနိများသည် အာရှရမ်ကို မြင်ကြပြီး ထိုနေရာ၌ မုနိကို တကယ်တမ်း မြင်တွေ့ကြ하였다။

Verse 14

भस्मावदातसर्वांगं त्रिपुंड्रांकितमस्तकम् । रुद्राक्षमालाभरणं जटामंडलमंडितम्

သူ၏ ကိုယ်အင်္ဂါအားလုံးသည် သန့်ရှင်းသော ဘသ္မဖြင့် တောက်ပလင်းလက်နေပြီး၊ ခေါင်းပေါ်တွင် တြိပုဏ္ဍရ (Tripuṇḍra) ဘသ္မလိုင်းသုံးကြောင်း အမှတ်တံဆိပ်ရှိသည်။ ရုဒ္ရాక్ష မာလာကို အလှဆင်အဖြစ် ဝတ်ဆင်ကာ၊ ဂျဋာဆံပင်ဝိုင်းကွင်းကဲ့သို့သော မကွတ်ဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသည်။

Verse 15

तच्छिष्यभूतैर्मुनिभिश्शास्त्रैर्वेदमिवावृतम् । शिवध्यानरतं शांतमुपमन्युं महाद्युतिम्

သူ၏ တပည့်မုနိများက ဝိုင်းရံထားပြီး၊ သန့်ရှင်းသော ရှာစတြာများက ဝေဒကို ဝန်းရံထားသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာ၌ မဟာတောက်ပသော ဥပမန်ယူ (Upamanyu) သည် ငြိမ်းချမ်းတည်ငြိမ်စွာ ထိုင်၍ ရှိဝ (Śiva) ကို သာမန်မဟုတ်သကဲ့သို့ ဓ్యာန၌ လုံးဝ စူးစိုက်နေ하였다။

Verse 16

नमश्चकार तं दृष्ट्वा हृष्टसर्वतनूरुहः । बहुमानेन कृष्णो ऽसौ त्रिः कृत्वा तु प्रदक्षिणाम्

သူ့ကို မြင်လျှင် ကృష్ణသည် ဝမ်းမြောက်လွန်၍ ကိုယ်တစ်လုံးလုံး ရင်ခုန်တုန်လှုပ်ကာ ဦးညွှတ်နမಸ್ಕာရပြု၏။ ထို့နောက် အလွန်ဂုဏ်ပြုလျက် သုံးကြိမ် ပတ်လည်လှည့်ကာ ပြဒက္ခိဏာပြု하였다။

Verse 17

नष्टमासीन्मलं सर्वं मायाजं कार्ममेव च । तपःक्षीणमलं कृष्णमुपमन्युर्यथाविधिः

ဤသို့ မလင်အညစ်အကြေးအားလုံး—မာယာမှ ဖြစ်သောအရာနှင့် ကမ္မမှ ဖြစ်သောအရာတို့—ပျက်ကွယ်သွား၏။ တပဿဖြင့် ချည်နှောင်သော အမှောင်မလင်သည် လျော့ပါးကာ ဥပမန်ယူသည် သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း သန့်စင်လာ၏။

Verse 18

भस्मनोद्धूल्य तं मन्त्रैरग्निरित्यादिभिः क्रमात् । अथ पाशुपतं साक्षाद्व्रतं द्वादशमासिकम्

ထို့နောက် “အဂ္နိ …” ဟူသော မန္တရများမှ စ၍ အစဉ်လိုက် ရွတ်ဆိုကာ သန့်ရှင်းသော ဘသ္မ (ပြာ) ဖြင့် သူ့ကို လိမ်းပွတ်၏။ ထို့အပြီးတွင် သခင်၏ တိုက်ရိုက်ဝရတ—ပာရှုပတ ဝရတကို တစ်နှစ် (၁၂ လ) တိုင်တိုင် ကျင့်သုံးရမည်။

Verse 19

कारयित्वा मुनिस्तस्मै प्रददौ ज्ञानमुत्तमम् । तदाप्रभृति तं कृष्णं मुनयश्शंसितव्रताः

သူ့အား သတ်မှတ်ထားသော စည်းကမ်းဝရတကို ကျင့်စေပြီးနောက် မုနိသည် အမြင့်ဆုံးသော ဉာဏ်ပညာကို ပေးအပ်၏။ ထိုအချိန်မှစ၍ ချီးမွမ်းခံဝရတ၌ တည်ကြည်သော မုနိတို့သည် ထို ကృష్ణကို အသိအမှတ်ပြုကာ ချီးကျူးကြ၏။

Verse 20

दिव्याः पाशुपताः सर्वे परिवृत्योपतस्थिरे । ततो गुरुनियोगाद्वै कृष्णः परमशक्तिमान्

ဒေဝီယ ပာရှုပတ ဘက္တတို့ အားလုံး ဝိုင်းရံကာ လေးစားစွာ ရပ်တည်၍ ဆောင်ရွက်ကြ၏။ ထို့နောက် ဂုရု၏ အမိန့်အတိုင်း အမြင့်ဆုံး အင်အားရှိသော ကృష్ణသည် ဆက်လက် လုပ်ဆောင်၏။

Verse 21

तपश्चकार पुत्रार्थं सांबमुद्दिश्य शंकरम् । तपसो तेन वर्षांते दृष्टो ऽसौ परमेश्वरः

သားတော်ရလိုစိတ်ဖြင့် သူသည် အမ္ဘာနှင့်အတူရှိသော သင်္ကရကို ရည်ညွှန်းကာ တပသ (အာသီတ) ကို ပြုလုပ်하였다။ ထိုတပသ၏ တစ်နှစ်အဆုံးတွင် အမြင့်မြတ်ဆုံးသခင် ပရမေရှ್ವರကို သူမြင်တွေ့ရ하였다။

Verse 22

श्रिया परमया युक्तस्सांबश्च सगणश्शिवः । वरार्थमाविर्भूतस्य हरस्य सुभगाकृतेः

အမ္ဘာနှင့်အတူရှိ၍ ဂဏများက ဝန်းရံသော ရှိဝသည် အမြင့်မြတ်သော တောက်ပမှုဖြင့် တန်ဆာဆင်လျက်ရှိ၏။ ကောင်းမြတ်လှပသော ဟရ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းလာခြင်းမှာ ကောင်းချီးပေးရန်အတွက် ဖြစ်သည်။

Verse 23

स्तुतिं चकार नत्वासौ कृष्णः सम्यक्कृतांजलिः । सांबं समगणव्यग्रो लब्धवान्पुत्रमात्मनः

ဦးညွှတ်ကန်တော့ပြီးနောက် ကృష్ణသည် လက်နှစ်ဖက်ကို အညလီဖြင့် သေချာစွာ ပေါင်းစည်းကာ ချီးမွမ်းသီချင်းကို ရွတ်ဆို하였다။ ထို့နောက် စုဝေးသော ဘော်လီဝါရတို့အနက် အထူးထင်ရှားသော စာမ္ဗကို သူ၏သားအဖြစ် ရရှိ하였다။

Verse 24

तपसा तुष्टचित्तेन दत्तं विष्णोश्शिवेन वै । यस्मात्सांबो महादेवः प्रददौ पुत्रमात्मनः

ဗိෂ္ဏု၏ တပသကြောင့် စိတ်တော်ပျော်ရွှင်သဖြင့် ရှိဝသည် အမှန်တကယ် ဗိෂ္ဏုအား ကောင်းချီးကို ပေးတော်မူ하였다။ ထို့ကြောင့် စာမ္ဘ မဟာဒေဝသည် မိမိ၏ အတ္တသတ္တဝါမှ ထွက်ပေါ်သော သားတော်ကို သူ့အား ပေးတော်မူ하였다။

Verse 25

तस्माज्जांबवतीसूनुं सांबं चक्रे स नामतः । तदेतत्कथितं सर्वं कृष्णस्यामितकर्मणः

ထို့ကြောင့် ဇာမ္ဗဝတီ၏သားကို «သာမ္ဗ» ဟု အမည်ပေးတော်မူ၏။ ဤသို့ဖြင့် ကုဋ္ဌနာမရှိသော ကရိရှ္ဏ၏ မပမာနိုင်သော ကုသိုလ်ကံများအကြောင်း အားလုံးကို ပြောကြားပြီးဖြစ်သည်။

Verse 26

महर्षेर्ज्ञानलाभश्च पुत्रलाभश्च शंकरात् । य इदं कीर्तयेन्नित्यं शृणुयाच्छ्रावयेत्तथा

သံကရ (ရှီဝ) ထံမှ မဟာရိရှီသည် အမှန်တရား၏ ဉာဏ်ကို ရရှိခြင်းနှင့် သားရရှိခြင်း၏ ကောင်းချီးကိုလည်း ရရှိ하였다။ ဤကို နေ့စဉ် ရွတ်ဆိုသူ၊ နားထောင်သူ၊ သို့မဟုတ် အခြားသူတို့အား နားထောင်စေသူတို့လည်း ထိုသန့်ရှင်းသော အကျိုးကို တူညီစွာ ခံစားရ၏။

Verse 27

स विष्णोर्ज्ञानमासाद्य तेनैव सह मोदते

ဗိဿနု၏ အမှန်တရားဉာဏ်ကို ရရှိပြီးနောက် ထိုဉာဏ်တော်ကြောင့်ပင် သူသည် ထိုဘုရားနှင့်အတူသာ ပျော်ရွှင်မြူးတူး၏။

Frequently Asked Questions

Vāyu, having completed his observance, arrives at the Naimiṣāraṇya sages’ assembly; the sages then formally request a detailed exposition of Śiva’s vibhūti, linked to Upamanyu’s Śiva-grace narrative.

It frames reality (carācaram) as Śiva’s manifestation, shifting devotion from a localized deity-image to a metaphysical vision in which knowledge and worship converge in recognizing Śiva as the ground and expression of all phenomena.

Śiva’s omniscience and invincibility, the cosmos as His vibhūti, and the efficacy of niyama/vrata (notably Pāśupata observance) as the disciplined pathway to receiving Śiva’s prasāda.