
ဤအধ্যာယတွင် စူတာက ရှေးဧကရာဇဝင်နှင့် သားသမီးရရှိရေးကို ဓမ္မနှင့် ကောသ္မိက စည်းကမ်းအရ အရေးကြီးသည့်ကိစ္စအဖြစ် ဖော်ပြသည်။ ပထမဦးစွာ ဝိုင်ဝස්ဝတ မနု၏ သား ၉ ယောက် (အိက္ခ္ဝာကု စသည်) ကို ရာဇဓမ္မ/က்ஷတ္ရဓမ္မနှင့် မင်းဆက်ဆက်ခံမှုအတွက် အဓိကပုဂ္ဂိုလ်များအဖြစ် ရေတွက်ပြသည်။ ထို့နောက် မနု၏ putrakāmeṣṭi (သားသမီးတောင်းသော ယဇ်) ကို ဖော်ပြကာ သားသမီးပေါ်ပေါက်ခြင်းသည် ယဇ်ကာရဏာနှင့် ဒေဝတားတို့၏ ခွဲဝေသတ်မှတ်မှုကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားစေသည်။ ထိုယဇ်အခြေအနေမှ မိတ္ရနှင့် ဝရုဏ၏ အပိုင်းဝေမှုနှင့် ဆက်နွယ်သည့် ထူးခြားသော မူလဖြစ်ရပ်ဖြင့် အိဍာ (Iḍā) ပေါ်ထွန်းလာသည်။ မနု၏ မင်းဆက်တည်မြဲရေး မျှော်လင့်ချက်နှင့် အိဍာ၏ မိတ္ရ-ဝရုဏထံ ပြန်လိုသည့် ဆန္ဒကြားတွင် တင်းမာမှု ဖြစ်ပေါ်ကာ မူလ၊ သဘောတူညီမှုနှင့် ကောသ္မိက အာဏာပိုင်မှုအရ “ဓမ္မရွေးချယ်မှု” ကို ပြသသည်။ အတွင်းသဘောမှာ ဝံသ (vaṃśa) နှင့် လူမှုစည်းကမ်းသည် သွေးသားသာမက ယဇ်၏ ရည်ရွယ်ချက်၊ ဒေဝတားတို့၏ ပါဝင်မှုနှင့် သတ္တဝါ၏ သဘာဝရုစိ (ruci) သည် သက်ဆိုင်ရာ ဒေဝတားနှင့် တာဝန်တို့နှင့် ကိုက်ညီခြင်းတို့၏ ရလဒ်ဖြစ်ကြောင်း ဖြစ်သည်။
Verse 1
सूत उवाच । मनोर्वैवस्वतस्यासन्पुत्रा वै नव तत्समाः । पश्चान्महोन्नता धीराः क्षत्रधर्मपरायणाः
စူတာက ပြောသည်။ ဝိုင်ဝသွတ မနု၌ သားတော် ကိုးပါး ရှိ၍ အားရည်တူညီကြ၏။ ထို့နောက် ထိုသူရဲကောင်းတို့သည် စိတ်တည်ကြည်၍ မြင့်မြတ်ကာ က္ෂတ္တရိယဓမ္မကို အလေးအနက်ထား၍ ဆည်းကပ်ကြ၏။
Verse 2
इक्ष्वाकुः शिबिनाभागौ धृष्टः शर्यातिरेव च । नरिष्यन्तोऽथ नाभागः करूषश्च प्रियव्रतः
အိက္ရှ္ဝာကူ၊ ရှိဘိ၊ နာဘားဂ၊ ဓೃଷ္ဋ၊ ရှရျာတိ၊ နရိရှျန္တ နှင့် နာဘားဂတစ်ပါးလည်းကောင်း၊ ထို့ပြင် ကရူရှ နှင့် ပရိယဝရတ—ဤမင်းမျိုးတို့ကို အစဉ်အတိုင်း ရေတွက်ဖော်ပြထားသည်။
Verse 3
अकरोत्पुत्त्रकामस्तु मनुरिष्टिं प्रजापति । अनुत्पन्नेषु पुत्रेषु तत्रेष्ट्यां मुनिपुंगवः
သားတော်များကို လိုလားတောင့်တ၍ ပရာဇာပတိ မနုသည် “အိဋ္ဌိ” ဟူသော ယဇ်ပူဇာကို ပြုလုပ်하였다။ သားများ မပေါ်ထွန်းသေးချိန်၌ ထိုမုနိအထွတ်အမြတ်သည် ထိုအိဋ္ဌိကို ဆက်လက်ကျင့်ဆောင်ကာ ကရုဏာတော်ကို တောင်းလျှောက်하였다။
Verse 4
सा हि दिव्यांबरधरा दिव्याभरणभूषिता । दिव्यसंहनना चैवमिला जज्ञे हि विश्रुता
သူမသည် ကောင်းကင်ဘုံ၏ အဝတ်အစားကို ဝတ်ဆင်၍ ဒေဝတားအလှဆင်ပစ္စည်းများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထား၏။ တောက်ပသည့် ကောင်းကင်ဆန်သော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ပိုင်ဆိုင်ကာ “မီလာ” ဟူသော နာမည်ကျော် အမျိုးသမီး မွေးဖွားလာ하였다။
Verse 5
तामिडेत्येव होवाच मनुर्दण्डधरस्तथा । अनुगच्छत्व मामेति तमिडा प्रत्युवाच ह
ထို့နောက် အာဏာဒဏ္ဍကို ကိုင်ဆောင်သူ မနုက “အိဋာရေ၊ ဒီကိုလာ” ဟု ခေါ်၍ “ငါ့နောက်လိုက်လာ” ဟု ဆို၏။ ထိုအခါ အိဋာက သူ့အား ပြန်လည်ဖြေကြား하였다။
Verse 6
इडोवाच । धर्मयुक्तमिदं वाक्यं पुत्रकामं प्रजापतिम् । मित्रावरुणयोरंशैर्जातास्मि वदतां वर
ဣဍာက ပြောသည်—“ဤစကားသည် ဓမ္မနှင့် ကိုက်ညီ၏။ သားတော်ကို လိုလားသော ပရာဇာပတိရေ—မိတ္တနှင့် ဝရုဏ၏ အစိတ်အပိုင်းသော အင်အားများမှ ငါ မွေးဖွားလာသည်ကို သိပါ။ အကောင်းဆုံးသော ပြောသူရေ၊ ပြောပါ”။
Verse 7
तयोस्सकाशं यास्यामि न मे धर्मे रुचिर्भवेत् । एवमुक्त्वा सती सा तु मित्रावरुणयोस्ततः
“သူတို့၏ ရှေ့တော်သို့ ငါ သွားမည်။ ဤဓမ္မ၌ ငါ့နှလုံး မနှစ်သက်” ဟု ဆိုပြီး၊ ထိုစတီသည် ထိုနေရာမှ ထွက်ခွာကာ မိတ္တနှင့် ဝရုဏထံသို့ သွားလေ၏။
Verse 8
गत्वांतिकं वरारोहा प्रांजलिर्वाक्यमब्रवीत् । अंशैस्तु युवयोर्जाता मनुयज्ञे महामुनी
မြင့်မြတ်သော မိန်းကလေးသည် သူတို့အနီးသို့ သွားကာ လက်အုပ်ချီ၍ စကားဆိုသည်—“အို မဟာမုနိ၊ မနု၏ ယဇ္ဉပွဲ၌ ငါသည် သင်တို့နှစ်ပါး၏ အစိတ်အပိုင်းသော ပေါ်ထွန်းမှုအဖြစ် မွေးဖွားလာခဲ့သည်”။
Verse 9
आगता भवतोरंति ब्रूतं किं करवाणि वाम् । अन्यान्पुत्रान्सृज विभो तैर्वंशस्ते भविष्यति
“သင်တို့နှစ်ပါး လာပြီ” ဟု သူတို့က ဆို၏။ “ပြောပါ—သင်တို့အတွက် ငါ ဘာလုပ်ပေးရမလဲ။ အို အရှင်၊ အခြားသားတော်များကို ဖန်ဆင်းပါ; ထိုသူတို့အားဖြင့် သင်၏ မျိုးဆက်သည် ဆက်လက်တည်မြဲလိမ့်မည်”။
Verse 10
सूत उवाच । तां तथावादिनीं साध्वीमिडां मन्वध्वरोद्भवाम् । मित्रावरुणानामानौ मुनी ऊचतुरादरात्
သုတက ပြောသည်။ မနု၏ ယဇ္ဈပူဇာမှ ပေါ်ထွန်းလာ၍ ထိုသို့ ပြောဆိုခဲ့သော သီလရှင် အိဋာကို မြင်သော် မိတ္တနှင့် ဝရုဏ ဟူသော အမည်ရှိ မုနိနှစ်ပါးက လေးစားစွာ ခေါ်ဆို၍ မိန့်ကြား하였다။
Verse 11
मित्रावरुणावूचतुः । अनेन तव धर्मज्ञे प्रश्रयेण दमेन च । सत्येन चैव सुश्रोणि प्रीतौ द्वौ वरवर्णिनि
မိတ္တရနှင့် ဝရုဏက ပြောကြားသည်—“ဓမ္မကို သိမြင်သူမ၊ လှပသော တင်ပါးရှိသူမ၊ သင်၏ နိမ့်ချမှု၊ ကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်မှု (ဒမ) နှင့် သစ္စာတရားကြောင့်၊ အမျိုးသမီးတို့အနက် အထူးမြတ်သူမ၊ ငါတို့နှစ်ဦးသည် အလွန်နှစ်သက်ပျော်ရွှင်ကြ၏။”
Verse 12
आवयोस्त्वं महाभागे ख्यातिं चैव गमिष्यसि । मनोर्वशकरः पुत्रस्त्वमेव च भविष्यसि
မဟာကံကောင်းသူမ၊ ငါတို့ကြောင့် သင်သည် အမှန်တကယ် ကျော်ကြားသော ဂုဏ်သတင်းကို ရရှိလိမ့်မည်။ ထို့ပြင် သင်ကိုယ်တိုင် မနု၏ သားတော်—ဝသကရ ဟု အမည်ရသောသူ ဖြစ်လာလိမ့်မည်။
Verse 13
सुद्युम्न इति विख्यातस्त्रिषु लोकेषु विश्रुतः । जगत्प्रियो धर्मशीलौ मनुवंशविवर्द्धनः
သူသည် “သုဒျုမ္န” ဟူသောနာမဖြင့် ထင်ရှားကျော်ကြား၍ လောကသုံးပါးလုံးတွင် ပျံ့နှံ့သိရှိကြသည်။ သတ္တဝါအားလုံးချစ်ခင်ရာ၊ ဓမ္မ၌တည်ကြည်၍ မနုမင်းဆက်ကို တိုးပွားစေသူဖြစ်၏။
Verse 14
सूत उवाच । निवृत्ता सा तु तच्छ्रुत्वा गच्छंती पितुरंतिके । बुधेनांतरमासाद्य मैधुनायोपमंत्रिता
စူတက ပြော၏—ထိုစကားကို ကြားသော် သူမသည် ပြန်လှည့်လာ၏။ ဖခင်၏အနီးသို့ သွားနေစဉ် ဘုဓသည် အခွင့်အလမ်းကို တွေ့ကာ မေထုန (လင်မယားပေါင်းစည်းခြင်း) သို့ ဖိတ်ခေါ်နှိုးဆော်၏။
Verse 15
सोमपुत्रात्ततो जज्ञे तस्यां राजा पुरूरवाः । पुत्रोऽतिसुन्दरः प्राज्ञ उर्वशी पतिरुन्नतः
ထို့နောက် ဆိုမ၏သမီးမှ မင်း ပုရူရဝါ သားဖွားမြင်၏။ သူသည် မြင့်မြတ်သောအရှင်၊ အလွန်လှပ၍ ပညာရှိကောင်း၊ ဥရဝရှီ၏ ခင်ပွန်းအဖြစ် ထင်ရှားကျော်ကြား၏။
Verse 16
जनयित्वा च सा तत्र पुरूरवसमादरात् । पुत्रं शिवप्रसादात्तु पुनस्सुद्युम्नतां गतः
ထိုနေရာ၌ သူမသည် ချစ်ခင်သဒ္ဓါဖြင့် ပုရူရဝသအား သားတစ်ဦး မွေးဖွားပေးခဲ့သည်။ ထို့နောက် သီဝဘုရား၏ ကျေးဇူးတော်ကြောင့် သူသည် ထပ်မံ၍ စုဒျုမ္န အဖြစ်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိ하였다။
Verse 17
सुद्युम्नस्य तु दायादास्त्रयः परमधार्मिकाः । उत्कलश्च गयश्चापि विनताश्वश्च वीर्यवान्
စုဒျုမ္န၏ အမွေဆက်ခံသူ သုံးဦးသည် အလွန်တရားသမာဓိရှိကြသည်—ဥတ္ကလ၊ ဂယ၊ နှင့် အင်အားကြီး၍ ရဲရင့်သော ဝိနတာရှွ။
Verse 18
उत्कलस्योत्कला विप्रा विनताश्वस्य पश्चिमाः । दिक्पूर्वा मुनि शार्दूल गयस्य तु गया स्मृताः
အို မုနိတို့အထဲမှ အကောင်းဆုံးရေ၊ ပညာရှိတို့က ဥတ္ကလ၏ အရှေ့ဘက်ဒေသကို “ဥတ္ကလာ” ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ အနောက်ဘက်ဒေသကို “ဝိနတာရှွ” ဟု သိကြသည်။ ဂယ၏ ဒေသအတွက်မူ အရှေ့ဘက်ကို “ဂယာ” ဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 19
प्रविष्टे तु मनौ तात दिवाकरतनुं तदा । दशधा तत्र तत्क्षेत्रमकरोत्पृथिवीं मनुः
အို ချစ်သားရေ၊ မနုသည် နေရောင်ကာယရှိသော အခြေအနေ (နေ၏ ဒေသ) ထဲသို့ ဝင်ရောက်သည့်အခါ၊ ထိုနေရာ၌ မြေဒေသကို ဆယ်ပိုင်း ခွဲဝေကာ မြေပြင်ကိုလည်း ထိုဆယ်နယ်မြေ အဖြစ် စနစ်တကျ စီမံတည်ဆောက်하였다။
Verse 20
इक्ष्वाकुः श्रेष्ठदायादो मध्यदेशमवाप्तवान् । वसिष्ठवचनादासीत्प्रतिष्ठानं महात्मनः
အိက္ရှွာကူသည် အမွေဆက်ခံသူတို့အနက် အထူးမြတ်သူဖြစ်၍ မဓျဒေသကို ရရှိ하였다။ ဝသိဋ္ဌ၏ အမိန့်တော်အတိုင်း မဟာအတ္မာဖြစ်သော သူသည် “ပရတိဋ္ဌာန” ဟူသော တည်မြဲသော အာဏာစင်ကို တည်ထောင်하였다။
Verse 21
प्रतिष्ठां धर्मराज्यस्य सुद्युम्नोथ ततो ददौ । तत्पुरूरवसे प्रादाद्राज्यं प्राप्य महायशाः
ထို့နောက် စုဒျုမနသည် ဓမ္မတရားဖြင့် အုပ်ချုပ်သော နိုင်ငံတော်၏ ခိုင်မာသော အခြေခံကို တည်ထောင်하였다။ အာဏာပိုင်မှုကို ရရှိပြီးနောက် အလွန်ကျော်ကြားသော မင်းသည် ပုရူရဝသအား ရာဇအာဏာကို ပေးအပ်하였다။
Verse 22
मानवो यो मुनिश्रेष्ठाः स्त्रीपुंसोर्लक्षणः प्रभुः । नरिष्यंताच्छकाः पुत्रा नभगस्य सुतो ऽभवत्
အို မုနိအမြတ်တို့၊ မိန်းမနှင့် ယောက်ျား၏ လက္ခဏာနှစ်မျိုးလုံးကို ထင်ဟပ်ထားသော အရှင် မာနဝသည် နဘဂ၏ သားအဖြစ် မွေးဖွားခဲ့သည်။ နရိရှျန္တာမှလည်း “ရှက” ဟု ခေါ်သော သားများ မွေးဖွားလာ하였다။
Verse 23
अंबरीषस्तु बाह्लेयो बाह्लकं क्षेत्रामाप्तवान् । शर्यातिर्मिथुनं त्वासीदानर्तो नाम विश्रुतः
အမ္ဗရီရှသည် ဘာဟ္လေယာ၏ သားဖြစ်၍ “ဘာဟ္လက” ဟု ခေါ်သော နယ်မြေကို ရရှိ하였다။ ရှာရျာတီတွင် အမွှာကလေးများ ရှိခဲ့ပြီး ထိုတို့ထဲမှ တစ်ဦးသည် “အာနရတ” ဟူ၍ ကျော်ကြားလာ하였다။
Verse 24
पुत्रस्सुकन्या कन्या च या पत्नी च्यवनस्य हि । आनर्तस्य हि दायादो रैभ्यो नाम स रैवतः
စုကန်ယာသည် မုနိ ချျဝန၏ ဇနီးဖြစ်လာပြီး သားတစ်ဦး မွေးဖွား하였다။ ထိုသားသည် အာနရတ၏ အမွေဆက်ခံသူဖြစ်၍ “ရိုင်ဘျ” ဟု အမည်ရပြီး “ရိုင်ဝတ” ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
Verse 25
आनर्तविषये यस्य पुरी नाम कुशस्थली । महादिव्या सप्तपुरीमध्ये या सप्तमी मता
အာနရတဒေသတွင် ကုရှသ္ထလီ ဟူသော မြို့တစ်မြို့ရှိသည်။ ထိုမြို့သည် အလွန်မြင့်မြတ်သန့်ရှင်း၍ စပ္တပူရီ—သန့်ရှင်းမြို့ ၇ မြို့အနက် ခုနစ်မြောက်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။
Verse 26
तस्य पुत्रशतं त्वासीत्ककुद्मी ज्येष्ठ उत्तमः । तेजस्वी सुबलः पारो धर्मिष्ठो ब्रह्मपालकः
သူ၌ သားတစ်ရာ ရှိ၏။ ထိုသူတို့အနက် ကကူဒ္မီသည် အကြီးဆုံးနှင့် အထူးမြတ်ဆုံးဖြစ်၍—တေဇောလင်းလက်၊ အင်အားကြီးမား၊ မတုန်မလှုပ် တည်ကြည်၊ ဓမ္မကို အလွန်ချစ်မြတ်နိုးသူ၊ ဗြဟ္မဏဓမ္မကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သူ ဖြစ်၏။
Verse 27
ककुद्मिनस्तु संजाता रेवती नाम कन्यका । महालावण्यसंयुक्ता दिव्यलक्ष्मीरिवापरा
ကကူဒ္မင်ထံ၌ ရေဝတီ အမည်ရှိ သမီးတော်တစ်ပါး မွေးဖွားလာ၏—အလွန်ထူးကဲသော အလှတရားနှင့် ပြည့်စုံ၍ ကောင်းကင်လက္ခမီ တစ်ပါးအလား ဖြစ်၏။
Verse 28
प्रष्टुं कन्यावरं राजा ककुद्मी कन्यया सह । ब्रह्मलोके विधेस्सम्यक्सर्वाधीशो जगाम ह
သမီးအတွက် သင့်တော်သော သတို့သားကို မေးမြန်းလို၍ မြေကြီး၏အရှင် ကကုဒ္မီမင်းသည် သမီးနှင့်အတူ ဗြဟ္မာလောကသို့ သွားကာ ဖန်ဆင်းရှင် ဗြဟ္မာကို သေချာစွာ တိုင်ပင်မေးမြန်း하였다။
Verse 29
आवर्तमाने गांधर्वे स्थितो लब्धक्षणः क्षणम् । शुश्राव तत्र गांधर्वं नर्तने ब्रह्मणोंऽतिके
ဂန္ဓဗ္ဗတေးသံ မြင့်တက်လှုပ်ရှားလာစဉ်၊ အခွင့်အရေးအနည်းငယ် ရသဖြင့် သူသည် ထိုနေရာ၌ ရပ်နေ하였다။ ဗြဟ္မာအနီး၊ အကပြုနေရာတွင် ခဏတစ်ခိုက် ကောင်းကင်ဂန္ဓဗ္ဗတေးသံကို ကြားနာ하였다။
Verse 30
मुहूर्तभूतं तत्काले गतं बहुयुगं तदा । न किंचिद्बुबुधे राजा ककुद्मी मुनयस्स तु
အို မုနိတို့၊ ထိုလောက၌ ခဏတစ်ခိုက်ဟု ထင်ရသော်လည်း အမှန်တကယ် ယုဂအများကြာ ကုန်လွန်သွားခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ကကုဒ္မီမင်းသည် အရာတစ်စုံတစ်ရာကိုမျှ မသိမြင်ခဲ့။
Verse 31
तदासौ विधिमा नम्य स्वाभिप्रायं कृतांजलिः । न्यवेदयद्विनीतात्मा ब्रह्मणे परमात्मने
ထို့နောက် သူသည် विधि ကို စီမံတော်မူသော ဘြဟ္မာအား ဦးညွှတ်ကန်တော့၍ လက်အုပ်ချီကာ မိမိ၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို ယဉ်ကျေးသောစိတ်ဖြင့် အမြင့်ဆုံး အတ္တမ (Paramātman) ထံ တင်ပြလျှောက်ထား하였다။
Verse 32
तदभिप्रायमाकर्ण्य स प्रहस्य प्रजापतिः । ककुद्मिनं महाराजं समाभाष्य समब्रवीत्
သူ၏ရည်ရွယ်ချက်ကို ကြားသိပြီးနောက် ပရဇာပတိ (ဗြဟ္မာ) သည် ပြုံးရယ်လျက်၊ ထို့နောက် မဟာမင်း ကကုဒ္မင် ကို ခေါ်၍ အောက်ပါအတိုင်း မိန့်ကြား하였다။
Verse 33
ब्रह्मोवाच । शृणु राजन्रैभ्यसुत ककुद्मिन्पृथिवपिते । मद्वचः प्रीतितस्सत्यं प्रवक्ष्यामि विशेषतः
ဗြဟ္မာမိန့်တော်မူသည်– “နားထောင်လော့၊ အို မင်းကြီး ကကုဒ္မင်၊ ရိုင်ဘျာ၏သား၊ မြေကြီး၏အရှင်နှင့် ကာကွယ်သူ။ မေတ္တာစိတ်ဖြင့် ငါ၏စကားကို သစ္စာတရားဖြင့် အထူးသဖြင့် ရှင်းလင်းစွာ ပြောမည်။”
Verse 34
कालेन संहृतास्ते वै वरा ये ते कृता हृदि । न तद्गोत्रं हि तत्रास्ति कालस्सर्वस्य भक्षकः
ကာလ၏အာဏာကြောင့် သင်၏နှလုံး၌ ထားရှိခဲ့သော အဲဒီကောင်းချီးများပင် ပျောက်ကွယ်သွားပြီ။ ထိုနေရာ၌ မည်သည့်မျိုးရိုးမျှ မကျန်တော့—ကာလသည် အရာအားလုံးကို စားသောက်ဖျက်ဆီးသူ ဖြစ်သည်။
Verse 35
त्वत्पुर्य्यपि हता पुण्यजनैस्सा राक्षसैर्नृप । अष्टाविंशद्द्वापरेऽद्य कृष्णेन निर्मिता पुनः
အို မင်းကြီး၊ သင်၏မြို့တော်တောင် ယခင်က ရာක්ෂသများက ပုဏ္ယဇနအစုအဝေးနှင့်အတူ ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။ သို့သော် ယနေ့ ဒွာပရယုဂ ၂၈ ကြိမ်မြောက်၌ ကృష్ణက ပြန်လည် တည်ဆောက်ထားပြီ။
Verse 36
इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितायां मनुनवपुत्रवंशवर्णनंनाम षट्त्रिंशो ऽध्यायः
ဤသို့ဖြင့် သီရိသျှီဝမဟာပုရာဏ၏ ပဉ္စမမြောက်အပိုင်းဖြစ်သော ဥမာသံဟိတာရှိ "မနု၏သားတော်ကိုးပါး၏ မျိုးနွယ်စဉ်ဆက်ကို ဖော်ပြခြင်း" အမည်ရှိ အခန်း (၃၆) ပြီးဆုံး၏။
Verse 37
तद्गच्छ तत्र प्रीतात्मा वासुदेवाय कन्यकाम् । बलदेवाय देहि त्वमिमां स्वतनयां नृप
ထို့ကြောင့် အိုမင်းမြတ်၊ ကြည်နူးယုံကြည်သော စိတ်နှလုံးဖြင့် ထိုနေရာသို့ သွား၍ သင်၏သမီးတော်ဖြစ်သော ဤကညာပျိုကို ဝါသုဒေဝ သို့မဟုတ် ဗလဒေဝနှင့် လက်ဆက်ပေးတော်မူပါ။
Verse 38
सूत उवाच । इत्यादिष्टो नृपोऽयं तं नत्वा तां च पुरीं गतः । गतान्बहून्युगाञ्ज्ञात्वा विस्मितः कन्यया युतः
သုတက ဆိုသည်မှာ- ဤသို့ ညွှန်ကြားချက်ကို ရရှိပြီးနောက်၊ ဤမင်းကြီးသည် သူ့ကို ဦးညွှတ်၍ ထိုမြို့သို့ သွားလေ၏။ များစွာသော ယုဂ်ခေတ်များ ကုန်လွန်သွားသည်ကို သိရှိသောအခါ၊ ထိုကညာပျိုနှင့်အတူ ရှိနေစဉ်မှာပင် သူသည် အံ့အားသင့်သွားလေသည်။
Verse 39
ततस्तु युवतीं कन्यां तां च स्वां सुविधानतः । कृष्णभ्रात्रे बलायाशु प्रादात्तत्र स रेवतीम्
ထို့နောက် သင့်လျော်လျောက်ပတ်သော နည်းလမ်းဖြင့်၊ သူသည် မိမိ၏ ပျိုမြစ်သော သမီးတော် ရေဝတီကို ထိုနေရာ၌ပင် ကရစ်ရှနား၏ နောင်တော် ဗလရာမအား ချက်ချင်း လက်ဆက်ပေးအပ်လေသည်။
Verse 40
ततो जगाम शिखरं मेरोर्दिव्यं महाप्रभुः । शिवमाराधयामास स नृपस्तपसि स्थितः
ထို့နောက် ထင်ရှားတောက်ပသော မဟာဘုရင်သည် မေရုတောင်၏ သာယာသန့်ရှင်းသော ထိပ်သို့ သွားရောက်하였다။ တပသ်၌ တည်မြဲကာ သခင်ရှီဝကို မပြတ်မလျော့သော ဘက္တိဖြင့် ပူဇော်လေ၏။
Verse 41
ऋषय ऊचुः । तत्र स्थितो बहुयुगं ब्रह्मलोके स रेवतः । युवैवागान्मर्त्यलोकमेतन्नः संशयो महान्
ရသီတို့က ဆိုကြသည်— “ရေဝတသည် ဗြဟ္မာလောက၌ ယုဂများစွာ နေထိုင်ခဲ့၏။ သို့ရာတွင် လူ့လောကသို့ ပြန်လာသော်လည်း ယုဝတည်းဟန်ဖြစ်နေသေးသည်။ ဤသည်မှာ ကျွန်ုပ်တို့၏ ကြီးမားသော သံသယပင် ဖြစ်သည်။”
Verse 42
सूत उवाच । न जरा क्षुत्पिपासा वा विकारास्तत्र संति वै । अपमृत्युर्न केषांचिन्मुनयो ब्रह्मणोंऽतिके
စူတက ပြောသည်— “အဲဒီနေရာ၌ အိုမင်းခြင်းမရှိ၊ ဆာလောင်ခြင်းနှင့် ရေငတ်ခြင်းမရှိ၊ ကိုယ်ခန္ဓာဗီကာရများလည်း မရှိပေ။ ထို့ပြင် ဗြဟ္မာ၏ အနီး၌ နေထိုင်သော မုနိအချို့အတွက် အချိန်မတိုင်မီ သေဆုံးခြင်းလည်း မရှိ။”
Verse 43
अतो न राजा संप्राप जरां मृत्युं च सा सुता । स युवैवागतस्तत्र संमंत्र्य तनयावरम्
ထို့ကြောင့် ဘုရင်သည် အိုမင်းခြင်းနှင့် သေခြင်းသို့ မရောက်ခဲ့၊ သမီးလည်း ထိုနည်းတူပင်။ ယုဝတည်းဟန်ဖြင့် ထိုနေရာသို့ ရောက်လာကာ သင့်လျော်စွာ ဆွေးနွေးစဉ်းစားပြီး သမီးအတွက် အကောင်းဆုံး ခင်ပွန်းကို ရွေးချယ်လေ၏။
Verse 44
गत्वा द्वारावतीं दिव्यां पुरीं कृष्णविनिर्मिताम् । विवाहं कारयामास कन्यायाः स बलेन हि
ကရိရှ္ဏာ တည်ဆောက်ထားသော တောက်ပသန့်ရှင်းသည့် ဒွာရဝတီ မြို့တော်သို့ သွားရောက်ပြီး၊ မိမိ၏ အာဏာတန်ခိုးဖြင့် ထိုကန့်ယာ၏ မင်္ဂလာပွဲကို ထိုနေရာ၌ တရားဝင် ကျင်းပစေ하였다။
Verse 45
तस्य पुत्रशतं त्वासीद्धार्मिकस्य महाप्रभो । कृष्णस्यापि सुता जाता बहुस्त्रीभ्योऽमितास्ततः
အို မဟာပရဘု၊ ဓမ္မတရားကိုလိုက်နာသောသူ၌ သားတစ်ရာရှိ၏။ ထို့ပြင် ကృష్ణထံမှလည်း မယားများစွာမှတစ်ဆင့် နောက်တစ်ခါ ကလေးများ မရေတွက်နိုင်အောင် မွေးဖွားလာခဲ့သည်။
Verse 46
अन्ववायो महांस्तत्र द्वयोरपि महात्मनोः । क्षत्रिया दिक्षु सर्वासु गता हृष्टास्सुधार्मिकाः
ထိုနေရာ၌ မဟာအတ္တမနှစ်ပါးထံမှ မျိုးဆက်ကြီးတစ်ရပ် ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ဓမ္မတည်ကြည်၍ သီလကောင်းသော က္ෂတ္တရိယတို့သည် ဝမ်းမြောက်လျက် ဒေသအရပ်ရပ်သို့ အရပ်လေးမျက်နှာလုံး ထွက်ခွာပျံ့နှံ့သွားကြ၏။
Verse 47
इति प्रोक्तो हि शर्यातेर्वंशोऽन्येषां वदाम्यहम् । मानवानां हि संक्षेपाच्छृणुतादरतो द्विजाः
ဤသို့ဖြင့် ရှရယာတိ၏ မျိုးဆက်ကို ပြောပြီးပြီ။ ယခုမှစ၍ လူသားတို့၏ အခြားမျိုးဆက်များကိုလည်း ငါပြောမည်—အို ဒွိဇတို့၊ ဤအကြောင်းကို အကျဉ်းချုပ်ဖြင့် လေးစားစွာ နားထောင်ကြလော့။
Verse 48
नाभागो दिष्टपुत्रोऽभूत्स तु ब्राह्मणतां गतः । स्वक्षत्रवंशं संस्थाप्य ब्रह्मकर्मभिरावृतः
နာဘဂါသည် ဒိဿတ၏ သားအဖြစ် မွေးဖွားသော်လည်း ဗြာဟ္မဏအဆင့်သို့ ရောက်ရှိ하였다။ မိမိ၏ က္ෂတ္တရိယ မျိုးဆက်ကို တည်ထောင်ပြီးနောက် ဗြဟ္မဏဓမ္မ၏ ကိစ္စဝတ္တရားနှင့် စည်းကမ်းများတွင် သဒ္ဓါဖြင့် စူးစိုက်နေ하였다။
Verse 49
धृष्टाद्धार्ष्टमभूत्क्षत्रं ब्रह्मभूयं गतं क्षितौ । करूषस्य तु कारूषाः क्षत्रिया युद्धदुर्मदाः
ဓೃဿတမှ က္ෂတ္တရိယတို့အနက် “ဓာရ္ဃ္ဿတ” ဟူသော မျိုးဆက် ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ မြေပြင်ပေါ်တွင် ဗြာဟ္မဏအဆင့်သို့တိုင် ရောက်ရှိ하였다။ ကရုဿမှလည်း “ကာရုဿ” တို့ ပေါ်ထွန်းလာ၍ စစ်ပွဲ၏ မာနကြောင့် မူးယစ်နေသော က္ෂတ္တရိယများ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 50
नृगो यो मनुपुत्रस्तु महादाता विशेषतः । नानावसूनां सुप्रीत्या विप्रेभ्यश्च गवां तथा
မနု၏သား နೃဂ သည် အထူးသဖြင့် မဟာဒါတာအဖြစ် ထင်ရှားကျော်ကြား하였다။ စိတ်နှလုံးပျော်ရွှင်သော ဘက္တိဖြင့် ဗြာဟ္မဏများထံသို့ အမျိုးမျိုးသော ဥစ္စာပစ္စည်းများကို ပေးလှူကာ၊ နွားများကိုလည်း လှူဒါန်း하였다။
Verse 51
गोदातव्यत्ययाद्यस्तु स्वकुबुद्ध्या स्वपापतः । कृकलासत्वमापन्नः श्रीकृष्णेन समुद्धृतः
သို့သော် ပေးသင့်သောအရာကို မှားယွင်းစွာ ပြောင်းလဲသုံးစွဲခြင်းကြောင့်၊ မိမိ၏ မိုက်မဲသောအတွေးနှင့် မိမိ၏ အပြစ်ကြောင့်၊ ကရိကလာသ (လိပ်ပြာမဟုတ်၊ လိပ်ခွေးမဟုတ်—လိပ်ပြာမဟုတ်) မဟုတ်ဘဲ လိပ်ပြာမဟုတ်—လိပ်ပြာမဟုတ်—အိမ်မြှောင်အဖြစ်သို့ ကျရောက်ခဲ့သူသည် နောက်တွင် သရီကృష్ణက ကယ်တင်၍ မြှောက်တင်ပေးခဲ့သည်။
Verse 52
तस्येकोभूत्सुतः श्रेष्ठः प्रयातिर्धर्मवित्तथा । इति श्रुतं मया व्यासात्तत्प्रोक्तं हि समासतः
သူ၌ သားတစ်ယောက်တည်းရှိပြီး ထူးမြတ်သောသူဖြစ်ကာ အမည်မှာ ပရယာတိ ဖြစ်သည်။ ထိုသူသည်လည်း ဓမ္မကို သိမြင်သူ ဖြစ်하였다။ ဤအကြောင်းကို ဗျာသထံမှ ငါကြားသိခဲ့ပြီး၊ ထိုပြောကြားချက်ကို ငါ ယခု အကျဉ်းချုပ်၍ ဆိုပြီ။
Verse 53
वृषघ्नस्तु मनोः पुत्रो गोपालो गुरुणा कृतः । पालयामास गा यत्तो रात्र्यां वीरासनव्रतः
မနု၏သား ဝೃṣဃ္န သည် ဆရာ၏အမိန့်ဖြင့် နွားထိန်းအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရ၏။ သူသည် နွားများကို အလွန်အမင်းကြိုးစားကာကွယ်ပြီး၊ ညအခါတွင် ဗီရာသန ဝ്രတကို ထိန်းသိမ်း၍ စည်းကမ်းရှိသော သတိတရားဖြင့် နေ၏။
Verse 54
स एकदाऽऽगतं गोष्ठे व्याघ्रं गा हिंसितुं बली । श्रुत्वा गोकदनं बुद्धो हंतुं तं खड्गधृग्ययौ
တစ်ခါတစ်ရံ နွားခြံထဲသို့ အင်အားကြီးသော ကျားတစ်ကောင် ဝင်လာကာ နွားများကို ထိခိုက်စေလို၏။ နွားများကို ကိုက်ဖြတ်နေသံကို ကြားသော် ပညာရှိသူသည် ဓားကိုင်လျက် ထိုသားရဲကို သတ်ရန် ထွက်သွား၏။
Verse 55
अजानन्नहनद्बभ्रोश्शिरश्शार्दूलशंकया । निश्चक्राम सभीर्व्याघ्रो दृष्ट्वा तं खड्गिनं प्रभुम्
သူ့ကို မသိမမြင်ဘဲ အညိုရောင်သတ္တဝါ၏ ခေါင်းကို ခုတ်ချလိုက်သည်၊ ကျားဟု ထင်မှား၍။ သို့ရာတွင် ကျားသည် ဓားကိုင်ထားသော အရှင်ကို မြင်သောအခါ ကြောက်ရွံ့၍ နောက်ဆုတ်သွား၏။
Verse 56
मन्यमानो हतं व्याघ्रं स्वस्थानं स जगाम ह । रात्र्यां तस्यां भ्रमापन्नो वर्षवातविनष्टधीः
ကျားကို သတ်ပြီးပြီဟု ထင်ကာ သူသည် မိမိနေရာသို့ ပြန်သွား၏။ သို့ရာတွင် ထိုည၌ မိုးနှင့်လေကြောင့် ဉာဏ်ပျက်၍ စိတ်ရှုပ်ထွေးကာ လမ်းလွဲလျှောက်လှမ်းနေ၏။
Verse 57
व्युष्टायां निशि चोत्थाय प्रगे तत्र गतो हि सः । अद्राक्षीत्स हतां बभ्रुं न व्याघ्रं दुःखितोऽभवत्
ညကုန်သွားသောအခါ သူထ၍ မနက်စောစော ထိုနေရာသို့ သွား၏။ ထိုတွင် အညိုရောင်သတ္တဝါသည် သေဆုံးနေသည်ကို မြင်ရသော်လည်း ကျားကို မမြင်ရ၍ သူသည် ဝမ်းနည်းသွား၏။
Verse 58
श्रुत्वा तद्वृत्तमाज्ञाय तं शशाप कृतागसम् । अकामतोविचार्य्येति शूद्रो भव न क्षत्रियः
ထိုဖြစ်ရပ်ကို ကြားသိ၍ အကြောင်းအရာကို သိမြင်သွားသောအခါ၊ အပြစ်ရှိသူကို ကျိန်စာချ၍— «မစဉ်းစားမဆင်ခြင်ဘဲ လုပ်ခဲ့သဖြင့်၊ သင်သည် က္ෂတ္တရိယ မဟုတ်တော့ဘဲ ရှူဒြ (śūdra) ဖြစ်စေ» ဟု ဆို၏။
Verse 59
एवं शप्तस्तु गुरुणा कुलाचार्य्येण कोपतः । निस्सृतश्च पृषध्रस्तु जगाम विपिनं महत्
ထို့ကြောင့် မိမိ၏ ဂုရုဖြစ်သော မျိုးရိုးအာචာရျက ဒေါသဖြင့် ကျိန်စာချသဖြင့်၊ ပೃષဓရ (Pṛṣadhra) သည် ထုတ်ပယ်ခံရကာ ကျယ်ဝန်းသော တောကြီးသို့ ထွက်ခွာသွား၏။
Verse 60
निर्विण्णः स तु कष्टेन विरक्तोऽभूत्स योगवान् । वनाग्नौ दग्धदेहश्च जगाम परमां गतिम्
ဒုက္ခခက်ခဲမှုကြောင့် သူသည် အလွန်ငြီးငွေ့၍ လောကီဘဝမှ ဝိရက္တဖြစ်ကာ ယောဂ၌ တည်ကြည်လာ하였다။ တောမီးကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာ မီးလောင်ကျွမ်းသော်လည်း အမြင့်ဆုံး အခြေအနေ—ပတိအမြတ် (ရှင်ရှီဝ) ၏ ကရုဏာဖြင့် မောက္ခကို ရောက်하였다။
Verse 61
कविः पुत्रो मनोः प्राज्ञश्शिवानुग्रहतोऽभवत् । भुक्त्वा सुखं दिव्यं मुक्तिं प्राप सुदुर्लभाम्
မနု၏ ပညာရှိသား ကဝိသည် ရှင်ရှီဝ၏ အနုဂ्रहကြောင့် ထူးမြတ်လာ하였다။ ဒေဝီယသုခကို ခံစားပြီးနောက် ရရှိရန် အလွန်ခက်ခဲသော မောက္ခကို ရရှိ하였다။
It presents Manu’s putrakāmeṣṭi and the ensuing emergence of Iḍā, embedding dynastic genealogy in a theological argument: progeny and succession are produced through yajña-intent plus divine participation, not merely through human desire or politics.
The putrakāmeṣṭi functions as a symbol of intentional causality: sacrifice externalizes inner will (kāma) into a regulated dharmic act, while Iḍā’s return-impulse toward Mitra-Varuṇa symbolizes that beings gravitate to their originating cosmic principle—highlighting a Purāṇic theory of affinity and jurisdiction.
This chapter’s sampled verses do not foreground a distinct Śiva/Gaurī form; rather, it supports the Umāsaṃhitā’s broader Śaiva framework indirectly by grounding social order, lineage, and dharma—domains ultimately supervised by the Śaiva cosmic order—through a genealogical-ritual narrative.