Adhyaya 19
Uma SamhitaAdhyaya 1944 Verses

Lokapramāṇa–Grahamaṇḍala–Dhruvaloka-vyavasthā (Cosmic Measures and the Arrangement of the Heavenly Spheres)

အဓ್ಯಾಯ ၁၉ သည် စနတ်ကုမာရက ပေးသော နက္ခတ္တဗေဒ/ကမ္ဘာဗေဒဆိုင်ရာ နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ ဟောကြားချက်ဖြစ်သည်။ ယောဇနာအရေအတွက်နှင့် အကွာအဝေးတိုင်းတာချက်များဖြင့် နေ့ရောင်နှင့် လရောင်ရောင်ခြည်ရောက်နိုင်သည့် အတိုင်းအတာကို အခြေခံကာ မြေပြင်လောက၏ ကျယ်ဝန်းမှုကို သတ်မှတ်ပြီး၊ မြေကြီးအပေါ်တွင် နေနှင့် လကို အဆင့်လိုက် တင်ပြထားသည်။ ထို့နောက် လအထက်တွင် ဂြဟမဏ္ဍလ (ဂြိုဟ်စက်ဝိုင်းများ) ကို တည်နေရာချပြီး မြင်နိုင်သော ဂြိုဟ်များကို အထက်သို့ အစဉ်လိုက် ရေတွက်ဖော်ပြသည်။ ဂြိုဟ်ဒေသကို ကျော်လွန်ကာ သပ္တရိရှိမဏ္ဍလနှင့် ဓြုဝ (မြောက်တိုင်) သို့ ရောက်လာပြီး ဓြုဝကို ကောင်းကင်ဘီး၏ အချိုးတိုင်အဖြစ် (မေဍ္ဍီဘူတ) ထောက်တိုင်တည်ငြိမ်စေသူဟု ဖော်ညွှန်းသည်။ နောက်ဆုံးတွင် တြိလောက (ဘူရ်–ဘူဝဟ်–စွဟ်) ကို ဓြုဝနှင့် ဆက်စပ်ကာ ခွဲခြားပြပြီး မဟာရလောကကဲ့သို့ အထက်လောကများနှင့် စနကတို့ကဲ့သို့ ပုရောဟိတ်ဋ္ဌာနရှိ ပထမဦးဆုံး ရှင်သန်သူ ရှိများကို ညွှန်ပြကာ လောက၊ သတ္တဝါနှင့် ဝိညာဉ်ရေးအဆင့်များ၏ အဆင့်လိုက် စနစ်တကျ ကမ္ဘာပုံကို ရေးဆွဲထားသည်။

Shlokas

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । रविचन्द्रमसोर्यावन्मयूखा भासयंति हि । तावत्प्रमाणा पृथिवी भूलोकस्स तु गीयते

သနတ်ကုမာရက မိန့်တော်မူသည်—နေမင်းနှင့် လမင်း၏ ရောင်ခြည်များ အလင်းပေးနိုင်သမျှ အကွာအဝေးအထိပင် မြေကြီး၏ အတိုင်းအတာ ရှိသည်။ ထိုဒေသကို “ဘူလိုက” (Bhūloka) ဟူသော မြေလောကဟု ချီးကျူးသီဆိုကြသည်။

Verse 2

भूमेर्योजनलक्षे तु संस्थितं रविमण्डलम् । योजनानां सहस्राणि सदैव परिसंख्यया

မြေကြီးမှ ယောဇနာတစ်သိန်းအကွာ၌ နေမဏ္ဍလသည် တည်ရှိ၏။ ၎င်း၏အကျယ်အဝန်းကို အမြဲတမ်း ယောဇနာထောင်ပေါင်းများဖြင့် ရေတွက်ကြ၏။

Verse 3

शशिनस्तु प्रमाणाय जगतः परिचक्षते । रवेरूर्ध्वं शशी तस्थौ लक्षयोजनसंख्यया

သူတို့သည် လောက၏အစီအစဉ်ကို တိုင်းတာရာ၌ လကို စံနှုန်းဟု ကြေညာကြ၏။ လသည် နေ၏အထက်၌ ယောဇနာတစ်သိန်းအကွာဖြင့် တည်ရှိသည်ဟု ဆိုကြ၏။

Verse 4

ग्रहाणां मण्डलं कृत्स्नं शशेरुपरि संस्थितम् । सनक्षत्रं सहस्राणि दशैव परितोपरि

လ၏အထက်တွင် ဂြိုဟ်တို့၏ မဏ္ဍလတစ်ခုလုံး တည်ရှိ၏။ ထို့ထက်ပို၍ အပေါ်ဘက် အနှံ့အပြားတွင် နက္ခတ်စုများသည် တစ်သောင်းအရေအတွက်ဖြင့် ရှိနေ၏။

Verse 5

बुधस्तस्मादथो काव्यस्तस्माद्भौमस्य मण्डलम् । बृहस्पतिस्तदूर्ध्वं तु तस्योपरि शनैश्चरः

ဗုဓ (Mercury) ၏အထက်တွင် ကာဝျ (Venus) ရှိ၏။ ကာဝျ၏အထက်တွင် ဘောမ (Mars) ၏မဏ္ဍလရှိ၏။ ထို့အထက်တွင် ဗြဟ္မပတိ (Jupiter) ရှိပြီး၊ ဗြဟ္မပတိ၏အထက်တွင် ရှနိ (Saturn) တည်ရှိသည်—ဤသို့ ပုရာဏာက ဂြိုဟ်မဏ္ဍလတို့၏ အစဉ်လိုက်တက်မြောက်မှုကို ဖော်ပြသည်။

Verse 6

सप्तर्षिमण्डलं तस्माल्लक्षेणैकेन संस्थितम् । ऋषिभ्य तु सहस्राणां शतादूर्ध्वं ध्रुवः स्थितः

ထိုဒေသမှ ယောဇနာ တစ်လက္ခ အကွာ၌ သတ္တရ္ဓိ မဏ္ဍလ (သတ္တဋ္ဌရိသီတို့၏ စက်ဝိုင်း) တည်ရှိသည်။ ရှင်တော်တို့အပေါ် ယောဇနာ တစ်သိန်းအမြင့်၌ ဓြုဝ သည် စကြဝဠာ၏ တိုင်တံကဲ့သို့ မလှုပ်မယှက် တည်မြဲနေသည်။

Verse 7

मेढीभूतस्स यस्तस्य ज्योतिश्चक्रस्य वै ध्रुवः । भूर्भुवःस्वरिति ज्ञेयं भुव ऊर्ध्वं ध्रुवादवाक्

အလင်းရောင် စက်ဝိုင်း၏ အလယ်တိုင် (မေဓီ) ဖြစ်လာသောအရာသည် အမှန်တကယ် ဓြုဝ ဟူသော တည်ငြိမ်သော ပီဗော့ ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ဘူရ်၊ ဘုဝဟ်၊ စွဝဟ် ဟူသော လောကသုံးပါးဟု သိရမည်၊ ဘုဝဟ်သည် ထိုပီဗော့အပေါ်နှင့် အောက်၌ တည်ရှိသည်။

Verse 8

एकयोजनकोटिस्तु यत्र ते कल्पवासिनः । ध्रुवादूर्ध्वं महर्लोकस्सप्तैते ब्रह्मणस्सुताः

ထိုနေရာ၌ အကျယ်အဝန်းသည် ယောဇနာ တစ်ကုဋိ ဖြစ်ပြီး၊ ထိုနေရာ၌ နေထိုင်သူတို့သည် ကလ္ပ တစ်ခေတ်လုံး တည်နေကြသည်။ ဓြုဝ၏ အထက်၌ မဟာရ္လောက ရှိ၍၊ ထိုတွင် ဘြဟ္မာ၏ သားတော် ခုနစ်ပါး နေထိုင်ကြသည်။

Verse 9

सनकश्च सनन्दश्च तृतीयश्च सनातनः । कपिलश्चासुरिश्चैव वोढुः पंचशिखस्तथा

စနကနှင့် စနန္ဒန၊ တတိယ (စနတ္ကုမာရ) နှင့် စနာတန၊ ကပိလနှင့် အာဆုရိလည်းကောင်း၊ ထို့ပြင် ဝိုဓု နှင့် ပဉ္စသိခ တို့—ဤတို့သည် ဤသင်ကြားမှု၌ အလေးအနက် ရိုသေစွာ မှတ်သားရသော ရှင်သန်ပညာရှိများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 10

उपरिष्टात्ततश्शुक्रो द्विलक्षाभ्यंतरे स्थितः । द्विलक्षयोजनं तस्मादधः सोमसुतः स्मृतः

ထိုအထက်၌ သုက္ကရ (ဗီးနပ်စ်) သည် လက္ခနှစ်သိန်းအတွင်း တည်ရှိ၏။ ထိုမှ အောက်သို့ လက္ခနှစ်သိန်း ယောဇနာအကွာ၌ စောမ၏ သား ဘုဓ (မက်ကရီ) ဟု ဆိုကြ၏။

Verse 11

द्विलक्षयोजनं तस्मादूर्ध्वं भौमस्स्थितो मुने । द्विलक्षयोजनं तस्मादूर्ध्वं जीवः स्थितो गुरु

အို မုနိ၊ ထိုမှ အထက်သို့ လက္ခနှစ်သိန်း ယောဇနာအကွာ၌ ဘောမ (မားစ်) တည်ရှိ၏။ ထိုမှ အထက်သို့ လက္ခနှစ်သိန်း ယောဇနာအကွာ၌ ဂုရုဟု ခေါ်သော ဇီဝ (ဂျူပီတာ) နေထိုင်၏။

Verse 12

द्विलक्षयोजनं जीवादूर्ध्वं सौरिर्व्यवस्थितः । एते सप्तग्रहाः प्रोक्तास्स्वस्वराशिव्यवस्थिता

ဇီဝမှ အထက်သို့ လက္ခနှစ်သိန်း ယောဇနာအကွာ၌ စော်ရီ (ရှနိ/စက်တန်) တည်နေ၏။ ဤတို့ကို စပ్తဂြဟ (ဂြိုဟ်ခုနစ်လုံး) ဟု ဆိုကြပြီး၊ တစ်လုံးစီသည် မိမိ၏ ရာသီခွဲတွင် တည်ရှိကြ၏။

Verse 13

रुद्रलक्षैर्योजनतस्सप्तोर्ध्वमृषयः स्थिताः । विश्वलक्षैर्योजनतो ध्रुवस्थितिरुदाहृता

ထိုအထက်၌ ရုဒ္ရလက္ခ ယောဇနာအမြင့်၌ ရှိသည့် ရိရှီအစု ခုနစ်စု တည်ရှိကြသည်ဟု ဆို၏။ ထို့ပြင် ဓြုဝ၏ တည်နေရာကို ဝိශ්ဝလက္ခ ယောဇနာ (တစ်သန်း) အမြင့်ဟု ကြေညာထား၏။

Verse 14

चतुर्गुणोत्तरे चार्द्धे जनलोकात्तपः स्मृतम् । वैराजा यत्र देवा वै स्थिता दाहविवर्जिताः

ဇနလောကထက် လေးဆတိုးမြင့်သော အထက်ပိုင်း၌ တပောလောကဟု ခေါ်သော လောကကို ဆိုကြသည်။ ထိုနေရာ၌ ဝိုင်ရာဇာဟု ခေါ်သော ဒေဝတို့သည် တည်ရှိ၍ လောင်ကျွမ်းသောဒုက္ခ (လောကီအပူ) ကင်းလွတ်ကြသည်။

Verse 15

षड्गुणेन तपोलोकात्सत्यलोको व्यवस्थितः । ब्रह्मलोकः स विज्ञेयो वसंत्यमलचेतसः

တပောလောကထက် ခြောက်ဆသော ထူးမြတ်မှုဖြင့် အထက်၌ သတ္တျလောက တည်ရှိသည်။ ထိုလောကကိုပင် ဗြဟ္မလောကဟု သိရမည်၊ စိတ်သန့်ရှင်းသူတို့ နေထိုင်ကြသည်။

Verse 16

सत्यधर्मरताश्चैव ज्ञानिनो ब्रह्मचारिणः । यद्गामिनोऽथ भूलोकान्निवसंति हि मानवाः

ထိုအတိုင်းပင် ဘူလောက၌ သစ္စာနှင့် ဓမ္မကို နှစ်သက်သူ လူသားတို့ နေထိုင်ကြသည်။ သူတို့သည် ပညာရှိ၊ ဗြဟ္မစရိယ၌ တည်မြဲသူများဖြစ်၍ ထိုအမြင့်မားသော လမ်းကြောင်းနှင့် ရည်မှန်းချက်အတိုင်း သွားလာကြ၏။

Verse 17

भुवर्लोके तु संसिद्धा मुनयो देवरूपिणः । स्वर्गलोके सुरादित्या मरुतो वसवोऽश्विनौ

ဘုဝရလောက၌ ဒေဝရုပ်သဏ္ဍာန်တောက်ပသော အောင်မြင်ပြီးမြောက်သည့် မုနိတို့ နေထိုင်ကြသည်။ စွဝဂ္ဂလောက၌မူ ဒေဝတို့—အာဒိတျများ၊ မရုတ်များ၊ ဝသုများနှင့် အရှွင်နှစ်ပါး—တည်ရှိကြ၏။

Verse 18

विश्वेदेवास्तथा रुद्रास्साध्या नागाः खगादयः । नवग्रहास्ततस्तत्र ऋषयो वीतकल्मषाः

ထိုနေရာ၌ ဝိශ්ဝေဒေဝများ၊ ရုဒ္ဒရများ၊ သာဓျများ၊ နာဂများနှင့် ငှက်တို့အစရှိသော သတ္တဝါများ ရှိကြသည်။ ထို့ပြင် နဝဂြဟ (ကောင်းကင်အုပ်စိုးရှင်/ဂြိုဟ်ကိုးလုံး) လည်း ရှိပြီး၊ အညစ်အကြေးကင်းစင်သော ရှင်ရသီများလည်း စုဝေးရပ်တည်နေကြသည်။

Verse 19

इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितायां लोकवर्णनंनामैकोनविंशोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် «သရီ ရှိဝ မဟာပုရာဏ» ပဉ္စမစာအုပ် «ဥမာသံဟိတာ» အတွင်းရှိ «လောကဝဏ္ဏန» (လောကများ၏ဖော်ပြချက်) ဟူသော အခန်း ၁၉ သည် ပြီးဆုံး၏။

Verse 20

दधिवृक्षफलं यद्वद्वृत्तिश्चोर्ध्वमधस्तथा । एतदंडकटाहेन सर्वतो वै समावृतम्

ဒဓိဝೃက္ခ၏ အသီးသည် ဝိုင်းဝိုင်းလုံးလုံး ဖြစ်၍ အပေါ်အောက်သို့ ကွေးညွတ်သကဲ့သို့၊ ဤ လောကစနစ်သည်လည်း အာဏ္ဍကဋာဟ (ကမ္ဘာဥ) ၏ အိုးကဲ့သို့သော အခွံဖြင့် အရပ်အားလုံးမှ ပြည့်စုံစွာ ပိတ်လှောင်ထား၏။

Verse 21

दशगुणेन पयसा सर्वतस्तत्समावृतम् । वह्निना वायुना चापि नभसा तमसा तथा

ထို ကမ္ဘာဝင်္ကာလ အကျယ်အဝန်းသည် ရေကို ဆယ်ဆတိုး၍ အရပ်အားလုံးမှ လွှမ်းခြုံခံရ၏။ ထို့အတူ မီး၊ လေ၊ အာကာသ (နဘ) နှင့် အမှောင် (တမ) တို့ဖြင့်လည်း ဖုံးလွှမ်းခံရ၏။

Verse 22

भूतादिनापि महता दिग्गुणोत्तरवेष्टितः । महांतं च समावृत्य प्रधानं पुरुषः स्थितः

ဓာတ်တို့မှ စတင်သော မဟာတတ္တဝါကြီးနှင့်၊ ဒిశဂုဏ်တို့၏ အထက်အလွှာဖြင့်လည်း ဖုံးလွှမ်းထားလျက်၊ ပုရုရှသည် မဟတ်ကိုပါ လွှမ်းမိုးဖုံးကာ ပရဓာန (မူလပရကృతိ) ပေါ်တွင် တည်ရှိနေ၏။

Verse 23

अनंतस्य न तस्यास्ति संख्यापि परमात्मनः । तेनानंत इति ख्यातः प्रमाणं नास्ति वै यतः

ထိုပရမအတ္တမအတွက် အရေအတွက်တောင် မရှိနိုင်၊ ကန့်သတ်၍ ရေတွက်မရ။ ထို့ကြောင့် အတိုင်းအတာမရှိသဖြင့် «အနန္တ» (အဆုံးမဲ့) ဟု ထင်ရှား၏။

Verse 24

हेतुभूतस्समस्तस्य प्रकृतिस्सा परा मुने । अंडानां तु सहस्राणां सहस्राण्ययुतानि च

အို မုနိ၊ ထိုအမြင့်ဆုံး ပရကృతိသည် အရာအားလုံး၏ အကြောင်းရင်းအခြေခံ ဖြစ်၏။ ထိုမှ ကမ္ဘာဥ (အဏ္ဍ) များ မရေတွက်နိုင်အောင် ပေါ်ထွန်းလာသည်—ထောင်ပေါင်းထောင်နှင့် သောင်းပေါင်းသောင်းတည်း။

Verse 25

ईदृशानां प्रभूतानि तस्मादव्यक्तजन्मनः । दारुण्यग्निस्तिले तैलं पयस्सु च यथा घृतम्

ထို့ကြောင့် မဖော်ပြနိုင်သော မူလဇာတိရှိသည့် ထိုအရှင်ထံမှ ပေါ်ထွန်းမှုများ မရေမတွက် ထွက်ပေါ်လာသည်—သစ်သားထဲ၌ မီးအလျှိုလျှိုရှိသကဲ့သို့၊ နှမ်းစေ့ထဲ၌ ဆီရှိသကဲ့သို့၊ နို့ထဲ၌ ဂီ (ghee) ရှိသကဲ့သို့။

Verse 26

तथासौ परमात्मा वै सर्वं व्याप्यात्मवेदनः । आदिबीजात्प्रसुवते ततस्तेभ्यः परेण्डजाः

ထို့သို့ ထိုပရမအတ္တမ—ကိုယ်တိုင်တောက်ပသော အသိဉာဏ်—သည် အရာအားလုံးကို လွှမ်းခြုံနေသည်။ မူလမျိုးစေ့မှ ဖန်ဆင်းခြင်းကို မွေးဖွားစေပြီး၊ ထိုမွေးဖွားလာသည့်အရာများမှ ထပ်မံ၍ အဆင့်မြင့်သော ဥမှပေါက်သတ္တဝါများ ပေါ်ထွန်းလာသည်။

Verse 27

तेभ्यः पुत्रास्तथान्येषां बीजान्यन्यानि वै ततः । महदादयो विशेषांतास्तद्भवंति सुरादयः

ထိုသူတို့ထံမှ သားများ ပေါ်ဖွားလာကြ၏။ ထို့နောက် အခြားသူတို့ထံမှလည်း အခြားသော ဘီဇ (အကြောင်းရင်းမျိုးစေ့) များ ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ထိုအရင်းအမြစ်မှ မဟတ် (Mahat) မှ စ၍ အထူးပြုသည့် တတ္တဝများအထိ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး၊ ဒေဝတားတို့နှင့် အခြားသတ္တဝါများလည်း ထိုမှ ပေါ်ထွန်းလာကြ၏။

Verse 28

बीजाद्वृक्षप्ररोहेण यथा नापचयस्तरोः । सूर्य्यकांतमणेः सूर्य्याद्यद्वद्वह्निः प्रजायते

မျိုးစေ့မှ အညွန့်ပေါက်လာသော်လည်း သစ်ပင်သည် မလျော့နည်းသကဲ့သို့၊ နေရောင်ခြည်ကြောင့် စူရျကာန္တ မဏိမှ မီး ပေါ်ထွန်းလာသကဲ့သို့—အထွဋ်အမြတ် အရှင်ထံမှ ထင်ရှားပေါ်ပေါက်လာသော သရုပ်ဖော်မှုသည် အရှင်ကို မည်သို့မျှ မလျော့ပါးစေ။

Verse 29

तद्वत्संजायते सृष्टिः शिवस्तत्रः न कामयेत् । शिवशक्तिसमायोगे देवाद्याः प्रभवंति हि

ဤသို့ပင် ဖန်ဆင်းခြင်းသည် ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ သီဝသည် တစ်ပါးတည်းဖြင့် မဖန်ဆင်းလိုတော်မူ။ သီဝနှင့် သက္တိတို့ ပေါင်းစည်းရာမှသာ ဒေဝတော်များနှင့် အခြားသတ္တဝါအားလုံး အမှန်တကယ် ပေါ်ထွန်းလာသည်။

Verse 30

तथा स्वकर्मणैकेन प्ररोहमुपयांति वै । ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्राश्च स शिवः परिगीयते

ထိုနည်းတူပင်၊ မိမိ၏ တစ်ခုတည်းသော သဘာဝကမ္မဖြင့် သူတို့သည် မိမိတို့၏ တာဝန်အခန်းကဏ္ဍသို့ အမှန်တကယ် တက်ရောက်ကြ၏—ဗြဟ္မာ၊ ဗိဿဏုနှင့် ရုဒြာတို့။ ထိုအရှင်ကိုပင် သီဝဟု ချီးမွမ်းသီဆိုကြသည်။

Verse 31

तस्मादुद्धरते सर्वं यस्मिंश्च लयमेष्यति । कर्ता क्रियाणां सर्वासां स शिवः परिगीयते

ထို့ကြောင့် အရာအားလုံးသည် ထိုအရှင်ထံမှ ပေါ်ထွန်းလာပြီး နောက်ဆုံးတွင် ထိုအရှင်ထဲသို့ပင် လျောကွယ်ဝင်ရောက်မည်။ လုပ်ဆောင်မှုအားလုံး၏ နောက်ကွယ်က ကర్తာဖြစ်သော ထိုဘုရားကို သီဝဟု ချီးမွမ်းကြသည်။

Verse 32

व्यास उवाच । सनत्कुमार सर्वज्ञ छिंधि मे संशयं महत् । सन्ति लोका हि ब्रह्मांडादुपरिष्टान्न वा मुने

ဗျာသက မိန့်တော်မူသည်။ «အို စနတ်ကုမာရ၊ အရာအားလုံးကို သိမြင်သူ၊ ကျွန်ုပ်၏ ကြီးမားသော သံသယကို ဖြတ်တောက်ပေးပါ။ အို မုနိ၊ ဗြဟ္မာဏ္ဍ (ကမ္ဘာဥ) အထက်တွင် လောကများ ရှိသလော၊ မရှိသလော?»

Verse 33

सनत्कुमार उवाच । ब्रह्मांडादुपरिष्टाच्च संति लोका मुनीश्वर । ताञ्छृणु त्वं विशेषेण वच्मि तेऽहं समागतः

စနတ်ကုမာရက မိန့်တော်မူသည်။ «အို မုနိတို့၏ အရှင်၊ ဗြဟ္မာဏ္ဍ အထက်တွင် လောကများ ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် နားထောင်လော့; ထိုအကြောင်းကို ပြောကြားရန် ငါ ဤနေရာသို့ ရောက်လာခဲ့သည်»

Verse 34

विधिलोकात्परो लोको वैकुंठ इति विश्रुतः । विराजते महादीप्त्या यत्र विष्णुः प्रतिष्ठितः

ဗိဓိလောက (ဗြဟ္မာ၏ လောက) ထက် ကျော်လွန်၍ ဝိုင်ကుంఠဟု ကျော်ကြားသော လောက ရှိသည်။ ထိုနေရာသည် အလွန်တောက်ပသော အလင်းရောင်ဖြင့် လင်းလက်ပြီး ထိုတွင် သခင် ဗိෂ္ဏု တည်မြဲစွာ ထိုင်တော်မူသည်

Verse 35

तस्योपरिष्टात्कौमारो लोको हि परमाद्भुतः । सेनानीः शंभुतनयो राजते यत्र सुप्रभः

ထိုအထက်တွင် ကೌမာရ လောကဟူသော အလွန်အံ့ဩဖွယ် လောက ရှိသည်။ ထိုနေရာတွင် သံဘု၏ သားတော် စကန္ဒ (ကာရ္တိကေယ) သည် နတ်တပ်ဖွဲ့၏ စစ်ဦးစီးအဖြစ် အလွန်တောက်ပစွာ ထင်ရှားသည်

Verse 36

ततः परमुमालोको महादिव्यो विरा जते । यत्र शक्तिर्विभात्येका त्रिदेवजननी शिवा

ထို့နောက် အလွန်မြင့်မြတ်၍ အလွန်သန့်ရှင်းသော ဥမာ လောကသည် တောက်ပစွာ ပေါ်လွင်သည်။ ထိုနေရာတွင် တစ်ပါးတည်းသော သက္တိ သည် ရောင်ပြန်ထွန်းလင်းနေသည်—သုခမင်္ဂလာရှင် မိခင် ရှီဝါ၊ တ్రိဒေဝတို့၏ မိခင်ဖြစ်သူ

Verse 37

परात्परा हि प्रकृती रजस्सत्त्वतमोमयी । निर्गुणा च स्वयं देवी निर्विकारा शिवात्मिका

ပရကృతိသည် အမြင့်ထက်အမြင့်သော မူလအင်အားဖြစ်၍ ရဇသ၊ သတ္တဝ၊ တမသ သုံးဂုဏ်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ သို့ရာတွင် ထိုဒေဝီသည် မိမိ၏ အတ္တသဘော၌ ဂုဏ်သုံးပါးကို ကျော်လွန်ကာ မပြောင်းလဲသော၊ ရှိဝသဘောတရားတည်းဟူ၏။

Verse 38

तस्योपरिष्टाद्विज्ञेयश्शिवलोकस्सनातनः । अविनाशी महादिव्यो महाशोभान्वितस्सदा

ထိုအထက်၌ ရှိဝလောက အနန္တတည်မြဲသော နေရာကို သိမြင်ရမည်။ ၎င်းသည် မပျက်စီးသော၊ အလွန်မြင့်မြတ်သော ဒိဗ္ဗသဘောရှိ၍ အစဉ်အမြဲ မဟာတောက်ပမှုဖြင့် ပြည့်စုံ၏။

Verse 39

विराजते परं ब्रह्म यत्र शंभुर्महेश्वरः । त्रिदेवजनकस्वामी सर्वेषां त्रिगुणात्परः

ထိုနေရာ၌ အမြင့်ဆုံးဗြဟ္မန်သည် တောက်ပလင်းလက်၏—ရှမ္ဘု မဟေရှ္ဝရ—တိဒေဝတို့၏ ဖခင်အရှင်၊ သတ္တဝါအားလုံးအတွက် တြိဂုဏသုံးပါးကို ကျော်လွန်တော်မူ၏။

Verse 40

तत ऊर्ध्वं न लोकाश्च गोलोकस्तत्समीपतः । गोमातरस्सुशीलाख्यास्तत्र संति शिवप्रिया

ထိုအထက်၌ နောက်ထပ် လောကများ မရှိတော့; အနီး၌ ဂိုလိုက ရှိ၏။ ထိုနေရာ၌ “သုသီလာ” ဟု ခေါ်သော မိခင်နွားများ နေထိုင်ကြပြီး သီဝဘုရား၏ ချစ်မြတ်နိုးရာ ဖြစ်ကြ၏။

Verse 41

तत्पालः कृष्णनामा हि राजते शंकराज्ञया । प्रतिष्ठितश्शिवेनैव शक्त्या स्वच्छन्दचारिणा

ထို၏ ကာကွယ်သူမှာ “ကృష్ణ” ဟူသော အမည်ရှိ၍ ရှင်ကရာ၏ အမိန့်တော်ဖြင့် တောက်ပထင်ရှား၏။ သီဝဘုရားတော်ကိုယ်တိုင်က လွတ်လပ်စွာ လှုပ်ရှားသော သက္တိတော်ဖြင့် တည်ထောင်ထားတော်မူ၏။

Verse 42

शिवलोकोऽद्भुतो व्यास निराधारो मनोहरः । अतिनिर्वचनीयश्च नानावस्तुविराजितः

အို ဗျာသ၊ ရှိဝလောကသည် အံ့ဩဖွယ်ရာ—အပြင်အထောက်အပံ့မလိုဘဲ ကိုယ်တိုင်တည်တံ့၍ စိတ်ကိုမောဟိုက်စေသကဲ့သို့ လှပမြတ်နိုးဖွယ် ဖြစ်၏။ စကားဖြင့် အပြည့်အဝ မဖော်ပြနိုင်သကဲ့သို့ မျိုးစုံသော သဒ္ဓာတရားတော်များဖြင့် တောက်ပလျက်ရှိ၏။

Verse 43

शिवस्तु तदधिष्ठाता सर्वदेवशिरोमणिः । विष्णुब्रह्महरैस्सेव्यः परमात्मा निरञ्जनः

အမှန်တကယ် ရှိဝသည် ထိုအမြင့်ဆုံးသဘောတရား၏ အတွင်းတည်အရှင်၊ ထိန်းညှိသူ ဖြစ်ပြီး နတ်တော်အားလုံး၏ ဦးထိပ်ရတနာ ဖြစ်၏။ ဗိဿနု၊ ဗြဟ္မာ နှင့် ဟရ(ရုဒ္ရ) တို့ပင်လျှင် ကိုးကွယ်ပူဇော်ကြသည်၊ အကြောင်းမှာ ထိုသူသည် အညစ်အကြေးကင်းသော အမြင့်ဆုံး အတ္တမန်(Paramātman) ဖြစ်သောကြောင့်။

Verse 44

इति ते कथिता तात सर्वब्रह्मांडसंस्थितिः । तदूर्ध्वं लोकसंस्थानं किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि

ထို့ကြောင့် ချစ်သားရေ၊ ငါသည် ဘြဟ္မာဏ္ဍ အားလုံး၏ တည်နေရာနှင့် စီမံကိန်းကို ပြည့်စုံစွာ ပြောပြပြီးပြီ။ ထိုအထက်ဘက်ရှိ လောကများ၏ အစီအစဉ်အကြောင်း၊ နောက်ထပ် ဘာကို ကြားလိုသနည်း။

Frequently Asked Questions

Rather than a narrative leelā, the chapter advances an authoritative cosmographic argument: the universe is intelligible as a vertically ordered system of spheres and lokas, quantified in yojanas and anchored by Dhruva as the stabilizing pivot of the celestial wheel.

Dhruva’s portrayal as meḍhībhūta (axle/pivot) functions symbolically as the principle of unwavering stability (dhruvatā): cosmic order depends on a fixed axis, mirroring the yogic ideal of a steady mind around which sensory and mental ‘orbits’ are regulated.

No specific Śiva-svarūpa or Gaurī-svarūpa is foregrounded in the sampled material; the chapter’s emphasis is cosmological architecture and hierarchy, serving as contextual knowledge that supports broader Shaiva theological and soteriological framing in the Umāsaṃhitā.