
ဤအဓ್ಯಾಯသည် စနတ်ကုမာရက နန္ဒီဣශ්ဝရ၏ မူလအစနှင့် ရှိဝ (မဟာဒေဝ) ၏ အံś (Mahādeva-aṃśaja) အဖြစ် ရရှိလာပုံကို မေးမြန်းသည့် ဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်သည်။ နန္ဒီဣශ්ဝရက ရှိလာဒ မုနိ၏ မျိုးရိုး–သီအိုလောဂျီဆန်သော ကථာဖြင့် ဖြေကြားပြီး၊ သားတော်လိုလားမှုကြောင့် ရေရှည် စည်းကမ်းတကျ တပස් (tapas) ပြုလုပ်သည့်အကြောင်းကို အဓိကထားသည်။ တပස්ကို ဘုရားသခင်နှင့် တွေ့ဆုံရန် တရားဝင်လမ်းကြောင်းအဖြစ် ချီးမြှောက်သော်လည်း၊ အကျိုးပေးပုံတွင် အဆင့်အတန်းရှိကြောင်းလည်း ပြသသည်—အင်ဒြ (Śakra) ပင် ကျေနပ်၍ ဝရ (vara) ပေးရာတွင် ရှိလာဒက သားတော်ကို အယောနိဇ (မိခင်ဝမ်းမမွေး) နှင့် မృတျူဟီန (မသေမပျောက်) ဟူသော ကယ်တင်ရေးဆန်သော အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် တောင်းဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် နန္ဒိကေရှကို ရှိဝ၏ အနီးကပ် အစေခံ/အထင်အရှားအဖြစ်သော ဂဏသီအိုလောဂျီနှင့် ပုရာဏက အကြောင်းရင်းဆက်စပ်မှု—ရည်ရွယ်ချက် → တပස් → ဒေဝတား၏ တုံ့ပြန်မှု → ထူးကဲသော မွေးဖွားခြင်း—ကို ချိတ်ဆက်ပေးသည်။ အတွင်းရေးအနက်အရ ရှိဝနှင့် နီးကပ်ခြင်းသည် ကိုင်လာသ/ရှိဝလောကကဲ့သို့ နေရာတည်နေမှုသာမက၊ တည်ကြည်မှု၊ ရည်မှန်းချက်သန့်ရှင်းမှုနှင့် အမရత్వနှင့် ဘုရားသခင်အား ဝန်ဆောင်မှုသို့ ဆုတောင်းမှုကို ပြောင်းလဲညွှန်ပြခြင်းဖြင့် ရရှိသော အတ္တဗေဒဆန်သော နီးကပ်မှုဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။
Verse 1
अथ नन्दीश्वरावतारमाह । सनत्कुमार उवाच । भवान्कथमनुप्राप्तो महादेवांशजः शिवम् । श्रोतुमिच्छामि तत्सर्वं वक्तुमर्हसि मे प्रभो
ယခု နန္ဒီဣရှွရ၏ အဝတား (ဆင်းသက်ပေါ်ထွန်းခြင်း) ကို ဆိုလေသည်။ စနတ်ကုမာရက ပြော၏—«အရှင်ဘုရား၊ မဟာဒေဝ၏ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းအဖြစ် သင်သည် မည်သို့ ရောက်လာသနည်း၊ ထို့ပြင် ရှိဝ၏ အနီးကပ် အစေခံအဖြစ် မည်သို့ ဖြစ်လာသနည်း။ အားလုံးကို ကြားလိုပါသည်၊ ကျွန်ုပ်အား အပြည့်အစုံ မိန့်ကြားပေးပါ»။
Verse 2
नन्दीश्वर उवाच । सनत्कुमार सर्वज्ञ सावधानतया शृणु । यथाहं च शिवं प्राप्तो महादेवांशजो मुने
နန္ဒီဣශ්ဝရက မိန့်တော်မူသည်—“အရာအားလုံးကို သိမြင်သော စနတ်ကုမာရ၊ သတိပြု၍ နားထောင်လော့။ အို မုနိ၊ မဟာဒေဝ၏ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် မွေးဖွားလာသော ငါသည် ရှိဝကို မည်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်ကို ပြောပြမည်။”
Verse 3
प्रजाकामः शिलादोऽभूदुक्तः पितृभिरादरात् । तदुद्धर्तुमना भक्त्या समुद्धारमभीप्सुभिः
သားသမီးရလိုသော စိလာဒသည် ပိတೃများ (ဘိုးဘွားသင်္ချာ) ၏ အကြံဉာဏ်ကို လေးစားစွာ လိုက်နာ하였다။ သူတို့ကို မြှောက်တင်ကယ်တင်လိုသော စိတ်ဖြင့် ဘက္တိဖြင့် ပြည့်စုံသော လွတ်မြောက်မှုကို ရှာဖွေ하였다။
Verse 4
अधोदृष्टिः सुधर्मात्मा शिलादो नाम वीर्यवान् । तस्यासीन्मुनिकैर्वृत्तिः शिवलोके च सोगमत्
သီလနှင့် ဓမ္မစိတ်ပြည့်ဝသော စိလာဒ အမည်ရှိ အားမာန်ကြီးသူ တစ်ဦးရှိ하였다။ မုနိများက သူ၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကို ပံ့ပိုးပေးခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးတွင် သူသည် သီဝလောကသို့ ရောက်하였다။
Verse 5
शक्रमुद्दिश्य स मुनिस्तपस्तेपे सुदुः सहम् । निश्चलात्मा शिलादाख्यो बहुकालं दृढव्रतः
ထိုမုနိသည် သကရ (အိန္ဒြ) ကို ရည်ရွယ်၍ အလွန်ခက်ခဲသော တပစ်ကို ကျင့်하였다။ စိလာဒဟု အမည်ရသောသူသည် စိတ်တည်ငြိမ်၍ သစ္စာဝတ္တရားကို ခိုင်မြဲစွာ ထိန်းသိမ်းကာ အချိန်ကြာမြင့်စွာ မလှုပ်မယှက် ဆက်လက်ကျင့်하였다။
Verse 6
इति श्रीशिवमहापुराणे तृतीयायां शतरुद्रसंहितायां नन्दिकेशावतारवर्णनं नाम षष्ठोऽध्यायः
ဤသို့ဖြင့် «သရီ သီဝ မဟာပုရာဏ» ၏ တတိယပိုင်း «ရှတရုဒြ သံဟိတာ» တွင် «နန္ဒိကေရှ အဝတားကို ဖော်ပြခြင်း» ဟူသော ခေါင်းစဉ်ပါ ဆဋ္ဌမအခန်း ပြီးဆုံး၏။
Verse 7
शिलादमाह सुप्रीत्या शक्रस्तुष्टोऽस्मि तेऽनघ । तेन त्वं मुनिशार्दूल वरयस्व वरानिति
စိတ်နှလုံးအပြည့်ဖြင့် ချစ်ခင်လျက် သက္ကရာ (အိန္ဒြ) သည် ရှီလာဒအား ပြောသည်—“အို အပြစ်ကင်းသူ၊ ငါသည် သင်ကို ကျေနပ်၏။ ထို့ကြောင့် မုနိတို့အနက် ကျားတော်၊ သင်လိုသော အကျိုးတော်များကို ရွေးချယ်လော့။”
Verse 8
ततः प्रणम्य देवेशं स्तुत्वा स्तुतिभिरादरात् । शिलादो मुनिशार्दूलस्तमाह सुकृताञ्जलिः
ထို့နောက် သူသည် ဒေဝတို့၏အရှင်ကို ဦးချကာ၊ လေးမြတ်သော စတုတိဂါထာများဖြင့် ချီးမွမ်းလျက်၊ တပသီတို့အထဲ၌ အထွတ်အမြတ် မဟာမုနိ ရှီလာဒ သည် လက်နှစ်ဖက်ပေါင်း၍ ဘုရားရှင်အား လျှောက်တင်하였다။
Verse 9
शिलाद उवाच । शतक्रतो सुरेशान सन्तुष्टो यदि मे प्रभो । अयोनिजं मुत्युहीनं पुत्रमिच्छामि सुव्रतम्
ရှီလာဒက လျှောက်သည်– «အို စတကရတု၊ ဒေဝတို့၏အရှင်၊ အို သခင်၊ ကျွန်ုပ်အပေါ် စိတ်ကျေနပ်ပါက သန့်ရှင်းသော ဝရတရှိသည့် သားတစ်ယောက်ကို လိုချင်ပါသည်။ ထိုသားသည် မိခင်ဝမ်းမှ မမွေးဖွားဘဲ၊ သေခြင်းကင်းလွတ်ပါစေ»။
Verse 10
शक्र उवाच । पुत्रं दास्यामि पुत्रार्थिन्योनिजं मृत्युसंयुतम् । अन्यथा ते न दास्यामि मृत्युहीना न सन्ति वै
ရှကရ (အိန္ဒြာ) က ပြောသည်– «သားလိုချင်သူအမျိုးသမီး၏ ဝမ်းမှ မွေးဖွားသော သားတစ်ယောက်ကို ငါပေးမည်၊ သို့သော် သူသည် သေခြင်းနှင့် တွဲဖက်နေမည် (သေတတ်မည်)။ အခြားနည်းဖြင့်တော့ မပေးနိုင်၊ အကြောင်းမူ သေခြင်းကင်းလွတ်သူတို့ မရှိကြသေးသည်»။
Verse 11
न दास्यामि सुतं तेऽहं मृत्युहीनमयोनिजम् । हरिर्विधिश्च भगवान्किमुतान्यो महामुने
မင်းအား သေမရ၊ မိခင်ဝမ်းမှ မမွေးဖွားသော သားတစ်ယောက်ကို ငါ မပေးနိုင်။ ဘဂဝန် ဟရီနှင့် ဘဂဝန် ဝိဓိ (ဗြဟ္မာ) တို့တောင် ဤကိစ္စ၌ မလွန်နိုင်ကြ—အခြားသူများက ဘယ်လို လွန်နိုင်မည်နည်း၊ မဟာမုနိ။
Verse 12
तावपि त्रिपुरार्यंगसम्भावौ मरणान्वितौ । तयोरप्यायुषा मानं कथितं निगमे पृथक्
ထိုနှစ်ဦး—တိရိပုရနှင့် အာရျင်္ဂ—သည် မူလအဆင့်မြင့်မားသော်လည်း သေခြင်းနှင့် မကင်းနိုင်ကြ။ ထို့ပြင် သူတို့၏ အသက်တာအတိုင်းအတာကို နိဂမ (ဝေဒဗေဒတော်) များတွင် သီးခြားစီ ဖော်ပြထားသည်။
Verse 13
तस्मादयोनिजे पुत्रे मृत्युहीने प्रयत्नतः । परित्यजाशां विप्रेन्द्र गृहाणात्मक्षमं सुतम्
ထို့ကြောင့် ဗြာဟ္မဏအထက်မြတ်သူရေ၊ သားအိမ်မှ မမွေးဖွားသော၊ သေခြင်းကင်းသော သားတော်ကို ကြိုးစား၍ ရယူလော့။ လောကီမျှော်လင့်ချက်ကို စွန့်ပစ်ပြီး အတ္တမအတွက် သင့်တော်သော၊ မောက္ခသို့ ဦးတည်စေနိုင်သော သားတော်ကို လက်ခံလော့။
Verse 14
किन्तु देवेश्वरो रुद्रः प्रसीदति महेश्वरः । सुदुर्लभो मृत्युहीनस्तव पुत्रो ह्ययोनिजः
သို့သော် နတ်တို့၏အရှင် ရုဒ္ဒရ၊ မဟေရှဝရ သည် ကရုဏာတော်ဖြင့် ပျော်ရွှင်တော်မူပြီ။ ထို့ကြောင့် သင့်အား သားတော်တစ်ပါး အမှန်တကယ် ပေးအပ်မည်—အလွန်ရှားပါး၍ သေခြင်းကင်းကာ သားအိမ်မှ မမွေးဖွားသော သားတော်ဖြစ်သည်။
Verse 15
अहं च विष्णुर्भगवान्द्रुहिणश्च महामुने । अयोनिजं मृत्युहीनं पुत्रं दातुं न शक्नुमः
အို မဟာမုနိရေ၊ ငါလည်းကောင်း၊ ဘဂဝန် ဗိဿဏုလည်းကောင်း၊ ဒြုဟိဏ (ဗြဟ္မာ) လည်းကောင်း၊ သားအိမ်မှ မမွေးဖွားသော၊ သေခြင်းကင်းသော သားတော်ကို ပေးအပ်နိုင်ခြင်း မရှိကြ။ ဤကဲ့သို့သော အလွန်မြင့်မြတ်သည့် အပေးအယူသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ အာဏာကို ကျော်လွန်ပြီး၊ မွေးဖွားခြင်းနှင့် ပျက်စီးခြင်းကို ကျော်လွန်သော ပတိ—အမြင့်ဆုံးရှင် သီဝသာ ပေးနိုင်သည်။
Verse 16
आराधय महादेवं तत्पुत्रविनिकाम्यया । सर्वेश्वरो महाशक्तः स ते पुत्रं प्रदास्यति
ထိုသားကို အလိုရှိသော စိတ်ပြင်းပြမှုဖြင့် မဟာဒေဝကို ပူဇော်ပါ။ အရှင်သည် အရာရာ၏ အရှင်၊ အလွန်တန်ခိုးကြီးတော်မူသဖြင့် သင့်အား သားတစ်ယောက်ကို ပေးတော်မူလိမ့်မည်။
Verse 17
नन्दीश्वर उवाच । एवं व्याहृत्य विप्रेन्द्रमनुगृह्य च तं घृणी । देवैर्वृतः सुरेशानस्स्वलोकं समगान्मुने
နန္ဒီဣရှွရက ပြောသည်— «ဤသို့ မိန့်ကြားပြီးနောက် ကရုဏာတော်ပြည့်ဝသော ဒေဝတို့၏ အရှင်သည် ထိုအမြင့်မြတ်ဆုံး ဗြာဟ္မဏကို ကောင်းချီးပေးတော်မူ၏။ ထို့နောက် ဒေဝတို့ ဝန်းရံလျက် ဆုရတို့၏ အထွဋ်အမြတ် အရှင်သည် မုနိရေ၊ မိမိ၏ လောကသို့ ပြန်လည်သွားတော်မူ၏»။
Verse 18
गते तस्मिंश्च वरदे सहस्राक्षे शिलाशनः । आराधयन्महादेवं तपसातोषयद्भवम्
ကောင်းချီးပေးတတ်သော မျက်စိတစ်ထောင်ရှိသူ (အိန္ဒြာ) ထွက်ခွာသွားပြီးနောက်၊ ကျောက်ပေါ်ထိုင်သော မုနိသည် မဟာဒေဝကို ဆက်လက်ပူဇော်ကာ တပဿာဖြင့် ဘဝ (သီဝ) ကို ပျော်ရွှင်စေ하였다။
Verse 19
अथ तस्यैवमनिशन्तत्परस्य द्विजस्त वै । दिव्यम्वर्षसहस्रं तु गतं क्षणमिवाद्भुतम्
ထို့နောက် ထိုဗြာဟ္မဏသည် တစ်စိတ်တစ်ပါးမလွဲ အမြဲတမ်း သတိတရားဖြင့် အာရုံစိုက်နေသဖြင့်၊ သာမန်မဟုတ်သော နတ်ဘုရားနှစ်တစ်ထောင်မက တစ်ခဏကဲ့သို့ အံ့ဩဖွယ်ကောင်းစွာ ကုန်လွန်သွား하였다။
Verse 20
वल्मीकेन वृतांगश्च लक्षकोटगणैर्मुनिः । सूचीमुखैश्चान्यै रक्तभुग्भिश्च सर्वतः
ထိုမုနိ၏ ကိုယ်ခန္ဓာကို ပုရွက်ဆိတ်တောင် (ဝလ္မီက) က ဖုံးလွှမ်းကာ၊ အရပ်လေးမျက်နှာလုံးတွင် အပ်နှုတ်ပိုးများနှင့် သွေးစားသတ္တဝါအမျိုးမျိုးတို့၏ မရေတွက်နိုင်သော အုပ်စုများက ဝိုင်းရံနေ하였다။
Verse 21
निर्मांसरुधिर त्वग्वै बिले तस्मिन्नवस्थितः । अस्थिशेषोभवत्पश्चाच्छिलादो मुनिसत्तमः
ထိုဂူအတွင်း၌ နေထိုင်ရင်း မဟာမုနိ ရှီလာဒသည် အသား၊ သွေးနှင့် အရေပြား မရှိတော့ဘဲ ဖြစ်သွား၏။ နောက်ဆုံးတွင် သူ့ထံ၌ အရိုးအကျန်သာ ကျန်ရစ်လေသည်။
Verse 22
तुष्टः प्रभुस्तदा तस्मै दर्शयामास स्वां तनुम् । दिव्यां दिव्यगुणैर्युक्तामलभ्यां वामबुद्धिभिः
ထိုအခါ သခင်ဘုရားသည် ပျော်ရွှင်တော်မူ၍ သူ့အား မိမိ၏ ကိုယ်ရုပ်ကို ပြသတော်မူ၏—ဒိဗ္ဗရုပ်၊ ဒိဗ္ဗဂုဏ်တော်များနှင့် ပြည့်စုံပြီး၊ အယူအဆကွဲပြားသော ဉာဏ်ရှိသူတို့ မရောက်နိုင်သော ရုပ်တော်ဖြစ်၏။
Verse 23
दिव्यवर्षसहस्रेण तप्यमानाय शूलधृक् । सर्वदेवाधिपस्तस्मै वरदोस्मीत्यभाषत
ဒိဗ္ဗနှစ်တစ်ထောင်တိုင် တပဿာကျင့်ပြီးနောက်၊ သုံးမြှားကိုင်ရှင် ရှိဝ—ဒေဝအားလုံး၏ အရှင်—က သူ့အား «သင်အတွက် ငါသည် ကောင်းချီးပေးသူ ဖြစ်၏» ဟု မိန့်တော်မူ၏။
Verse 24
महासमाधिसंलीनस्स शिलादो महामुनिः । नाशृणोत्तद्गिरं शम्भोर्भक्त्यधीनरतस्य वै
မဟာသမာဓိ၌ နစ်မြုပ်နေသော မဟာမုနိ ရှိလာဒသည်၊ ဘက္တိ၏ အာဏာအောက်၌ စိတ်တစ်ခုလုံး တည်နေသဖြင့်၊ သမ္ဘူ (ရှိဝ) ၏ မိန့်တော်မူသံကို မကြားနိုင်ခဲ့။
Verse 25
यदा स्पृष्टो मुनिस्तेन करेण त्रिपुरारिणा । तदैव मुनिशार्दूल उत्ससर्ज तपःक्रमम्
ထိုမုနိကို တြိပုရာရီ (တြိပုရကို ဖျက်ဆီးသော ရှိဝ) ၏ လက်ဖြင့် ထိမိသည့်အခါ၊ ထိုခဏချင်းပင် မုနိတို့အတွင်း ကျားတစ်ကောင်ကဲ့သို့သောသူသည် တပဿာလမ်းစဉ်ကို စွန့်လွှတ်လိုက်၏။
Verse 26
अथोन्मील्य मुनिर्नेत्रे सोमं शंभुं विलोकयन् । द्रुतं प्रणम्य स मुदा पादयोर्न्यपतन्मुने
ထို့နောက် မုနိသည် မျက်စိဖွင့်၍ ဆိုမ—ရှမ္ဘုကိုယ်တိုင်ကို မြင်တော်မူ၏။ ဝမ်းမြောက်ခြင်းဖြင့် အလျင်အမြန် ဦးချကန်တော့ကာ သခင်၏ ခြေတော်ရင်း၌ အညံ့ခံလျက် လဲကျတော်မူ၏။
Verse 27
हर्षगद्गदया वाचा नतस्कंधः कृताञ्जलिः । प्रसन्नात्मा शिलादस्स तुष्टाव परमेश्वरम्
ဝမ်းမြောက်ခြင်းကြောင့် အသံတုန်ယိမ်းကာ လည်ပင်းနှင့် ပခုံးကို ငုံ့ချ၍ လက်အုပ်ချီထားလျက် စိတ်ကြည်လင်သော ရှီလာဒသည် ပရမေရှဝရ—အမြင့်မြတ်ဆုံး အရှင် ရှိဝကို ချီးမွမ်းတော်မူ၏။
Verse 28
ततः प्रसन्नो भगवान्देवदेवस्त्रिलोचनः । वरदोऽस्मीति तम्प्राह शिलादं मुनिपुंगवम्
ထို့နောက် ဒေဝတို့၏ဒေဝ၊ မျက်စိသုံးလုံးရှိသော ဘုရားရှင်သည် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်၍ မုနိအထွဋ်အမြတ် ရှီလာဒအား «ငါသည် သင်အား ကောင်းချီးပေးသူ ဖြစ်၏» ဟု မိန့်တော်မူ၏။
Verse 29
तपसानेन किं कार्यं भवते हि महा मते । ददामि पुत्रं सर्वज्ञं सर्वशास्त्रार्थपारगम्
«အကြံဉာဏ်ကြီးမြတ်သူရေ၊ ဤတပသကို ထပ်မံလိုအပ်သေးသလော။ ငါသည် သင်အား သားတော်တစ်ပါးကို ပေးမည်—အရာအားလုံးကို သိမြင်သောသူ၊ သာသနာကျမ်းအဓိပ္ပါယ်အားလုံးကို ကျွမ်းကျင်သူ» ဟု မိန့်တော်မူ၏။
Verse 30
ततः प्रणम्य देवेशं तच्छ्रुत्वा च शिलाशनः । हर्षगद्गदया वाचोवाच सोमविभूषणम्
ထို့နောက် ဒေဝတို့၏အရှင်ကို ဦးချ၍ ထိုစကားကို ကြားပြီးနောက် ရှီလာသနသည် ဝမ်းမြောက်လွန်း၍ အသံတုန်တုန်ဖြင့် လမင်းတန်ဆာဆင်ထားသော သခင် (ရှီဝ) ထံ မိန့်ကြားလေ၏။
Verse 31
शिलाद उवाच । महेश यदि तुष्टोऽसि यदि वा वरदश्च मे । इच्छामि त्वत्समं पुत्रं मृत्युहीनमयोनिजम्
ရှီလာဒက ပြော၏—“အို မဟေရှာ၊ သင်သည် ကျွန်ုပ်အပေါ် ကျေနပ်တော်မူလျှင်၊ အမှန်တကယ် ကျွန်ုပ်အား အပေးအယူကောင်းချီး ပေးတော်မူသူဖြစ်လျှင်၊ သင်နှင့်တူညီသော သားတစ်ယောက်ကို အလိုရှိ၏—မသေမရှင်၊ မိခင်ဝမ်းမှ မမွေးဖွားသောသူကို”။
Verse 32
नंदीश्वर उवाच । एवमुक्तस्ततो देवस्त्र्यम्बकस्तेन शङ्करः । प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा शिलादं मुनिसत्तमम्
နန္ဒီဣရှွရက ပြော၏—ထိုသို့ သူက လျှောက်ထားသဖြင့် သုံးမျက်စိရှင် တြျမ်ဗက၊ ရှင်ကရ ဘုရားသည် စိတ်နှလုံး ကြည်နူးသန့်ရှင်း၍ ရဟန်းအထွတ်အမြတ် ရှီလာဒအား ပြန်လည် မိန့်ကြားတော်မူ၏။
Verse 33
शिव उवाच । पूर्वमाराधितो विप्र ब्रह्मणाहं तपोधन । तपसा चावतारार्थं मुनिभिश्च सुरोत्तमैः
ရှီဝက မိန့်တော်မူသည်။ «အို ဗြာဟ္မဏ၊ တပဿ၏ ရတနာတော်—အတိတ်ကာလ၌ ဗြဟ္မာက ငါ့ကို ပူဇော်ခဲ့၏။ ထို့ပြင် အမြင့်မြတ်သော ဒေဝတော်များနှင့် မုနိတို့ကလည်း ငါ့၏ အဝတား (ဆင်းသက်ပေါ်ထွန်းခြင်း) အတွက် တပဿဖြင့် ပူဇော်ခဲ့ကြ၏»။
Verse 34
तव पुत्रो भविष्यामि नन्दी नाम्ना त्वयोनिजः । पिता भविष्यसि मम पितुर्वै जगतां मुने
«ငါသည် သင်၏ သားဖြစ်လာမည်—နာမည်မှာ နန္ဒီ—ဝမ်းမှ မမွေးဘဲ ပေါ်ထွန်းလာသောသူ။ အို မုနိ၊ သင်သည် ငါ့၏ အဖ ဖြစ်လာမည်၊ အမှန်တကယ်ပင် လောကတို့၏ အဖကဲ့သို့»။
Verse 35
नन्दीश्वर उवाच । एवमुक्त्वा मुनिं प्रेक्ष्य प्रणिपत्यास्थितं घृणी । सोमस्तूर्णं तमादिश्य तत्रैवान्तर्दधे हरः
နန္ဒီဣශ්ဝရက ပြောသည်။ ထိုသို့ မိန့်တော်မူပြီးနောက် ကရုဏာသဘောရှိသော ဟရီ (ရှီဝ) သည် ဦးညွှတ်ပူဇော်ကာ ရပ်နေသော မုနိကို ကြည့်ရှုတော်မူ၏။ ထို့နောက် ဆိုမက ချက်ချင်း ညွှန်ကြားပြီး၊ ထိုနေရာတင်ပင် သခင်တော်သည် မျက်စိမြင်မှ ပျောက်ကွယ်သွားတော်မူ၏။
Verse 36
गते तस्मिन्महादेवे स शिलादो महामुनिः । स्वमाश्रयमुपागम्य ऋषिभ्योऽकथयत्ततः
မဟာဒေဝ ထွက်ခွာသွားပြီးနောက် မဟာမုနိ သီလာဒ သည် မိမိ၏ အာရှရမ်သို့ ပြန်သွားကာ ထို့နောက် စုဝေးနေသော ရှိသီတို့အား ထိုအကြောင်းကို ပြန်လည်ပြောကြားလေသည်။
Verse 37
कियता चैव कालेन तदासौ जनकः स मे । यज्ञांगणं चकर्षाशु यज्ञार्थं यज्ञवित्तमः
အချိန်အနည်းငယ်ကြာပြီးနောက် ယဇ္ဉာဗေဒနှင့် ယဇ္ဉာဆိုင်ရာနည်းလမ်းတို့၌ ကျွမ်းကျင်သော အဖေတော်သည် ယဇ္ဉာပြုရန်အတွက် ယဇ္ဉာကွင်းကို လျင်မြန်စွာ ပြင်ဆင်တော်မူ၏။
Verse 38
ततः क्षणादहं शंभोस्तनुजस्तस्य चाज्ञया । स जातः पूर्व्वमेवाहं युगान्ताग्निसमप्रभः
ထို့နောက် ခဏချင်းတွင်ပင် သမ္ဘူ (Śambhu) ၏ အမိန့်တော်ကြောင့် ငါသည် သူ၏ သားတော်ဖြစ်လာ၏။ အမှန်တကယ် ငါသည် ယခင်ကတည်းက ပေါ်ထွန်းပြီးသားဖြစ်၍ ယုဂအဆုံး မီးလောင်သကဲ့သို့ တောက်ပ၏။
Verse 39
अवर्षंस्तदा पुष्करावर्तकाद्या जगुः खेचराः किन्नराः सिद्धसाध्या । शिलादात्मजत्वं गते मय्यृषीन्द्रास्समन्ताच्च वृष्टिं व्यधुः कौसुमीं ते
ထိုအခါ ပုṣကရာဝර්တ (Puṣkarāvarta) စသော မိုးတိမ်များသည် မိုးရွာချ၍၊ ကေချရာ (Khecara)၊ ကိန္နရာ (Kinnara)၊ စိဒ္ဓ (Siddha) နှင့် သာဓျ (Sādhya) တို့သည် ကောင်းကင်၌ သီချင်းသံတော်များဖြင့် စတုတိပြုကြ၏။ ထို့ပြင် ငါသည် Śilāda ၏ သားဖြစ်လာသော် အနီးအနားရှိ အမြတ်ဆုံး ရှင်ရသီတို့က ပန်းမိုးကို ကျစေကြ၏။
Verse 40
अथ ब्रह्मादयो देवा देवपल्यश्च सर्वशः । तत्राजग्मुश्च सुप्रीत्या हरिश्चैव शिवोऽम्बिका
ထို့နောက် ဘြဟ္မာနှင့် အခြား ဒေဝတော်များ၊ ဒေဝမဟာမိဖုရားများ အားလုံးတို့သည် အလွန်ဝမ်းမြောက်စွာ ထိုနေရာသို့ ရောက်လာကြ၏။ ဟရီ (ဗိဿနု) လည်း လောကनाथ ရှိဝနှင့် အမ္ဗိကာ (ပါရဝတီ) တို့နှင့်အတူ ရောက်လာ၏။
Verse 41
तदोत्सवो महानासीन्ननृतुश्चाप्सरोगणाः । आदृत्य मां तथा लिंगं तुष्टुवुर्हर्षिताश्च ते
ထိုပွဲတော်သည် အလွန်ကြီးမြတ်သွား၍ အပ္စရာအဖွဲ့တို့ ကပြကြသည်။ သူတို့သည် ကျွန်ုပ်ကိုလည်း လင်္ဂကိုလည်း ရိုသေစွာ ဂုဏ်ပြုကာ ဝမ်းမြောက်လျက် ချီးမွမ်းသီချင်းများကို ဆက်ကပ်ကြ၏။
Verse 42
सुप्रशस्य शिलादं तं स्तुत्वा च सुस्तवैः शिवौ । सर्वे जग्मुश्च धामानि शिवावप्यखिलेश्वरौ
ရှီလာဒကို အလွန်ချီးမွမ်းကာ ကောင်းမြတ်သော စတုတိများဖြင့် ဂုဏ်ပြုပြီးနောက်၊ သီဝနှင့် ဒေဝီ—လောကအားလုံး၏ အရှင်နှစ်ပါး—လည်း ထွက်ခွာသွားကြသည်။ ထို့နောက် အားလုံးသည် မိမိတို့၏ နေရာဌာနသို့ ပြန်သွားကြ၏။
Verse 43
शिलादोऽपि च मां दृष्ट्वा कालसूर्य्यानलप्रभम् । त्र्यक्षं चतुर्भुजं बालं जटामुकुटधारिणम्
ရှီလာဒသည်လည်း ကျွန်ုပ်ကို မြင်သောအခါ—ကာလကဲ့သို့၊ နေကဲ့သို့၊ မီးလောင်တောက်ပသကဲ့သို့ ထွန်းလင်းတောက်ပသော ကျွန်ုပ်ကို—သုံးမျက်စိ၊ လေးလက်ရှိသော ကလေးပုံစံဖြင့်၊ ဇဋာမကူဋကို ဆောင်းထားသည်ဟု မြင်လေ၏။
Verse 44
त्रिशूलाद्यायुधं दीप्तं सर्वथा रुद्ररूपिणम् । महानन्दभरः प्रीत्या प्रणम्यं प्रणनाम च
တိရစ္ဆူလ (သုံးခွ) စသော လက်နက်တော်များသည် တောက်ပလင်းလက်၍ အစဉ်အမြဲ ရုဒြာ၏ ရုပ်သဘောအဖြစ် ထင်ရှားနေသည်ကို မြင်လျှင်၊ သူသည် မဟာအာနန္ဒဖြင့် ပြည့်ဝကာ ချစ်ခင်သဒ္ဓါဖြင့် ဦးညွှတ်ပူဇော်၍ ထပ်မံ ပရဏာမကန်တော့하였다။
Verse 45
शिलाद उवाच । त्वयाहं नन्दितो यस्मान्नन्दी नाम्ना सुरेश्वर । तस्मात्त्वां देवमानन्दं नमामि जगदीश्वरम्
ရှီလာဒက ပြောသည်– “ဒေဝတို့၏ အရှင်၊ သင်၏ကရုဏာကြောင့် ငါသည် ပျော်ရွှင်အာနန္ဒရခဲ့သဖြင့် (သူသည်) ‘နန္ဒီ’ ဟူသော အမည်ဖြင့် သိကြသည်။ ထို့ကြောင့် ငါသည် သင်ကို—ဒေဝအာနန္ဒ၊ ကမ္ဘာလောက၏ အရှင်—ကန်တော့ပါ၏။”
Verse 46
नन्दीश्वर उवाच । मया सह पिता हृष्टः सुप्रणम्य महेश्वरम् । उटजं स्वं जगामाशु निधिं लब्ध्वेव निर्धनः
နန္ဒီဣရှ္ဝရက ပြောသည်—«ငါနှင့်အတူ အဖေသည် ဝမ်းမြောက်လျက် မဟေရှ္ဝရကို အလွန်နက်ရှိုင်းစွာ ဦးညွှတ်ကန်တော့ပြီး၊ ဆင်းရဲသူတစ်ဦး ရတနာကို ရုတ်တရက် ရသကဲ့သို့၊ မိမိ၏ အုတ်ဇ (တောအိမ်) သို့ အမြန်ပြန်သွားလေ၏»။
Verse 47
मानुष्यमास्थितं दृष्ट्वा पिता मे लोकपूजितः । विललापातिदुःखार्त्तः स्वजनैश्च समावृतः
ငါကို လူ့အခြေအနေ၌ တည်ရှိနေသည်ကို မြင်သောအခါ၊ လောကက လေးစားကြသော ငါ့အဖေသည် အလွန်ဝမ်းနည်းဒုက္ခကြီးစွာဖြင့် ငိုကြွေးလျက်၊ မိမိဆွေမျိုးများက ဝိုင်းရံနေခဲ့သည်။
Verse 49
जातकर्मादिकान्येव सर्वाण्यपि चकार मे । शालंकायनपुत्रो वै शिलादः पुत्रवत्सलः
ရှာလံကာယန၏ သား စီလာဒ—သားကို အလွန်ချစ်မြတ်နိုးသူ—သည် ငါ့အတွက် ဇာတကမ္မ (မွေးဖွားပွဲ) မှ စ၍ သံಸ್ಕာရ အခမ်းအနား အားလုံးကို ပြုလုပ်ပေးလေ၏။
Verse 50
वेदानध्यापयामास सांगोपांगानशेषतः । शास्त्राण्यन्यान्यपि तथा पञ्चवर्षे पिता च माम्
ကျွန်ုပ်အသက်ငါးနှစ်ရှိစဉ် အဖေက ဝေဒများကို အင်္ဂများနှင့် အထောက်အကူပညာရပ်များအပါအဝင် မလွတ်မကျန် ပြည့်စုံစွာ သင်ကြားစေခဲ့ပြီး၊ အခြားသော သာස්တရများကိုလည်း ထိုနည်းတူ သင်ပေးခဲ့သည်။
Verse 51
सम्पूर्णे सप्तमे वर्षे मित्रावरुणसंज्ञकौ । मुनी तस्याश्रमं प्राप्तौ द्रष्टुं मां चाज्ञया विभोः
ခုနှစ်နှစ်မြောက်ကာလ ပြည့်စုံသွားသောအခါ “မိတ္တ” နှင့် “ဝရုဏ” ဟု ခေါ်သော မုနိနှစ်ပါးသည် အမြတ်တော်ရှင်၏ အမိန့်တော်အရ သူ၏အာရှရမ်သို့ ရောက်လာ၍ ထိုသူကိုလည်းကောင်း ငါကိုလည်းကောင်း တွေ့မြင်ရန် လာကြ၏။
Verse 52
सत्कृतौ मुनिना तेन सूपविष्टो महामुनी । ऊचतुश्च महात्मानौ मां निरीक्ष्य मुहुर्मुहुः
ထိုမုနိက အလေးအနက်ဖြင့် ဂုဏ်ပြုကာ ဆက်ကပ်သဖြင့် မဟာမုနိသည် လေးစားစွာ ထိုင်ရာ၌ နေရာချခံရ၏။ ထို့နောက် မဟာအတ္တမ နှစ်ပါးသည် ငါကို မကြာခဏ ကြည့်ရှုလျက် စကားဆိုကြ၏။
Verse 53
मित्रावरुणावूचतुः । तात नंदीस्तवाल्पायुः सर्वशास्त्रार्थपारगः । न दृष्टमेव चापश्यं ह्यायुर्वर्षादतः परम्
မိတ္တရနှင့် ဝရုဏာက ပြောကြသည်။ «ချစ်သားရေ၊ နန္ဒီ၏ အသက်တာက တိုတောင်းသော်လည်း၊ သာස්တရားအဓိပ္ပါယ်အားလုံးကို ကျော်လွန်သိမြင်သော ပညာရှင်ဖြစ်သည်။ အမှန်တကယ် ယခုမှစ၍ တစ်နှစ်ထက်ပို၍ သူ၏အသက်မတိုးနိုင်ကြောင်း ငါတို့မမြင်ပါ»။
Verse 54
विप्रयोरित्युक्तवतोः शिलादः पुत्रवत्सलः । तमालिङ्ग्य च दुःखार्त्तो रुरोदातीव विस्वरम्
ဗြာဟ္မဏနှစ်ပါးက ထိုသို့ ပြောပြီးနောက်၊ သားကို အလွန်ချစ်မြတ်နိုးသော ရှီလာဒက သူ့ကို ဖက်လှမ်းကာ၊ ဝမ်းနည်းကြေကွဲ၍ အသံကွဲသလို အလွန်ကျယ်စွာ ငိုကြွေးလေသည်။
Verse 55
मृतवत्पतितं दृष्ट्वा पितरं च पितामहम् । प्रत्यवोचत्प्रसन्नात्मा स्मृत्वा शिवपदाम्बुजम्
အဖေနှင့် အဘိုးတို့ကို သေသကဲ့သို့ လဲကျနေသည်ကို မြင်၍၊ သခင်ရှီဝ၏ ကြာပန်းတော်ခြေကို အောက်မေ့သတိရသဖြင့် စိတ်ကြည်လင်သွားကာ သူက ပြန်လည်ဖြေကြားလေသည်။
Verse 56
केन त्वं तात दुःखेन वेपमानश्च रोदिषि । दुःखं ते कुत उत्पन्नं ज्ञातुमिच्छामि तत्त्वतः
“ချစ်သားရေ၊ ဘာကြောင့် ဒုက္ခကြောင့် တုန်လှုပ်ပြီး ငိုနေရသလဲ။ မင်းရဲ့ ဝမ်းနည်းမှုက ဘယ်ကနေ ပေါ်လာတာလဲ။ အမှန်တကယ်ကို ငါ သိချင်တယ်” ဟု ဆို၏။
Verse 57
पितोवाच । तवाल्पमृत्युदुःखेन दुःखितोऽतीव पुत्रक । को मे दुःखं हरतु वै शरणं प्रयामि हि
အဖေက ပြောသည်—“ချစ်သားရေ၊ မင်းရဲ့ ဒုက္ခနဲ့ အချိန်မတိုင်မီ သေမည်ကို ကြောက်ရွံ့ခြင်းကြောင့် ငါ အလွန်ဝမ်းနည်းပူပန်နေတယ်။ ငါ့ဒုက္ခကို ဘယ်သူက ဖယ်ရှားပေးမလဲ။ အမှန်တကယ် ငါသည် ခိုလှုံရာကို ရှာဖွေသွားမည်” ဟု။
Verse 58
पुत्र उवाच । देवो वा दानवो वापि यमः कालोथ वापि हि । ऋध्येयुर्यद्यपि ह्येते मामन्येपि जनास्तथा
သားတော်က ဆို၏— «ဒေဝတားဖြစ်စေ၊ ဒါနဝဖြစ်စေ၊ ယမမင်းဖြစ်စေ၊ ကာလ(အချိန်)ဖြစ်စေ—ဤတို့သည် တိုးတက်ချမ်းသာနိုင်သကဲ့သို့၊ အခြားလူတို့လည်း ငါ့ကို ဆန့်ကျင်ခြင်းဖြင့် တိုးတက်နိုင်ကြ၏»။
Verse 59
अथापि चाल्पमृत्युर्मे न भविष्यति मां तुदः । सत्यं ब्रवीमि जनकं शपथन्ते करोम्यहम्
«သို့ရာတွင် ငါ့အတွက် အချိန်မတိုင်မီ သေဆုံးခြင်းဟူသည့် အရာက ငါ့ကို ထိုးနှက်နှိပ်စက်မည် မဟုတ်။ အဖေတော်ရေ—ငါသည် အမှန်တရားကို ပြော၏; သင့်အပေါ်၌ ငါ သစ္စာကတိကြီးကို ခံယူ၏»။
Verse 60
पितोवाच । किं तपः किं परिज्ञानं को योगश्च प्रभुश्च ते । येन त्वं दारुणं दुःखं वञ्चयिष्यसि पुत्र मे
အဖေက ဆို၏— «သင်၏ တပဿ (တပစ်) သည် အဘယ်နည်း။ သင်၌ ပရိဇ္ဈာန (အမှန်သိမြင်ခြင်း) မည်မျှရှိသနည်း။ သင်၏ ယောဂသည် အဘယ်နည်း၊ သင်၏ အရှင်နှင့် ကာကွယ်ရှင်သည် မည်သူနည်း။ ငါ့သားရေ—ဤကြမ်းတမ်းသော ဒုက္ခကို သင် မည်သို့ ကျော်လွှား၍ ရှောင်လွဲမည်နည်း»။
Verse 61
पुत्र उवाच । न तात तपसा मृत्युं वंचयिष्ये न विद्यया । महादेवस्य भजनान्मृत्युं जेष्यामि नान्यथा
သားက ပြောသည်—“အဖေကြီး၊ တပသ (အာသီတိ) ဖြင့်လည်း မရဏကို မလှည့်စားနိုင်၊ ပညာသက်သက်ဖြင့်လည်း မရနိုင်။ မဟာဒေဝကို သဒ္ဓါဖြင့် ဘဂျနာ (ဝတ်ပြုကိုးကွယ်ခြင်း) လုပ်ခြင်းဖြင့်သာ မရဏကို အနိုင်ယူမည်၊ အခြားနည်းမရှိ” ဟု။
Verse 62
नन्दीश्वर उवाच । इत्युक्त्वाहं पितुः पादौ प्रणम्य शिरसा मुने । प्रदक्षिणीकृत्य च तमगच्छं वनमुत्तमम्
နန္ဒီးရှဝရက ပြောသည်—“ဤသို့ ပြောပြီးနောက်၊ အို မုနိ၊ အဖေ၏ ခြေတော်ကို ခေါင်းချ၍ ပူဇော်ကန်တော့လေ၏။ ထို့နောက် ဂုဏ်ပြု၍ ပတ်လည်လှည့်ကာ၊ အလွန်မြတ်သော တောအုပ်သို့ ငါသွားလေ၏” ဟု။
It presents the origin-account of Nandikeśvara through Śilāda’s austerities and the ensuing boon-granting episode with Indra, arguing implicitly that extraordinary divine attendants (gaṇas) arise through Śiva-centered tapas and grace, not merely through ordinary biological lineage.
Key terms function symbolically: 'tapas' encodes yogic concentration and ethical heat; 'ayonija' signals a supra-physical mode of manifestation (purity beyond karmic heredity); 'mṛtyu-hīna' points to participation in Śiva’s death-transcending nature; and 'Śivaloka' denotes not only a realm but a state of alignment with Śiva-tattva.
The chapter highlights Nandikeśvara/Nandīśvara as a Mahādeva-aṃśa (emanational presence of Śiva) and foregrounds Śiva as the ultimate telos of austerity and devotion; Gaurī is not prominent in the sampled passage, with the theological focus remaining on Śiva’s attendant-manifestation paradigm.