Adhyaya 14
Satarudra SamhitaAdhyaya 1447 Verses

गृहस्थ-जीवनसंस्काराः तथा पुत्रजन्म-शुभलक्षणवर्णनम् / Household Saṃskāras and the Auspicious Portents of a Son’s Birth

အဓ್ಯಾಯ ၁၄ ကို နန္ဒီဣශ්ဝရ (nandīśvara uvāca) ၏ အာဏာရှိသော ကථာသံဖြင့် ပြောကြားပြီး၊ အိမ်ထောင်ရေးအတွင်း ဆံစကာရ (saṃskāra) များကို အစဉ်လိုက်ကျင့်သုံးသည့် သဒ္ဓါတရားကို တိတိကျကျ ဖော်ပြသည်။ ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးသည် အလွန်ပျော်ရွှင်စွာ အိမ်ပြန်လာ၍ ဖြစ်ရပ်များကို ဇနီးအား ပြောပြကာ အိမ်ကိုလည်း ဓမ္မနှင့် ရှိုင်ဝ မင်္ဂလာ၏ နေရာတစ်ခုဟု ထင်ရှားစေသည်။ ဇနီးသည် သန့်ရှင်းမှုနှင့် ချစ်ခင်မှုဖြင့် တုံ့ပြန်ပြီး၊ ဂೃಹ்ய-ဗိဓိအတိုင်း မီးဖွားမီ ရိတုများ—ဂರ್ಭာဓာန (ကိုယ်ဝန်တင်ပွဲ), ပုṃစဝန (သန္ဓေသား၏ ကောင်းကျိုး/လိုလားသည့် ဂုဏ်ရည်အတွက်), စီမန္တ (ဆံပင်ခွဲပွဲ)—ကို စနစ်တကျ ဆောင်ရွက်ကြောင်း ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ကောင်းသော နက္ခတ်၊ လဂ္နာကောင်း၊ ဂုရု ကေန္ဒြ၌ ရှိခြင်း စသည့် အချိန်အခါမင်္ဂလာနှင့် ဇာတာဗေဒင်ကို ထည့်သွင်းကာ ကမ္ဘာလောကစည်းကမ်းနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာဘဝကို ချိတ်ဆက်သည်။ သားတစ်ယောက် မွေးဖွားခြင်းကို အပမင်္ဂလာပျောက်ကင်းစေသော အာပေါထရိုပိက သဘောဖြင့် ဖော်ပြပြီး၊ မွှေးပန်းမိုးရွာခြင်း၊ ဒေဝဒုန္ဒုဘီသံကြားခြင်း၊ အရပ်အနှံ့ ငြိမ်းချမ်းခြင်း၊ ရေကြည်လင်ခြင်း၊ မှောင်မိုက်နှင့် ဖုန်မှုန့် လျော့နည်းခြင်းတို့ကဲ့သို့ ကောင်းကင်လောက၏ ပွဲတော်ဆန်သော လက္ခဏာများ ပေါ်ထွန်းသည်။ အဓိကသင်ခန်းစာမှာ ရိတုမှန်ကန်မှု၊ အချိန်မင်္ဂလာနှင့် ရှိဝနှင့်ညီသော စည်းကမ်းက အိမ်ထောင်ကံကြမ္မာနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ကမ္ဘာကိုပါ ပြောင်းလဲစေပြီး ကိုယ်ပိုင်ဆံစကာရကို မဟာသဘောတရားဆိုင်ရာ အများပြည်သူဖြစ်ရပ်အဖြစ် မြှင့်တင်သည်ဟု ဆိုသည်။

Shlokas

Verse 1

नन्दीश्वर उवाच । स विप्रो गृहमागत्य महाहर्षसमन्वितः । प्रियायै कथयामास तद्वृत्तान्तमशेषतः

နန္ဒီဣශ්ဝရ မိန့်တော်မူသည်။ ထိုဗြာဟ္မဏသည် မဟာပျော်ရွှင်မှုဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ အိမ်သို့ပြန်လာပြီး၊ ချစ်မြတ်နိုးသော ဇနီးအား ဖြစ်ပွားခဲ့သမျှ အကြောင်းအရာအားလုံးကို မကျန်မလွတ် ပြောပြလေ၏။

Verse 2

तच्छ्रुत्वा विप्रपत्नी सा मुदम्प्राप शुचिष्मती । अतीव प्रेमसंयुक्ता प्रशशंस विधिन्निजम्

ထိုစကားကို ကြားသော် ဗြာဟ္မဏ၏ ဇနီးသည် သန့်ရှင်းတောက်ပသူမ ဖြစ်၍ အလွန်ပျော်ရွှင်လေ၏။ နက်ရှိုင်းသော ချစ်ခြင်းမေတ္တာဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ မိမိအတွက် သတ်မှတ်ထားသော ဓမ္မစည်းကမ်းနှင့် အကျင့်လမ်းကို ချီးမွမ်းလေ၏။

Verse 3

अथ कालेन तद्योषिदन्तर्वत्नी बभूव ह । विधिवद्विहिते तेन गर्भाधानाख्यकर्मणि

အချိန်ကြာလာသော် သူ၏ ဇနီးသည် အမှန်တကယ် ကိုယ်ဝန်ဆောင်လာလေ၏။ အကြောင်းမှာ သူသည် သတ်မှတ်ထားသည့် နည်းလမ်းအတိုင်း «ဂರ್ಭာဓာန» ဟုခေါ်သော သန္ဓေတည်ပွဲကို စည်းကမ်းတကျ ဆောင်ရွက်ခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 4

ततः पुंसवनन्तेन स्यन्दनात्प्राग्विपश्चिता । गृह्योक्तविधिना सम्यक्कृतम्पुंस्त्वविवृद्धये

ထို့နောက် ကိုယ်ဝန်အပြင်ပန်းမပေါ်သေးမီ ပညာရှိသောမိန်းမသည် ဂೃಹ្យသုတ္တများတွင် သင်ကြားထားသည့်နည်းအတိုင်း «ပုṃသဝန» အခမ်းအနားကို စည်းကမ်းတကျ ပြုလုပ်၍ ယောကျာ်းသန္ဓေဓာတ်နှင့် ကလေး၏ ဖွံ့ဖြိုးကောင်းမွန်ခြင်းအတွက် ဆုတောင်းကာ ဆောင်ရွက်하였다။

Verse 5

सीमन्तोऽथाष्टमे मासे गर्भरूपसमृद्धिकृत् । सुखप्रसवसिद्धौ च तेनाकरि कृपाविदा

ထို့နောက် ကိုယ်ဝန်အဋ္ဌမလတွင် သန္ဓေကလေး၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို အာဟာရဖြည့်တင်းကာ ပြည့်စုံစေသော «စီမန္တ» အခမ်းအနားကို ပြုလုပ်하였다။ ထိုကရုဏာနှင့် ပညာပါသော အကျင့်အကြံ့ကြောင့် လွယ်ကူ၍ မင်္ဂလာရှိသော မွေးဖွားခြင်းကို အောင်မြင်စွာ ရရှိစေ하였다။

Verse 6

अथातश्शुभतारासु ताराधिपवराननः । केन्द्रे गुरौ शुभे लग्ने सुग्रहेषु युगेषु च

ယခုဆိုလျှင်—နက္ခတ်များ မင်္ဂလာရှိသောအခါ၊ ကြယ်တို့၏အရှင် လသည် တောက်ပ၍ အထောက်အကူဖြစ်သောအခါ၊ ဂုရု (ဗြဟ္စပတိ) သည် ကောင်းမွန်သော ကේန္ဒြအနေအထား၌ ရှိသောအခါ၊ လဂ္နာသည် သုဘဖြစ်သောအခါ၊ ဂြိုဟ်များနှင့် ၎င်းတို့၏ ပေါင်းစည်းမှုများကလည်း ကောင်းမြတ်သောအခါ—ထိုအချိန်၌ သီဝဘုရားကို အာရုံပြုသော သန့်ရှင်းသည့် ရှైవပူဇာ/ကర్మကို ဆောင်ရွက်သင့်သည်။

Verse 7

अरिष्टदीपनिर्वाणस्सर्वारिष्टविनाशकृत् । तनयो नाम तस्यान्तु शुचिष्मत्याम्बभूव ह

ထိုမိန်းမထံမှ «အရိဋ္ဌဒီပနိရ္ဝာဏ» ဟူသော အမည်ရှိ သားတော်တစ်ပါး မွေးဖွားလာပြီး၊ မကောင်းသင်္ကေတ အားလုံးကို ဖျက်ဆီးသူ ဖြစ်하였다။ အမှန်တကယ် ထိုသားတော်သည် «သုစိသ္မတီ» ထံမှ မွေးဖွားလာခြင်း ဖြစ်သည်။

Verse 8

शर्वस्समस्तसुखदो भूर्भुवः स्वर्न्निवासिनाम् । गन्धवाहनवाहाश्च दिग्वधूर्मुखवाससः

«ရှရဝ» (သခင်ရှီဝ) သည် ဘူရ်၊ ဘူဝဟ်၊ စွရ် တို့၌ နေထိုင်သူ အားလုံးအား ပျော်ရွှင်ချမ်းသာမှု အကုန်အစင် ပေးတော်မူ၏။ ထို့ပြင် လေသည် သူ၏ ဝါဟန (စီးနင်းယာဉ်) ဖြစ်ပြီး၊ အရပ်ဒిశများ၏ မျက်နှာများသည် သူ၏ ဝတ်ရုံဖြစ်ကြသကဲ့သို့—ကမ္ဘာလောကများကို ထောက်ပံ့ကာ လွန်မြောက်နေသော အလုံးစုံပြန့်နှံ့သည့် ပတိ (အရှင်) ဟူ၍ ထင်ရှားစေသည်။

Verse 9

इष्टगन्धप्रसूनौघैर्ववृषुस्ते घनाघनाः । देवदुन्दुभयो नेदुः प्रसेदुस्सर्व्वतो दिशः

ထို့နောက် မိုးတိမ်ထူထပ်သော မိုးဆောင်တိမ်များသည် မွှေးကြိုင်၍ ရွေးချယ်ထားသော ပန်းများကို မိုးရေကဲ့သို့ အလွန်အကျွံ ရွာချလိုက်သည်။ ကောင်းကင်ဘုံ၏ ဒုန္ဒုဘီတီးသံများ မြည်ဟည်းကာ၊ အရပ်လေးမျက်နှာလုံး၌ သန့်ရှင်းငြိမ်းချမ်းမှု ပေါ်ထွန်းလာသည်—ဤသည်မှာ သခင်ရှီဝ၏ ကရုဏာတော် လောက၌ ထင်ရှားလာခြင်း၏ မင်္ဂလာလက္ခဏာဖြစ်သည်။

Verse 10

परितस्सरितस्स्वच्छा भूतानां मानसैस्सह । तमोऽताम्यत्तु नितरां रजोऽपि विरजोऽभवत्

အရပ်ပတ်လုံး၌ စီးဆင်းသည့် ရေစီးကြောင်းများသည် သန့်ရှင်းကြည်လင်လာသကဲ့သို့၊ သတ္တဝါတို့၏ စိတ်များလည်း ထိုနည်းတူ သန့်စင်လာသည်။ အမှောင် (တမစ်) သည် အပြည့်အဝ ပျောက်ကွယ်သွားပြီး၊ စိတ်လှုပ်ရှားမှု (ရဇစ်) ပင် အညစ်အကြေးကင်းစင်ကာ ကြည်လင်မှုသို့ သန့်စင်ပြောင်းလဲသွားသည်—ဤသည်မှာ ရုဒြ၏ အာဏာတော်ရှိသော တည်ရှိမှုကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 11

सत्त्वास्सत्त्वसमायुक्ताः सुधावृष्टिर्बभूव वै । कल्याणी सर्वथा वाणी प्राणिनः प्रियवत्यभूत्

သတ္တဝါအားလုံးသည် စတ္တဝ (သန့်ရှင်းကြည်လင်မှု) ဖြင့် ပြည့်ဝလာကြသည်။ အမှန်တကယ်ပင် အမృతရည် မိုးကဲ့သို့ ရွာသွန်းသကဲ့သို့ ဖြစ်လာပြီး၊ စကားသံသည် အစဉ်အမြဲ မင်္ဂလာရှိလာကာ သတ္တဝါအပေါင်းတို့အတွက် ချစ်ခင်နှစ်သက်ဖွယ် ဖြစ်လာသည်။

Verse 12

रंभामुख्या अप्सरसो मङ्गलद्रव्यपाणयः । विद्याधर्यश्च किन्नर्य्यस्तथा मर्य्यस्सहस्रशः

ရမ္ဘာကို ဦးဆောင်၍ အပ္ဆရာအစုအဝေးတို့သည် မင်္ဂလာပူဇော်ပစ္စည်းများကို လက်တွင်ကိုင်ကာ ရောက်လာကြ၏။ ထို့နှင့်အတူ ဝိဒ္ယာဓရီများ၊ ကိန္နရီများနှင့် လူသားထောင်ပေါင်းများလည်း လာရောက်ကြ၏။

Verse 13

गन्धर्वोरगयक्षाणां सुमानियः शुभस्वराः । गायन्त्यो मंगलं गीतन्तत्राजग्मुरनेकशः

ထို့နောက် ဂန္ဓဗ္ဗများ၊ နာဂများ(ဥရဂများ) နှင့် ယက္ခများ စသည့် ကောင်းကင်ဘုံသားအများအပြားသည် အလှပန်းကုံးများကို ဆောင်ယူကာ သန့်ရှင်းချိုမြိန်သောသံဖြင့် မင်္ဂလာသီချင်းများကို သီဆိုလျက် အစုလိုက်အပြုံလိုက် ရောက်လာကြ၏။

Verse 14

इति श्रीशिवमहापुराणे तृतीयायां शतरुद्रसंहितायां गृहपत्यवतारोपाख्याने गृहपत्यवतारवर्णनंनाम चतुर्दशोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် သီရိ-ရှီဝ မဟာပုရာဏာ၏ တတိယစာအုပ်ဖြစ်သော ရှတရုဒြ သံဟိတာတွင်၊ ဂೃಹပတျယ အဝတာရ ပုံပြင်အတွင်းရှိ “ဂೃಹပတျယ အဝတာရ၏ ဖော်ပြချက်” ဟူသော အမည်ရ ဆယ့်လေးမြောက် အခန်းသည် ပြီးဆုံး၏။

Verse 15

लोमशो रोमचरणो भरद्वाजोऽथ गौतमः । भृगुस्तु गालवो गर्गो जातूकर्ण्यः पराशरः

“(ရဟန်းပညာရှိများ) လောမရှ၊ ရောမချရဏ၊ ဘရဒ္ဝါဇ၊ ထို့နောက် ဂေါတမ; ထို့ပြင် ဘೃဂု၊ ဂါလဝ၊ ဂါရ္ဂ၊ ဇာတူကဏ္ဏျ၊ ပရာရှရ (တို့လည်း ရှိကြသည်/သိမှတ်ရမည်)။”

Verse 16

आपस्तम्बो याज्ञवल्क्यो दक्षवाल्मीकिमुद्गलाः । शातातपश्च लिखितश्शिलादः शंख उञ्छभुक्

အာပஸ္တမ္ဗ၊ ယာဇ္ဉဝလ္က്യ၊ ဒက္ရှ၊ ဝါလ္မီကိ၊ မုဒ္ဂလ၊ ရှာတာတပ၊ လိခိတ၊ ရှီလာဒ၊ ရှင်ခ နှင့် ဥဉ္ဆဘုက်—ဤအရိုအသေခံရသော ရှင်ရသီတို့ကိုလည်း ဤနေရာတွင် အာဏာရှိသော ဆရာတော်များအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ထားပြီး၊ သူတို့၏ သီလနှင့် သင်ကြားချက်များသည် ဓမ္မလမ်းနှင့် သခင်ရှီဝ၏ မျိုးစုံသော ရူပများကို ဘုရားပူဇော်နားလည်ခြင်းကို ထောက်ပံ့သည်။

Verse 17

जमदग्निश्च संवर्तो मतंगो भरतोंशुमान् । व्यासः कात्यायनः कुत्सः शौनकस्तु श्रुतश्शुकः

ဂျမဒဂ္နိ၊ သံဝရ္တ၊ မတင်္ဂ၊ ဘရတ နှင့် တောက်ပသော အံရှုမာန်; ဗျာသ၊ ကာတျာယန၊ ကုတ်ဆ၊ ရှောနက နှင့် ရှရုတရှုက—ဤအရိုအသေခံရသော ရှင်ရသီတို့ကိုလည်း သခင်ရှီဝ၏ မျိုးစုံသော ပေါ်ထွန်းမှုများကို ဖော်ပြသော ဤကഥာတွင် ချီးမြှောက်ခံရသူများအဖြစ် ရေတွက်ထားသည်။

Verse 18

ऋष्यशृङ्गोऽथ दुर्व्वासाश्शुचिर्नारद तुम्बुरुः । उत्तंको वामदेवश्च पवनोऽसितदेवलौ

ထို့နောက် ရှိသျရှೃင်္ဂ၊ ဒုర్వာသာ၊ သုချိ၊ နာရဒ၊ တုမ္ဗုရုတို့ရှိကြ၏။ ထို့ပြင် ဥတ္တင်္က၊ ဝာမဒေဝ၊ ပဝန၊ အစိတနှင့် ဒေဝလတို့လည်း ပါဝင်ကြပြီး၊ ထိုသူတို့သည် တပဿာနှင့် ဘက္တိကြောင့် ထင်ရှားသော ရသေ့မြတ်များ၊ သီဝအရှင် (ပတိ) ထံသို့ မျက်နှာမူကာ ကရုဏာနှင့် မောက္ခကို ပေးတော်မူသူကို ဆည်းကပ်သူများ ဖြစ်ကြ၏။

Verse 19

सालंकायनहारीतौ विश्वामित्रोऽथ भार्गवः । मृकण्डस्सह पुत्रेण पर्व्वतो दारुकस्तथा

သာလံကာယနနှင့် ဟာရိတ၊ ထို့နောက် ဝိශ්ဝာမိတ္တရနှင့် ဘာရ္ဂဝ (ပရရှုရာမ)၊ မೃကဏ္ဍသည် မိမိ၏သားနှင့်အတူ၊ ထို့ပြင် ပರ್ವတနှင့် ဒာရုကတို့လည်း—ဤရသေ့မြတ်များအားလုံး ပါဝင်ရောက်ရှိကြ၏။

Verse 20

धौम्योपमन्युवत्साद्या मुनयो मुनिकन्यकाः । तच्छान्त्यर्थं समाजग्मुर्धन्यं विश्वानराश्रमम्

ဓောမ്യ၊ ဥပမညု၊ ဝတ္စာ စသည့် ရသေ့များနှင့် ရသေ့သမီးများပါဝင်၍ ထိုနေရာ၌ စုဝေးကြ၏။ ထိုအပူအပင်ကို ငြိမ်းစေရန်အတွက် သူတို့သည် ကံကောင်းမြတ်သော ဝိශ්ဝာနရ အာရှရမ်သို့ အတူတကွ သွားရောက်ကြ၏။

Verse 21

ब्रह्मा बृहस्पतियुतो देवो गरुडवाहनः । नन्दिभृङ्गि समायुक्तो गौर्य्या सह वृषध्वजः

ထိုနေရာ၌ ဗြဟ္မာသည် ဗြဟ္စပတိနှင့်အတူ ရှိ၏။ ထို့ပြင် ဂရုဍကို စီးတော်မူသော ဘုရား (ဝိෂ္ဏု) လည်း ရှိ၏။ ထို့အပြင် နွားအလံတော်ကို ဆောင်သော သီဝအရှင်သည် ဂေါရီနှင့်အတူ နန္ဒီနှင့် ဘೃင်္ဂီတို့၏ အမှုထမ်းခြင်းဖြင့် တက်ရောက်တော်မူ၏။

Verse 22

महेन्द्रमुख्या गीर्वाणा नागाः पातालवासिनः । रत्नान्यादाय बहुशस्ससरित्का महाब्धयः

အင်ဒြာနှင့် အခြားဒေဝတားတို့၊ ပာတာလာ၌ နေထိုင်သော နာဂါတို့၊ မြစ်ချောင်းများနှင့်အတူ မဟာသမုဒ္ဒရာကြီးများသည်—ထပ်ခါထပ်ခါ တန်ဖိုးကြီး ရတနာများကို ယဇ်ပူဇော်အဖြစ် ယူဆောင်လာ၍ ရိုသေစွာ ဆက်ကပ်ကြ၏။

Verse 23

स्थावरा जंगमं रूपं धृत्वा यातास्सहस्रशः । महामहोत्सवे तस्मिन्बभूवाकालकौमुदी

သူတို့သည် မရွေ့မလျားနှင့် ရွေ့လျားသော ရုပ်သဏ္ဌာန်တို့ကို ခံယူကာ ထောင်ပေါင်းများစွာဖြင့် ထွက်ခွာကြသည်။ ထိုအမြင့်မြတ်သော မဟာပွဲတော်၌ အချိန်မတော်သော လမင်းရောင်တောက်ပမှု ပေါ်ထွန်းလာ၍—ရှီဝ၏ သဂုဏ်ပေါ်ထွန်းမှုမှ သဒ္ဓါတရားကို လွှမ်းမိုးသော ကရုဏာ၏ လက္ခဏာဖြစ်သည်။

Verse 24

जातकर्म स्वयं तस्य कृतवान्विधिरानतः । श्रुतिं विचार्य्य तद्रूपन्नाम्ना गृहपतिस्त्वयम्

ဗိဓိ (ဗြဟ္မာ) သည် ရိုသေစွာဖြင့် ထိုသူ၏ ဇာတကမ္မ (မွေးဖွားပွဲ) ကို ကိုယ်တိုင် ဆောင်ရွက်하였다။ ထို့နောက် သြရုတိ (ဝေဒ) ၏ သက်သေကို စိစစ်စဉ်းစားပြီး၊ ထိုရုပ်သဏ္ဍာန်နှင့် ကိုက်ညီသော နာမဖြင့် သင်သည် အိမ်ထောင်အရှင် ဖြစ်လာ하였다။

Verse 25

इति नाम ददौ तस्मै देयमेकादशेऽहनि । नामकर्मविधानेन तदर्थश्रुतिमुच्चरन्

ထို့ကြောင့် ကလေးအား နာမကို ပေးအပ်ခဲ့ပြီး၊ အဲဒီနာမကို တစ်ဆယ့်တစ်ရက်မြောက်နေ့တွင် ပေးရမည်ဟု သတ်မှတ်하였다။ နာမကမ္မ (နာမပေးပွဲ) စည်းကမ်းအတိုင်း ဆောင်ရွက်ကာ ထိုနာမ၏ အဓိပ္ပါယ်နှင့် ရည်ရွယ်ချက်ကို ဖော်ပြသော သန့်ရှင်းသော မန္တရကို ရွတ်ဆို하였다။

Verse 26

चतुर्निगममन्त्रोक्तैराशीर्भिरभिनन्द्य च । समयाद्धंसमारुह्य सर्वेषाञ्च पितामहः

ထို့နောက် လေးဝေဒ မန္တရများဖြင့် ဆိုသော ကောင်းချီးမင်္ဂလာများကို ပေးကာ၊ သတ္တဝါအားလုံး၏ ပိတామဟ (ဗြဟ္မာ) သည် သူတို့ကို ချီးမြှောက်ဂုဏ်ပြု하였다။ သတ်မှတ်ချိန်ရောက်သော် ဟံသာပေါ် တက်စီး၍ ထွက်ခွာသွား하였다။

Verse 27

कृत्वा बालोचितां रक्षां लौकिकीं गतिमाश्रितः । आरुह्य यानं स्वन्धाम हरोऽपि हरिणा ययौ

ကလေးနှင့် ကိုက်ညီသော ရိုးရိုးကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုကို လောကီနည်းဖြင့် စီစဉ်ပြီးနောက်၊ ဟရ (ရှီဝ) သည်လည်း သာမန်လမ်းစဉ်ကို ယူကာ မိမိ၏ ယာဉ်ကို စီး၍ ဟရိ (ဗိဿနု) နှင့်အတူ မိမိ၏ နေရာတော်သို့ သွား하였다။

Verse 28

अहो रूपमहो तेजस्त्वहो सर्वांगलक्षणम् । अहो शुचिष्मती भाग्यमाविरासीत्स्वयं हरः

အဟို! အံ့ဩဖွယ် ရုပ်သဏ္ဌာန်တော်! အဟို! တေဇောအလင်းရောင်တော်! အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတိုင်း၌ မင်္ဂလာလက္ခဏာ ပြည့်စုံလှ၏! အဟို—ဤကံကောင်းခြင်းသည် သန့်ရှင်း၍ ကောင်းချီးမင်္ဂလာပြည့်ဝ၏၊ ဟရ (ရှီဝ) ကိုယ်တိုင် ပေါ်ထွန်းတော်မူပြီ။

Verse 29

अथवा किमिदं चित्रं शर्वभक्तजनेष्वहो । स्वयमाविरभूद्रुद्रो ययो रुद्रस्तदर्चितः

သို့မဟုတ်၊ ဤအရာသည် ရှာဝ (Śarva) ကို ချစ်ခင်ကိုးကွယ်သောသူများအကြား ဘာအံ့ဩစရာရှိသနည်း။ ရုဒြ (Rudra) ကိုယ်တိုင် ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်—ထိုပေါ်ထွန်းမှုကို အခြေခံ၍ ရုဒြ (သီဝ) ကို ပူဇာပြုစေရန်ပင်။

Verse 30

इति स्तुवन्तस्तेन्योन्यं सम्प्रहृष्टतनूरुहः । विश्वानरं समापृच्छ्य जग्मुः सर्वे यथागतम्

ဤသို့ သီဝကို ချီးမွမ်းကာ အချင်းချင်း ဝမ်းမြောက်စေ၍—ဘက္တိရသကြောင့် ကိုယ်ပေါ်အမွှေးတောင်ထလာလျက်—ဗိශ්ဝာနရ (Viśvānara) ကို နှုတ်ဆက်လျက် မေးမြန်းပြီးနောက် အားလုံးသည် မိမိတို့လာသကဲ့သို့ပင် ကိုယ့်နေရာသို့ ပြန်သွားကြသည်။

Verse 31

अतः पुत्रं समीहन्ते गृहस्थाश्रमवासिनः । पुत्रेण लोकाञ्जयति श्रुतिरेषा सनातनी

ထို့ကြောင့် ဂೃಹಸ್ಥအာရှ్రమ၌ နေထိုင်သူတို့သည် သားကို ရယူလို၍ ကြိုးစားကြသည်။ သားကြောင့်ပင် လောကတို့ကို အောင်မြင်ရရှိနိုင်သည်ဟူသော ဤသင်ခန်းစာသည် သြရုတိ၏ အနန္တတရားဖြစ်သည်။

Verse 32

अपुत्रस्य गृहं शून्यमपुत्रस्यार्जनं वृथा । अपुत्रस्य तपश्छिन्नं नो पवित्रत्यपुत्रतः

သားမရှိသူအတွက် အိမ်သည် ဗလာဟု ဆိုကြသည်။ သားမရှိသူအတွက် ဥစ္စာစုဆောင်းခြင်းသည် အလဟဿ ဖြစ်သည်။ သားမရှိသူအတွက် တပဿ (တပသ) သည် ဆက်လက်မှု ပြတ်တောက်သကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး၊ သားမရှိလျှင် မျိုးရိုးနှင့် ရိတုအခမ်းအနားတို့နှင့် ဆက်စပ်သော သန့်စင်ကောင်းကျိုးကို မရနိုင်။

Verse 33

न पुत्रात्परमो लाभो न पुत्रात्परमं सुखम् । न पुत्रात्परमं मित्रम्परत्रेह च कुत्रचित्

သားထက် ကြီးမားသော အကျိုးအမြတ် မရှိ၊ သားထက် ကြီးမားသော ပျော်ရွှင်မှု မရှိ၊ သားထက် ကြီးမားသော မိတ်ဆွေ မရှိ—ဤလောက၌ဖြစ်စေ၊ ပရလောက၌ဖြစ်စေ၊ မည်သည့်နေရာ၌မဆို။

Verse 34

निष्क्रमोऽथ चतुर्थेऽस्य मासि पित्रा कृतो गृहात् । अन्नप्राशनमब्दार्द्धे चूडार्द्धे चार्थवत्कृता

ထို့နောက် ကလေး၏ လေးလမြောက်တွင် အဖေက အိမ်မှ ထွက်စေသော အခမ်းအနားကို ပြုလုပ်하였다။ ခြောက်လပြည့်အချိန်တွင် ပထမဆုံး အစာကျွေးပွဲကို ဆောင်ရွက်ပြီး၊ သင့်တော်သောအချိန်တွင် ဆံပင်ညှပ်/တုံး (ချူဍာ) အခမ်းအနားကိုလည်း အဓိပ္ပါယ်ရှိစွာ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးစွာ ပြုလုပ်하였다။

Verse 35

कर्णवेधन्ततः कृत्वा श्रवणर्क्षे स कर्मवित् । ब्रह्मतेजोभिवृद्ध्यर्थं पञ्चमेऽब्दे व्रतन्ददौ

ထို့နောက် သာသနာရေးအခမ်းအနားများကို သိကျွမ်းသူသည် «သရဝဏ» နက္ခတ်အောက်တွင် နားဖောက်ပွဲကို ပြုလုပ်၍ ကလေး၏ ငါးနှစ်မြောက်တွင် ဗြဟ္မတေဇ—ဝိညာဉ်ရောင်ခြည်နှင့် သန့်ရှင်းမှု—တိုးပွားစေရန် ဝရတကို ခံယူကာ ပေးအပ်하였다။

Verse 36

उपाकर्मं ततः कृत्वा वेदानध्यापयत्सुधीः । अब्दं वेदान्स विधिनाऽध्यैष्ट सांगपदक्रमान्

ထို့နောက် ဥပာကမ္မ (Upākarman) ကို စည်းကမ်းတကျ ပြုလုပ်ပြီးနောက် ပညာရှိသည် ဝေဒများကို ပုံမှန်သင်ကြားခြင်းကို စတင်하였다။ တစ်နှစ်ပြည့်လုံး သူသည် စည်းမျဉ်းတကျ ဝေဒများကို—ဝေဒအင်္ဂ (Vedāṅga) များနှင့် ပဒ (Pada)၊ က్రమ (Krama) ရွတ်ဆိုနည်းများပါဝင်စွာ—သင်ယူကာ သန့်ရှင်းသော သဒ္ဒကို အမှားကင်းစွာ ထိန်းသိမ်း하였다။

Verse 37

विद्याजातं समस्तं च साक्षिमात्रं गुरोमुखात् । विनयादिगुणानाविष्कुर्वञ्जग्राह शक्तिमान्

ဂုရု၏နှုတ်မှ အင်အားကြီးသူသည် ပညာရပ်အမျိုးမျိုးအားလုံးကို သက်သေတစ်ဦးကဲ့သို့သာ လက်ခံရရှိ하였다။ ထိုလက်ခံရာတွင်ပင် သူသည် နှိမ့်ချမှုနှင့် စည်းကမ်းတကျ အကျင့်စာရိတ္တတို့ကဲ့သို့သော ဂုဏ်သတ္တိများကို ထင်ရှားစွာ ပြသ하였다။

Verse 38

ततोऽथ नवमे वर्षे पित्रोश्शुश्रूषणे रतम् । वैश्वानरं गृहपतिं द्रष्टुमायाच्च नारदः

ထို့နောက် ကိုးနှစ်မြောက်တွင် သူသည် မိဘတို့ကို ရိုသေစွာ ဝန်ဆောင်နေစဉ် နာရဒ မုနိသည် ထိုနေရာသို့ ရောက်လာ၍ အိမ်မီး၏ အရှင် «ဝိုင်ရှ္ဝာနရ» ကို တွေ့မြင်လိုကြ하였다။

Verse 39

विश्वानरोटजम्प्राप्य देवर्षिस्तं तु कौतुकी । अपृच्छत्कुशलन्तत्र गृहीतार्धासनः क्रमात्

ဒေဝရိရှီသည် ဝိශ්ဝာနရ၏ အာရှ్రమသို့ ရောက်လာ၍ ဘုရားသဘောကောင်းသော စူးစမ်းလိုစိတ်ဖြင့်၊ အစဉ်အလာအတိုင်း ထိုင်ခုံတစ်ဝက်ကို လက်ခံကာ ထိုနေရာတွင် ကျန်းမာချမ်းသာမှုကို မေးမြန်း하였다။

Verse 40

ततः सर्वं च तद्भाग्यं पुत्रधर्मं च सम्मुखे । वैश्वानरं समवदत्स्मृत्वा शिवपदाम्बुजम्

ထို့နောက် သခင်ရှီဝ၏ ကြာပန်းတော်ခြေကို သတိရလျက်၊ သူသည် မျက်မှောက်တွင် အရာအားလုံး—မိမိ၏ ကံကောင်းခြင်းနှင့် သား၏ ဓမ္မတာဝန်—ကို ပြောကြားပြီး ဝိုင်ရှ္ဝာနရကိုလည်း သင့်တော်စွာ ခေါ်ဆို၍ မိန့်တော်မူ하였다။

Verse 41

नन्दीश्वर उवाच । इत्युक्तो मुनिना बालः पित्रोराज्ञामवाप्य सः । प्रणम्य नारदं श्रीमान् भक्त्या प्रह्व उपाविशत

နန္ဒီဣශ්ဝရ မိန့်တော်မူသည်—ဤသို့ မုနိ၏ သင်ကြားမှုကို ခံယူပြီးနောက်၊ ဂုဏ်သရေရှိသော ကလေးသည် မိဘတို့၏ ခွင့်ပြုချက်ကို ရရှိ하였다။ ထို့နောက် နာရဒကို ဘက္တိဖြင့် ဦးချကာ နှိမ့်ချစွာ ထိုင်နေ하였다။

Verse 42

वैश्वानर समभ्येहि ममोत्संगे निषीद भोः । लक्षणानि परीक्षेऽहं पाणिन्दर्शय दक्षिणम्

“အို ဝိုင်ရှ္ဝာနရ၊ ဒီကိုလာ၍ ငါ့ပေါင်ပေါ်တွင် ထိုင်လော့။ သင်၏ မင်္ဂလာလက္ခဏာများကို ငါ စစ်ဆေးမည်—ညာလက်ကို ပြပါ။”

Verse 43

ततो दृष्ट्वा तु सर्वं हि तालुजिह्वादि नारदः । विश्वानरं समवदच्छिवप्रेरणया सुधीः

ထို့နောက် နာရဒသည် အာခေါင်နှင့် လျှာ စသဖြင့် အရာအားလုံးကို စစ်ဆေးကြည့်ရှုပြီး၊ ရှီဝ၏ လှုံ့ဆော်မှုကြောင့် ပညာရှိသူသည် ဝိශ්ဝာနရကို မိန့်ကြား하였다။

Verse 44

नारद उवाच । विश्वानर मुने वच्मि शृणु पुत्रांकमादरात् । सर्वांगस्वंकवान्पुत्रो महालक्षणवानयम्

နာရဒ မိန့်တော်မူသည်—“အို ဗိශ්ဝာနရ မုနိ၊ ငါပြောမည်၊ သင်၏သားကို ပေါင်ပေါ်တင်ထားကာ လေးစားစွာ နားထောင်လော့။ ဤသားသည် ကိုယ်အင်္ဂါအစုံ၌ မင်္ဂလာလက္ခဏာများ ပြည့်စုံ၍ မဟာလက္ခဏာတော်များနှင့် ပြည့်ဝ၏။”

Verse 45

किन्तु सर्वगुणोपेतं सर्वलक्षणलक्षितम् । सम्पूर्णनिर्मलकलं पालयेद्विधुवद्विधिः

သို့သော် ပညာရှိသော ဘက္တသည် (ထိုသန့်ရှင်းသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို) မင်္ဂလာဂုဏ်အားလုံးနှင့် ပြည့်စုံ၍ လက္ခဏာအားလုံးဖြင့် မှတ်သားထားသကဲ့သို့၊ အစိတ်အပိုင်းများ ပြည့်ဝသန့်စင်သောအဖြစ်ဖြင့် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရမည်—လမင်းကဲ့သို့ နူးညံ့တည်ငြိမ်စွာ၊ စည်းကမ်းတကျ ကျင့်သုံးကာ ချစ်ခင်ထိန်းပေးရမည်။

Verse 46

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन रक्षणीयस्त्वसौ शिशु । गुणोऽपि दोषतां याति वक्रीभूते विधातरि

ထို့ကြောင့် အားလုံးသော ကြိုးပမ်းမှုဖြင့် ဤကလေးကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရမည်။ အကြောင်းမူကား ကံကြမ္မာကို စီမံသူ (ဗိဓာတာ) မကောင်းသို့ လှည့်သွားလျှင် ဂုဏ်တရားတောင် အပြစ်အဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်သည်။

Verse 47

शंकेऽस्य द्वादशे मासि प्रत्यूहो विद्युदग्नितः । इत्युक्त्वा नारदोऽगच्छद्देवलोकं यथागतम्

«သူ၏ ဒွါဒသမလတွင် မိုးကြိုးနှင့် မီးကြောင့် အတားအဆီးတစ်ခု ပေါ်လာမည်ဟု ငါ သံသယရှိသည်» ဟုဆိုပြီး နာရဒသည် မိမိလာသကဲ့သို့ ဒေဝလောကသို့ ပြန်လည်ထွက်ခွာသွား하였다။

Frequently Asked Questions

Rather than a large-scale mythic battle or cosmogony, the chapter presents a theological argument through domestic narrative: properly performed prenatal saṃskāras and auspicious timing produce not only a healthy birth but also cosmically visible auspiciousness (flowers, divine drums, serenity of directions), implying that household rite participates in Śiva-governed cosmic order.

The rain of fragrant flowers and the sounding of deva-dundubhis symbolize divine ratification of dharmic-ritual correctness; the clearing of waters and the reduction of darkness/dust encode the restoration of sattva and the pacification of disorder. The ‘ariṣṭa-dīpa-nirvāṇa’ motif frames the newborn as an apotropaic pivot—an embodied sign that inauspicious forces are extinguished when life is generated under aligned rite and time.

No single iconographic form (mūrti) of Śiva or Gaurī is foregrounded in the sample verses; instead, Śiva’s function appears implicitly as Rudraic auspiciousness and protection (ariṣṭa-vināśa). The chapter highlights Śiva as the unseen regulator of auspicious order rather than as a named avatāra or localized manifestation.