
အဓ್ಯಾಯ ၅၁ သည် ဆွေးနွေးပုံစံဖြင့် စတင်သည်။ ဗျာသက စနတ်ကုမာရအား “ရှရှိမောလိ” ရှိဝ၏ ခရိတ (carita) ကို ပြောပြရန် တောင်းဆိုပြီး၊ အထူးသဖြင့် ရှိဝသည် ချစ်ခင်ကြင်နာမှုကြောင့် ဘာဏာသူရအား “ဂါဏပတ်ယ” (ရှိဝ၏ ဂဏာလောကအတွင်း ဆက်နွယ်အာဏာ/အဖွဲ့ဝင်အဆင့်) ကို မည်သို့ ပေးအပ်ခဲ့သည်ကို မေးမြန်းသည်။ စနတ်ကုမာရက သဘောတူကာ ဤအကြောင်းကို ရှိဝလီလာနှင့် ကုသိုလ်ဖြစ်စေသော အိတိဟာသအဖြစ် ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် အခန်းသည် ပုရာဏဂိုဏ်းဆက်တင်ပြမှုသို့ လှည့်ကာ ဗြဟ္မာမှ စိတ်မွေးသား မာရီချိကို မိတ်ဆက်ပြီး၊ သူ၏သား ကശ്യပကို ကမ္ဘာလောက ပွားများစေသူ အရေးကြီးသူအဖြစ် ဖော်ပြသည်။ ကശ്യပ၏ ဒက္ခ၏ သမီးများနှင့် လက်ထပ်မှုများကို ဆိုပြီး၊ အကြီးဆုံး ဒိတိကို ဒိုင်တျများ၏ မိခင်ဟု ထင်ရှားစေသည်။ ဒိတိမှ အင်အားကြီး သားနှစ်ယောက်—ဟိရဏျကရှိပု (အကြီး) နှင့် ဟိရဏျယာက္ရှ (အငယ်)—ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ဤဂိုဏ်းဆက်အခြေခံသည် နောက်ပိုင်း အသူရမျိုးဆက်များနှင့် ဘာဏာ၏ ပေါ်ထွန်းမှုကို အကြောင်းပြုကာ၊ အသူရတစ်ဦးကပင် ရှိဝ၏ ကရုဏာနှင့် ဂဏာအဆင့်ကို မည်သို့ ရရှိနိုင်သနည်းဟူသော သာသနာရေး-သဘောတရားမေးခွန်းကို ကြိုတင်ပြင်ဆင်ပေးသည်။
Verse 1
व्यास उवाच । सनत्कुमार सर्वज्ञ श्राविता सुकथाद्भुता । भवतानुग्रहात्प्रीत्या शभ्वनुग्रहनिर्भरा
ဗျာသက ပြောသည်။ အို စနတ်ကုမာရ၊ အရာအားလုံးကို သိမြင်သောသူ၊ သင်၏ ကရုဏာအနုဂ्रहကြောင့် ငါသည် ချစ်မြတ်နိုးစွာဖြင့် အံ့ဖွယ်ကောင်း၍ သာယာမြတ်သော သာသနာတော်ကထာကို ကြားနာရပြီး၊ ထိုကထာသည် သမ္ဘု (ရှီဝ) ၏ အနုဂ्रहဖြင့် ပြည့်ဝလျက်ရှိ၏။
Verse 2
इदानीं श्रोतुमिच्छामि चरितं शशिमौलिनः । गाणपत्यं ददौ प्रीत्या यथा बाणासुराय वै
ယခုအခါ လမောက်တော်ဆောင်သော သခင် (ရှီဝ) ၏ သန့်ရှင်းသော ဇာတ်ကြောင်းကို ကြားလိုပါသည်။ အရှင်သည် ကြည်နူးပီတိဖြင့် ဘာဏာသူရအား ဂဏပတျ (ဂဏများအတွင်း အခွင့်အာဏာ/အဖွဲ့ဝင်မှု) ကို မည်သို့ ပေးသနည်း။
Verse 3
सनत्कुमार उवाच । शृणु व्यासादरात्तां वै कथां शंभोः परात्मनः । गाणपत्यं यथा प्रीत्या ददौ बाणा सुराय हि
သနတ်ကူမာရက ပြောသည်။ ဗျာသထံမှ လေးစားစွာ လက်ခံရရှိသော ပရမအတ္တမန် သမ္ဘူ၏ သန့်ရှင်းသော ပုံပြင်ကို နားထောင်လော့။ ပီတိမေတ္တာဖြင့် ဘာဏာသူရအား ဂဏပတျ အဆင့်ကို မည်သို့ ပေးသနည်း။
Verse 4
अत्रैव सुचरित्रं च शंकरस्य महाप्रभोः । कृष्णेन समरोप्यत्र शंभोर्बाणानुगृह्णतः
ဤနေရာ၌ပင် မဟာသခင် ရှင်ကရာ၏ မြတ်နိုးဖွယ် ဇာတ်ကြောင်းလည်း ရှိ၏—ကృష్ణက ဖြစ်ပေါ်စေသော ဤစစ်ပွဲအတွင်း သမ္ဘူသည် ဘာဏအား ကရုဏာတော်ဖြင့် အနုဂ्रहတော် ပေးတော်မူ၏။
Verse 5
अत्रानुरूपं शृणु मे शिवलीलान्वितं परम् । इतिहासं महापुण्यं मनःश्रोत्रसुखावहम्
ယခု ဤနေရာနှင့် ကိုက်ညီသည့်အရာကို ငါ့ထံမှ နားထောင်လော့—ရှင်သီဝ၏ လီလာတော်ဖြင့် ပြည့်ဝသော အမြင့်မြတ်ဆုံး ဇာတ်ကြောင်းတည်း။ ၎င်းသည် အလွန်ပုဏ္ဏားမြတ်သော သာသနာ့သမိုင်းဖြစ်၍ စိတ်နှင့် နားတို့ကို ပျော်ရွှင်စေ၏။
Verse 6
ब्रह्मपुत्रो मरीचिर्यो मुनिरासीन्महामतिः । मानसस्सर्वपुत्रेषु ज्येष्ठः श्रेष्ठः प्रजापतिः
ဗြဟ္မာ၏ သား မရီချိသည် ဉာဏ်ကြီးသော မုနိတစ်ပါး ဖြစ်၏။ စိတ်မှ မွေးဖွားသော သားတော်များအနက် အကြီးဆုံးဖြစ်၍ အထူးမြတ်သော ပရာဇာပတိ ဖြစ်၏။
Verse 7
तस्य पुत्रो महात्मासीत्कश्यपो मुनिसत्तमः । सृष्टिप्रवृद्धकोऽत्यंतं पितुर्भक्तो विधेरपि
သူ၏သားမှာ မဟာအတ္မာ ကশ্যပ မုနိသတ္တမ ဖြစ်လေ၏။ သူသည် စကြဝဠာဖန်ဆင်းမှုကို အလွန်တိုးပွားစေသူဖြစ်ပြီး၊ မိဘအပေါ်လည်းကောင်း၊ ဗိဓိ (ဗြဟ္မာ—အမိန့်တော်ချမှတ်သူ) အပေါ်လည်းကောင်း အမြင့်ဆုံးသော ဘက္တိဖြင့် သစ္စာတည်လေ၏။
Verse 8
स्वस्य त्रयोदशमितादक्षकन्या स्सुशीलिकाः । कश्यपस्य मुनेर्व्यास पत्न्यश्चासन्पतिव्रताः
ဒက္ခ၏ သမီးတော် ဆယ့်သုံးပါးသည် သီလကောင်း၍ အကျင့်ကောင်းသောသူများဖြစ်ကာ၊ မုနိ ကശ്യပ၏ သစ္စာရှိ သန့်ရှင်းသော ပတိဗြတာ မယားများ ဖြစ်လာကြ၏၊ အို ဗျာသ။
Verse 9
तत्र ज्येष्ठा दितिश्चासीद्दैत्यास्तत्तनयास्स्मृताः । अन्यासां च सुता जाता देवाद्यास्सचराचराः
ထိုအထဲတွင် ဒိတိသည် အကြီးဆုံးဖြစ်၍၊ သူမ၏ သားများကို ဒೈတျာများဟု မှတ်တမ်းတင်ကြ၏။ အခြားမယားများမှလည်း ဒေဝများအစပြု၍ လှုပ်ရှားသည့်အရာနှင့် မလှုပ်ရှားသည့်အရာ အားလုံးတိုင်အောင် သားသမီးများ ပေါ်ပေါက်လာကြ၏။
Verse 10
ज्येष्ठायाः प्रथमौ पुत्रौ दितेश्चास्तां महाबलौ । हिरण्यकशिपुर्ज्येष्ठो हिरण्याक्षोऽनुजस्ततः
အကြီးမယား ဒိတိထံမှ ပထမဆုံး သားနှစ်ယောက် မွေးဖွားလာကြပြီး အလွန်အင်အားကြီးသူများဖြစ်သည်။ အကြီးက ဟိရဏျကသိပု ဖြစ်၍၊ ထို့နောက် အငယ်က ဟိရဏျာක්ෂ ဖြစ်၏။
Verse 11
हिरण्यकशिपोः पुत्राश्चत्वारो दैत्यसत्तमाः । ह्रादानुह्रादसंह्रादा प्रह्रादश्चेत्यनुक्रमात्
ဟိရဏျကသိပု၏ သားများမှာ ဒိုင်တျာတို့အနက် အထူးမြတ်သော လေးယောက်ဖြစ်၍—ဟြာဒ၊ အနုဟြာဒ၊ သံဟြာဒ နှင့် အစဉ်လိုက် ပရဟြာဒ ဟူ၍ ဖြစ်ကြ၏။
Verse 12
प्रह्रादस्तत्र हि महान्विष्णुभक्तो जितेन्द्रियः । यं नाशितुं न शक्तास्तेऽभवन्दैत्याश्च केपि ह
ထိုအထဲတွင် ပရဟ္လာဒသည် အမှန်တကယ် မဟာဝိညာဉ်တော်ဖြစ်၍၊ ဗိෂ္ဏုကို ဘက်တိဖြင့် ကိုးကွယ်သူ၊ အင်ဒြိယများကို အနိုင်ယူထားသူ ဖြစ်၏။ ဒိုင်တျာတို့သည် နည်းမျိုးစုံဖြင့် ကြိုးစားသော်လည်း သူ့ကို ဖျက်ဆီးရန် လုံးဝ မတတ်နိုင်ကြ။
Verse 13
विरोचनः सुतस्तस्य महा दातृवरोऽभवत् । शक्राय स्वशिरो योऽदाद्याचमानाय विप्रतः
သူ၏သား ဝိရောစန သည် အလွန်ကြီးမြတ်သော အလှူရှင်အဖြစ် ထင်ရှားလာ၏။ ဣန္ဒြ (သက္က) သည် ဗြာဟ္မဏအဖြစ် ပြောင်းလဲ၍ တောင်းခံလာသောအခါ ဝိရောစနသည် မိမိ၏ ခေါင်းကိုတောင် အလှူအဖြစ် ပေးလှူခဲ့သည်။
Verse 14
तस्य पुत्रो बलिश्चासीन्महादानी शिवप्रियः । येन वामनरूपाय हरयेऽदायि मेदिनी
သူ၏သားမှာ ဘလီ ဖြစ်၍ အလွန်ရက်ရောသော မင်းကြီးတစ်ပါး၊ သီဝကို ချစ်မြတ်နိုးသော ဘက္တဖြစ်၏။ သူသည် ဝါမနရုပ်ကို ယူသော ဟရီအား မြေကြီးကိုပင် ပေးအပ်ခဲ့သည်။
Verse 15
तस्यौरसः सुतो बाणश्शिवभक्तो बभूव ह । मान्यो वदान्यो धीमांश्च सत्यसंधस्स हस्रदः
သူထံမှ မိမိ၏သား ဘာဏ သည် မွေးဖွားလာ၍ အမှန်တကယ် သီဝဘုရားကို ကိုးကွယ်သော ဘက္တဖြစ်လာ၏။ သူသည် အားလုံးက လေးစားကြပြီး ရက်ရော၊ ဉာဏ်ပညာပြည့်ဝ၊ သစ္စာတည်ကြည်ကာ ထောင်ပေါင်းများစွာသော အလှူပေးသူဟု ကျော်ကြား၏။
Verse 16
शोणिताख्ये पुरे स्थित्वा स राज्यमकरोत्पुरा । त्रैलोक्यं च बलाञ्ज्जित्वा तन्नाथानसुरेश्वरः
ရှိုဏိတ ဟုခေါ်သော မြို့၌ နေထိုင်ကာ ထိုအဆုရတို့၏ အရှင်သည် မိမိ၏ အာဏာကို တည်ထောင်하였다။ အင်အားတစ်ခုတည်းဖြင့် သုံးလောကကို အနိုင်ယူကာ ၎င်းတို့၏ အုပ်စိုးသူများကို လက်အောက်ခံစေ하였다။
Verse 17
तस्य बाणासुरस्यैव शिवभक्तस्य चामराः । शंकरस्य प्रसादेन किंकरा इव तेऽभवन्
ရှင်ကရ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့်၊ ရှီဝဘက္တ ဖြစ်သော ဘာဏာဆုရာ၏ ချာမာရများသည် အစေခံကင်ကရာများကဲ့သို့ ဖြစ်လာကာ၊ ရှီဝ၏ ကိုယ်ပိုင်အမှုထမ်းများသဖွယ် ဝတ်ပြုစေဝါပြုကြ၏။
Verse 18
तस्य राज्येऽमरान्हित्वा नाभवन्दुःखिताः प्रजाः । सापत्न्यादुःखितास्ते हि परधर्मप्रवर्तिनः
သူ၏အုပ်ချုပ်မှုအတွင်း နတ်တို့၏ ဝင်ရောက်နှောင့်ယှက်မှုကို ဖယ်ထားပြီးနောက် ပြည်သူတို့ မဒုက္ခရောက်ကြ။ ပြိုင်ဘက်မုန်းတီးမှုနှင့် အခြားအပူပင်များကြောင့် ဒုက္ခခံရသူတို့သည် အမှန်အားဖြင့် ကိုယ့်ဓမ္မမှ လွဲ၍ အခြားဓမ္မကို လိုက်နာသွားသူများ ဖြစ်ကြ၏။
Verse 19
सहस्रबाहुवाद्येन स कदाचिन्महासुरः । तांडवेन हि नृत्येनातोषयत्तं महेश्वरम्
တစ်ခါတစ်ရံ ထိုမဟာအဆုရာသည် လက်တစ်ထောင်၏ သံမြည်သံညံသော တီးဝိုင်းနှင့်အတူ တာဏ္ဍဝ နတ်ကပြ踊りကို ကပြ၍ မဟေရှ္ဝရ မဟာဒေဝကို ပျော်ရွှင်နှစ်သက်စေ၏။
Verse 20
तेन नृत्येन संतुष्टस्सुप्रसन्नो बभूव ह । ददर्श कृपया दृष्ट्या शंकरो भक्तवत्सलः
ထိုအကဖြင့် စိတ်တော်ကျေနပ်၍ ရှင်ကရာ (Śaṅkara) သည် အလွန်ပျော်ရွှင်ကြည်နူးတော်မူ၏။ ဘက္တများကို ချစ်မြတ်နိုးတော်မူသော သခင်သည် ကရုဏာမျက်စိဖြင့် (သူ့ကို) ကြည့်ရှုတော်မူ၏။
Verse 21
भगवान्सर्वलोकेश्शशरण्यो भक्तकामदः । वरेण च्छंदयामास बालेयं तं महासुरम्
လောကအပေါင်းတို့၏ အရှင် ဘဂဝန် ရှိဝ (Śiva) သည် ခိုလှုံသူတို့၏ အားကိုးရာဖြစ်၍ ဘက္တတို့၏ သင့်လျော်သော ဆန္ဒကို ဖြည့်ဆည်းပေးတော်မူ၏။ ထို့နောက် မဟာအဆုရ ဘာလေးယ (Bāleya) ကို အမိန့်တော်ပေးသော ဝရ (boon) ဖြင့် ကျေနပ်စေတော်မူ၏။
Verse 22
शंकर उवाच । बालेयः स महादैत्यो बाणो भक्तवरस्सुधीः । प्रणम्य शंकरं भक्त्या नुनाव परमेश्वरम्
ရှင်ကရာက မိန့်တော်မူသည်– ဘာလီ၏သား မဟာအသူရ ဘာဏသည် ဘက္တိ၌ မြတ်သောအခွင့်ရ၍ ပညာရှိသူဖြစ်ကာ၊ ရှင်ကရာကို စိတ်နှလုံးထဲမှ ဘက္တိဖြင့် နမസ്കာရပြု၍ ပရမေရှွရ (အမြင့်မြတ်ဆုံး အရှင်) ကို ချီးမွမ်းစတင်하였다။
Verse 23
बाणासुर उवाच । देवदेव महादेव शरणागतवत्सल । संतुष्टोऽसि महेशान ममोपरि विभो यदि
ဘာဏာသူရက ပြောသည်– “နတ်တို့၏နတ် မဟာဒေဝ၊ ရှရဏာဂတတို့ကို ချစ်မြတ်နိုးသော အရှင်၊ မဟေရှာန အလုံးစုံပြည့်ဝသော ဗိဘို၊ သင်သည် ကျွန်ုပ်အပေါ် စိတ်တော်ကျေနပ်ပါက ကျွန်ုပ်အား ကရုဏာတော် ချီးမြှင့်ပါ။”
Verse 24
मद्रक्षको भव सदा मदुपस्थः पुराधिपः । सर्वथा प्रीतिकृन्मे हि ससुतस्सगणः प्रभो
အရှင်၊ မြို့၏အဓိပတိတော်၊ ကျွန်ုပ်အနီး၌ အမြဲတမ်း နေထိုင်ကာ ကျွန်ုပ်၏ အစဉ်တစိုက် ကာကွယ်ရှင် ဖြစ်ပါစေ။ အရှင်၊ သားတော်များနှင့် အဖော်အပါဂဏတို့နှင့်တကွ၊ နည်းလမ်းအားလုံးဖြင့် ကျွန်ုပ်အား ပျော်ရွှင်မှုနှင့် ကျေးဇူးတော်ကို ပေးသနားပါ။
Verse 25
सनत्कुमार उवाच । बलिपुत्रस्स वै बाणो मोहितश्शिवमायया । मुक्तिप्रदं महेशानं दुराराध्यमपि ध्रुवम्
သနတ်ကူမာရက မိန့်တော်မူသည်။ “ဘလိ၏သား ဘာဏသည် ရှိဝ၏ မာယာကြောင့် မောဟဖြစ်ခဲ့၏။ သို့သော် မောက္ခပေးတော်မူသော မဟေရှာနသည် ပူဇော်ပသရန် အလွန်ခက်ခဲသော်လည်း အမြဲတမ်း တည်ကြည်တော်မူ၏။”
Verse 26
स भक्तवत्सलः शंभुर्दत्त्वा तस्मै वरांश्च तान् । तत्रोवास तथा प्रीत्या सगणस्ससुतः प्रभुः
ဘက်တဝတ်ဆလ ဖြစ်တော်မူသော သမ္ဘူသည် ထိုသူအား အပေးအယူကောင်းသော ဝရများကို ပေးတော်မူ၏။ ထို့နောက် စိတ်နှလုံးပျော်ရွှင်၍ အရှင်သည် မိမိ၏ ဂဏများနှင့် မိမိ၏ သားတော်နှင့်အတူ ထိုနေရာ၌ နေတော်မူ၏။
Verse 27
स कदाचिद्बाणपुरे चक्रे देवासुरैस्सह । नदीतीरे हरः क्रीडां रम्ये शोणितकाह्वये
တစ်ခါတစ်ရံ ဘာဏ၏ မြို့တော်၌ ဟရ (သီဝရှင်) သည် ဒေဝများနှင့် အဆုရများနှင့်အတူ «ရှိုဏိတ» ဟုခေါ်သော မြစ်၏ လှပသော ကမ်းနားတွင် ဒေဝကစားပွဲကို ကစားလေ၏။
Verse 28
ननृतुर्जहसुश्चापि गंधर्वासरसस्तथा । जेयुः प्रणेमुर्मुनय आनर्चुस्तुष्टुवुश्च तम्
ဂန္ဓဗ္ဗာနှင့် အပ္ဆရာတို့သည် ဝမ်းမြောက်စွာ ကခုန်၍ ရယ်မောကြ၏။ မုနိတို့က «အောင်မြင်ပါစေ!» ဟု ကြွေးကြော်ကာ ဦးညွှတ်ပူဇော်၍ သခင် ရှိဝကို ချီးမွမ်းကြပြီး အလွန်ပီတိဖြစ်ကြ၏။
Verse 29
ववल्गुः प्रथमास्सर्वे ऋषयो जुहुवुस्तथा । आययुः सिद्धसंघाश्च दृदृशुश्शांकरी रतिम्
အစဦးတွင် ရှိသမျှ ရှိသီတို့သည် ဝမ်းမြောက်စွာ ကခုန်ကြပြီး မီးပူဇော်၌ အာဟုတိများကို ဆက်ကပ်ကြ၏။ ထို့နောက် စိဒ္ဓအဖွဲ့များ ရောက်လာကာ သင်္ကရနှင့် သူ၏ သက္တိ၏ သာဝရ ချစ်လှုပ်ရှားလီလာကို မြင်တွေ့ကြ၏။
Verse 30
कुतर्किका विनेशुश्च म्लेच्छाश्च परिपंथिनः । मातरोभिमुखास्तस्थुर्विनेशुश्च विभीषिका
အမှားယွင်းသော အကြောင်းပြချက်ဖြင့် အသက်မွေးသူ ကုတ္တရ္ကိကာတို့၊ မလေစ္ဆာတို့နှင့် ရန်လိုသော လမ်းခရီးသမား မာရောဒါတို့သည် ဖျက်ဆီးခံရ၏။ မာတရိကာ မိခင်ဒေဝီများသည် ရန်သူဘက်သို့ မျက်နှာမူကာ တည်ကြည်စွာ ရပ်တည်ပြီး ပျက်စီးမှုနှင့် ကြောက်မက်ဖွယ် အင်အားများလည်း ပျက်သုဉ်းသွား၏။
Verse 31
रुद्रसद्भावभक्तानां भवदोषाश्च विस्तृताः । तस्मिन्दृष्टे प्रजास्सर्वाः सुप्रीतिं परमां ययुः
ရုဒြအား သစ္စာရှိသော စိတ်ဖြင့် ဘက်တိရှိသူတို့ကိုပင် ထိခိုက်စေသော သံသရာ၏ အပြစ်အနာများကို အသေးစိတ် ဖော်ပြထား၏။ သို့သော် သူ့ကို မြင်မြင်ချင်း လူအပေါင်းတို့သည် အမြင့်ဆုံး ပီတိနှင့် နက်ရှိုင်းသော စိတ်ချမ်းသာမှုကို ရရှိကြ၏။
Verse 32
ववल्गुर्मुनयस्सिद्धाः स्त्रीणां दृष्ट्वा विचेष्टितम् । पुपुषुश्चापि ऋतवस्स्वप्रभावं तु तत्र च
မိန်းမတို့၏ ထူးဆန်း၍ စိတ်လှုပ်ရှားစေသော အပြုအမူကို မြင်သဖြင့် စိဒ္ဓ မုနိများသည် အတွင်းစိတ်၌ တုန်လှုပ်သွားကြသည်။ ထိုနေရာ၌ ရာသီများပင် မိမိတို့၏ သီးသန့်အာနိသင်ကို ထင်ရှားစွာ ပိုမိုပြင်းထန်စေကြသည်။
Verse 33
ववुर्वाताश्च मृदवः पुष्पकेसरधूसराः । चुकूजुः पक्षिसंघाश्च शाखिनां मधुलम्पटाः
ပန်းဝတ်မှုန်အမှုန်ကြောင့် မီးခိုးရောင်သွားသော နူးညံ့သည့်လေညောင်းများ တိုက်ခတ်လာ၏။ သစ်ခက်ပေါ် ပျားရည်ကို လောဘကြီးသော ငှက်အုပ်များလည်း ချိုမြိန်စွာ သီဆိုကူးကူးမြည်တမ်းကြ၏။
Verse 34
पुष्पभारावनद्धानां रारट्येरंश्च कोकिलाः । मधुरं कामजननं वनेषूपवनेषु च
တောအုပ်နှင့် ဥယျာဉ်တောများတွင် သစ်ပင်များသည် ပန်းအလေးချိန်ဖြင့် ပြည့်နှက်လျက်ရှိပြီး၊ ကိုကီလာငှက်များကလည်း ပျော်ရွှင်ချိုမြိန်စွာ အော်ဟစ်ကြ၏။ နေရာတိုင်း၌ ဆန္ဒကို နှိုးဆော်သော ချိုမြိန်မှုတစ်ရပ်—နွေဦး၏ မောဟမက်မက် အလှတရားက တောနှင့် ဥယျာဉ်တို့ကို လွှမ်းမိုးနေ၏။
Verse 35
ततः क्रीडाविहारे तु मत्तो बालेन्दुशेखरः । अनिर्जितेन कामेन दृष्टाः प्रोवाच नन्दिनम्
ထို့နောက် ကစားပျော်ရွှင်သော လီလာအတွင်း၌ လဝက်တံဆိပ်ကို ဆောင်ထားသော ဘာလေန္ဒုရှေခရ (သီဝဘုရား) သည် လီလာတော်ကြောင့် စိတ်လှုပ်ရှားလျက်၊ ကာမကို မအနိုင်ယူရသေးသဖြင့် သူတို့ကို မြင်ပြီး နန္ဒိန်အား မိန့်ကြား၏။
Verse 36
चन्द्रशेखर उवाच । वामामानय गौरीं त्वं कैलासात्कृतमंडनाम् । शीघ्रमस्माद्वनाद्गत्वा ह्युक्त्वाऽकृष्णामिहानय
ချန္ဒြရှေခရ (သီဝဘုရား) မိန့်တော်မူသည်—“ကైలားသမှ အလှဆင်အလင်္ကာများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော ငါ၏ချစ်သူ ဂေါရီကို သွားခေါ်လာ။ ဤတောမှ အမြန်ထွက်သွား၍ အကೃෂ္ဏာကို ပြောကြားပြီး သူမကို ဒီနေရာသို့ ခေါ်လာပါ။”
Verse 37
सनत्कुमार उवाच । स तथेति प्रतिज्ञाय गत्वा तत्राह पार्वतीम् । सुप्रणम्य रहो दूतश्शंकरस्य कृतांजलिः
သနတ်ကူမာရက ပြောသည်– “သူသည် ‘အဲဒီလိုပဲ’ ဟု ကတိပြု၍ ထိုနေရာသို့ သွားလေ၏။ ထို့နောက် သင်္ကရ၏ သံတမန်သည် တိတ်ဆိတ်ရာ၌ ပါရဝတီကို ပြောကြားရာတွင် အလွန်အမင်း ဦးညွှတ်ကာ လက်အုပ်ချီ၍ ရိုသေစွာ ပြောလေ၏။”
Verse 38
नन्दीश्वर उवाच । द्रष्टुमिच्छति देवि त्वां देवदेवो महेश्वरः । स्ववल्लभां रूपकृतां मयोक्तं तन्निदेशतः
နန္ဒီဣශ්ဝရက မိန့်တော်မူသည်။ «အို ဒေဝီ၊ ဒေဝတို့၏ ဒေဝ မဟာဒေဝ မဟေရှဝရသည် သင်ကို မြင်လိုတော်မူ၏။ ထိုအမိန့်အတိုင်း၊ သင်သည် သူ၏ အချစ်တော်နှင့် သင့်တော်သကဲ့သို့ ထိုရုပ်သဏ္ဍာန်ကို ငါ ဖန်ဆင်းပေးခဲ့သည်»။
Verse 39
सनत्कुमार उवाच । ततस्तद्वचनाद्गौरी मंडनं कर्तुमादरात् । उद्यताभून्मुनिश्रेष्ठ पतिव्रतपरायणा
သနတ်ကူမာရက မိန့်သည်။ ထိုစကားကြောင့်၊ မိမိသခင်အပေါ် သစ္စာဓမ္မကို အမြဲတမ်း အလေးထားသော ဂေါရီသည်၊ အို မုနိအမြတ်၊ အလှဆင်ရန် စိတ်အားထက်သန်စွာ ထလာ၏။
Verse 40
आगच्छामि प्रभुं गच्छ वद तं त्वं ममाज्ञया । आजगाम ततो नंदी रुद्रासन्नं मनोगतिः
«ငါ လာမည်။ သခင်ထံ သွား၍ ငါ၏ အမိန့်အတိုင်း ထိုစကားကို ပြောကြားလော့» ဟုဆို၏။ ထို့နောက် စိတ်ကူးသကဲ့သို့ လျင်မြန်သော နန္ဒီသည် သွား၍ ရုဒြ (သီဝ) ထံ နီးကပ်လေ၏။
Verse 41
पुनराह ततो रुद्रो नन्दिनं परविभ्रमः । पुनर्गच्छ ततस्तात क्षिप्रमा नय पार्वतीम्
ထို့နောက် အမြင့်မြတ်ဆုံး အရှင် ရုဒြသည် မလှုပ်မရှား အာဏာတော်ပြည့်ဝစွာ နန္ဒင်ကို ထပ်မံ မိန့်တော်မူသည်။ «ချစ်သား၊ ထပ်မံ သွားလော့၊ ချက်ချင်း သွား၍ ပါရဝတီကို လျင်မြန်စွာ ခေါ်လာလော့»။
Verse 42
बाढमुक्त्वा स तां गत्वा गौरीमाह सुलोचनाम् । द्रष्टुमिच्छति ते भर्ता कृतवेषां मनोरमाम्
«အဲဒီလိုပဲ» ဟုဆိုပြီး သူသည် မျက်လုံးလှသော ဂေါရီထံသို့ သွားကာ ပြော၏— «သင်၏ ခင်ပွန်းသည် သင်ကို မြင်လိုသည်၊ ပြင်ဆင်ထားသော လှပသည့် ဝတ်စုံအလှဆင်ဖြင့်»။
Verse 43
शंकरो बहुधा देवि विहर्तुं संप्रतीक्षते । एवं पतौ सुकामार्ते गम्यतां गिरिनंदिनि
ဒေဝီရေ၊ ရှင်ကရသည် လီလာကစားရန် နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် ယခုစောင့်ဆိုင်းနေ၏။ သင်၏ အရှင်သည် ချစ်ခြင်းတဏှာဖြင့် အလွန်တောင့်တနေသဖြင့်၊ တောင်သမီးရေ၊ သူ့ထံသို့ သွားလော့။
Verse 44
क्सरोभिस्समग्राभिरन्योन्यमभिमंत्रितम् । लब्धभावो यथा सद्यः पार्वत्या दर्शनोत्सुकः
ထို့နောက် ပြည့်စုံသော မန္တရနှင့် အပြန်အလှန် အညွှန်းအချက်များကို လဲလှယ်ကာ သူသည် ချက်ချင်း စိတ်တည်ငြိမ်မှုကို ပြန်လည်ရရှိပြီး ပါရဝတီကို တွေ့မြင်လိုစိတ် ပြင်းပြလာ၏—သူ၏နှလုံးသည် သူမ၏ ရှေ့မှောက်သို့ လျင်မြန်စွာ လှည့်သွားလေသည်။
Verse 45
अयं पिनाकी कामारिः वृणुयाद्यां नितंबिनीम् । सर्वासां दिव्यनारीणां राज्ञी भवति वै धुवम्
ပင်နာကကိုင်ဆောင်သော ကာမကိုသတ်သော သခင်သည် ဤခါးလှမိန်းကလေးကို ရွေးချယ်မည်။ ထိုမိန်းကလေးသည် နတ်မိန်းမတို့အပေါင်းအကြား အမှန်တကယ် မိဖုရားဖြစ်မည်။
Verse 46
वीक्षणं गौरिरूपेण क्रीडयेन्मन्मथैर्गणैः । कामोऽयं हंति कामारिमूचुरन्योन्यमादताः
ဂေါရီ၏ရုပ်သဏ္ဌာန်ကိုယူကာ ကာမတူသည့် အင်အားအစုအဖွဲ့များနှင့်အတူ ပျော်ရွှင်စွာ မျက်စိတစ်ချက်တစ်ချက် ပစ်ကြည့်ကစားလေ၏။ ထို့နောက် သူတို့အချင်းချင်း “ဤလိုအင်သည် ကာမ၏ရန်သူ (ရှီဝ) ကိုတောင် ထိခိုက်စေသည်” ဟု ဆိုကြ၏။
Verse 47
स्प्रष्टुं शक्नोति या काचिदृते दाक्षायणी स्त्रियम् । सा गच्छेत्तत्र निश्शंकं मोहयेत्पार्वतीपतिम्
သူ့ထံသို့ နီးကပ်၍ ထိတွေ့နိုင်သော မည်သည့်မိန်းမမဆို—ဒါက္ရှာယဏီ (စတီ) ကိုသာ ချန်လှပ်၍—မကြောက်မရွံ့ ထိုနေရာသို့ သွားကာ ပါర్వတီ၏ အရှင် (ရှီဝ) ကို မောဟစေကြိုးစားရမည်။
Verse 48
कूष्मांडतनया तत्र शंकरं स्प्रष्टुमुत्सहे । अहं गौरीसुरूपेण चित्रलेखा वचोऽब्रवीत्
ထိုနေရာတွင် ကူෂ္မာဏ္ဍ၏ သမီးက “ကျွန်မသည် ရှင်ကရာ (ရှီဝ) ကို ထိတွေ့နိုင်သည်” ဟု ဆို၏။ ထို့နောက် စိတ္တရလေခါသည် ဂေါရီ၏ လှပသော ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို ယူဆောင်ကာ ဤစကားကို ပြောလေ၏။
Verse 49
चित्रलेखोवाच । यदधान्मोहिनीरूपं केशवो मोह नेच्छया । पुरा तद्वैष्णवं योगमाश्रित्य परमार्थतः
စိတြလေခာက ပြောသည်—အတိတ်က ကေသဝသည် မောဟိနီရုပ်ကို ခံယူခဲ့သည်။ မောဟစေလိုသော ဆန္ဒကြောင့် မဟုတ်ဘဲ၊ အမြင့်မြတ်သော သမ္မာတရားအတိုင်း ဝိုင်ရှ္ဏဝ ယောဂဓာတ်အားကို အားကိုး၍ ဖြစ်၏။
Verse 50
उर्वश्याश्च ततो दृष्ट्वा रूपस्य परिवर्तनम् । कालीरूपं घृताची तु विश्वाची चांडिकं वपुः
ထို့နောက် ဥర్వရှီ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန် ပြောင်းလဲသွားသည်ကို မြင်၍ ဂྲဴတാചီ သည် ကာလီရုပ်ကို ခံယူကာ၊ ဝိශ්ဝာချီ သည် ချန်ဍိကာ၏ ကြမ်းတမ်းသော ကိုယ်ရုပ်ကို ယူဆောင်하였다။
Verse 51
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे ऊषा चरित्रवर्णनं शिवशिवाविवाहवर्णनं नामैकपंचाशत्तमोऽध्यायः
ဤသို့ဖြင့် «သရီ ရှိဝ မဟာပုရာဏ» အတွင်း ဒုတိယ ရုဒြသံဟိတာ၏ ပဉ္စမ ယုဒ္ဓခဏ္ဍ၌ «ဦရှာ၏ ဇာတ်ကြောင်းဖော်ပြခြင်း» နှင့် «ရှိဝနှင့် ရှိဝါ (ပါရဝတီ) တို့၏ မင်္ဂလာဖော်ပြခြင်း» ဟူသော အမည်ရှိ အခန်း ၅၁ သည် ပြီးဆုံး၏။
Verse 52
मातॄणामप्यनुक्तानामनुक्ताश्चाप्सरोवराः । रत्नाद्रूपाणि ताश्चक्रुस्स्वविद्यासंयुता अनु
အမည်မဖော်ပြထားသော မိခင်နတ်မများနှင့် မဖော်ပြထားသေးသော အပ္စရာမများပါပင်၊ ကိုယ်ပိုင် လျှို့ဝှက်ဗိဒ္ဓာအင်အားတို့ဖြင့် ရတနာနှင့် တန်ဖိုးကြီးပစ္စည်းကဲ့သို့သော ရုပ်သဏ္ဍာန်များကို ခံယူကြ၏။
Verse 53
ततस्तासां तु रूपाणि दृष्ट्वा कुंभां डनंदिनी । वैष्णवादात्मयोगाच्च विज्ञातार्था व्यडंबयत्
ထို့နောက် သူတို့၏ရုပ်သဏ္ဍာန်များကို မြင်ပြီး ကုಂಭာဏ္ဍနန္ဒိနီသည် အတွင်းယောဂဉာဏ်နှင့် ဝိုင်ရှ္ဏဝ မဟာဗျူဟာတို့ကို နားလည်သဘောပေါက်ခြင်းကြောင့် သူတို့၏ရည်ရွယ်ချက်ကို သိမြင်ကာ ထိုပြသမှုကို ကျွမ်းကျင်စွာ တန်ပြန်하였다။
Verse 54
ऊषा बाणासुरसुता दिव्ययोगविशारदा । चकार रूपं पार्वत्या दिव्यमत्यद्भुतं शुभम्
ဗာဏာသူရ၏သမီး ဥရှာသည် ဒိဗ္ဗယောဂ၌ ကျွမ်းကျင်သူဖြစ်၍ ပါర్వတီအတွက် အလွန်အံ့ဩဖွယ်၊ တောက်ပ၍ မင်္ဂလာရှိသော ရုပ်သဏ္ဍာန်တစ်ရပ်ကို ဖန်ဆင်း하였다။
Verse 55
महारक्ताब्जसंकाशं चरणं चोक्तमप्रभम् । दिव्यलक्षणसंयुक्तं मनोऽभीष्टार्थदायकम्
အလွန်ကြီးမားသော အနီရောင် ကြာပန်းနှင့် ဆင်တူသည်ဟု ဆိုသော သူ၏ခြေတော်သည် လောကီတောက်ပမှုကင်းစင်ပြီး၊ ဒိဗ္ဗလက္ခဏာများဖြင့် တန်ဆာဆင်လျက်၊ ဘက္တ၏နှလုံးသားအလိုဆန္ဒတို့ကို ပြည့်စုံစေသည်။
Verse 56
तस्या रमणसंकल्पं विज्ञाय गिरिजा ततः । उवाच सर्वविज्ञाना सर्वान्तर्यामिनी शिवा
ထို့နောက် ဂိရိဇာသည် သူမ၏ ချစ်သူအပေါ်ထားသော ရည်ရွယ်ချက်ကို သိမြင်ပြီး၊ အရာအားလုံးကို သိတတ်သော၊ အားလုံးအတွင်း၌ တည်ရှိနေသော၊ နှလုံးသားတိုင်းအတွင်းက အတွင်းအုပ်စိုးရှင်ဖြစ်သည့် ရှီဝါက မိန့်ဆိုလေ၏။
Verse 57
गिरिजोवाच । यतो मम स्वरूपं वै धृतभूषे सखि त्वया । सकामत्वेन समये संप्राप्ते सति मानिनि
ဂိရိဇာက မိန့်ဆိုသည်—“မိတ်ဆွေ၊ အလှဆင်တန်ဆာကောင်းမြတ်သူရေ၊ သင်သည် ငါ၏ ကိုယ်ရုပ်ကိုပင် ယူဆောင်ဝတ်ဆင်ခဲ့သဖြင့်—အလိုဆန္ဒ ပေါ်ထွန်းလာသော အချိန်၌၊ ကံသတ်မှတ်ထားသော အခိုက်အတန့် ရောက်ရှိလာသောအခါ—အို မာနကြီးသူရေ (နားထောင်လော့)။”
Verse 58
अस्मिंस्तु कार्तिके मासि ऋतुधर्मास्तु माधवे । द्वादश्यां शुक्लपक्षे तु यस्तु घोरे निशागमे
ကာရ္တိက လတွင်လည်းကောင်း၊ မာဓဝ (ဝိုင်သာခ) လတွင်လည်းကောင်း—ရာသီဆိုင်ရာ အကျင့်ဝတ်များ ချမှတ်ထားသည့်အခါ—လင်းပကာ၏ ဒွါဒသီ (၁၂ ရက်မြောက်) နေ့တွင်၊ ကြောက်မက်ဖွယ် ညဦးဝင်လာချိန်၌ ဤပူဇော်ပွဲကို ပြုလုပ်သူ မည်သူမဆို…
Verse 59
कृतोपवासां त्वां भोक्ता सुप्तामंतःपुरे नरः । स ते भर्त्ता कृतो देवैस्तेन सार्द्धं रमिष्यसि
သင်သည် ဥပုသ်စောင့်ထိန်းနေစဉ်အတွင်း အမျိုးသားတစ်ဦးသည် အတွင်းဆောင်၌ အိပ်ပျော်နေသော သင့်အား ပေါင်းသင်းလိမ့်မည်။ နတ်ဘုရားတို့သည် သူ့ကို သင်၏ခင်ပွန်းအဖြစ် သတ်မှတ်ပေးထားပြီးဖြစ်၍ သင်သည် သူနှင့်အတူ ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်ရလိမ့်မည်။
Verse 60
आबाल्याद्विष्णुभक्तासि यतोऽनिशमतंद्रिता । एवमस्त्विति सा प्राह मनसा लज्जितानना
သင်သည် ငယ်စဉ်ကတည်းက ဗိဿနိုးနတ်မင်း၏ ကြည်ညိုသူဖြစ်ပြီး အမြဲတစေ မမောမပန်း ကိုးကွယ်ခဲ့သည်။ ဤစကားကို ကြားသောအခါ သူမသည် ရှက်သွေးဖြာသော မျက်နှာဖြင့် 'ထိုအတိုင်း ဖြစ်ပါစေ' ဟု စိတ်ထဲမှ ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့သည်။
Verse 61
अथ सा पार्वती देवी कृतकौतुकमण्डना । रुद्रसंनिधिमागत्य चिक्रीडे तेन शंभुना
ထို့နောက် ပါရဝတီ ဒေဝီသည် ပွဲတော်အလှဆင် အလင်္ကာရများဖြင့် တန်ဆာဆင်ကာ ရုဒြ၏ အနီးတော်သို့ ချဉ်းကပ်လာ၏။ ထိုအခါ သူမသည် သမ္ဘုနှင့် အပျော်တမ်း ကစားမြူးတူးကာ၊ သခင်ဘုရား၏ သဂုဏ အနီးကပ်သဟဇာတကို မိမိ၏ သက္တိနှင့်အတူ ထင်ရှားစေ၏။
Verse 62
ततो रतांते भगवान्रुद्रश्चादर्शनं ययौ । सदारः सगणश्चापि सहितो दैवतैर्मुने
ထို့နောက် ချစ်မြတ်နိုးစည်းလုံးမှု ပြီးဆုံးသည့်အခါ ဘဂဝန် ရုဒ္ဒရသည်—အို မုနိ—မိမိ၏ မဟေသီနှင့် ဂဏများ၊ ထို့ပြင် စုဝေးလာသော ဒေဝတားတို့နှင့်အတူ မျက်စိမှောက်ကွယ်သွားတော်မူ၏။
The chapter announces and begins the narrative of Śiva granting “gāṇapatya” (gaṇa-affiliation/authority) to Bāṇāsura, then supplies a genealogical preface (Marīci → Kaśyapa → Diti → Hiraṇyakaśipu/Hiraṇyākṣa) to situate the asura lineage.
It suggests that Śiva’s anugraha can confer spiritual-political legitimacy beyond conventional deva/asura binaries, while genealogy functions as karmic-historical context rather than final determinism.
Śiva is invoked through epithets emphasizing transcendence and lordship—Śaśimauli (moon-crested), Śambhu/Śaṅkara, Mahāprabhu, Parātman—foregrounding grace and sovereignty as the chapter’s theological lens.