Adhyaya 20
Rudra SamhitaYuddha KhandaAdhyaya 2062 Verses

राहोर्विमोचनानन्तरं जलन्धरस्य सैन्योद्योगः — Rahu’s Aftermath and Jalandhara’s Mobilization

အဓ್ಯಾಯ ၂၀ တွင် ဆွေးနွေးပုံစံဖြင့် ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ ဗျာသသည် စူတ၏ ပြောကြားမှုမှတဆင့် စနတ်ကုမာရကို ရာဟုကို လျှို့ဝှက်သော “ပုရုရှ” က လွတ်မြောက်စေပြီးနောက် ဘယ်သို့သွားသနည်းဟု မေးသည်။ စနတ်ကုမာရက လွတ်မြောက်ရာနေရာကို လူလောကတွင် “ဗာဗရာ” ဟု ခေါ်လာကြသဖြင့် နာမည်ပေါ်ပေါက်လာခြင်းကို ရှင်းပြသည်။ ရာဟုသည် မာနနှင့် သတ္တိ ပြန်လည်ရပြီး ဇလန္ဓရမြို့သို့ ပြန်သွားကာ ဣရှ (ရှီဝ) ၏ လုပ်ရပ်များကို တင်ပြသည်။ ထိုသတင်းကြားသော် ဇလန္ဓရ—စင်ဓု၏သား၊ ဒိုင်တျာတို့အကြား အင်အားကြီးသူ—ဒေါသထွက်ကာ အဆုရတပ်များကို စုစည်းရန် အမိန့်ပေးပြီး ကာလနေမိ၊ သုမ္ဘ-နိသုမ္ဘ နှင့် ကာလကာ/ကာလကေယ၊ မောရျာ၊ ဓုမ္ရ စသည့် မျိုးနွယ်တပ်ဖွဲ့များကို ခေါ်ယူကာ နောက်တစ်ဆင့် တိုက်ပွဲအတွက် ပြင်ဆင်စေသည်။

Shlokas

Verse 1

व्यास उवाच । सनत्कुमार सर्वज्ञ कथा ते श्राविताद्भुता । महाप्रभोश्शंकरस्य यत्र लीला च पावनी

ဗျာသက ပြော၏—ဟေ သနတ်ကုမာရ၊ အရာအားလုံးကို သိမြင်သူ၊ သင်သည် အံ့ဖွယ်ကောင်းသော ကထာတစ်ပုဒ်ကို ငါ့အား ကြားနာစေခဲ့၏။ ထိုကထာ၌ မဟာပရဘု သင်္ကရ၏ သန့်ရှင်း၍ သန့်စင်စေသော လီလာကို ဖော်ပြထား၏။

Verse 2

इदानीं ब्रूहि सुप्रीत्या कृपां कृत्वा ममो परि । राहुर्मुक्तः कुत्र गतः पुरुषेण महामुने

ယခု မေတ္တာကြီးစွာဖြင့်၊ ကျွန်ုပ်အပေါ် ကရုဏာပြု၍ ပြောပါ၊ မဟာမုနိရေ။ အင်အားကြီးသော ထိုပုရုෂကြီးက လွှတ်ပေးပြီးနောက် ရာဟုသည် ဘယ်သို့ သွားခဲ့သနည်း။

Verse 3

सूत उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य व्यासस्यामितमेधसः । प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा ब्रह्मपुत्रो महामुनिः

စူတက ပြောသည်—ဉာဏ်ပညာ အတိုင်းမသိသော ဗျာသ၏ စကားကို ထိုသို့ ကြားပြီးနောက်၊ စိတ်ငြိမ်းချမ်းသော မဟာမုနိ၊ ဘြဟ္မာ၏ သားတော်သည် ပြန်လည် ဖြေကြား하였다။

Verse 4

सनत्कुमार उवाच । राहुर्विमुक्तो यस्तेन सोपि तद्वर्वरस्थले । अतस्स वर्वरो भूत इति भूमौ प्रथां गतः

သနတ်ကူမာရက မိန့်တော်မူသည်– “ရာဟုကို လွတ်မြောက်စေသူသည်လည်း ‘ဝရဝရ’ ဟုခေါ်သော ထိုနေရာ၌ပင် နေထိုင်ခဲ့၏။ ထို့ကြောင့် သူကို ‘ဝရဝရဘူတ’ ဟု ခေါ်ကြပြီး ထိုနာမသည် မြေပြင်တစ်လျှောက် ကျော်ကြားလာ၏။”

Verse 5

ततः स मन्यमानस्स्वं पुनर्जनिमथानतः । गतगर्वो जगामाथ जलंधरपुरं शनैः

ထို့နောက် သူသည် မိမိ၏ ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းကို စဉ်းစားကာ ဦးညွှတ်ပူဇော်၍ မာနပျောက်ကင်းသွားပြီး၊ တဖြည်းဖြည်း ဂျလန္ဓရမြို့သို့ ပြန်သွားလေ၏။

Verse 6

जलंधराय सोऽभ्येत्य सर्वमीशविचेष्टितम् । कथयामास तद्व्यासाद्व्यास दैत्येश्वराय वै

ဂျလန္ဓရထံသို့ ချဉ်းကပ်သွားပြီး၊ အရှင် (ရှီဝ) ၏ သာသနာတော်လီလာအဖြစ် ဖြစ်ပျက်သမျှကို အပြည့်အစုံ ပြောကြားလေ၏။ အို ဗျာသ၊ ထိုသို့ပင် သူသည် ဒာနဝတို့၏ အရှင်ထံ တင်ပြခဲ့သည်။

Verse 7

सनत्कुमार उवाच । जलंधरस्तु तच्छ्रुत्वा कोपाकुलितविग्रहः । बभूव बलवान्सिन्धुपुत्रो दैत्येन्द्रसत्तमः

သနတ်ကူမာရက မိန့်တော်မူသည်– “ထိုစကားကို ကြားသော် ဂျလန္ဓရသည်၊ သမုဒ္ဒရာ၏ အင်အားကြီးသော သားတော်၊ ဒိုင်တျယတို့၏ အရှင်များအနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သူ၊ ဒေါသဖြင့် လောင်ကျွမ်းကာ ကိုယ်ဟန်အမူအရာတစ်လုံးလုံး တုန်လှုပ်သွားလေ၏။”

Verse 8

ततः कोपपराधीनमानसो दैत्यसत्तमः । उद्योगं सर्वसैन्यानां दैत्यानामादिदेश ह

ထို့နောက် ဒေါသ၏ အာဏာအောက်တွင် စိတ်နှလုံးကျရောက်နေသော ဒိုင်တျယတို့၏ အမြတ်ဆုံးသူသည်၊ ဒိုင်တျယတပ်မတော် အားလုံးကို စစ်အတွက် ပြင်ဆင်ရန် အမိန့်ပေးလေ၏။

Verse 9

जलंधर उवाच । निर्गच्छंत्वखिला दैत्याः कालनेमिमुखाः खलु । तथा शुंभनिशुम्भाद्या वीरास्स्वबलसंयुताः

ဇလန္ဓရက ပြောသည်– «ကာလနေမိ ဦးဆောင်သော ဒိုင်တျာအားလုံး ထွက်ခွာချီတက်ကြစေ။ ထို့အတူ သုಂಭ၊ နိသုಂಭ စသည့် သူရဲကောင်းတို့လည်း မိမိတပ်အင်အားနှင့်အတူ ရှေ့သို့ တိုးတက်ကြစေ»။

Verse 10

कोटिर्वीरकुलोत्पन्नाः कंबुवंश्याश्च दौर्हृदाः । कालकाः कालकेयाश्च मौर्या धौम्रास्तथैव च

သူရဲကောင်းမျိုးရိုးမှ မွေးဖွားသော စစ်သည်အရေအတွက် ကောဋိများစွာ ရှိခဲ့သည်—ကမ္ဗု မင်းဆက်သားများ၊ ဒေါဩဟృဒ မျိုးစု၊ ကာလကများနှင့် ကာလကေယ (ကာလက၏ သားစဉ်မြေးဆက်) များ၊ ထို့ပြင် မော်ရျာများနှင့် ဓောမရများလည်း ပါဝင်하였다။

Verse 11

इत्याज्ञाप्यासुरपतिस्सिंधुपुत्रो प्रतापवान् । निर्जगामाशु दैत्यानां कोटिभिः परिवारितः

ဤသို့ အမိန့်ပေးပြီးနောက် အာသူရတို့၏ အရှင်မင်းကြီး—စိန္ဓု၏ သားတော် အင်အားကြီးကာ ရဲရင့်သူ—သည် ဒိုင်တျာများ ကောဋိများစွာ ဝန်းရံလျက် အလျင်အမြန် ထွက်ခွာသွား하였다။

Verse 12

ततस्तस्याग्रतश्शुक्रो राहुश्छिन्नशिरोऽभवत् । मुकुटश्चापतद्भूमौ वेगात्प्रस्खलितस्तदा

ထို့နောက် သူ၏ရှေ့မှောက်တွင် သုကြနှင့် ရာဟုတို့သည် ခေါင်းဖြတ်ခံရသည်။ ထိုခဏ၌ပင် သူတို့၏ သရဖူများသည် ရိုက်ခတ်မှုကြောင့် မြေပြင်ပေါ်သို့ လွင့်စင်ကျသွားလေသည်။

Verse 13

व्यराजत नभः पूर्णं प्रावृषीव यथा घनैः । जाता अशकुना भूरि महानिद्रावि सूचकाः

မိုးရာသီတွင် တိမ်များဖြင့် ပြည့်နှက်နေသကဲ့သို့ ကောင်းကင်ယံသည် လုံးဝပြည့်နှက်နေပုံရသည်။ နိမိတ်ဆိုးငှက်များစွာ ပေါ်လာသည်—၎င်းတို့သည် လာလတ္တံ့သော ပဋိပက္ခမတိုင်မီ ကြီးစွာသော ထုံထိုင်းမှုနှင့် အမှောင်ထုကို ဟောကိန်းထုတ်နေကြသည်။

Verse 14

तस्योद्योगं तथा दृष्ट्वा गीर्वाणास्ते सवासवाः । अलक्षितास्तदा जग्मुः कैलासं शंकरालयम्

သူ၏ လှုပ်ရှားရန် ပြင်ဆင်မှုကို မြင်သော်၊ အင်္ဒြာနှင့်တကွ ထိုဒေဝတို့သည် မမြင်သာအောင် ထွက်ခွာကာ သင်္ကရ၏ နေရာတော် ကိုင်လာသသို့ သွားကြ၏။

Verse 15

तत्र गत्वा शिवं दृष्ट्वा सुप्रणम्य सवासवाः । देवास्सर्वे नतस्कंधाः करौ बद्ध्वा च तुष्टुवुः

ထိုနေရာသို့ ရောက်၍ ရှိဝဘုရားကို မြင်လျှင်၊ အင်္ဒြာနှင့်တကွ ဒေဝအားလုံးသည် အလွန်လေးမြတ်စွာ ဦးညွှတ်ပူဇော်ကြ၏။ နှိမ့်ချသောစိတ်ဖြင့် ပခုံးချ၍ လက်နှစ်ဖက်ကို ပေါင်းစည်းကာ သီချင်းသံတော်ဖြင့် ချီးမွမ်းတော်မူကြ၏။

Verse 16

देवा ऊचुः । देवदेव महादेव करुणाकर शंकर । नमस्तेस्तु महेशान पाहि नश्शरणागतान्

ဒေဝတို့က ဆိုကြသည်— «ဒေဝတို့၏ ဒေဝ မဟာဒေဝ၊ ကရုဏာရှင် သင်္ကရ၊ မဟေရှာန သင့်အား နမස්ကာရပါ၏။ သင့်ထံသို့ ခိုလှုံလာသော ကျွန်ုပ်တို့ကို ကာကွယ်တော်မူပါ»။

Verse 17

विह्वला वयमत्युग्रं जलंधरकृतात्प्रभो । उपद्रवात्सदेवेन्द्राः स्थानभ्रष्टाः क्षितिस्थिताः

အရှင်ဘုရား၊ ဇလန္ဓရ၏ အလွန်ကြမ်းတမ်းသော ဖိနှိပ်မှုကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် လုံးဝတုန်လှုပ်သွားပါပြီ။ အင်ဒြာနှင့် တေဝတော်တို့တောင် မိမိတို့၏ သင့်တော်သော အဆင့်မှ ထုတ်ပယ်ခံရပြီး ယခု ကျွန်ုပ်တို့သည် မြေပြင်ပေါ်တွင် ကျရောက်နေပါသည်။

Verse 18

न जानासि कथं स्वामिन्देवापत्तिमिमां प्रभो । तस्मान्नो रक्षणार्थाय जहि सागरनन्दनम्

အရှင်ဘုရား၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ အရှင်—တေဝတော်တို့အပေါ် ကျရောက်လာသော ဤကပ်ဘေးကို ဘယ်လိုလုပ် မသိနိုင်ပါသနည်း။ ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့ကို ကာကွယ်ရန် ပင်လယ်၏သားကို ထိုးနှက်၍ ချေမှုန်းတော်မူပါ။

Verse 19

अस्माकं रक्षणार्थाय यत्पूर्वं गरुडध्वजः । नियोजितस्त्वया नाथ न क्षमस्सोऽद्य रक्षितुम्

အရှင်နာထာ၊ ယခင်က ကျွန်ုပ်တို့ကို ကာကွယ်ရန် သင်က တာဝန်ပေးထားသော ဂရုဍဓွဇ (ဂရုဍတံခွန်ကိုင်သူ) သည် ယနေ့တွင် ကျွန်ုပ်တို့ကို မကာကွယ်နိုင်တော့ပါ။

Verse 20

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे जलंधरवधोपाख्याने सामान्यगणासुरयुद्धवर्णनं नाम विंशोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် «သီဝ မဟာပုရာဏ» ဒုတိယစာအုပ် ရုဒ္ရသံဟိတာ၏ ပဉ္စမပိုင်း ယုဒ္ဓခဏ္ဍ၌၊ ဇလန္ဓရ သတ်ဖြတ်ခြင်းအကြောင်းအရာအတွင်း—“သာမန် ဂဏများနှင့် အသူရများ၏ စစ်ပွဲဖော်ပြချက်” ဟူသော အခန်း ၂၀ သည် ပြီးဆုံး၏။

Verse 21

अलक्षिता वयं चात्रागताश्शंभो त्वदंतिकम् । स आयाति त्वया कर्त्तुं रणं सिंधुसुतो बली

အို သမ္ဘု (Śambhu)၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် ဤနေရာသို့ သင်၏အနီးတော်သို့ မမြင်သာဘဲ ရောက်လာကြပါပြီ။ စင်ဓု၏ သားတော် အင်အားကြီးသူသည် သင်နှင့် စစ်တိုက်ရန် ရည်ရွယ်ကာ ချဉ်းကပ်လာနေ၏။

Verse 22

अतस्स्वामिन्रणे त्वं तमविलंबं जलंधरम् । हंतुमर्हसि सर्वज्ञ पाहि नश्शरणागतान्

ထို့ကြောင့် အရှင်ဘုရား၊ ဤစစ်ပွဲ၌ အချိန်မနှောင့်နှေးဘဲ ဇလန္ဓရကို သတ်ပစ်တော်မူပါ။ အရာအားလုံးကို သိမြင်တော်မူသောအရှင်၊ သင့်ထံသို့ ခိုလှုံလာသော ကျွန်ုပ်တို့ကို ကာကွယ်တော်မူပါ။

Verse 23

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा ते सुरास्सर्वे प्रभुं नत्वा सवासवाः । पादौ निरीक्ष्य संतस्थुर्महेशस्य विनम्रकाः

သနတ်ကူမာရက ပြောသည်– ထိုသို့ဆိုပြီးနောက် အင်္ဒြာနှင့်တကွ ဒေဝတော်အားလုံးသည် သခင်ကို ဦးညွှတ်ကန်တော့ကြ၏။ မဟာဒေဝ၏ ခြေတော်တို့ကို နှိမ့်ချစွာ ကြည့်ရှုကာ ရိုသေစွာ ရပ်တည်နေကြ၏။

Verse 24

सनत्कुमार उवाच । इति देववचः श्रुत्वा प्रहस्य वृषभध्वजः । द्रुतं विष्णुं समाहूय वचनं चेदमब्रवीत्

သနတ်ကူမာရက ပြောသည်– ဒေဝတို့၏ စကားကို ကြားပြီးနောက် ဝృషဘဓွဇ (ရှီဝ) သည် ပြုံးရယ်လျက် အမြန် ဗိෂ္ဏုကို ခေါ်ယူကာ ဤသို့ မိန့်တော်မူ၏။

Verse 25

ईश्वर उवाच । हृषीकेश महाविष्णो देवाश्चात्र समागताः । जलंधरकृतापीडाश्शरणं मेऽतिविह्वलाः

ဣရှ္ဝရက မိန့်တော်မူသည်– «ဟೃෂီကေရှ၊ မဟာဗိෂ္ဏုရေ။ ဒေဝတို့သည် ဤနေရာ၌ စုဝေးလာကြပြီ။ ဇလန္ဓရ၏ ဖိနှိပ်မှုကြောင့် အလွန်ဒုက္ခရောက်နေ၍ အလွန်စိတ်လှုပ်ရှားကာ ငါ့ထံ၌ ခိုလှုံလာကြ၏»။

Verse 26

जलंधरः कथं विष्णो संगरे न हत स्त्वया । तद्गृहं चापि यातोऽसि त्यक्त्वा वैकुण्ठमात्मनः

«အို ဗိဿနု၊ စစ်မြေပြင်၌ ဇလန္ဓရကို သင် မသတ်နိုင်ခဲ့သည်မှာ အဘယ်ကြောင့်နည်း။ ထို့ပြင် မိမိ၏ ဝိုင်ကුණ္ဌကို စွန့်၍ သူ၏အိမ်သို့ပါ သွားခဲ့သည်မှာ အဘယ်ကြောင့်နည်း»

Verse 27

मया नियोजितस्त्वं हि साधुसंरक्षणाय च । निग्रहाय खलानां च स्वतंत्रेण विहारिणा

«သင်သည် လွတ်လပ်စွာ လှုပ်ရှား၍ ကိုယ်တိုင်ဆုံးဖြတ်လုပ်ဆောင်သူဖြစ်သော်လည်း၊ သာဓုတို့ကို ကာကွယ်ရန်နှင့် မကောင်းသူတို့ကို ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် သင့်ကို ငါက တာဝန်ပေးထားသည်»

Verse 28

सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य महेशस्य वचनं गरुडध्वजः । प्रत्युवाच विनीतात्मा नतकस्साञ्जलिर्हरिः

သနတ်ကူမာရက ပြောသည်။ မဟေရှ (သီဝ) ၏ စကားကို ဤသို့ ကြားပြီးနောက်၊ ဂရုဓသင်္ကေတတံခွန်ရှိသော ဟရီသည် ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့စွာ ဦးညွှတ်ကာ လက်အုပ်ချီ၍ ရိုသေပြုလျက်၊ စည်းကမ်းတကျနှင့် ယဉ်ကျေးသော စိတ်ဖြင့် ပြန်လည်ဖြေကြား하였다။

Verse 29

विष्णुरुवाच । तवांशसंभवत्वाच्च भ्रातृत्वाच्च तथा श्रियः । मया न निहतः संख्ये त्वमेनं जहि दानवम्

ဗိဿနုက ပြောသည်။ «သင်သည် ငါ၏ အংশတစ်စိတ်မှ ပေါ်ပေါက်လာသူဖြစ်သဖြင့်လည်းကောင်း၊ သီရိ (လက္ခမီ) ၏ ညီအစ်ကိုဖြစ်သဖြင့်လည်းကောင်း၊ ငါသည် စစ်မြေ၌ သူ့ကို မသတ်ခဲ့။ သင်ပင် ထို ဒာနဝကို သတ်ချေ»။

Verse 30

महाबलो महावीरो जेयस्सर्वदिवौकसाम् । अन्येषां चापि देवेश सत्यमेतद्ब्रवीम्यहम्

သူသည် အလွန်အင်အားကြီး၍ မဟာသူရဲကောင်းဖြစ်၏—ကောင်းကင်နေထိုင်သူတို့အားလုံးကို အနိုင်ယူသူဟူသည် အမှန်ပင်။ အခြားသူတို့ကိုပါ၊ ဒေဝတို့၏ အရှင်၊ ဤအရာကို ငါ အမှန်တရားအဖြစ် သင့်အား ပြောကြား၏။

Verse 31

मया कृतो रणस्तेन चिरं देवान्वितेन वै । मदुपायो न प्रवृत्तस्तस्मिन्दानवपुंगवे

နတ်တို့၏အထောက်အပံ့ရှိသော ထိုမဟာဗလဝန်နှင့် ငါသည် အချိန်ကြာမြင့်စွာ စစ်ဆင်နွှဲခဲ့၏။ သို့ရာတွင် ဒာနဝတို့အထဲ၌ အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော ထိုသူအပေါ် ငါ၏ကৌশလမအောင်မြင်ခဲ့။

Verse 32

तत्पराक्रमतस्तुष्टो वरं ब्रूहीत्यहं खलु । इति मद्वचनं श्रुत्वा स वव्रे वरमुत्तमम्

သူ၏ဗလနှင့် ရဲရင့်မှုကို ကျေနပ်သဖြင့် ငါက “ပြောလော့—အပေးအကူ (ဗရ) ကို ရွေးလော့” ဟု အမှန်တကယ်ဆို၏။ ငါ၏စကားကို ကြားသော် သူသည် အမြတ်ဆုံးသော ဗရကို ရွေးယူလေ၏။

Verse 33

मद्भगिन्या मया सार्द्धं मद्गेहे ससुरो वस । मदधीनो महाविष्णो इत्यहं तद्गृहं गतः

«ငါ့ညီမနှင့်အတူ ငါ့အိမ်၌ နေထိုင်ပါ၊ အဖေမက်။ မဟာဗိෂ္ဏုသည် ငါ့အာဏာအောက်၌ ရှိသည်» ဟုဆိုပြီးနောက်၊ ငါသည် သူ၏အိမ်သို့ သွားရောက်하였다။

Verse 34

सनत्कुमार उवाच । इति विष्णोर्वचश्श्रुत्वा शकरस्स महेश्वरः । विहस्योवाच सुप्रीतस्सदयो भक्तवत्सलः

သနတ်ကုမာရက ဆိုသည်—ဗိෂ္ဏု၏စကားကို ထိုသို့ ကြားပြီးနောက်၊ မဟေရှ္ဝရ သင်္ကရသည် ကရုဏာပြည့်ဝ၍ ဘက္တတို့ကို ချစ်မြတ်နိုးသူဖြစ်သဖြင့် ပျော်ရွှင်စွာ ပြုံးရယ်ကာ ထို့နောက် မိန့်တော်မူ하였다။

Verse 35

महेश्वर उवाच । हे विष्णो सुरवर्य त्वं शृणु मद्वाक्यमादरात् । जलंधरं महादैत्यं हनिष्यामि न संशयः

မဟေရှ္ဝရ မိန့်တော်မူသည်—«ဟေ ဗိෂ္ဏု၊ နတ်တို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ ငါ့စကားကို လေးစားစွာ နားထောင်လော့။ မဟာဒೈတျ ဂျလန္ဓရကို ငါ သတ်မည်၊ သံသယ မရှိ»။

Verse 36

स्वस्थानं गच्छ निर्भीतो देवा गच्छंत्वपि ध्रुवम् । निर्भया वीतसंदेहा हतं मत्वाऽसुराधिपम्

မိမိ၏နေရာသို့ ကြောက်ရွံ့ခြင်းမရှိဘဲ ပြန်သွားလော့။ ဒေဝတော်တို့လည်း အမှန်တကယ် ပြန်သွားကြစေ။ ကြောက်မက်ခြင်းကင်း၍ သံသယကင်းစင်ကာ အဆုရတို့၏အရှင်ကို သတ်ပြီးဟု မှတ်ယူလော့။

Verse 37

सनत्कुमार उवाच । इति श्रुत्वा महेशस्य वचनं स रमापतिः । सनिर्जरो जगामाशु स्वस्थानं गतसंशयः

သနတ်ကူမာရက ပြောသည်။ မဟေရှ၏ ဗচနကို ထိုသို့ ကြားနာပြီးနောက် ရမာပတိ (ဗိဿနု) သည် အမရတို့နှင့်အတူ လျင်မြန်စွာ မိမိ၏နေရာသို့ သွားလေ၏၊ သံသယတို့ ပျောက်ကင်းသွား၏။ ဤအကြောင်း၌ သီဝသည် သစ္စာကို ထင်ရှားစေသော ပတိဖြစ်၍ သံသယကို ဖယ်ရှားကာ ဒေဝတို့၏ မှန်ကန်သော နားလည်မှုကို ပြန်လည်တည်စေသည်ဟု အတည်ပြုသည်။

Verse 38

एतस्मिन्नंतरे व्यास स दैत्येन्द्रोऽतिविक्रमः । सन्नद्धैरसुरैस्सार्द्धं शैलप्रांतं ययौ बली

အဲဒီအချိန်အတွင်းမှာပင်၊ အို ဗျာသ၊ အလွန်ရဲရင့်၍ အင်အားထူးကဲသော ဒိုင်တျယတို့၏ အရှင်သည် လက်နက်ပြည့်စုံစွာ တပ်ဆင်ထားသော အဆုရများနှင့်အတူ ထွက်ခွာကာ တောင်တန်းအစွန်းဒေသသို့ သွားရောက်하였다။

Verse 39

कैलासमवरुध्याथ महत्या सेनया युतः । संतस्थौ कालसंकाशः कुर्वन्सिंहरवं महान्

ထို့နောက် သူသည် တပ်အင်အားကြီးမားစွာဖြင့် ကိုင်လာသကို ဝိုင်းရံကာ တည်နေရာယူ하였다။ ကာလ (မရဏ) ကဲ့သို့ ကြောက်မက်ဖွယ် ဖြစ်ပြီး၊ စင်္ဟာသံကဲ့သို့ အလွန်ကြီးမားသော ဟိန်းသံကို ထုတ်လွှင့်하였다။

Verse 40

अथ कोलाहलं श्रुत्वा दैत्यनादसमुद्भवम् । चुक्रोधातिमहेशानो महालीलः खलांतकः

ထို့နောက် ဒေတ္တယတို့၏ ဟုန်းဟုန်းသံမှ ပေါ်ထွက်လာသော အော်ဟစ်ဆူညံသံကို ကြားသော်၊ လီလာကြီးမား၍ မကောင်းသူတို့ကို ဖျက်ဆီးတော်မူသော အတိမဟာဣရှာန—ရှီဝဘုရားသည် ဒေါသထွက်တော်မူ၏။

Verse 41

समादिदेश संख्याय स्वगणान्स महाबलान् । नंद्यादिकान्महादेवो महोतिः कौतुकी हरः

ထို့နောက် တောက်ပအားကြီး၍ ရည်ရွယ်ချက်ပြင်းပြသော မဟာဒေဝ—ဟရသည် နန္ဒီဦးဆောင်သော မိမိ၏ အလွန်အင်အားကြီး ဂဏာတို့ကို စနစ်တကျ တန်းစီ၍ အရေအတွက်အလိုက် အစီအစဉ်ချရန် အမိန့်တော်မူ၏။

Verse 42

नन्दीभमुखसेनानीमुखास्सर्वे शिवाज्ञया । गणाश्च समनह्यंत युद्धाया तित्वरान्विताः

ရှီဝဘုရား၏ အမိန့်တော်အရ နန္ဒီနှင့် ဘೃင်ဂီတို့ကို ဦးဆောင်သော ခေါင်းဆောင်အားလုံးနှင့် ဂဏာတို့သည် အလျင်အမြန် လက်နက်တပ်ဆင်ကာ စစ်ပွဲအတွက် အရေးတကြီး ပြင်ဆင်ကြ၏။

Verse 43

अवतेरुर्गणास्सर्वे कैलासात्क्रोधदुर्मदाः । वल्गतो रणशब्दांश्च महावीरा रणाय हि

ဂဏာအားလုံးသည် ကိုင်လာသမှ ဆင်းသက်လာကြပြီး ဒေါသပြင်းထန်ကာ မိမိအင်အားကို မာန်တက်ကြသည်။ ထိုမဟာသူရဲကောင်းတို့သည် ရှေ့သို့ ခုန်တက်ကာ စစ်မြေပြင်၏ ဟစ်အော်သံများကို ထွက်ပေါ်စေကြ၏၊ အကြောင်းမူကား စစ်ပွဲအတွက် တက်ကြွစွာ ထွက်လာကြသဖြစ်သည်။

Verse 44

ततस्समभवद्युद्धं कैलासोपत्यकासु वै । प्रमथाधिपदैत्यानां घोरं शस्त्रास्त्रसंकुलम्

ထို့နောက် အမှန်တကယ် ကိုင်လာသ တောင်ချိုင့်ဝှမ်းများ၌ ပရမထာတို့၏ ခေါင်းဆောင်များနှင့် ဒೈတျယတို့၏ ခေါင်းဆောင်များအကြား ကြောက်မက်ဖွယ် စစ်ပွဲကြီး ပေါက်ကွဲလာ၍ လက်နက်နှင့် မြားအာစတြာများဖြင့် အရပ်ရပ် ပြည့်နှက်နေ하였다။

Verse 45

भेरीमृदंगशंखौघैर्निस्वानैर्वीरहर्षणैः । गजाश्वरथशब्दैश्च नादिता भूर्व्यकंपत

ဗေရီ၊ မৃদင်္ဂနှင့် သင်္ခများ၏ သူရဲကောင်းစိတ်ကို မြှောက်တင်သော ဂုဏ်သံများ၊ ထို့ပြင် ဆင်၊ မြင်း၊ ရထားတို့၏ ဆူညံသံများကြောင့် မြေပြင်တစ်လျှောက်လုံး တုန်ခါ၍ လှုပ်ရှားသွား하였다။

Verse 46

शक्तितोमरबाणौघैर्मुसलैः पाशपट्टिशैः । व्यराजत नभः पूर्णं मुक्ताभिरिव संवृतम्

သက္တိ၊ တိုမရနှင့် မြားများ၏ မိုးရွာသကဲ့သို့သော အစုအဝေးများ၊ ထို့ပြင် မုဆလ၊ ပာရှနှင့် ပတ္တိရှတို့ဖြင့် ကောင်းကင်ပြင်သည် ပြည့်နှက်၍ ပုလဲများ ပက်ဖြန့်ဖုံးလွှမ်းထားသကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်နေ하였다။

Verse 47

निहतैरिव नागाश्वैः पत्तिभिर्भूर्व्यराजत । वज्राहतैः पर्वतेन्द्रैः पूर्वमासीत्सुसंवृता

သတ်ဖြတ်ခံရသကဲ့သို့သော စစ်ဆင်၊ စစ်မြင်းနှင့် ခြေလျင်စစ်သားများဖြင့် မြေပြင်သည် တောက်ပထင်ရှားနေ၍၊ မိုးကြိုးဝဇ္ရဖြင့် ခွဲကွဲကျိုးကျိုး ဖြစ်သွားသော တောင်မင်းကြီးများက အရင်က ပတ်လည်ဖုံးလွှမ်းထားသကဲ့သို့ ထင်မြင်ရ하였다။

Verse 48

प्रमथाहतदैत्यौघैर्दैत्याहतगणैस्तथा । वसासृङ्मांसपंकाढ्या भूरगम्याभवत्तदा

ထိုအခါ ပရမထာတို့က ဒာနဝတို့၏ အစုအဝေးကို ခုတ်လှဲသတ်ဖြတ်ပြီး၊ ဒာနဝတို့ကလည်း သီဝ၏ ဂဏတို့ကို ထိုးနှက်ကျဆုံးစေသဖြင့်၊ မြေပြင်သည် သွားလာမရအောင် ဖြစ်လာကာ အဆီ၊ သွေးနှင့် အသားတို့၏ ရွံ့ပင့်ထူထပ်စွာ ပြည့်နှက်နေ하였다။

Verse 49

प्रमथाहतदैत्यौघान्भार्गवस्समजीवयत् । युद्धे पुनः पुनश्चैव मृतसंजीवनी बलात्

စစ်မြေပြင်၌ ဘာရ္ဂဝ (သုကြာစာရျ) သည် ပရမထများက ထိုးနှက်သတ်ဖြတ်ထားသော ဒိုင်တျအစုအဝေးတို့ကို «မృతသံဇီဝနီ» မန္တရ၏ အာနုဘော်ဖြင့် ထပ်ခါထပ်ခါ ပြန်လည်အသက်သွင်းခဲ့သည်။

Verse 50

दृष्ट्वा व्याकुलितांस्तांस्तु गणास्सर्वे भयार्दिताः । शशंसुर्देवदेवाय सर्वे शुक्रविचेष्टितम्

ထိုတပ်ဖွဲ့များ စိတ်လှုပ်ရှားကာ ရှုပ်ထွေး၍ ကြောက်ရွံ့ခြင်းကြောင့် ထိခိုက်နေသည်ကို မြင်သော် ဂဏာတို့အားလုံးသည် ဒေဝဒေဝ (သီဝဘုရား) ထံသို့ သုကြာ၏ လှည့်ကွက်နှင့် လုပ်ရပ်တို့ကို တင်ပြကြသည်။

Verse 51

तच्छ्रुत्वा भगवान्रुद्रश्चकार क्रोधमुल्बणम् । भयंकरोऽतिरौद्रश्च बभूव प्रज्वलन्दिशः

ထိုသတင်းကို ကြားသော် ဘဂဝန် ရုဒြသည် အလွန်ပြင်းထန်၍ မလျော့မနည်းသော ဒေါသဖြင့် ဖမ်းဆီးခံရသကဲ့သို့ ဖြစ်လာသည်။ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်း၍ အလွန်ရောဒြဖြစ်ကာ အရပ်အနှံ့ မီးလောင်တောက်ပသကဲ့သို့ ထင်ရှားလာ၏။

Verse 52

अथ रुद्रमुखात्कृत्या बभूवातीवभीषणा । तालजंघोदरी वक्त्रा स्तनापीडितभूरुहा

ထို့နောက် ရုဒြ၏ မျက်နှာပေါက်မှ ကృတ்யာ ဟူသော အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသည့် အင်အားတစ်ရပ် ပေါ်ထွန်းလာသည်။ သူမ၏ ခြေထောက်နှင့် ဝမ်းဗိုက်သည် တာလပင်တိုင်ကဲ့သို့ ဖြစ်၍ မျက်နှာသည် ကြောက်လန့်ဖွယ်၊ ရင်သားများက ရင်ဘတ်ကို ဖိနှိပ်သကဲ့သို့ ထင်ရှားကာ ရုပ်သဏ္ဌာန်သည် ပိုမိုကြမ်းတမ်းလှသည်။

Verse 53

सा युद्धभूमिं तरसा ससाद मुनिसत्तम । विचचार महाभीमा भक्षयंती महासुरान्

အို မုနိမြတ်ကြီး၊ သူမသည် အရှိန်ပြင်းစွာ စစ်မြေပြင်သို့ ချက်ချင်း ဝင်ရောက်သွား၏။ အင်အားကြီးမား၍ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော သူမသည် ထိုနေရာတွင် လှည့်လည်ကာ မဟာအဆုရများကို မျိုစားလျက်ရှိ၏။

Verse 54

अथ सा रणमध्ये हि जगाम गतभीर्द्रुतम् । यत्रास्ते संवृतो दैत्यवरेन्द्रैस्स हि भार्गवः

ထို့နောက် သူမသည် ကြောက်ရွံ့မှုကင်းစင်ကာ စစ်မြေပြင်အလယ်သို့ လျင်မြန်စွာ ဝင်ရောက်သွား၏။ ထိုနေရာမှာ ဘာရ္ဂဝ (သုကြာ) သည် ဒိုင်တျယအရှင်အမြတ်များက ပတ်လည်ဝိုင်းရံထားလေ၏။

Verse 55

स्वतेजसा नभो व्याप्य भूमिं कृत्वा च सा मुने । भार्गवं स्वभगे धृत्वा जगामांतर्हिता नभः

အို မုနိ၊ သူမသည် ကိုယ်ပိုင်တေဇောဖြင့် ကောင်းကင်ကို လွှမ်းမိုးကာ မြေပြင်ကိုလည်း မိမိအာဏာအောက်တွင် ထား၏။ ထို့နောက် ဘာရ္ဂဝကို မိမိခါးဘက်တွင် တင်ယူပြီး မမြင်ရအောင် ပျောက်ကွယ်ကာ ကောင်းကင်သို့ ထွက်ခွာသွား၏။

Verse 56

विद्रुतं भार्गवं दृष्ट्वा दैत्यसैन्यगणास्तथा । प्रम्लानवदना युद्धान्निर्जग्मुर्युद्धदुर्मदाः

ဘာဂဝ ထွက်ပြေးသည်ကို မြင်သောအခါ၊ ယခင်က စစ်ပွဲ၏ မာန်မာနဖြင့် ယစ်မူးနေခဲ့သော ဒေတျာ စစ်သည်တော်များသည်လည်း မျက်နှာပျက်ကာ သတ္တိများ ဆုတ်ယုတ်လျက် စစ်မြေပြင်မှ ထွက်ခွာသွားကြလေသည်။

Verse 57

अथोऽभज्यत दैत्यानां सेना गणभयार्दिता । वायुवेगहता यद्वत्प्रकीर्णा तृणसंहतिः

ထို့နောက် သီဝနတ်မင်း၏ ဂဏများအား ကြောက်ရွံ့မှုကြောင့် ညှဉ်းပန်းခံရသော ဒေတျာစစ်တပ်သည် ပြိုကွဲပျက်စီးသွားလေသည်—ပြင်းထန်သော လေပြင်းတိုက်ခတ်ခံရသော မြက်ခြောက်ပုံကြီးကဲ့သို့ပင်။

Verse 58

भग्नां गणभयाद्दैत्यसेनां दृष्ट्वातिमर्षिताः । निशुंभशुंभौ सेनान्यौ कालनेमिश्च चुक्रुधुः

ရှီဝ၏ ဂဏများကြောင့် ကြောက်လန့်ကာ ဒೈတျတပ်ဖွဲ့ ပျက်စီးသွားသည်ကို မြင်လျှင် မဟာဗိုလ် နိရှုမ္ဘနှင့် ရှုမ္ဘတို့၊ ကာလနေမိနှင့်အတူ အလွန်ဒေါသထွက်ကြ၏။

Verse 59

त्रयस्ते वरयामासुर्गणसेनां महाबलाः । मुंचंतश्शरवर्षाणि प्रावृषीव बलाहकाः

အားကြီးသော စစ်သူရဲသုံးဦးတို့သည် ဂဏတပ်၏ တိုးတက်မှုကို တားဆီးကာ မိုးရာသီ မိုးတိမ်များကဲ့သို့ မြားမိုးကို ဆက်တိုက်ရွာချလေ၏။

Verse 60

ततो दैत्यशरौघास्ते शलभानामिव व्रजाः । रुरुधुः खं दिशस्सर्वा गणसेनामकंपयन्

ထို့နောက် ဒိုင်တျာတို့၏ မြားမိုးအစုအဝေးများသည် ကျိုင်းအုပ်များကဲ့သို့ အရပ်ရပ်ကောင်းကင်ကို ပြည့်နှက်ပိတ်ဆို့ကာ ရှီဝ၏ ဂဏတပ်ကို တုန်လှုပ်စေ하였다။

Verse 61

गणाश्शरशतैर्भिन्ना रुधिरासारवर्षिणः । वसंतकिंशुकाभासा न प्राजानन्हि किंचन

ဂဏများသည် မြားရာချီဖြင့် ထိုးဖောက်ခံရ၍ သွေးစီးကြောင်းများ ထွက်လျက်ရှိသည်။ သူတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာသည် နွေဦးကိံရှုက ပန်းရောင်ကဲ့သို့ ဖြစ်သော်လည်း၊ ရှီဝ၏ အမှုတော်၌ စိတ်တည်ကာ စစ်မြေ၌ မကြောက်မရွံ့ဖြစ်၍ အခြားအရာကို မသိမမြင်သကဲ့သို့ မလှည့်ကြည့်ကြ။

Verse 62

ततः प्रभग्नं स्वबलं विलोक्य नन्द्यादिलंबोदरकार्त्तिकेयाः । त्वरान्विता दैत्यवरान्प्रसह्य निवारयामासुरमर्षणास्ते

ထို့နောက် မိမိတို့တပ်ဖွဲ့ ပျက်စီးကွဲပြားနေသည်ကို မြင်လျှင် နန္ဒိန်နှင့် အခြားသူများ—လမ္ဗောဒရ (ဂဏေရှ) နှင့် ကာရ္တ္တိကေယ—တို့သည် အလျင်အမြန် ထွက်ပြေးတက်လာကြသည်။ မခံနိုင်သော ဒေါသပြင်းပြမှုဖြင့် သူတို့သည် ဒိုင်တျာအထူးကောင်းများကို အင်အားသုံးကာ တားဆီး၍ နောက်ဆုတ်စေ하였다။

Frequently Asked Questions

Rāhu, after being released by a “Puruṣa,” returns to Jalandhara and reports Śiva’s actions; Jalandhara responds by ordering a full daitya mobilization and naming allied leaders and clans.

The chapter reads as a moral-psychological sequence: liberation or release does not automatically end hostility; pride can reassert itself, and anger can convert information (report) into escalation (mobilization), illustrating how inner states drive cosmic conflict.

Śiva is referenced as Īśa/Śaṃkara whose “viceṣṭita” (divine acts) precipitate reactions; the “Puruṣa” functions as a decisive agent in Rāhu’s release, and the asura collectives appear as organized manifestations of oppositional power.