
အဓ್ಯಾಯ ၂ တွင် ဗျာသသည် ဒေဝတို့၏ဒုက္ခအပြီး ဘယ်လိုပြန်လည်ကောင်းမွန်လာသနည်းဟု ဘြဟ္မာကို မေးမြန်းသည်။ ဘြဟ္မာသည် ရှီဝ၏ ကြာပန်းခြေတော်ကို သတိရကာ စနတ်ကုမာရ၏ ပြောကြားချက်အဖြစ် အကြောင်းအရာကို ပြန်လည်ဖော်ပြသည်။ တြိပူရနာထ (Tripuranātha) ၏တောက်ပမှုနှင့် ဖိနှိပ်မှု၊ မာယာ (Mayā) အင်ဂျင်နီယာ၏ မာယာကိန်းများကြောင့်—ဤနေရာတွင် တာရာကာသူရ မျိုးရိုးနှင့် ဆက်စပ်၍—ဒေဝတို့သည် မီးလောင်သကဲ့သို့ အနိုင်ကျင့်ခံရကာ စိတ်ပူပန်လျက် ဘြဟ္မာထံ အားကိုးရာအဖြစ် စုဝေးလာကြသည်။ နမസ്കာရပြု၍ ဒုက္ခကို တင်ပြပြီး ရန်သူကို ဖျက်ဆီးနိုင်မည့် ဥပာယ (upāya) ကို တောင်းဆိုကြသည်။ ဘြဟ္မာသည် ကြောက်ရွံ့မှုကို သက်သာစေကာ ဒိုင်တျ/ဒါနဝတို့ကို ခွဲခြားပြောကြားပြီး အမှန်တကယ် ဖြေရှင်းမှုသည် ရှီဝ (Śarva) ၏ လက်တော်ဖြင့်သာ ဖြစ်မည်ဟု ညွှန်ပြသည်။ ထို့ပြင် ဒိုင်တျသည် ဘြဟ္မာနှင့် ဆက်စပ်၍ အားပေးထောက်ပံ့ခံထားသဖြင့် ဘြဟ္မာက တိုက်ရိုက်သတ်ခြင်း မသင့်တော်ကြောင်း သဘောတရားကန့်သတ်ချက်ကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ ခေါင်းစဉ် “ဒေဝစတုတိ” သည် ဒေဝတို့၏ ချီးမွမ်းတော်မူခြင်း (stuti) နှင့် သဒ္ဓာတရားဆိုင်ရာ ဖော်ပြချက်တို့က တြိပူရစစ်ဝန်းကျင်တွင် ရှီဝ၏ အဆုံးအဖြတ်ပါဝင်မှုကို ခေါ်ယူအတည်ပြုမည့် အဓိကအချက်ဖြစ်ကြောင်း ပြသသည်။
Verse 1
व्यास उवाच । ब्रह्मपुत्र महाप्राज्ञ वद मे वदतां वर । ततः किमभवद्देवाः कथं च सुखिनोऽभवन्
ဗျာသက ပြောသည်—“အို ဘြဟ္မာ၏ သားတော်၊ အလွန်ပညာရှိသောသူ၊ ပြောသူတို့အနက် အကောင်းဆုံး၊ ငါ့အား ပြောပါ။ ထို့နောက် ဘာဖြစ်ပျက်ခဲ့သနည်း။ ဒေဝတော်တို့သည် မည်သို့ စိတ်ချမ်းသာ၍ ငြိမ်းချမ်းသွားကြသနည်း” ဟု။
Verse 2
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे देवस्तुतिर्नाम द्वितीयोऽध्यायः
ဤသို့ဖြင့် «သရီ ရှိဝ မဟာပုရာဏ» အတွင်း၊ ဒုတိယ ရုဒြသံဟိတာ၌၊ ပဉ္စမ ယုဒ္ဓခဏ္ဍ ဟူသော အပိုင်းတွင်၊ «ဒေဝစတုတိ» (ဒေဝတို့၏ ချီးမွမ်းသီချင်း) ဟူသော ဒုတိယ အခန်းသည် ပြီးဆုံး၏။
Verse 3
सनत्कुमार उवाच । अथ तत्प्रभया दग्धा देवा हीन्द्रादयस्तथा । संमंत्र्य दुःखितास्सर्वे ब्रह्माणं शरणं ययुः
သနတ်ကူမာရ မိန့်တော်မူ၏—ထို့နောက် ထိုရောင်ခြည်ကြောင့် လောင်ကျွမ်းသကဲ့သို့ ဖြစ်ကြသဖြင့်၊ အိန္ဒြာတို့ အပါအဝင် ဒေဝအားလုံးသည် စိတ်ဒုက္ခဖြင့် တိုင်ပင်ညှိနှိုင်းကာ ဘြဟ္မာထံ သရဏံ ယာယု (အကာအကွယ်) သွားကြ၏။
Verse 4
नत्वा पितामहं प्रीत्या परिक्षिप्ताखिलास्सुराः । दुःखं विज्ञापयामासुर्विलोक्यावसरं ततः
ပိတာမဟ (ဘြဟ္မာ) ကို သဒ္ဓါဖြင့် ဦးညွှတ်ပူဇော်ပြီးနောက်၊ စုဝေးလာသော ဒေဝအားလုံးသည် သူ့အနားဝိုင်းကာ ရှိကြ၏။ ထို့နောက် အခွင့်အလမ်းသင့်တော်သည်ကို မြင်လျှင် မိမိတို့၏ ဒုက္ခကို တင်ပြလျှောက်ထားကြ၏။
Verse 5
देवा ऊचुः । धातस्त्रिपुरनाथेन सतारकसुतेन हि । सर्वे प्रतापिता नूनं मयेन त्रिदिवौकसः
ဒေဝတို့က ဆိုကြ၏— «အို ဓာတೃ (ဗြဟ္မာ)၊ ကောင်းကင်ဘုံနေထိုင်သူ ငါတို့အားလုံးသည် တာရက၏သား တြိပုရနာထ (Tripura ၏အရှင်) နှင့် မာယာတို့ကြောင့် အလွန်ပြင်းထန်စွာ ဖိနှိပ်ခံရပြီ»။
Verse 6
अतस्ते शरणं याता दुःखिता हि विधे वयम् । कुरु त्वं तद्वधोपायं सुखिनस्स्याम तद्यथा
ထို့ကြောင့် အို ဗိဓိ (ဗြဟ္မာ)၊ ဒုက္ခပင်ပန်းနေသော ငါတို့သည် သင်၏အရိပ်အာရုံသို့ ခိုလှုံလာကြ၏။ သူ့ကို သတ်ဖြတ်ဖျက်ဆီးရန် နည်းလမ်းကို စီမံပေးပါ၊ ထို့ကြောင့် ငါတို့သည် ယခင်ကဲ့သို့ ပျော်ရွှင်နိုင်ပါစေ။
Verse 7
सनत्कुमार उवाच । इति विज्ञापितो देवैर्विहस्य भवकृद्विधिः । प्रत्युवाचाथ तान्सर्वान्मयतो भीतमानसान्
သနတ်ကူမာရက ပြော၏— ဒေဝတို့က ဤသို့ လျှောက်တင်ကြသဖြင့် လောကဖန်ဆင်းရှင် ဗိဓိ (ဗြဟ္မာ) သည် အနည်းငယ် ပြုံးရယ်လျက်၊ ထို့နောက် မာယာကြောင့် စိတ်ထိတ်လန့်နေသော သူတို့အားလုံးကို ပြန်လည် ဖြေကြား하였다။
Verse 8
ब्रह्मोवाच । न भेतव्यं सुरास्तेभ्यो दानवेभ्यो विशेषतः । आचक्षे तद्वधोपायं शिवं शर्वः करिष्यति
ဗြဟ္မာက ဆို၏— «အို ဒေဝတို့၊ အထူးသဖြင့် ဒာနဝတို့ကို မကြောက်ကြနှင့်။ သူတို့ကို ဖျက်ဆီးရန် နည်းလမ်းကို ငါ ပြောမည်။ မင်္ဂလာဖြစ်စေမည့် အမှုကို သရ္ဝ (Śarva) အရှင် ရှီဝက ပြီးမြောက်စေမည်»။
Verse 9
मत्तो विवर्धितो दैत्यो वधं मत्तो न चार्हति । तथापि पुण्यं वर्द्धैत नगरे त्रिपुरे पुनः
ငါက ပြုစုထောက်ပံ့၍ အင်အားတိုးစေခဲ့သော ဒေဝ္ယတန်သည် ငါ့လက်ဖြင့် သတ်ဖို့ မထိုက်တန်။ သို့သော်လည်း တြိပုရ မြို့၌ ပုဏ္ဏနှင့် မင်္ဂလာကောင်းခြင်းတို့ ထပ်မံ တိုးပွားစေကြပါစေ။
Verse 10
शिवं च प्रार्थयध्वं वै सर्वे देवास्सवासवाः । सर्वाधीशः प्रसन्नश्चेत्स वः कार्यं करिष्यति
ထို့ကြောင့် အင်ဒြာနှင့်တကွ နတ်အားလုံးတို့သည် ရှိဝ (Śiva) ထံသို့ အမှန်တကယ် ဆုတောင်းပန်ကြလော့။ အရာရာ၏ အရှင်သည် ကြည်နူးတော်မူလျှင် သင်တို့၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို ပြီးမြောက်စေတော်မူမည်။
Verse 11
सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य विधेर्वाणीं सर्वे देवास्सवासवाः । दुखितास्ते ययुस्तत्र यत्रास्ते वृषभध्वजः
သနတ်ကူမာရက ပြော၏ — ဗြဟ္မာ (စီမံခန့်ခွဲသူ) ၏ စကားကို ကြားပြီးနောက် အင်ဒြာနှင့်တကွ နတ်အားလုံးတို့သည် ဝမ်းနည်းကြကာ၊ နွားတံဆိပ်အလံတော်ကို ဆောင်သော ရှိဝဘုရား ဝೃಷဘဓွဇ (Vṛṣabhadhvaja) ရှိရာသို့ သွားကြ၏။
Verse 12
प्रणम्य भक्त्या देवेशं सर्वे प्रांजलयस्तदा । तुष्टुवुर्विनतस्कंधाश्शंकरं लोकशंकरम्
ထို့နောက် သူတို့အားလုံးသည် နတ်တို့၏ အရှင်ကို ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် ဦးချကန်တော့၍ လက်အုပ်ချီကာ ရပ်တည်ကြ၏။ ထို့ပြင် လောကတို့အား မင်္ဂလာပေးတော်မူသော သင်္ကရ (Śaṅkara) ကို ချီးမွမ်းကြ၏။
Verse 13
देवा ऊचुः । नमो हिरण्यगर्भाय सर्वसृष्टि विधायिने । नमः स्थितिकृते तुभ्यं विष्णवे प्रभविष्णवे
ဒေဝတို့က ဆိုကြသည်– “ဟိရဏ္ယဂರ್ಭ (Hiraṇyagarbha) အား နမော၊ စကြဝဠာဖန်ဆင်းမှု အလုံးစုံကို စီမံတော်မူသူ။ ထိန်းသိမ်းတည်တံ့မှုကို ပြုတော်မူသူ သင့်အား နမော—အို ဗိဿဏု (Viṣṇu)၊ အလုံးစုံသို့ ပျံ့နှံ့တော်မူသော ထိန်းသိမ်းအာနုဘော်၏ အရှင်။
Verse 14
नमो हरस्वरूपाय भूतसंहारकारिणे । निर्गुणाय नमस्तुभ्यं शिवायामित तेजसे
ဟရ (Hara) အဖြစ်တော်တည်သော သင့်အား နမော၊ သတ္တဝါအလုံးစုံကို လျော့လျှောဖျက်သိမ်းတော်မူသူ။ ဂုဏ်သတ္တိမကပ်သော နိရ္ဂုဏ ရှိဝ (Shiva) သင့်အား နမော—အတိုင်းမသိ တေဇောရောင်ခြည်တော်နှင့် ပြည့်စုံသူ။
Verse 15
अवस्थारहितायाथ निर्विकाराय वर्चसे । महाभूतात्मभूताय निर्लिप्ताय महात्मने
အခြေအနေအလုံးစုံကို လွန်ကဲ၍ မပြောင်းလဲသော တောက်ပသည့် အရှင်တော်အား နမස්ကာရ။ မဟာဓာတ်တို့၏ အတွင်းအတ္တဖြစ်သော်လည်း ထိုအရာတို့နှင့် မကပ်လှုပ်သော မဟာအတ္တမင်းမြတ်အား နမස්ကာရ။
Verse 16
नमस्ते भूतपतये महाभारसहिष्णवे । तृष्णाहराय निर्वैराकृतये भूरितेजसे
သတ္တဝါတို့၏အရှင်တော်၊ မဟာဝန်ကြီးကို သည်းခံတော်မူသူ၊ တဏှာကို ဖယ်ရှားတော်မူသူ၊ ရန်မရှိသော သဘောရုပ်တော်၊ တေဇောဓာတ်အလွန်ပြည့်ဝ၍ တောက်ပတော်မူသူအား နမസ്കာရပါ၏။
Verse 17
महादैत्यमहारण्यनाशिने दाववह्नये । दैत्यद्रुमकुठाराय नमस्ते शूलपाणये
သုံးချွန်ကို ကိုင်ဆောင်တော်မူသော ရှူလပာဏီတော်အား နမস্কာရပါ၏—မဟာဒေဝတန့်အရဏ္ဏကို မီးလောင်ဖျက်ဆီးသကဲ့သို့ ဖျက်ဆီးတော်မူသူ၊ ဒေဝတန့်သစ်ပင်တို့ကို ခုတ်လှဲသော ပုဆိန်ကဲ့သို့ ဖြစ်တော်မူသူ။ အဓမ္မအား မီးရှို့ပယ်ဖျက်၍ လောကဓမ္မစည်းကမ်းကို ကာကွယ်တော်မူသော မတားဆီးနိုင်သည့် အင်အားတော်ဖြစ်၏။
Verse 18
महादनुजनाशाय नमस्ते परमेश्वर । अम्बिकापतये तुभ्यं नमस्सर्वास्त्रधारक
မဟာဒနုဇဒေဝတန့်တို့ကို ဖျက်ဆီးတော်မူသော ပရမေရှဝရတော်အား နမস্কာရပါ၏။ အမ္ဗိကာ၏ သခင်တော်၊ လက်နက်အားလုံးကို ကိုင်ဆောင်၍ အုပ်စိုးတော်မူသော အရှင်တော်အားလည်း နမস্কာရပါ၏။
Verse 19
नमस्ते पार्वतीनाथ परमात्मन्महेश्वर । नीलकंठाय रुद्राय नमस्ते रुद्ररूपिणे
ပါရဝတီ၏ အရှင်တော်၊ ပရမာတ္မန် မဟေရှဝရတော်အား နမস্কာရပါ၏။ လည်ပင်းပြာတော် နီလကဏ္ဍ၊ ရုဒ္ဒရတော်အား နမস্কာရပါ၏။ ရုဒ္ဒရ၏ သဘောနှင့် ရုပ်သဏ္ဍာန်တော်ဖြစ်တော်မူသူအား နမস্কာရပါ၏။
Verse 20
नमो वेदान्तवेद्याय मार्गातीताय ते नमः । नमोगुणस्वरूपाय गुणिने गुणवर्जिते
ဝေဒန္တဖြင့် သိမြင်နိုင်သော အရှင်၊ လမ်းကြောင်းအားလုံးကို ကျော်လွန်သော အရှင်—သင့်အား နမಸ್ಕာရ။ ဂုဏများ၏ အရုပ်အဆင်းဖြစ်သော အရှင်၊ ဂုဏတို့၏ အရှင်ဖြစ်သော်လည်း ဂုဏကင်းစင်သော အရှင်—သင့်အား နမಸ್ಕာရ။
Verse 21
महादेव नमस्तुभ्यं त्रिलोकीनन्दनाय च । प्रद्युम्नायानिरुद्धाय वासुदेवाय ते नमः
အို မဟာဒေဝ၊ လောကသုံးပါးကို ပီတိဖြစ်စေသော သင့်အား နမസ്കာရပါ၏။ ပရဒျုမ္န၊ အနိရုဒ္ဓ၊ ဝာစုဒေဝ အဖြစ်တော်မူသော သင့်အားလည်း နမস্কာရပါ၏။ သင့်ထံသို့ ငါ၏ ဂုဏ်ပြုဝတ်ပြုခြင်းကို ဆက်ကပ်ပါ၏။
Verse 22
संकर्षणाय देवाय नमस्ते कंसनाशिने । चाणूरमर्दिने तुभ्यं दामोदर विषादिने
ကံဆနာရှင်သော ဒေဝ စင်ကර්ရှဏ၊ သင့်အား နမസ്കာရပါ၏။ ချာဏူရကို ချေမွသော သင့်အားလည်း ဂုဏ်ပြုဝတ်ပြုပါ၏။ ဒာမೋದရ၊ ကရုဏာဖြင့် လောက၏ ဝမ်းနည်းခြင်းကို ကိုယ်တော်ပေါ်သို့ ခံယူတော်မူသော အရှင်၊ သင့်အား ဦးညွှတ်ပါ၏။
Verse 23
हृषीकेशाच्युत विभो मृड शंकर ते नमः । अधोक्षज गजाराते कामारे विषभक्षणः
အလုံးစုံကို ပြည့်နှံ့သော အရှင်၊ ဟೃಷီကေရှ၊ အချျုတ၊ သင့်အား နမস্কာရပါ၏။ မೃဍ၊ ရှင်ကရ၊ သင့်အား နမস্কာရပါ၏။ အဓိုက္ṣဇ၊ ဆင်ဒေမုန်၏ ရန်သူ၊ ကာမကို ဖျက်ဆီးသူ၊ အဆိပ်ကို သောက်သုံးတော်မူသူ—သင့်ထံ ဂုဏ်ပြုဝတ်ပြုပါ၏။
Verse 24
नारायणाय देवाय नारायणपराय च । नारायणस्वरूपाय नाराणयतनूद्भव
ဒေဝ နာရာယဏ၊ သင့်အား နမസ്കာရပါ၏။ နာရာယဏကို အမြဲအာရုံပြု၍ ဆည်းကပ်သော အရှင်အားလည်း နမസ്കာရပါ၏။ နာရာယဏ၏ သဘောသဏ္ဍာန်တော်ဖြစ်သော အရှင်နှင့် နာရာယဏ၏ ကိုယ်တော်မှ ပေါ်ထွန်းလာသော အရှင်အားလည်း နမസ്കာရပါ၏။
Verse 25
नमस्ते सर्वरूपाय महानरकहारिणे । पापापहारिणे तुभ्यं नमो वृषभवाहन
ပုံသဏ္ဌာန်အားလုံးကို ဆောင်ယူတော်မူသော အရှင်ထံ နမောတော်။ ကြီးမားသော နရကကို ဖယ်ရှားတော်မူသော အရှင်ထံ နမောတော်။ အပြစ်များကို ပယ်ဖျက်တော်မူသော အရှင်ထံ နမောတော်—နွား (ဝೃಷဘ) စီးတော်မူသော ဝೃಷဘဝာဟန ဘုရားရှင်။
Verse 26
क्षणादिकालरूपाय स्वभक्तबलदायिने । नानारूपाय रूपाय दैत्यचक्रविमर्दिने
ခဏမှစ၍ အချိန်ကိုယ်တိုင်ဖြစ်တော်မူသော အရှင်ထံ နမောတော်။ ကိုယ်တော်၏ ဘက္တများအား အင်အားပေးတော်မူသော အရှင်ထံ နမောတော်။ အလိုတော်အတိုင်း မျိုးစုံသော ရုပ်သဏ္ဌာန်များကို ဆောင်ယူတော်မူ၍ ဒေဝတမဟုတ်သော အဆုရတပ်စုကို စက်ဝိုင်းတစ်ခုလုံးကဲ့သို့ ချေမှုန်းတော်မူသော အရှင်ထံ နမောတော်။
Verse 27
नमो ब्रह्मण्यदेवाय गोब्राह्मणहिताय च । सहस्रमूर्त्तये तुभ्यं सहस्रावयवाय च
ဓမ္မကို ထောက်ပံ့တော်မူ၍ ဗြာဟ္မဏများအပေါ် ကရုဏာရှိတော်မူသော ဘုရားသခင်ထံ နမောတော်။ နွားနှင့် ဗြာဟ္မဏတို့၏ အကျိုးကို ဆောင်ရွက်တော်မူသော အရှင်ထံ နမောတော်။ အရုပ်တစ်ထောင်ရှိတော်မူသော အရှင်ထံ နမောတော်၊ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတစ်ထောင်ဖြင့် အလုံးစုံကို လွှမ်းမိုးတော်မူသော အရှင်ထံ နမောတော်။
Verse 28
धर्मरूपाय सत्त्वाय नमस्सत्त्वात्मने हर । वेदवेद्यस्वरूपाय नमो वेदप्रियाय च
ဓမ္မကိုယ်တိုင်ဖြစ်တော်မူသော ဟရ ဘုရားရှင်ထံ နမောတော်။ သန့်ရှင်းသော သတ္တဝ (sattva) ဖြစ်တော်မူ၍ သတ္တဝ၏ အနှစ်သာရတော်မူသော အရှင်ထံ နမောတော်။ ဝေဒများဖြင့် သိမြင်နိုင်သော သဘောတရားအဖြစ်ရှိတော်မူသော အရှင်ထံ နမောတော်၊ ဝေဒတို့ချစ်မြတ်နိုးသော အရှင်ထံ နမောတော်။
Verse 29
नमो वेदस्वरूपाय वेदवक्त्रे नमो नमः । सदाचाराध्वगम्याय सदाचाराध्वगामिने
ဝေဒ၏ရုပ်သဏ္ဌာန်တော်ဖြစ်သော သခင်ရှီဝအား နမောတော်တင်ပါ၏။ ဝေဒကို ကြေညာတော်မူသော အရှင်အား နမောနမောပါ၏။ သဒ္ဓါစရိယာ (ကောင်းမွန်သောကျင့်ဝတ်) လမ်းဖြင့် ရောက်နိုင်သော အရှင်အား နမောတော်တင်ပါ၏၊ ထိုလမ်းကို ကိုယ်တိုင်လျှောက်တော်မူသော အရှင်အားလည်း နမောတော်တင်ပါ၏။
Verse 30
विष्टरश्रवसे तुभ्यं नमस्सत्यमयाय च । सत्यप्रियाय सत्याय सत्यगम्याय ते नमः
အဝေးအနှံ့ကျော်ကြားသော အရှင်တော်၊ သင့်အား နမස්ကာရပါ၏။ အမှန်တရား၏ အနှစ်သာရဖြစ်တော်မူသော သင့်အားလည်း နမස්ကာရပါ၏။ အမှန်တရားကို ချစ်မြတ်နိုးသူ၊ အမှန်တရားတော်တည်းဟူသော သင်နှင့် အမှန်တရားဖြင့်သာ ရောက်နိုင်သူ သင့်အား နမස්ကာရပါ၏။
Verse 31
नमस्ते मायिने तुभ्यं मायाधीशाय वै नमः । ब्रह्मगाय नमस्तुभ्यं ब्रह्मणे ब्रह्मजाय च
မာယာကို ကိုင်တွယ်တော်မူသော သင့်အား နမස්ကာရပါ၏; မာယာ၏ အရှင်သခင်တော် သင့်အားလည်း နမස්ကာရပါ၏။ ဘြဟ္မာက ချီးမွမ်းသီဆိုသော သင့်အား နမස්ကာရပါ၏; ဘြဟ္မန် (Brahman) ဖြစ်တော်မူသော သင့်အားနှင့် ဘြဟ္မာ မွေးဖွားရာ အရင်းအမြစ်ဖြစ်တော်မူသော သင့်အား နမස්ကာရပါ၏။
Verse 32
तपसे ते नमस्त्वीश तपसा फलदायिने । स्तुत्याय स्तुतये नित्यं स्तुतिसंप्रीतचेतसे
အရှင်တော်၊ သင့်၏ တပစ် (တပသ) အား နမස්ကာရပါ၏။ တပစ်ဖြင့် အကျိုးफल ပေးတော်မူသော သင့်အား နမස්ကာရပါ၏။ ချီးမွမ်းထိုက်သူလည်း သင်၊ ချီးမွမ်းခြင်းတည်းဟူသော သင်ကို ငါသည် အမြဲတမ်း ဦးညွှတ်ပါ၏—စိတ်နှလုံးသည် သစ္စာရှိသော စတုတိများကြောင့် အစဉ်ပျော်ရွှင်တော်မူသော သင်။
Verse 33
श्रुत्याचारप्रसन्नाय स्तुत्याचारप्रियाय च । चतुर्विधस्वरूपाय जलस्थलजरूपिणे
ဝေဒသဒ္ဓာနှင့်ကိုက်ညီသော အကျင့်အကြံကြောင့် ပျော်ရွှင်တော်မူသူ၊ စတုတိနှင့် ချီးမွမ်းသီချင်းတို့၏ စည်းကမ်းကို နှစ်သက်တော်မူသူအား နမောနမတ်ပြုပါ၏။ ရုပ်သဏ္ဍာန်လေးမျိုးဖြင့် ထင်ရှားတော်မူ၍ ရေ၌မွေးသော၊ မြေ၌မွေးသော၊ ရေနှင့်မြေ နှစ်ပါး၌မွေးသော အရုပ်များကိုလည်း ဆောင်ယူတော်မူ၏။
Verse 34
सर्वे देवादयो नाथ श्रेष्ठत्वेन विभूतयः । देवानामिन्द्ररूपोऽसि ग्रहाणां त्वं रविर्मतः
အရှင်နာထ၊ ဒေဝတော်တို့နှင့် အခြားအရာအားလုံးသည် မိမိ၏ ထင်ရှားသော အာနုဘော် (vibhūti) များသာ ဖြစ်ကြ၏။ ဒေဝတို့အနက် မိမိသည် အိန္ဒြာ၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်ဟု ယူဆကြပြီး၊ ဂြိုဟ်တို့အနက် မိမိကို နေမင်းဟု သတ်မှတ်ကြ၏။
Verse 35
सत्यलोकोऽसि लोकानां सरितां द्युसरिद्भवान् । श्वेतवर्णोऽसि वर्णानां सरसां मानसं सरः
လောကအားလုံးအနက် သင်သည် သတ္တျလောက (Satyaloka) ဖြစ်၏။ မြစ်များအနက် သင်သည် ကောင်းကင်မြစ် ဖြစ်၏။ အရောင်များအနက် သင်သည် အဖြူရောင် ဖြစ်၏။ ရေကန်များအနက် သင်သည် သန့်ရှင်းသော မာနသ (Mānasa) ရေကန် ဖြစ်၏။
Verse 36
शैलानां गिरिजातातः कामधुक्त्वं च गोषु ह । क्षीरोदधिस्तु सिन्धूनां धातूनां हाटको भवान्
အို ဂိရီဇာ၏ အဖေတော်ရှင်! တောင်တန်းတို့အနက် သင်သည် ဟိမဝန်—တောင်မွေးဖြစ်၏။ နွားတို့အနက် သင်သည် ဆန္ဒပြည့် ကာမဓေနု ဖြစ်၏။ မြစ်တို့အနက် သင်သည် နို့ပင်လယ် ဖြစ်၏။ သတ္တုနှင့် သတ္တုဓာတ်တို့အနက် သင်သည် သန့်ရှင်းသော ရွှေ ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် သတ္တဝါနှင့် အရာဝတ္ထု အမျိုးအစားတိုင်း၌ သင်သည် အမြင့်မြတ်ဆုံး အထူးကောင်းမြတ်မှု—မင်္ဂလာရှင် ရှီဝ၊ ဘက္တတို့အား ပြည့်စုံမှု ပေးတော်မူသူ ဖြစ်၏။
Verse 37
वर्णानां ब्राह्मणोऽसि त्वं नृणां राजासि शंकर । मुक्तिक्षेत्रेषु काशी त्वं तीर्थानां तीर्थराड् भवान्
အို ရှင်ကရာ! လူမှုအဆင့်အတန်းတို့အနက် သင်သည် ဗြာဟ္မဏ—သန့်ရှင်းသော ဗေဒပညာ၏ အမြင့်ဆုံး ဖြစ်၏။ လူတို့အနက် သင်သည် ဘုရင် ဖြစ်၏။ မုက္ခိရရာ ကွင်းများအနက် သင်သည် ကာရှီ ကိုယ်တိုင် ဖြစ်၏။ တီရ္ထများအနက် သင်သည် တီရ္ထရာဇ—တီရ္ထတို့၏ အရှင် ဖြစ်၏။
Verse 38
उपलेषु समस्तेषु स्फटिकस्त्वं महेश्वर । कमलस्त्वं प्रसूनेषु शैलेषु हिमवांस्तथा
အို မဟေရှ္ဝရ! ကျောက်တုံးအားလုံးအနက် သင်သည် ကြည်လင်သော စဖတိက—ခရစ်စတယ် ဖြစ်၏။ ပန်းတို့အနက် သင်သည် ကြာပန်း ဖြစ်၏။ တောင်တို့အနက် သင်သည် ဟိမဝန် (ဟိမလယ) ဖြစ်၏။
Verse 39
भवान्वाग्व्यवहारेषु भार्गवस्त्वं कविष्वपि । पक्षिष्वेवासि शरभः सिंहो हिंस्रेषु संमतः
စကားပြောဆိုမှုနှင့် အကျင့်အကြံတို့၌ သင်သည် ဘာရ္ဂဝကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ ကဗျာဆရာတို့အနက်လည်း သင်သည် ကျော်ကြား၏။ ငှက်တို့အနက် သင်သည် အင်အားကြီးသော ရှရဘ ဖြစ်၏။ ကြမ်းတမ်းသော သတ္တဝါတို့အနက် သင်သည် ခြင်္သေ့ဟု အသိအမှတ်ပြုခံရ၏။
Verse 40
शालग्रामशिला च त्वं शिलासु वृषभध्वज । पूज्य रूपेषु सर्वेषु नर्मदालिंगमेव हि
အို နွားအလံတင်သခင် ရှိဝါ! ကျောက်များအနက် သင်သည် «ရှာလဂရామ-ရှီလာ» ဖြစ်၏။ ကိုးကွယ်ထိုက်သော ရုပ်သဏ္ဌာန်အားလုံးအနက် သင်သည် နർമဒါ လိင်္ဂ ဖြစ်၍ အလွန်မြတ်စွာ ပူဇော်ထိုက်၏။
Verse 41
नन्दीश्वरोऽसि पशुषु वृषभः परमेश्वर । वेदेषूपनिषद्रूपी यज्वनां शीतभानुमान्
အို ပရမေရှဝရ! သတ္တဝါတို့အနက် သင်သည် နန္ဒီရှဝရ—အမြင့်ဆုံးသခင် ဖြစ်၏။ တိရစ္ဆာန်တို့အနက် သင်သည် နွား ဖြစ်၏။ ဝေဒများတွင် သင်သည် ဥပနိသဒ်၏ အနှစ်သာရအဖြစ် တည်ရှိပြီး၊ ယဇ္ဉပြုသူတို့အတွက် သင်သည် အေးမြသော ရောင်ခြည်ရှိ လ ဖြစ်ကာ မင်္ဂလာနှင့် အာဟာရကို ပေးတော်မူ၏။
Verse 42
प्रतापिनां पावकस्त्वं शैवानामच्युतो भवान् । भारतं त्वं पुराणानां मकारोऽस्यक्षरेषु च
တန်ခိုးကြီးသူတို့အနက် သင်သည် မီးတောက်တော်မူ၏။ ရှိဝါကို ကိုးကွယ်သူတို့အနက် သင်သည် မလှုပ်မယှက် မမှားယွင်းသော အရှင်ဖြစ်၏။ ပုရာဏများအနက် သင်သည် မဟာဘာရတကဲ့သို့ အထွတ်အမြတ်ဖြစ်ပြီး၊ ဤအက္ခရာများအနက် သင်သည် «မ» အက္ခရာ—သန့်ရှင်းသော ဗျာဟာရကို ပြည့်စုံစေသော အနှစ်သာရမျိုးစေ့ ဖြစ်၏။
Verse 43
प्रणवो बीजमंत्राणां दारुणानां विषं भवान् । व्योमव्यप्तिमतां त्वं वै परमात्मासि चात्मनाम्
သင်သည် ပရဏဝ «အိုမ်» ဖြစ်၍ ဘီဇမန်ထရားအားလုံး၏ မျိုးစေ့တော်မူ၏။ ကြမ်းတမ်းကြောက်မက်ဖွယ် အရာတို့အနက် သင်သည် အမြင့်ဆုံး «အဆိပ်»—အဆိုးကို ဖိနှိပ်၍ စုပ်ယူဖျက်ဆီးသော အလွန်ကြီးမားသည့် အင်အားဖြစ်၏။ အာကာသကဲ့သို့ အလုံးစုံပြန့်နှံ့သူတို့အတွက် သင်သည် ပရမအတ္တမန် ဖြစ်ပြီး၊ သင်သည်လည်း သတ္တဝါတစ်ဦးချင်း၏ အတွင်းအတ္တမန်အဖြစ် တည်ရှိ၏။
Verse 44
इन्द्रियाणां मनश्च त्वं दानानामभयं भवान् । पावनानां जलं चासि जीवनानां तथामृतम्
အင်္ဒြိယတို့ကို ညှိနှိုင်းပေးသော စိတ်သည် သင်ဖြစ်၏။ ဒါနများအနက် သင်သည် အဘယဒါန—ကြောက်ရွံ့မှုကင်းစေသော လှူဒါန်းခြင်း ဖြစ်၏။ သန့်စင်စေသော အရာတို့အနက် သင်သည် ရေတော်မူ၏။ အသက်ရှိသတ္တဝါတို့အတွက် သင်သည် အမృత—မသေမပျက်၏ နက်တာ ဖြစ်၏။
Verse 45
लाभानां पुत्रलाभोऽसि वायुर्वेगवतामसि । नित्यकर्मसु सर्वेषु संध्योपास्तिर्भवान्मता
အကျိုးအမြတ်အားလုံးထဲတွင် သင်သည် သားရရှိခြင်းဟူသော အမြတ်ဖြစ်၏။ လျင်မြန်သူတို့ထဲတွင် သင်သည် လေတောင်ပင်ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် နေ့စဉ်မဖြစ်မနေ ဆောင်ရွက်ရသော ကర్మများအားလုံးထဲတွင် သင်ကို စန္ဓျာ (Sandhyā) ဆည်းကပ်ပူဇော်ခြင်းဟူ၍ မှတ်ယူကြသည်—အမြင့်ဆုံး သန့်စင်ပေးသူ၊ သီဝ၏ ကရုဏာသို့ ဦးတည်စေသောအရာ။
Verse 46
क्रतूनामश्वमेधोऽसि युगानां प्रथमो युगः । पुष्यस्त्वं सर्वधिण्यानाममावास्या तिथिष्वसि
ယဇ္ဉများထဲတွင် သင်သည် အශ්ဝမေဓ (Aśvamedha) ဖြစ်၏။ ယုဂများထဲတွင် သင်သည် ပထမယုဂ ဖြစ်၏။ အာဟာရပေး၍ မင်္ဂလာဖြစ်စေသော အင်အားများထဲတွင် သင်သည် ပုရှျ (Puṣya) ဖြစ်ပြီး၊ လတိထိများထဲတွင် သင်သည် အမாவာಸ್ಯာ (Amāvāsyā) လကွယ်ည ဖြစ်၏။
Verse 47
सर्वर्तुषु वसंतस्त्वं सर्वपर्वसु संक्रमः । कुशोऽसि तृणजातीनां स्थूलवृक्षेषु वै वटः
ရာသီအားလုံးထဲတွင် သင်သည် ဝసန္တ (နွေဦး) ဖြစ်၏။ အချိန်ကာလ၏ သန့်ရှင်းသော ဆုံချက်များအားလုံးထဲတွင် သင်သည် သင်္က్రమ (saṅkrama) ဟူသော မင်္ဂလာကူးပြောင်းခြင်း ဖြစ်၏။ မြက်မျိုးများထဲတွင် သင်သည် ကုရှ (kuśa) ဖြစ်ပြီး၊ ကြီးမားသော သစ်ပင်များထဲတွင် သင်သည် ဝဋ (ဘန်ယန်) ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် အို သီဝ—အရာအားလုံးထက်လွန်သော ပတိ—သင်သည် သတ္တဝါနှင့် အရာဝတ္ထု အမျိုးအစားတိုင်းအတွင်း နေထိုင်သော ထူးမြတ်မှုအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရ၏။
Verse 48
योगेषु च व्यतीपातस्सोमवल्ली लतासु च । बुद्धीनां धर्मबुद्धिस्त्वं कलत्रं सुहृदां भवान्
မင်္ဂလာယောဂများအနက် သင်သည် သန့်ရှင်းသော «ဗျတီပာတ» ဖြစ်၏။ လျှောပင်များအနက် သင်သည် «ဆိုမဝလ္လီ» ဖြစ်၏။ ဉာဏ်ပညာအမျိုးမျိုးအနက် သင်သည် ဓမ္မဉာဏ် (dharma-buddhi) ဖြစ်၏။ သစ္စာမိတ်ဆွေတို့အနက် သင်သည် အမြဲတမ်းအနီးကပ်ရှိသော ချစ်မြတ်နိုးရသော အဖော်တော် ဖြစ်၏။
Verse 49
साधकानां शुचीनां त्वं प्राणायामो महेश्वर । ज्योतिर्लिंगेषु सर्वेषु भवान् विश्वे श्वरो मतः
အို မဟေရှ္ဝရ၊ စိတ်နှလုံးသန့်ရှင်းသော সাধကများအတွက် သင်သည် ပရာဏာယာမ၏ စည်းကမ်းတရားကိုယ်တိုင် ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် ဂျျိုတိရလင်္ဂ အားလုံးအနက် သင်သည် «ဗိශ්ဝေရှ္ဝရ» ဟူသော စကြဝဠာ၏ အရှင်ဟု မှတ်ယူကြ၏။
Verse 50
धर्मस्त्वं सर्वबंधूनामाश्रमाणां परो भवान् । मोक्षस्त्वं सर्ववर्णेषु रुद्राणां नीललोहितः
အရှင်သည် ဓမ္မတရားကိုယ်တိုင်—ဆွေမျိုးဆက်နွယ်အားလုံးနှင့် အာရှရမ်အဆင့်အားလုံးအတွက် အမြင့်မြတ်ဆုံး သဘောတရားဖြစ်တော်မူ၏။ အရှင်သည် ဝဏ္ဏအစုအားလုံးအတွင်း မောက္ခကိုယ်တိုင်ဖြစ်တော်မူ၏။ ရုဒြာတို့အနက် အရှင်သည် နီလလောဟိတ (Nīlalohita) အပြာနှင့် အနီရောင်သခင်ဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 51
आदित्यानां वासुदेवो हनूमान्वानरेषु च । यज्ञानां जपयज्ञोऽसि रामः शस्त्रभृतां भवान्
အာဒိတျယတို့အနက် အရှင်သည် ဝါစုဒေဝ (Vāsudeva) ဖြစ်တော်မူ၏။ ဝါနရတို့အနက် အရှင်သည် ဟနုမာန် (Hanūmān) ဖြစ်တော်မူ၏။ ယဇ్ఞတို့အနက် အရှင်သည် ဂျပယဇ్ఞ (japa-yajña) ဖြစ်တော်မူ၏။ လက်နက်ကိုင်သူတို့အနက် အရှင်သည် ရာမ (Rāma) ဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 52
गंधर्वाणां चित्ररथो वसूनां पावको ध्रुवम् । मासानामधिमासस्त्वं व्रतानां त्वं चतुर्दशी
ဂန္ဓဗ္ဗတို့အနက် အရှင်သည် စိတ္တရထ (Citraratha) ဖြစ်တော်မူ၏။ ဝသုတို့အနက် အရှင်သည် ပာဝက (Pāvaka) ဖြစ်တော်မူ၏။ အရှင်သည် ဓြုဝ (Dhruva) — မတုန်မလှုပ် တည်ကြည်သော မြောက်ကြယ်ဖြစ်တော်မူ၏။ လတို့အနက် အရှင်သည် အဓိမာသ (Adhimāsa) အပိုလဖြစ်တော်မူ၏။ ဝြတတို့အနက် အရှင်သည် စတုရ္ဒသီ (Caturdaśī) — အရှင်အတွက် အထူးမြတ်ဆုံး ဝြတဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 53
ऐरावतो गजेन्द्राणां सिद्धानां कपिलो मतः । अनंतस्त्वं हि नागानां पितॄणामर्यमा भवान्
ဆင်မင်းတို့အနက် အရှင်သည် အဲရာဝတဟု မှတ်ယူကြ၏။ စိဒ္ဓတို့အနက် အရှင်သည် ကပိလဟု ချီးမြှောက်ကြ၏။ နာဂတို့အနက် အရှင်သည် အနန္တဖြစ်၏၊ ပိတೃတို့အနက် အရှင်သည် အရျမာဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 54
कालः कलयतां च त्वं दैत्यानां बलिरेव च । किं बहूक्तेन देवेश सर्वं विष्टभ्य वै जगत्
အရှင်သည် တိုင်းတာခံအရာအားလုံးကို တိုင်းတာသော ကာလတော်မူ၏၊ ဒೈတျတို့အနက် ဘလိဖြစ်တော်မူ၏။ ဘာကို ထပ်၍ ပြောရမည်နည်း၊ ဒေဝမင်းရှင်? အရှင်တစ်ပါးတည်းကပင် ဤလောကဓာတ်တစ်လုံးလုံးကို ထောက်တည်၍ ပျံ့နှံ့တော်မူ၏။
Verse 55
एकांशेन स्थितस्त्वं हि बहिःस्थोऽन्वित एव च
အမှန်တကယ် သင်သည် သင်၏ အင်အား၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြင့် တည်ရှိနေသော်လည်း၊ ကန့်သတ်ချက်များအပြင်ဘက်၌လည်း ရှိနေပြီး၊ အရာအားလုံးနှင့် ပြည့်ဝစွာ ပျံ့နှံ့၍ ဆက်နွယ်နေဆဲ ဖြစ်သည်။
Verse 56
सनत्कुमार उवाच । इति स्तुत्वा सुरास्सर्वे महादेवं वृषध्वजम् । स्तोत्रैर्नानाविधैदिंव्यैः शूलिनं परमेश्वरम्
သနတ်ကုမာရက ပြောသည်။ ထို့နောက် နွားအလံတော်ကို ဆောင်သော မဟာဒေဝကို ချီးမွမ်းပြီးသော်၊ ဒေဝတော်အားလုံးသည် တြိရှူလကိုင်ဆောင်သော ရှူလင်၊ ပရမေရှွရကို မျိုးစုံသော ဒိဗ္ဗစတုတ္တရများဖြင့် ချီးကျူးတော်မူကြ၏။
Verse 57
प्रत्यूचुः प्रस्तुतं दीनास्स्वार्थं स्वार्थविचक्षणाः । वासवाद्या नतस्कधाः कृताञ्जलि पुटा मुने
ထို့နောက် မိမိတို့အကျိုးကို ရှာဖွေလိုစိတ်ရှိသော်လည်း စိတ်ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေသော အိန္ဒြာနှင့် အခြားဒေဝတားတို့သည် မိမိတို့ရည်ရွယ်ချက်ကို ထိန်းသိမ်းလိုသည့် ဉာဏ်ဖြင့် မုနိအား လေးစားစွာ ပခုံးချ၍ လက်အုပ်ချီကာ ပြန်လည်ဖြေကြားကြ၏။
Verse 58
देवा ऊचुः । पराजिता महादेव भ्रातृभ्यां सहितेन तु । भगवंस्तारकोत्पन्नैः सर्वे देवास्सवासवाः
ဒေဝတားတို့က ဆိုကြသည်– «အို မဟာဒေဝ၊ ညီအစ်ကိုနှစ်ပါးနှင့်အတူရှိသော်လည်း အိန္ဒြာအပါအဝင် ဒေဝတားအားလုံးသည် တာရကမှ ပေါ်ထွန်းလာသော စစ်တပ်အစုအဝေးတို့ကြောင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ကြ၏။ အို ဘဂဝန်၊ သင်၌သာ ကျွန်ုပ်တို့ ခိုလှုံပါ၏»။
Verse 59
त्रैलोक्यं स्ववशं नीतं तथा च मुनिसत्तमाः । विध्वस्तास्सर्वसंसिद्धास्सर्वमुत्सादितं जगत्
«လောကသုံးပါးကို သူတို့အာဏာအောက်သို့ ချုပ်ကိုင်စေခဲ့ကြပြီး၊ အို မုနိတို့အထဲမှ အမြတ်ဆုံး၊ စိဒ္ဓိပြည့်စုံသူတို့အားလုံးကို ချေမှုန်းကာ ကမ္ဘာလောကတစ်ခုလုံးကို ပျက်စီးအောင် လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြ၏»။
Verse 60
यज्ञभागान्समग्रांस्तु स्वयं गृह्णाति दारुणः । प्रवर्तितो ह्यधर्मस्तैरृषीणां च निवारितः
ထိုကြမ်းတမ်းသောသူသည် ယဇ္ဉ၏ အစိတ်အပိုင်းအားလုံးကို ကိုယ်တိုင်ယူသွားသည်။ သူတို့ကြောင့် အဓမ္မ ပေါ်ပေါက်လာပြီး ရှိသီတို့၏ မှန်ကန်သောလမ်းစဉ်ကို တားဆီးထားသည်။
Verse 61
अवध्यास्सर्वभूतानां नियतं तारकात्मजाः । तदिच्छया प्रकुर्वन्ति सर्वे कर्माणि शंकर
အို ရှင်ကရာ၊ တာရက၏ သားများသည် သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် မထိခိုက်နိုင်သူများဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် သူ၏ အလိုတော်တစ်ခုတည်းကြောင့်သာ သူတို့အားလုံး လုပ်ငန်းကိစ္စများကို ဆောင်ရွက်ကြသည်။
Verse 62
यावन्न क्षीयते दैत्यैर्घोरैस्त्रिपुरवासिभिः । तावद्विधीयतां नीतिर्यया संरक्ष्यते जगत्
ထရီပူရာတွင် နေထိုင်သော ကြောက်မက်ဖွယ် ဒေဝတများကြောင့် ကမ္ဘာလောက မပျက်စီးသေးသရွေ့၊ စကြဝဠာကို ကာကွယ်နိုင်မည့် ဉာဏ်ပညာရှိသော မူဝါဒကို စတင်ချမှတ်ကြပါစေ။
Verse 63
सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तेषामिन्द्रादीनां दिवौकसाम् । शिवः संभाषमाणानां प्रतिवाक्यमुवाच सः
စနတ်ကူမာရက ပြောသည်—ကောင်းကင်ဘုံသားများ၊ အင်ဒြာတို့၏ စကားကို ထိုသို့ ကြားပြီးနောက်၊ သူတို့ ပြောဆိုနေစဉ်တွင် သခင် ရှိဝသည် သင့်လျော်သော အဖြေစကားဖြင့် ပြန်လည်မိန့်ကြား하였다။
The devas, distressed by the Tripura-associated asuric power (Tripuranātha/Mayā and Tāraka’s line), approach Brahmā for protection and ask for the means to defeat the enemy.
Brahmā highlights a constraint of agency (he cannot simply kill one connected to his own empowerment) and redirects the resolution to Śiva, implying that only Śiva transcends such boonic and karmic entanglements.
Śiva is foregrounded as Śarva—the effective cosmic agent of destruction/restoration—while Brahmā functions as counselor and theological mediator; the devas embody collective surrender expressed through stuti.