
အဓ್ಯಾಯ ၈ တွင် «သဗ္ဒ» (အသံ) ကို ဘြဟ္မန်/ရှီဝ၏ ထင်ရှားဖော်ပြမှုအဖြစ် နည်းပညာဆန်သော သာသနာဗေဒအကောင့်ဖြင့် မိသ္တိက-မြင်ကွင်းပုံစံအတွင်း ရှင်းလင်းထားသည်။ ဘြဟ္မာက သမ္ဘူသည် နိမ့်ချသူတို့ကို ကရုဏာထား၍ အဟင်္ကာရကို ဖယ်ရှားပေးသူဖြစ်ကြောင်း၊ မြင့်မြတ်သတ္တဝါများ ဒർശနတော်ကို ရှာဖွေနေသည့်အခါ တုံ့ပြန်ကြောင်း ပြောသည်။ ထူးခြားသော နာဒ ပေါ်ထွန်းလာပြီး «အိုမ်» ဟူသော အသံကို ကြည်လင်ရှည်လျား (pluta) စွာ ကြားရသည်။ ဗိෂ္ဏုသည် သတိတရားဖြင့် ထိုကြီးမားသော တုန်ခါသံ၏ အရင်းအမြစ်ကို စူးစမ်းကာ လင်္ဂနှင့် ဆက်စပ်၍ အိုမ်၏ အသံအက္ခရာဖွဲ့စည်းပုံ—အ-ကာရ၊ ဥ-ကာရ၊ မ-ကာရ နှင့် အဆုံးနာဒ—ကို မြင်တွေ့သည်။ နေဝိုင်း၊ မီးကဲ့သို့ တောက်ပမှု၊ လကဲ့သို့ အေးမြရောင်ခြည်၊ ကြည်လင်သန့်ရှင်းသော ကြည်တောက်မှုတို့ဖြင့် အက္ခရာ၊ ဦးတည်ချက်နှင့် အတ္တဗေဒအဆင့်ဆင့်ကို ချိတ်ဆက်ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် တူရိယာတိတ် (turīyātīta) ထက်လွန်သော အမဲမရှိ၊ အပိုင်းမရှိ၊ အနှောင့်အယှက်မရှိသော သဘောတရားကို ဖော်ပြပြီး၊ မဒွိတ၊ သုညကဲ့သို့၊ အပြင်/အတွင်း ခွဲခြားမှုထက်လွန်သော်လည်း အပြင်နှင့်အတွင်း နှစ်ဖက်လုံး၏ အခြေခံအဖြစ် တည်ရှိကြောင်း အပေါဖာတစ်သဘောဖြင့် ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် မန္တရ-အသံဗေဒ၊ လင်္ဂသင်္ကေတနှင့် မဒွိတမေတဖီဇစ်ကို တစ်ခုတည်းသော ရှင်းလင်းချက်အဖြစ် ပေါင်းစည်းထားသည်။
Verse 1
ब्रह्मोवाच । एवं तयोर्मुनिश्रेष्ठ दर्शनं कांक्षमाणयोः । विगर्वयोश्च सुरयोः सदा नौ स्थितयोर्मुने
ဗြဟ္မာက ပြော၏— «ဤသို့ပင်၊ အို မုနိတို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ မာနဖြင့် ဖောင်းကားနေသော ထိုနတ်နှစ်ပါးသည် အမြင့်မြတ်ဆုံး၏ ဒർശနကို တောင့်တလျက်ရှိစဉ်၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် ထိုနေရာ၌ အစဉ်တည်ရှိနေခဲ့ကြ၏၊ အို မုနိ။»
Verse 2
दयालुरभवच्छंभुर्दीनानां प्रतिपालकः । गर्विणां गर्वहर्ता च सवेषां प्रभुरव्ययः
ထိုအခါ သမ္ဘုသည် ကရုဏာတော်ပြည့်ဝလျက်—ဒုက္ခရောက်သူတို့၏ ကာကွယ်ရှင်၊ မာနကြီးသူတို့၏ မာနကို ဖယ်ရှားသူ၊ နှင့် အားလုံး၏ မဖျက်မပြတ် အရှင်တော် ဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 3
तदा समभवत्तत्र नादो वै शब्दलक्षणः । ओमोमिति सुरश्रेष्ठात्सुव्यक्तः प्लुतलक्षणः
ထို့နောက် ထိုနေရာ၌ နာဒ—အသံ၏ အနှစ်သာရဖြစ်သော အသံ—ပေါ်ထွန်းလာ၏။ နတ်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးထံမှ “အိုမ်၊ အိုမ်” ဟူသော သဗ္ဗဒ္ဓာန်သည် ထင်ရှားစွာ ပေါ်လွင်၍ သံလှိုင်းရှည်ရှည် တုန်ခါလျက် ထွက်ပေါ်လာ၏။
Verse 4
किमिदं त्विति संचिंत्य मया तिष्ठन्महास्वनः । विष्णुस्सर्वसुराराध्यो निर्वैरस्तुष्टचेतसा
«ဒါက ဘာလဲ» ဟု စဉ်းစားကာ ထိုမဟာသံတုန်လှုပ်မှု ဆက်လက်ကြားရသည့်အခါ ငါသည် ထိုနေရာ၌ပင် ရပ်နေခဲ့သည်။ ဒေဝတားအားလုံးက ပူဇော်လေးစားသော ဗိဿဏုသည် ရန်မရှိဘဲ စိတ်အေးချမ်း၍ ကျေနပ်ပြည့်ဝစွာ ရပ်တည်နေ၏။
Verse 5
लिंगस्य दक्षिणे भागे तथापश्यत्सनातनम् । आद्यं वर्णमकाराख्यमुकारं चोत्तरं ततः
ထို့နောက် လိင်္ဂ၏ တောင်ဘက်အပိုင်း၌ ထာဝရသတ္တဝါတရားကို မြင်တွေ့၏။ ပထမဦးစွာ «အ» ဟုခေါ်သော အက္ခရာကို၊ ထို့နောက် ၎င်း၏ အပေါ်၌ «ဥ» အက္ခရာကို မြင်၏။
Verse 6
मकारं मध्यतश्चैव नादमंतेऽस्य चोमिति । सूर्यमंडलवद्दृष्ट्वा वर्णमाद्यं तु दक्षिणे
«မ» အက္ခရာကို အလယ်၌ တည်နေသည်ဟု သမาธိပြုရမည်၊ ထို့အဆုံး၌ နာဒ (အသံသိမ်မွေ့) ရှိသဖြင့် «အောံ» ဟု ဖြစ်၏။ နေရောင်ဝိုင်းကဲ့သို့ တောက်ပသည်ဟု မြင်ကာ ပထမအက္ခရာကို ညာဘက် (တောင်ဘက်) တွင် ထားရမည်။
Verse 7
उत्तरे पावकप्रख्यमुकारमृषि सत्तम । शीतांशुमण्डलप्रख्यं मकारं तस्य मध्यतः
အို ရှင်ရဟန်းအမြတ်၊ မြောက်ဘက်အပိုင်း၌ မီးကဲ့သို့ တောက်ပသော «ဥ» အက္ခရာရှိ၏။ ထို၏ အလယ်၌ အေးမြသော လရောင်ဝိုင်းကဲ့သို့ တောက်ပသည့် «မ» အက္ခရာရှိ၏။
Verse 8
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां प्रथमखण्डे सृष्ट्युपाख्याने शब्दब्रह्मतनुवर्णनो नामाष्टमोऽध्यायः
ဤသို့ဖြင့် «သရီ ရှိဝ မဟာပုရာဏ» အတွင်း ဒုတိယ သံဟိတာဖြစ်သော ရုဒ္ရသံဟိတာ၌၊ ပထမခဏ္ဍ၊ စೃષ્ટိ (ဖန်ဆင်းခြင်း) အုပ်ခွဲအကြောင်းအရာတွင် «သဗ္ဒ-ဗြဟ္မန်၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်ဖော်ပြခြင်း» ဟူသော အဋ္ဌမအခန်း ပြီးဆုံး၏။
Verse 9
निर्द्वंद्वं केवलं शून्यं बाह्याभ्यंतरवर्जितम् । स बाह्यभ्यंतरे चैव बाह्याभ्यंतरसंस्थितम्
အရှင်သည် ဒွန္ဒ္ဝအားလုံးမှ လွတ်ကင်း၍ သန့်ရှင်းတစ်ပါးတည်း၊ အမျိုးအစားခွဲခြားမှုတို့ကို ကျော်လွန်ကာ ဖော်ပြမရသည့် “သုည” ကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ အပြင်နှင့် အတွင်း ခွဲခြားချက်မရှိ။ သို့ရာတွင် ထိုအရှင်တော်သည် အတွင်းလည်း အပြင်လည်း ဖြစ်၍ အပြင်လောကနှင့် အတွင်းလောက နှစ်ဖက်လုံးတွင် တည်နေတော်မူ၏။
Verse 10
आदिमध्यांतरहितमानंदस्यापिकारणम् । सत्यमानन्दममृतं परं ब्रह्मपरायणम्
အရှင်သည် အစမရှိ အလယ်မရှိ အဆုံးမရှိ၊ အာနန္ဒ၏ အကြောင်းရင်းတောင် ဖြစ်တော်မူ၏။ အရှင်သည် သစ္စာတရားတည်းဟူသော အာနန္ဒ၊ အမရတ (မသေမပျက်)၊ အမြင့်ဆုံး ဗြဟ္မန် ဖြစ်၍ ထိုအလွန်လွန်ကဲသော တတ္တဝ (သီဝ) ကို အနှစ်သာရနှင့် နောက်ဆုံးအာရုံအဖြစ် ထားတော်မူ၏။
Verse 11
कुत एवात्र संभूतः परीक्षावोऽग्निसंभवम् । अधोगमिष्याम्यनलस्तंभस्यानुपमस्य च
«ဤနေရာ၌ ဘယ်ကနေ ပေါ်ထွန်းလာသနည်း—မီး၏အံ့ဩဖွယ်မှ ပေါက်ဖွားသော စမ်းသပ်မှုတစ်ရပ်။ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော မီးတိုင်ကို စိစစ်ရန် ငါ အောက်သို့ ဆင်းမည်»။
Verse 12
वेदशब्दोभयावेशं विश्वात्मानं व्यचिंतयत् । तदाऽभवदृषिस्तत्र ऋषेस्सारतमं स्मृतम्
သူသည် ဝေဒသံ၏တုန်ခါသံက နှစ်ဖက်လုံးမှ လွှမ်းမိုးနေသော စကြဝဠာအတ္တမန် (ဗိသ္ဝာတ္မာန်) ကို စိတ်ဓာတ်တည်၍ ဆင်ခြင်တော်မူ၏။ ထိုခဏ၌ပင် အဲဒီနေရာတွင် ရှိတစ်ပါး ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ ရှင်တို့အနက် အနှစ်သာရအမြတ်ဆုံးဟု မှတ်မိကြ၏။
Verse 13
तेनैव ऋषिणा विष्णुर्ज्ञातवान्परमेश्वरम् । महादेवं परं ब्रह्म शब्दब्रह्मतनुं परम्
ထိုဋ္ဌာနတော်ရှိ ရှင်ဋ္ဌာနတော်သော ရှင်ရသီတော်ကြောင့်ပင် ဗိဿဏုသည် အထွဋ်အမြတ် အရှင်—မဟာဒေဝ၊ အလွန်မြင့်မြတ်သော ဘြဟ္မ—ကို သိမြင်လာ၏။ ထိုအရှင်၏ ကိုယ်တော်သည် အမြင့်ဆုံး သဗ္ဒ-ဘြဟ္မ (သန့်ရှင်းသော အသံအဖြစ် အဘ်ဆိုလျူတ်) ဖြစ်၏။
Verse 14
चिंतया रहितो रुद्रो वाचो यन्मनसा सह । अप्राप्य तन्निवर्तंते वाच्यस्त्वेकाक्षरेण सः
ရုဒြသည် စိတ်ကူးတည်ဆောက်မှုအားလုံးမှ ကင်းလွတ်တော်မူ၏။ စကားနှင့် စိတ်တို့သည် သူ့ထံ မရောက်နိုင်ဘဲ ပြန်လှည့်ကြ၏။ သို့သော် မပျက်မယွင်းသော တစ်လုံးတည်းသော အက္ခရာ—“အောမ်” ဖြင့် သူ့ကို ညွှန်ပြနိုင်၏။
Verse 15
एकाक्षरेण तद्वाक्यमृतं परमकारणम् । सत्यमानन्दममृतं परं ब्रह्म परात्परम्
အက္ခရာတစ်လုံးဖြင့် ထုတ်ဖော်သော ထိုဝါကျသည် မသေမပျက်သော ဝါဒ (ဝါကျ) ဖြစ်၍ အမြင့်ဆုံး အကြောင်းရင်းတော် ဖြစ်သည်။ ထိုသည် သစ္စာ၊ အာနန္ဒ၊ အမရတ—အထွတ်အထိပ် ဘြဟ္မန်တော်၊ အမြင့်ဆုံးကိုတောင် ကျော်လွန်တော်မူ၏။
Verse 16
एकाक्षरादकाराख्याद्भगवान्बीजकोण्डजः । एकाक्षरादुकाराख्याद्धरिः परमकारणम्
«အ» ဟုခေါ်သော အက္ခရာတစ်လုံးမှ ဘုရားသခင် ဘြဟ္မာတော်—ကမ္ဘာ့မျိုးစေ့နှင့် ဥမှ မွေးဖွားသော အရှင်—ပေါ်ထွန်းတော်မူ၏။ «ဥ» ဟုခေါ်သော အက္ခရာတစ်လုံးမှ ဟရီ (ဝိෂ္ဏု) သည် ထိန်းသိမ်းခြင်း၏ အမြင့်ဆုံး အကြောင်းရင်းအဖြစ် ပေါ်ထွန်းတော်မူ၏။
Verse 17
एकाक्षरान्मकाराख्याद्भगवान्नीललोहितः । सर्गकर्ता त्वकाराख्यो ह्युकाराख्यस्तु मोहकः
«မ» ဟုခေါ်သော အက္ခရာတစ်လုံးမှ ဘုရားသခင် နီလလောဟိတတော် ပေါ်ထွန်းတော်မူ၏။ «တ» ဟူသော အက္ခရာမှ စရဂ္ဂ (ပေါ်ထွန်းခြင်း) ကို ဖန်ဆင်းသူ ပေါ်လာ၏။ «ဟု» ဟူသော အက္ခရာသည် မာယာဖြင့် သတ္တဝါတို့ကို ဖုံးကွယ်လှည့်ဖြားသူဟု သိကြ၏။
Verse 18
मकाराख्यस्तु यो नित्यमनुग्रहकरोऽभवत् । मकाराख्यो विभुर्बीजी ह्यकारो बीज उच्यते
«မ» ဟု ခေါ်သော အနန္တတရားသည် အမြဲတမ်း အနုဂ्रहပေးသူ ဖြစ်လာ၏။ «မ» ဟု အမည်တပ်သော အလုံးစုံပြည့်ဝသော အရှင်သည် ဘီဇီ—မျိုးစေ့ကို ဆောင်သော အရင်းအမြစ်ဖြစ်ပြီး၊ «အ» အက္ခရာကိုလည်း ဘီဇ (bīja) ဟု ကြေညာကြ၏။
Verse 19
उकाराख्यो हरिर्योनिः प्रधानपुरुषेश्वरः । बीजी च बीजं तद्योनिर्नादाख्यश्च महेश्वरः
«ဦ» ဟူသော အက္ခရာသည် ဟရီဟု ခေါ်ကြသော ယောနိ (အရင်းမြစ်) ဖြစ်၍ ပရဓာနနှင့် ပုရုෂတို့၏ အရှင်တော် ဖြစ်သည်။ သူသည် မျိုးစေ့ကို ဆောင်သူလည်း ဖြစ်၊ မျိုးစေ့တိုင်လည်း ဖြစ်၏။ ထိုယောနိတည်းဟူသော မဟေရှဝရသည် «နာဒ» အမည်ရှိ မူလသံ ဖြစ်၏။
Verse 20
बीजी विभज्य चात्मानं स्वेच्छया तु व्यवस्थितः । अस्य लिंगादभूद्बीजमकारो बीजिनः प्रभोः
မျိုးစေ့ရှိသော အရှင်တော် (ဘီဇီ) သည် မိမိ၏ လွတ်လပ်သော အလိုတော်ဖြင့် မိမိကိုယ်ကို ခွဲ၍ ပေါ်ထွန်းခြင်း၌ တည်မြဲတော်မူ၏။ ထိုအရှင်၏ လိင်္ဂမှ မျိုးစေ့ပေါ်ထွန်းလာရာ၊ အက္ခရာ «အ» ဖြစ်ပြီး မျိုးစေ့အားလုံး၏ အရင်းမြစ်ဖြစ်သော အမြင့်မြတ်ဆုံး အရှင်တော်၏ မျိုးစေ့ဖြစ်၏။
Verse 21
उकारयोनौ निःक्षिप्तमवर्द्धत समंततः । सौवर्णमभवच्चांडमावेद्य तदलक्षणम्
ထိုမျိုးစေ့ကို «ဦ» အက္ခရာ၏ ယောနိထဲသို့ ချထားသော် အရပ်ရပ်သို့ ကျယ်ပြန့်၍ ကြီးထွားလာ၏။ ထို့နောက် ရွှေရောင် ကမ္ဘာဥကြီး ပေါ်ပေါက်လာပြီး ထိုမူလတत्त्व၏ လက္ခဏာများကို ထင်ရှားစေ၏။
Verse 22
अनेकाब्दं तथा चाप्सु दिव्यमंडं व्यवस्थितम् । ततो वर्षसहस्रांते द्विधाकृतमजोद्भवम्
နှစ်ပေါင်းများစွာ ထိုဒေဝမဏ္ဍလ (ကမ္ဘာဥ) သည် ရေထဲ၌ တည်နေ၏။ ထို့နောက် နှစ်တစ်ထောင် ပြည့်စုံသည့်အခါ မမွေးဘဲမွေးသော မူလတत्त्वသည် နှစ်ပိုင်းခွဲကာ ပေါ်ထွန်းလာ၏။
Verse 23
अंडमप्सु स्थितं साक्षाद्व्याघातेनेश्वरेण तु । तथास्य सुशुभं हैमं कपालं चोर्द्ध्वसंस्थितम्
ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဥသည် ရေများပေါ်တွင် တိုက်ရိုက်တည်ရှိနေ၏။ ထို့နောက် အရှင်၏ အဆုံးအဖြတ်ပြင်းထန်သော ထိခိုက်မှုကြောင့် ထိုဥကို ထိုးခွဲတော်မူ၏။ ထိုအခါ ၎င်း၏ တောက်ပသော ရွှေရောင် အပေါ်ခွံသည် အထက်သို့ မြင့်တက်ကာ အထက်တွင် တည်နေ၏။
Verse 24
जज्ञे सा द्यौस्तदपरं पृथिवी पंचलक्षणा । तस्मादंडाद्भवो जज्ञे ककाराख्यश्चतुर्मुखः
ထိုကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သဘောတရားမှ ကောင်းကင်သည် ပေါ်ပေါက်လာပြီး၊ ထို့နောက် လက္ခဏာငါးပါးရှိသော မြေကြီးသည် ထွက်ပေါ်လာ၏။ ထိုကမ္ဘာဥမှ ဘဝ (အရှင်) သည် ဖန်ဆင်းမှုအလုပ်အတွက် “က” ဟူသော သရအက္ခရာဖြင့် ခေါ်သော မျက်နှာလေးပါးရှိသူ ဘြဟ္မာကို မွေးဖွားစေတော်မူ၏။
Verse 25
स स्रष्टा सर्वलोकानां स एव त्रिविधः प्रभुः । एवमोमोमिति प्रोक्तमित्याहुर्यजुषां वराः
သူတစ်ပါးတည်းသာ လောကအားလုံး၏ ဖန်ဆင်းရှင်ဖြစ်၏။ သူတစ်ပါးတည်းသာ သုံးမျိုးသဏ္ဍာန်ဖြင့် ပေါ်လွင်သော အရှင်ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ယဇုဝေဒ၏ အထူးမြတ်သော ရှင်သန်တော်များက “အိုမ်၊ အိုမ်” ဟူ၍ ထိုအရှင်ကို ခေါ်ဆိုကြသည်ဟု ဆိုကြ၏။
Verse 26
यजुषां वचनं श्रुत्वा ऋचः समानि सादरम् । एवमेव हरे ब्रह्मन्नित्याहुश्चावयोस्तदा
ယဇုဝေဒ၏ စကားကို ကြားသိပြီးနောက်၊ ရစ်ခ်မန်တရားများနှင့် စာမဟိမ်းများက လေးစားစွာ ပြန်လည်ဆိုကြသည်— “ဟုတ်ကဲ့၊ အို ဟရီ၊ အမှန်တကယ် ထိုသို့ပင်။ အို ဘြဟ္မန်၊ သင်တို့နှစ်ပါးကို ဤသို့ပင် ကျွန်ုပ်တို့ အစဉ်အမြဲ ဆိုကြ၏။”
Verse 27
ततो विज्ञाय देवेशं यथावच्छक्तिसंभवैः । मंत्रं महेश्वरं देवं तुष्टाव सुमहोदयम्
ထို့နောက် သက္တိ၏ သင့်လျော်သော ပေါ်လွင်မှုမှ ထွက်ပေါ်လာသော နတ်တို့၏ အရှင်ကို မှန်ကန်စွာ နားလည်သိမြင်ပြီး၊ သူသည် မဟာမင်္ဂလာတော်ကြီးနှင့် စိတ်ဓာတ်ကြီးမြတ်သော ဒေဝ မဟေရှဝရကို ချီးမွမ်းတော်မူ၏—အရှင်သည် မန္တရသက္ကာရ်ကိုယ်တိုင် ဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 28
एतस्मिन्नंतरेऽन्यच्च रूपमद्भुतसुन्दरम् । ददर्श च मया सार्द्धं भगवान्विश्वपालकः
ထိုအချိန်အတွင်း၌ အံ့ဩဖွယ်လှပလွန်ကဲသော အခြားရုပ်သဏ္ဌာန်တစ်ပါးကို၊ ကမ္ဘာလောကကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သော ဘဂဝန်တော်သည် ငါနှင့်အတူ မြင်တွေ့လေ၏။
Verse 29
पंचवक्त्रं दशभुजं गौरकर्पूरवन्मुने । नानाकांति समायुक्तं नानाभूषणभूषितम्
အို မုနိ၊ သူသည် သီဝကို ကရုဏာပြည့်ဝသော ပေါ်ထွန်းရုပ်ဖြင့် မြင်တွေ့၏—မျက်နှာငါးပါး၊ လက်ဆယ်ပါး၊ ကမ္ဖာကဲ့သို့ ဖြူဝင်းတောက်ပ၍—အလင်းရောင်မျိုးစုံနှင့် ပြည့်စုံကာ နတ်ဘုရားအလှဆင်ပစ္စည်းမျိုးစုံဖြင့် တန်ဆာဆင်ထား၏။
Verse 30
महोदारं महावीर्यं महापुरुषलणम् । तं दृष्ट्वा परमं रूपं कृतार्थोऽभून्मया हरिः
သူသည် အလွန်ရက်ရောသနားကြင်နာ၍ အင်အားဗလကြီးမားကာ အမြင့်ဆုံးပုရုෂ၏ လက္ခဏာများဖြင့် ထင်ရှား၏။ ထိုအမြတ်ဆုံး မလွန်ကဲနိုင်သော ရုပ်တော်ကို မြင်ပြီးနောက်၊ ငါ—ဟရီ (ဝိရှ္ဏု)—သည် ရည်မှန်းချက်ပြည့်စုံသွား၏။
Verse 31
अथ प्रसन्नो भगवान्महेशः परमेश्वरः । दिव्यं शब्दमयं रूपमाख्याय प्रहसन्स्थितः
ထို့နောက် ဘဂဝန် မဟေရှ၊ ပရမေရှ್ವರသည် ကရုဏာတော်ဖြင့် ပျော်ရွှင်လာ၏။ သဒ္ဒ (śabda) သန့်ရှင်းသော အသံဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် သူ၏ ဒိဗ္ဗရုပ်ကို ကြေညာကာ ပြုံးလျက် တည်နေ၏။
Verse 32
अकारस्तस्य मूर्द्धा हि ललाटो दीर्घ उच्यते । इकारो दक्षिणं नेत्रमीकारो वामलोचनम्
«‘အ’ သဒ္ဒသည် သူ၏ ဦးခေါင်းပင် ဖြစ်၏။ ကျယ်ပြန့်ရှည်လျားသော နဖူးသည် ထို၏ တိုးချဲ့ရုပ်ဟု ဆို၏။ ‘အိ’ သဒ္ဒသည် ညာမျက်စိ၊ ‘အီ’ သဒ္ဒသည် ဘယ်မျက်စိ ဖြစ်၏»။
Verse 33
उकारो दक्षिणं श्रोत्रमूकारो वाम उच्यते । ऋकारो दक्षिणं तस्य कपोलं परमेष्ठिनः
«ဥ» သည် ညာဘက် နားဟု ဆိုကြပြီး «ဦ» သည် ဘယ်ဘက် နားဟု ခေါ်သည်။ ထို့ပြင် «ऋ» သည် အမြင့်မြတ်ဆုံး အရှင် (ပရမေဋ္ဌင်) ၏ ညာဘက် ပါးရိုးဟု ကြေညာထားသည်။
Verse 34
वामं कपोलमूकारो लृ लॄ नासापुटे उभे । एकारश्चोष्ठ ऊर्द्ध्वश्च ह्यैकारस्त्वधरो विभोः
အသံ «U» သည် ဘယ်ဘက်ပါးဖြစ်၏။ «Lṛ» နှင့် «Lṝ» သည် နှာခေါင်းပေါက်နှစ်ဖက်ဖြစ်၏။ «E» သည် အပေါ်နှုတ်ခမ်း၊ «Ai» သည် အောက်နှုတ်ခမ်းဖြစ်၍ အလုံးစုံကို ဖြန့်ကျက်တော်မူသော သခင်၏ အင်္ဂါတော်များ ဖြစ်ကြ၏။
Verse 35
ओकारश्च तथौकारो दन्तपंक्तिद्वयं क्रमात् । अमस्तु तालुनी तस्य देवदेवस्य शूलिनः
အစဉ်လိုက် «o» နှင့် «au» သံများကို သွားတန်းနှစ်တန်းဟု သိမှတ်ရမည်။ «aṃ» သံကိုမူ အာခေါင်နှစ်ဖက်ဟု ဆိုကြ၏—ဤသို့သော အသံရုပ်များသည် တံခွန်သုံးချွန်ကို ကိုင်ဆောင်တော်မူသော ဒေဝဒေဝ သီဝရှင်နှင့် ဆက်နွယ်၏။
Verse 36
कादिपंचाक्षराण्यस्य पञ्च हस्ताश्च दक्षिणे । चादिपंचाक्षराण्येवं पंच हस्तास्तु वामतः
ဤသန့်ရှင်းသော စီစဉ်မှု၌ «ka» ဖြင့်အစပြုသော အက္ခရာငါးလုံးကို ညာဘက်ရှိ လက်ငါးဖက်ပေါ်တွင် တင်ထား၏။ ထိုနည်းတူ «ca» ဖြင့်အစပြုသော အက္ခရာငါးလုံးကို ဘယ်ဘက်ရှိ လက်ငါးဖက်ပေါ်တွင် တင်ထား၏။
Verse 37
टादिपंचाक्षरं पादास्तादिपंचाक्षरं तथा । पकार उदरं तस्य फकारः पार्श्व उच्यते
«ṭa» ဖြင့်အစပြုသော အက္ခရာငါးလုံးအုပ်စုကို ခြေထောက်များ၌ ထား၏။ ထိုနည်းတူ «ta» ဖြင့်အစပြုသော အက္ခရာငါးလုံးအုပ်စုကိုလည်း ထိုနေရာ၌ ထား၏။ «pa» သည် သူ၏ ဝမ်းဗိုက်ဟု ကြေညာကြပြီး «pha» သည် သူ၏ ဘေးဖက် (နံဘေး) ဟု ဆိုကြ၏။
Verse 38
बकारो वामपार्श्वस्तु भकारः स्कंध उच्यते । मकारो हृदयं शंभोर्महादेवस्य योगिनः
“ဗ” သည် ဘယ်ဘက်ကို ဆိုလို၏။ “ဘ” သည် ပခုံးဟု ခေါ်၏။ “မ” သည် သမ္ဘူ—မဟာဒေဝ၊ ယောဂီကြီး၏ နှလုံးဟု ဆို၏။ ထို့ကြောင့် သန့်ရှင်းသော အက္ခရာတို့ကို ဘုရား၏ အင်္ဂါအဖြစ် စိတ်တည်၍ ဆင်ခြင်ကြ၏။
Verse 39
यकारादिसकारान्ता विभोर्वै सप्तधातवः । हकारो नाभिरूपो हि क्षकारो घ्राण उच्यते
“ယ” မှ “စ” အထိ အက္ခရာတို့သည် အလုံးစုံပြန့်နှံ့သော သခင်၏ သတ္တဓာတု (အာဟာရဓာတ်) ခုနစ်ပါးဟု ဆိုကြ၏။ “ဟ” သည် နာဘီပုံသဏ္ဍာန်ဟု ခေါ်ပြီး “က္ခ” သည် နှာခေါင်းဟု ကြေညာ၏။
Verse 40
एवं शब्दमयं रूपमगुणस्य गुणात्मनः । दृष्ट्वा तमुमया सार्द्धं कृतार्थोऽभून्मया हरिः
ထို့သို့ သန့်ရှင်းသော အသံဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို—ဂုဏ်လက္ခဏာတို့ကို ကျော်လွန်သော်လည်း ဂုဏ်အားလုံး၏ အနှစ်သာရဖြစ်သော သခင်၏ ရုပ်ကို—အုမာနှင့်အတူ မြင်တွေ့ရာ၌ ငါ ဟရီ (ဗိဿနု) သည် ပြည့်စုံကာ ရည်ရွယ်ချက် ပြီးမြောက်လေ၏။
Verse 41
एवं दृष्ट्वा महेशानं शब्दब्रह्मतनुं शिवम् । प्रणम्य च मया विष्णुः पुनश्चापश्यदूर्द्ध्वतः
ထို့သို့ သန့်ရှင်းသော အသံဗြဟ္မတနုဖြစ်သော ရှိဝ မဟေရှာနကို မြင်တွေ့ပြီးနောက် ဗိဿနုသည် ဦးညွှတ်ပူဇော်၏။ ထို့နောက် ထပ်မံ၍ အထက်သို့ မျက်နှာမူကြည့်လေ၏။
Verse 42
ओंकारप्रभवं मंत्रं कलापंचकसंयुतम् । शुद्धस्फटिकसंकाशं शुभाष्टत्रिंशदक्षरम्
ဩံကာရမှ ပေါ်ပေါက်လာသော မန္တရသည် ကလာငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံ၏။ အပြစ်ကင်းသည့် စဖတိက (ကြည်လင်သော ကြည်ကျောက်) ကဲ့သို့ သန့်ရှင်းတောက်ပပြီး မင်္ဂလာအက္ခရာ သုံးဆယ့်ရှစ်လုံး ပါဝင်၏။
Verse 43
मेधाकारमभूद्भूयस्सर्वधर्मार्थसाधकम् । गायत्रीप्रभवं मंत्रं सहितं वश्यकारकम्
ထို့နောက် ထပ်မံ၍ ပညာပေးသော အင်အားတစ်ရပ် ပေါ်ထွန်းလာ၍ ဓမ္မနှင့် တရားသင့်သော အကျိုးရည်ရွယ်ချက် အားလုံးကို ပြည့်စုံစေသော နည်းလမ်းဖြစ်လာသည်။ ဂါယတ္ရီမှ ပေါက်ဖွားသော ထိုမန္တရားကို စနစ်တကျ အသုံးချလျှင် စိတ်နှင့် အာရုံတို့ကို အုပ်ချုပ်နိုင်စေ၍ ထိန်းညှိရမည့်အရာကို နာခံလက်ခံစေသည်။
Verse 44
चतुर्विंशतिवर्णाढ्यं चतुष्कालमनुत्तमम् । अथ पंचसितं मंत्रं कलाष्टक समायुतम्
၎င်းသည် အက္ခရာ ၂၄ လုံးဖြင့် ပြည့်စုံကာ အတုမရှိအမြင့်မြတ်၍ သန့်ရှင်းသော အချိန်လေးပါးတွင် အသုံးချရသည်။ ထို့နောက် အက္ခရာ ၅၀၀ ပါဝင်သော မန္တရားတစ်ရပ် ရှိပြီး ကလာ ၈ ပါး (သိဝတန်ခိုးအဆင့်များ) နှင့် ပေါင်းစည်းထားသည်။
Verse 45
आभिचारिकमत्यर्थं प्रायस्त्रिंशच्छुभाक्षरम् । यजुर्वेदसमायुक्तं पञ्चविंशच्छुभाक्षरम्
အာဘိချာရိက (ရန်အန္တရာယ်တားဆီး/နှိမ်နင်း) အခမ်းအနားများအတွက် မန္တရားသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ကောင်းမြတ်သော အက္ခရာ ၃၀ လုံးဖြစ်သည်။ ယဇုရဝေဒ သဒ္ဒါများနှင့် ပေါင်းစည်းလျှင် ကောင်းမြတ်သော အက္ခရာ ၂၅ လုံးဖြစ်သည်။
Verse 46
कलाष्टकसमा युक्तं सुश्वेतं शांतिकं तथा । त्रयोदशकलायुक्तं बालाद्यैस्सह लोहितम्
ကလာ ၈ ပါးနှင့် ယှဉ်တွဲလျှင် အလွန်ဖြူစင်၍ ရှာန္တိ (ငြိမ်းချမ်းမှု) ကို ပေးတတ်သည်။ ကလာ ၁၃ ပါးနှင့် ယှဉ်တွဲလျှင် အနီရောင်ဖြစ်၍ ဘာလာ စသော အဖော်ဒေဝတားတို့နှင့် အတူတကွ ဖြစ်ပေါ်သည်။
Verse 47
बभूवुरस्य चोत्पत्तिवृद्धिसंहारकारणम् । वर्णा एकाधिकाः षष्टिरस्य मंत्रवरस्य तु
ဤအမြတ်ဆုံး မန္တရသည် ဖန်ဆင်းခြင်း၊ တိုးပွားထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် ပျက်လဲခြင်းတို့၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်လာ하였다။ ထိုအထူးမြတ် မန္တရ၏ အက္ခရာများမှာ ခြောက်ဆယ်တစ်လုံး ဖြစ်သည်။
Verse 48
पुनर्मृत्युंजयं मन्त्रं पञ्चाक्षरमतः परम् । चिंतामणिं तथा मंत्रं दक्षिणामूर्ति संज्ञकम्
ထပ်မံ၍ မృత్యုဉ္ဇယ မန္တရားရှိ၏။ ထို့နောက် အထွတ်အမြတ် ပဉ္စာක්ෂရီ (အက္ခရာငါးလုံး) မန္တရားရှိ၏။ ထို့အပြင် စိန္တာမဏိ မန္တရားနှင့် “ဒက္ခိဏာမူရ್ತಿ” ဟု ခေါ်သော မန္တရားလည်း ရှိ၏။
Verse 49
ततस्तत्त्वमसीत्युक्तं महावाक्यं हरस्य च । पञ्चमंत्रांस्तथा लब्ध्वा जजाप भगवान्हरिः
ထို့နောက် “တတ္တ்வမသိ” ဟူသော မဟာဝါကျ (သင်သည် အဲဒါပင်) ကို ဟရ၏ အကြောင်းနှင့်အတူ ပြောကြားခဲ့၏။ ထို့ပြင် ဟရ၏ မန္တရားငါးပါးကိုလည်း ရရှိခဲ့၏။ ထိုသို့ လက်ခံရရှိပြီးနောက် ဘဂဝန် ဟရိ (ဝိෂ္ဏု) သည် ဂျပ (japa) ဖြင့် ထပ်ခါထပ်ခါ ရွတ်ဆိုတော်မူ၏။
Verse 50
अथ दृष्ट्वा कलावर्णमृग्यजुस्सामरूपिणम् । ईशानमीशमुकुटं पुरुषाख्यं पुरातनम्
ထို့နောက် ရိဂ်၊ ယဇုစ်၊ သာမ ဝေဒသုံးပါး၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြစ်သော အီရှာနာကို မြင်၍၊ အနုပညာနှင့် အရောင်အဆင်းအားလုံးကို ဆောင်ထားသော၊ အရှင်တို့၏ မကူဋ်ဖြစ်သည့် ရှေးဟောင်း အနန္တ ပုရုရှကို ရိုသေစွာ စိတ်တည်ကာ ဆင်ခြင်하였다။
Verse 51
अघोरहृदयं हृद्यं सर्वगुह्यं सदाशिवम् । वामपादं महादेवं महाभोगीन्द्रभूषणम्
ထို၏ ဘယ်ခြေသည် အဃောရ၏ နှလုံးသားဖြစ်၍ အလွန်ချိုမြိန်သကဲ့သို့၊ အမြင့်ဆုံး လျှို့ဝှက်ချက်ဖြစ်ကာ စဒါရှီဝ ကိုယ်တိုင်ပင် ဖြစ်သည်။ ထိုသည် မဟာဒေဝ ဖြစ်၍ မဟာနဂါးဘုရင်၏ အလှဆင်ခြင်းဖြင့် တန်ခိုးအာဏာ၏ သင်္ကေတအဖြစ် တင့်တယ်လှသည်။
Verse 52
विश्वतः पादवन्तं तं विश्वतोक्षिकरं शिवम् । ब्रह्मणोऽधिपति सर्गस्थितिसंहारकारणम्
ငါသည် ခြေတော်တို့ အရပ်ရပ်၌ ရှိ၍ မျက်စိနှင့် လက်တော်တို့လည်း အရပ်ရပ်၌ ရှိသော ရှီဝကို ဆင်ခြင်ပူဇော်၏။ ထိုသည် ဘြဟ္မာပင် အထက်က အရှင်ဖြစ်၍ ဖန်ဆင်းခြင်း၊ တည်တံ့ခြင်း၊ ပျက်သိမ်းခြင်းတို့၏ အကြောင်းရင်းတည်း။
Verse 53
तुष्टाव वाग्भिरिष्टाभिस्साम्बं वरदमीश्वरम् । मया च सहितो विष्णुर्भगवांस्तुष्टचेतसा
ရွေးချယ်ထားသော ချစ်မြတ်နိုးဖွယ် စကားလုံးများဖြင့် ငါသည် ဆာမ္ဗာ ရှိဝ—ကောင်းချီးပေးတော်မူသော အရှင်ကို ချီးမွမ်းတော်မူ၏။ ထို့အပြင် ဘဂဝန် ဗိဿနုလည်း ငါနှင့်အတူ စိတ်ပျော်ရွှင်၍ ချီးမွမ်းတော်မူ၏။
A revelatory nāda arises as the sound “oṃ,” prompting Viṣṇu to investigate; he perceives the phonemic constituents of Oṃ in relation to the liṅga, framed within Brahmā’s narration of Śiva’s responsive grace.
A-kāra, u-kāra, m-kāra, and the concluding nāda are treated as a graded manifestation of śabda-brahman—linking phoneme, luminous imagery, and ontological levels that culminate in the partless (niṣkala) reality beyond turīya.
Śiva is emphasized as dayālu (compassionate), as the guardian of the humble, and as the remover of pride; metaphysically, the chapter highlights nāda/Oṃ and a crystal-pure, turīyātīta, non-dual ground beyond inner/outer distinctions.