दीक्षितपुत्रस्य दैन्यचिन्ता तथा शिवरात्र्युपासनाप्रसङ्गः / The Initiate’s Son in Distress and the Occasion of Śivarātri Worship
အဓ್ಯಾಯ ၁၈ တွင် ဘြဟ္မာသည် နာရဒအား စိတ်ဓာတ်နှင့် သီလဆိုင်ရာ ဖြစ်ရပ်တစ်ခုကို ပြောပြသည်။ dīkṣitāṅgaja ဟုခေါ်သော ဒိက္ခာခံ မိသားစု၏ သားငယ်သည် မိမိအတိတ်အကြောင်းကို ကြားပြီးနောက် ယခင်အပြုအမူကို ကိုယ်တိုင်ပြစ်တင်ကာ မသိသည့်ဦးတည်ရာသို့ ထွက်ခွာသည်။ ခရီးသွားပြီးနောက် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းနှင့် လူမှုဂုဏ်သိက္ခာအတွက် စိုးရိမ်ပူပန်ကာ စိတ်ပျက်၍ မလှုပ်မရှား ဖြစ်လာသည်။ ပညာမရှိခြင်း၊ ငွေကြေးမလုံလောက်ခြင်းကို တွေးကာ ငွေကိုင်ထားလျှင် သူခိုးကြောက်ရခြင်းနှင့် မရှိလျှင် ပိုမိုအန္တရာယ်ရှိခြင်းကို နှိုင်းယှဉ်သည်။ ယာဇက မျိုးရိုးတွင် မွေးဖွားသော်လည်း အကြီးအကျယ် အကံဆိုးကြုံရကြောင်း ငိုကြွေးကာ ဝိဓိ/ကံကြမ္မာသည် ကမ္မအကြောင်းကြောင့် အနာဂတ်ကို လိုက်လံသတ်မှတ်ကြောင်း သဘောပေါက်သည်။ တောင်းစားတောင် မကျွမ်းကျင်၊ အနီးအနား မိတ်ဆွေမရှိ၊ ခိုလှုံရာမရှိဟု ဝန်ခံပြီး နေဝင်ချိန်ထိ သစ်ပင်အောက်တွင် စဉ်းစားနေသည်။ ထိုအခါ မြို့မှ ထွက်လာသော မာဟေရှဝရ ဘက္တတစ်ဦးသည် ပူဇော်ပစ္စည်းများနှင့် လူအစုအဝေးနှင့်အတူ Śivarātri တွင် အစာရှောင်ကာ Īśāna ကို ပူဇော်ရန် သွားလာသည်ဟု ဖော်ပြပြီး၊ လူ့အကူအညီမဲ့မှုကို Śiva ဘက္တိ၏ ဝရတနှင့် ပူဇော်မှုက ကုသိုလ်နှင့် အားကိုးရာအဖြစ် ပြောင်းလဲပေးနိုင်ကြောင်း ညွှန်ပြသည်။
Shlokas
Verse 1
ब्रह्मोवाच । श्रुत्वा तथा स वृत्तांतं प्राक्तनं स्वं विनिंद्य च । कांचिद्दिशं समालोक्य निर्ययौ दीक्षितांगजः
ဗြဟ္မာမိန့်တော်မူသည်— ထိုအကြောင်းအရာကို ကြားသိပြီးနောက် သူသည် မိမိ၏ ယခင်အပြုအမူကို အပြစ်တင်ကာ ရှုတ်ချလေ၏။ ထို့နောက် တစ်ဖက်သို့ မျက်နှာမူကြည့်ပြီး ဒိက္ခိတ၏ သား (ဒက္ခ) သည် ထွက်ခွာသွားလေ၏။
Verse 2
कियच्चिरं ततो गत्वा यज्ञदत्तात्मजस्स हि । दुष्टो गुणनिधिस्तस्थौ गतोत्साहो विसर्जितः
အချိန်အနည်းငယ် ခရီးသွားပြီးနောက် ယဇ္ဉဒတ္တ၏ သား ဂုဏနိဓိသည် မကောင်းသော်လည်း ရပ်တန့်လေ၏။ သူ၏ စိတ်အားထက်သန်မှု ကုန်ခမ်း၍ အင်အားလည်း လျော့နည်းကာ လက်လျှော့သလို ဖြစ်လေ၏။
Verse 3
चिंतामवाप महतीं क्व यामि करवाणि किम् । नाहमभ्यस्तविद्योऽस्मि न चैवातिधनोऽस्म्यहम्
စိုးရိမ်ပူပန်မှုကြီးစွာဖြင့် သူသည် စဉ်းစားလေ၏—“ငါ ဘယ်သို့ သွားရမည်နည်း။ ဘာကို လုပ်ရမည်နည်း။ ငါသည် ပညာရေးကို လေ့ကျင့်ထားသူ မဟုတ်၊ ထို့ပြင် အလွန်ချမ်းသာသူလည်း မဟုတ်” ဟု။
Verse 4
देशांतरे यस्य धनं स सद्यस्सुखमेधते । भयमस्ति धने चौरात्स विघ्नस्सर्वतोभवः
မိမိ၏ ငွေကြေးဥစ္စာသည် အဝေးတစ်နေရာ၌ ရှိသူသည် ခဏတာအတွက် သက်သာချမ်းသာသကဲ့သို့ ထင်ရနိုင်သော်လည်း၊ ထိုဥစ္စာကြောင့် သူခိုးကို ကြောက်ရွံ့ရပြီး အနှံ့အပြားမှ အတားအဆီးများ ပေါ်ပေါက်လာသည်။
Verse 5
याजकस्य कुले जन्म कथं मे व्यसनं महत् । अहो बलीयान्हि विधिर्भाविकर्मानुसंधयेत्
“ယာဇက (ပူဇော်ပွဲဆောင်) မိသားစု၌ မွေးဖွားခဲ့သော်လည်း ငါ့အပေါ် ဘယ်လိုကြောင့် ဤမျိုးကြီးမားသော ကပ်ဘေးရောက်လာသနည်း။ အဟို—ကံကြမ္မာသည် အမှန်တကယ် အင်အားကြီး၏; မရင့်သေးသော ကမ္မကို လိုက်လံဆက်စပ်ကာ မလွဲမသွေ အကျိုးဖြစ်စေတတ်သည်” ဟု။
Verse 6
भिक्षितुन्नाधिगच्छामि न मे परिचितिः क्वचित् । न च पार्श्वे धनं किञ्चित्किमत्र शरणं भवेत्
တောင်းစားရန် ဘယ်သို့ သွားရမည်ကိုတောင် မသိနိုင်၊ မည်သည့်နေရာတွင်မျှ မိတ်ဆွေသိကျွမ်းသူ မရှိ။ ထို့ပြင် အနား၌ ငွေကြေးဥစ္စာ တစ်စုံတစ်ရာလည်း မရှိ—ဤအခြေအနေ၌ ငါ့အတွက် အားကိုးရာက ဘာဖြစ်နိုင်မည်နည်း။
Verse 7
सदानभ्युदिते भानौ प्रसूर्मे मिष्टभोजनम् । दद्यादद्यात्र कं याचे न चेह जननी मम
နေမထွက်သေးခင် မိခင်က မွေးဖွားပြီးခါစဖြစ်၍ ငါ့အား ချိုမြိန်သော အစာကို ပေးလေ့ရှိသည်။ ယနေ့ ဤနေရာ၌ ငါသည် မည်သူ့ကို တောင်းရမည်နည်း။ မိခင်သည် ဤနေရာ၌ မရှိတော့ပါ။
Verse 8
ब्रह्मोवाच । इति चिंतयतस्तस्य बहुशस्तत्र नारद । अति दीनं तरोर्मूले भानुरस्ताचलं गतः
ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်— «အို နာရဒ၊ ထိုနေရာတည်းမှာပင် ထပ်ခါထပ်ခါ စဉ်းစားနေစဉ် သူသည် သစ်ပင်အမြစ်အောက်၌ အလွန်အမင်း စိတ်ညစ်ညူးသွား၏။ ထိုအခါ နေမင်းသည် အနောက်တောင်တန်းသို့ ဝင်လျှော၍ နေဝင်သွား၏»။
Verse 9
एतस्मिन्नेव समये कश्चिन्माहेश्वरो नरः । सहोपहारानादाय नगराद्बहिरभ्यगात्
ထိုအချိန်တည်းမှာပင် မဟာဒေဝကို အလွန်သဒ္ဓါရှိသော လူတစ်ယောက်သည် ပူဇော်သက္ကာများကို ယူဆောင်ကာ မြို့မှ အပြင်သို့ ထွက်သွားလေ၏။
Verse 10
नानाविधान्महादिव्यान्स्वजनैः परिवारितः । समभ्यर्चितुमीशानं शिवरात्रावुपोषितः
သူသည် မိမိ၏ ဆွေမျိုးသားချင်းတို့ ဝိုင်းရံလျက် မဟာဒိဗ္ဗ သက္ကာအမျိုးမျိုးကို ယူဆောင်လာပြီး၊ မဟာရှီဝရာထရီ—ရှီဝ၏ညတွင် ဥပဝါသ (အစာရှောင်) ပြုကာ၊ အထွတ်အမြတ် အရှင် ရှီဝ—ဣရှာနကို သဒ္ဓါပြည့်ဝစွာ ပူဇော်ရန် ရည်ရွယ်လေ၏။
Verse 11
शिवालयं प्रविश्याथ स भक्तश्शिवसक्तधीः । यथोचितं सुचित्तेन पूजयामास शंकरम्
ထို့နောက် သူသည် ရှီဝဘုရားကျောင်းသို့ ဝင်ရောက်၍၊ ရှီဝ၌ စိတ်နှလုံးစွဲမြဲနေသော ထိုဘက်တော်သည် သန့်ရှင်းသော စိတ်ဖြင့် သတ်မှတ်ထားသည့် အတိုင်းအတာအရ သင်္ကရကို ပူဇော်လေ၏။
Verse 12
पक्वान्नगंधमाघ्राय यज्ञदत्तात्मजो द्विजः । पितृत्यक्तो मातृहीनः क्षुधितः स तमन्वगात्
ချက်ထားသော အစာ၏ မွှေးရနံ့ကို ရှူမိသဖြင့်၊ ယဇ္ဉဒတ္တ၏ သားဖြစ်သော ဗြာဟ္မဏ လူငယ်သည်—ဖခင်က စွန့်ပစ်ထား၍ မိခင်မရှိ၊ ဆာလောင်မှုကြောင့် နာကျင်နေသူ—သူ့နောက်သို့ လိုက်သွားလေ၏။
Verse 13
इदमन्नं मया ग्राह्यं शिवायोपकृतं निशि । सुप्ते शैवजने दैवात्सर्वस्मिन्विविधं महत्
ဤအစားအစာကို ငါယူရမည်—ညအချိန်တွင် သီဝရှင်အတွက် နైవေဒျ (ပူဇာအစား) အဖြစ် ပြင်ဆင်ထားသောအရာ။ ဘုရားသခင်၏ အမိန့်တော်ကြောင့်၊ ရှိုင်ဝဘက်တများ အိပ်ပျော်သွားသောအခါ အမျိုးမျိုးသော အစားအစာကြီးမားစွာသည် နေရာတိုင်းတွင် ရှိနေ하였다။
Verse 14
इत्याशामवलम्ब्याथ द्वारि शंभोरुपाविशत् । ददर्श च महापूजां तेन भक्तेन निर्मिताम्
ထို့ကြောင့် မျှော်လင့်ချက်ကို ဆုပ်ကိုင်လျက်၊ သူသည် သမ္ဘု၏ တံခါးဝ၌ ထိုင်လေ၏။ ထို့နောက် ထိုဘက်တက ပြုစီထားသော မဟာပူဇာကိုလည်း မြင်တွေ့လေ၏။
Verse 15
विधाय नृत्यगीतादि भक्तास्सुप्ताः क्षणे यदा । नैवेद्यं स तदादातुं भर्गागारं विवेश ह
အက၊ သီချင်းနှင့် အခြားအရာများကို စီစဉ်ပြီးနောက်၊ ဘက်တများ ခဏအိပ်ပျော်သွားသောအခါ၊ နൈവေဒျကို ယူဆောင်ရန် ဘာဂ (Bharga) ၏ သန့်ရှင်းသော အိမ်တော်သို့ သူဝင်လေ၏။
Verse 16
दीपं मंदप्रभं दृष्ट्वा पक्वान्नवीक्षणाय सः । निजचैलांजलाद्वर्तिं कृत्वा दीपं प्रकाश्य च
မီးအိမ်၏ အလင်းရောင် မပြင်းသေးသည်ကို မြင်၍၊ ချက်ပြီးသော အစားအစာကို စစ်ဆေးလိုသဖြင့်၊ သူသည် ကိုယ့်အဝတ်၏ အနားစကို မီးခွက်တံ (wick) အဖြစ် ပြုလုပ်ကာ မီးအိမ်ကို ပိုမိုတောက်ပစေ하였다။
Verse 17
यज्ञदत्तात्मजस्सोऽथ शिवनैवेद्यमादरात् । जग्राह सहसा प्रीत्या पक्वान्न वहुशस्ततः
ထို့နောက် ယဇ္ဉဒတ္တ၏ သားသည် သီဝရှင်အတွက် နైవေဒျကို ရိုသေစွာ ချက်ချင်း လက်ခံယူလေ၏။ ပျော်ရွှင်မှုနှင့် ဘက်တိဖြင့် ပြည့်ဝကာ၊ ချက်ပြီးသော အစားအစာကို ထပ်ခါထပ်ခါ စားသုံးလေ၏။
Verse 18
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां प्रथमखण्डे सृष्ट्यु पाख्याने कैलाशगमनोपाख्याने गुणनिधिसद्गतिवर्णनो नामाष्टादशोऽध्यायः
ဤသို့ဖြင့် «သီရှီဝ မဟာပုရာဏ» အတွင်း၊ ဒုတိယစာအုပ် ရုဒြသံဟိတာ၏ ပထမခဏ္ဍ၊ စೃಷ್ಟိကഥာနှင့် ကိုင်လာသသို့ သွားရာ အုပ်ပုဒ်ကഥာတွင်၊ «ဂုဏနိဓိ၏ သဒ္ဂတိ (မင်္ဂလာအခြေအနေ) ရရှိခြင်းကို ဖော်ပြခြင်း» ဟူသော အခန်း ၁၈ သည် အဆုံးသတ်၏။
Verse 19
कोऽयं कोऽयं त्वरापन्नो गृह्यतां गृह्यता मसौ । इति चुक्रोश स जनो गिरा भयमहोच्चया
«ဒီသူက ဘယ်သူလဲ—ဘယ်သူလဲ—အလျင်အမြန် ပြေးလာတာ? ဖမ်းကြ! ဖမ်းကြ!» ဟု လူအစုအဝေးက ကြောက်ရွံ့မှုကြီးစွာဖြင့် အသံတုန်လှုပ်ကာ အော်ဟစ်ကြ၏။
Verse 20
यावद्भयात्समागत्य तावत्स पुररक्षकैः । पलायमानो निहतः क्षणादंधत्वमागतः
ကြောက်ရွံ့ကာ နီးကပ်လာသမျှနှင့်တပြိုင်နက် မြို့ကာကွယ်သူများက သူ့ကို ချက်ချင်း ထိုးနှက်လှဲချလိုက်ကြ၏။ ထွက်ပြေးရန် ကြိုးစားစဉ် တစ်ခဏအတွင်း မျက်စိကွယ်သွား၏။
Verse 21
अभक्षयच्च नैवेद्यं यज्ञदत्तात्मजो मुने । शिवानुग्रहतो नूनं भाविपुण्यबलान्न सः
အို မုနိ၊ ယဇ္ဉဒတ္တ၏ သားသည် နైవేద្យ (ပူဇော်သကာ) ကို မစားသုံးခဲ့ပါ။ ဤသည်မှာ အနာဂတ်၌ ဖြစ်ပေါ်မည့် ကုသိုလ်အင်အားဖြင့် ထောက်ပံ့ခံရစေရန် သခင်ရှီဝ၏ အနုဂြဟာကြောင့်ပင် ဖြစ်၏။
Verse 22
अथ बद्धस्समागत्य पाशमुद्गरपाणिभिः । निनीषुभिः संयमनीं याम्यैस्स विकटैर्भटैः
ထို့နောက် သူကို တင်းကျပ်စွာ ချည်နှောင်ထားပြီး ကြိုးကွင်းနှင့် တုတ်ကိုင်ထားသော ယမ၏ ကြမ်းတမ်းသော အမှုထမ်းများက ဖမ်းဆီးကာ စံယမနီ—ထိန်းချုပ်ရာ မြို့ (ယမ၏ နေရာ)—သို့ ခေါ်ဆောင်ရန် ကြံရွယ်လာကြသည်။
Verse 23
तावत्पारिषदाः प्राप्ताः किंकि णीजालमालिनः । दिव्यं विमानमादाय तं नेतुं शूलपाणयः
ထိုခဏ၌ပင် ရှီဝ၏ ပါရိသဒ်များ ရောက်လာကြပြီး ချောင်းချောင်းမြည်သော ခေါင်းလောင်းကွန်ယက်များဖြင့် အလှဆင်ထားကြသည်။ ထို သုံးချွန်တံကိုင် အမှုထမ်းများသည် ဒိဗ္ဗ ဝိမာနကို ယူဆောင်ကာ သူ့ကို ခေါ်ထုတ်ရန် လာကြသည်။
Verse 24
शिवगणा ऊचुः । मुंचतैनं द्विजं याम्या गणाः परम धार्मिकम् । दण्डयोग्यो न विप्रोऽसौ दग्धसर्वाघसंचयः
ရှီဝ၏ ဂဏများက ဆိုကြသည်—“ယမ၏ အမှုထမ်းတို့၊ အလွန်တရားသမာဓိရှိသော ဗြာဟ္မဏ ဤသူကို လွှတ်ကြလော့။ ဤဗြာဟ္မဏသည် ဒဏ်ခတ်ရန် မထိုက်တန်၊ စုဆောင်းခဲ့သော အပြစ်အားလုံး မီးလောင်ပျောက်ကင်းပြီးသားဖြစ်သည်။”
Verse 25
इत्याकर्ण्य वचस्ते हि यमराजगणास्ततः । महादेवगणानाहुर्बभूवुश्चकिता भृशम्
ထိုစကားကို ကြားသော် ယမရာဇ၏ အမှုထမ်းများသည် ထို့နောက် မဟာဒေဝ၏ အမှုထမ်းများအား ပြန်လည်ပြောဆိုကြပြီး အလွန်အမင်း ထိတ်လန့်သွားကြသည်။
Verse 26
शंभोर्गणानथालोक्य भीतैस्तैर्यमकिंकरैः । अवादि प्रणतैरित्थं दुर्वृत्तोऽयं गणा द्विजः
ထို့နောက် သမ္ဘု (ရှီဝ) ၏ ဂဏာတို့ကို မြင်လျှင် ယမ၏ အမှုထမ်းများသည် ကြောက်လန့်ကာ ဦးညွှတ်၍ ဤသို့ ပြောကြ၏— «အို ဂဏာတို့၊ ဤဗြာဟ္မဏသည် အကျင့်ဆိုးသောသူ အမှန်ပင် ဖြစ်၏»။
Verse 27
यमगणा ऊचुः । कुलाचारं प्रतीर्य्यैष पित्रोर्वाक्यपराङ्मुखः । सत्यशौचपरिभ्रष्टस्संध्यास्नानविवर्जितः
ယမ၏ အမှုထမ်းများက ပြောကြသည်– “ဤသူသည် မိသားစုဓလေ့ (ကူလာစာရ) ကို ပယ်ချပြီး၊ မိဘတို့၏ စကားကို မနာခံဘဲ လှည့်ကွာသွားသည်။ သစ္စာနှင့် သန့်ရှင်းမှုမှ လွဲချော်ကာ၊ နေ့စဉ် စန္ဓျာကိစ္စနှင့် ရေချိုးပူဇော်မှုကိုလည်း စွန့်ပစ်ထားသည်။”
Verse 28
आस्तां दूरेस्य कर्मान्यच्छिवनिर्माल्यलंघकः । प्रत्यक्षतोऽत्र वीक्षध्वमस्पृश्योऽयं भवादृशाम्
သူ၏အခြားလုပ်ရပ်များကို အဝေးတွင်ထားပါစေ။ ဤသူသည် သီဝ (Śiva) ထံပူဇော်ပြီးကျန်သော နိမ္မာလျ (nirmālya) ကို လွန်ကျူးမထီမဲ့ပြုခဲ့သည်။ ဤနေရာတွင် တိုက်ရိုက်ကြည့်လော့—သင်တို့ကဲ့သို့သူများအတွက် သူသည် မထိမထောင်သူ ဖြစ်၏။
Verse 29
शिवनिर्माल्यभोक्तारश्शिवनिर्म्माल्यलंघकाः । शिवनिर्माल्यदातारः स्पर्शस्तेषां ह्यपुण्यकृत्
သီဝ၏ နိမ္မာလျကို စားသုံးသူများ၊ နိမ္မာလျ၏ သန့်ရှင်းမှုကို မထီမဲ့ပြု၍ လွန်ကျူးသူများ၊ သီဝ၏ နိမ္မာလျကို အခြားသူများထံ ပေးကမ်းသူများ—ထိုသူတို့နှင့် ထိတွေ့ခြင်းသည် အမှန်တကယ် အပုဏ္ဏ (အကုသိုလ်) ကို ဖြစ်စေသည်။
Verse 30
विषमालोक्य वा पेयं श्रेयो वा स्पर्शनं परम् । सेवितव्यं शिवस्वं न प्राणः कण्ठगतैरपि
အဆိပ်ကို ကြည့်ရမည်ဖြစ်စေ၊ သောက်ရမည်ဖြစ်စေ၊ ထိတွေ့ခြင်းတစ်ခုပင် အမြင့်မြတ်ဆုံးကောင်းကျိုးကို ပေးနိုင်သည်ဟုဆိုစေ—သီဝ၏ ပိုင်ဆိုင်ရာကို မယူမသုံး မခံစားရ။ အသက်သည် လည်ချောင်းထိ ရောက်သည့် အလွန်အန္တရာယ်အချိန်တွင်ပင် မလုပ်ရ။
Verse 31
यूयं प्रमाणं धर्मेषु यथा न च तथा वयम् । अस्ति चेद्धर्मलेशोस्य गणास्तं शृणुमो वयम्
ဓမ္မအရေးအရာများတွင် သင်တို့သည် အာဏာရှိသော စံနှုန်းဖြစ်ကြသည်; ကျွန်ုပ်တို့ကတော့ ထိုသို့မဟုတ်။ ထို့ကြောင့် အို ဂဏာတို့၊ ဤကိစ္စ၌ ဓမ္မ၏ အစိတ်အပိုင်းလေးတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းပင် ရှိလျှင်၊ သင်တို့ထံမှ ကျွန်ုပ်တို့ ကြားလိုပါသည်။
Verse 32
इत्थं तद्वाक्यमाकर्ण्य यामानां शिवकिंकराः । स्मृत्वा शिवपदाम्भोजं प्रोचुः पारिषदास्तु तान्
ထိုစကားတို့ကို ကြားသိပြီးနောက် ယာမတို့၏ အစောင့်အရှောက်ဖြစ်သော ရှိဝ၏ အမှုထမ်းများသည် သခင်ရှိဝ၏ ကြာပန်းတော်ခြေကို သတိရကာ မျက်နှာချင်းဆိုင်ရှိ အဖော်အပါများအား ပြောကြားလေ၏။
Verse 33
शिवकिंकरा ऊचुः । किंकराश्शिवधर्मा ये सूक्ष्मास्ते तु भवादृशैः । स्थूललक्ष्यैः कथं लक्ष्या लक्ष्या ये सूक्ष्मदृष्टिभिः
ရှိဝ၏ အမှုထမ်းများက ဆိုကြသည်– «ကျွန်ုပ်တို့သည် ရှိဝ၏ ကင်ကရများဖြစ်၍ သဘောသဘာဝအားဖြင့် နူးညံ့သိမ်မွေ့သည်။ သင်တို့ကဲ့သို့ သာမန်ထက်မြင့်သော မြင်ကွင်းရှိသူတို့သာ မြင်နိုင်သည်။ အပြင်ပန်းကြမ်းတမ်းသော လက္ခဏာများကိုသာ စူးစိုက်သူတို့က ကျွန်ုပ်တို့ကို မည်သို့ ခွဲခြားသိနိုင်မည်နည်း။ နူးညံ့သိမ်မွေ့သော မြင်ကွင်းရှိသူတို့သာ ကျွန်ုပ်တို့ကို သိမြင်နိုင်သည်»။
Verse 34
अनेनानेनसा कर्म यत्कृतं शृणुतेह तत् । यज्ञदत्तात्मजेनाथ सावधानतया गणाः
«ယခု ဤသူက ပြုလုပ်ခဲ့သော အမှုကို နားထောင်ကြလော့။ အို ဂဏများ၊ ယဇ္ဈဒတ္တ၏ သားက ဤနေရာ၌ ပြုခဲ့သမျှကို သတိထား၍ နားထောင်ကြလော့»။
Verse 36
अपरोपि परो धर्मो जातस्तत्रास्य किंकरः । शृण्वतः शिवनामानि प्रसंगादपि गृह्णताम्
ထိုနေရာ၌ အခြားတစ်ရပ်ဟု ထင်ရသော အမှုတောင် အမြင့်ဆုံးသော ဓမ္မဖြစ်လာ၍ သူ့ကို သစ္စာရှိ အမှုထမ်းကဲ့သို့ စောင့်ရှောက်လေသည်—ရှိဝ၏ နာမတော်များကို မတော်တဆ ကြားနာရုံဖြင့်ပင်၊ သို့မဟုတ် အခိုက်အတန့်အလိုက်သာ ထုတ်ယူရုံဖြင့်ပင် ဖြစ်သည်။
Verse 37
भक्तेन विधिना पूजा क्रियमाणा निरीक्षिता । उपोषितेन भूतायामनेनास्थितचेतसा
ထိုပူဇာကို ဘက္တက သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း ပြုလုပ်နေစဉ် ကြည့်ရှုခံရလေသည်—အစာရှောင်၍ ဥပေါသထ ပြုသူ၊ ညလုံးနိုးကြားစောင့်ကြည့်သူ၊ စိတ်တည်ငြိမ်၍ မလှုပ်ရှားသူက ကြည့်ရှုလေ၏။
Verse 38
शिवलोकमयं ह्यद्य गंतास्माभिस्सहैव तु । कंचित्कालं महाभोगान्करिष्यति शिवानुगः
«အမှန်တကယ် ယနေ့ သူသည် ကျွန်ုပ်တို့နှင့်အတူ ရှီဝလောကသို့ သွားရမည်။ အချိန်တစ်ခဏအတွင်း ရှီဝ၏ အနုဂ (အလိုက်အပါ) ဖြစ်သော ထိုဘက်တော်သားသည် မဟာသုခတော်များကို ခံစားလိမ့်မည်»။
Verse 39
कलिंगराजो भविता ततो निर्धूतकल्मषः । एष द्विजवरो नूनं शिवप्रियतरो यतः
ထို့နောက် သူသည် ကလိင်္ဂ၏ ဘုရင် ဖြစ်လာမည်၊ အပြစ်အညစ်အားလုံးလည်း လုံးဝ ဆေးကြောသန့်စင်သွားမည်။ ဤအထူးကောင်းမြတ်သော ဗြာဟ္မဏသည် ရှီဝဘုရားအတွက် အလွန်ချစ်မြတ်နိုးရာ ဖြစ်သည်၊ ထိုသို့သော ဘက္တိနှင့် ကုသိုလ်ကြောင့်ပင်။
Verse 40
अन्यत्किंचिन्न वक्तव्यं यूयं यात यथागतम् । यमदूतास्स्वलोकं तु सुप्रसन्नेन चेतसा
«နောက်ထပ် ပြောစရာ မရှိတော့။ သင်တို့သည် လာသကဲ့သို့ ပြန်သွားကြလော့။ ယမဒူတတို့၊ စိတ်နှလုံး အလွန်တည်ငြိမ်ပျော်ရွှင်စွာ ကိုယ့်လောကသို့ ပြန်ကြလော့»။
Verse 41
ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तेषां यमदूता मुनीश्वर । यथागतं ययुस्सर्वे यमलोकं पराङ्मुखाः
ဗြဟ္မာက ပြော၏— အို မုနိရှင်တို့၏ အရှင်၊ ထိုသူတို့၏ စကားကို ဤသို့ ကြားပြီးနောက် ယမ၏ ဒူတအားလုံးသည် မျက်နှာလှည့်ကာ လာခဲ့သည့်လမ်းအတိုင်းပင် ယမလောကသို့ ပြန်သွားကြ၏။
Verse 42
सर्वं निवेदयामासुश्शमनाय गणा मुने । तद्वृत्तमादितः प्रोक्तं शंभुदूतैश्च धर्मतः
အို မုနိရေ၊ ဂဏာတို့သည် အရာအားလုံးကို Śamana ထံသို့ တင်ပြကြ၏။ ထို့နောက် Śambhu ၏ တမန်တို့ကလည်း ထိုဖြစ်ရပ်အလုံးစုံကို အစမှစ၍ ဓမ္မနှင့်ကိုက်ညီစွာ ပြောကြားခဲ့ကြသည်။
Verse 43
धर्मराज उवाच । सर्वे शृणुत मद्वाक्यं सावधानतया गणाः । तदेव प्रीत्या कुरुत मच्छासनपुरस्सरम्
ဓမ္မရာဇက ပြောသည်—“ဂဏာတို့အားလုံး၊ ငါ့စကားကို သတိအပြည့်ဖြင့် နားထောင်ကြလော့။ ထို့နောက် စိတ်ပျော်ရွှင်စွာဖြင့် ထိုညွှန်ကြားချက်ကို ဆောင်ရွက်ကြလော့၊ ငါ့အမိန့်ကို ရှေ့တန်းတင်၍” ဟု။
Verse 44
ये त्रिपुण्ड्रधरा लोके विभूत्या सितया गणाः । ते सर्वे परिहर्तव्या नानेतव्याः कदाचन
လောက၌ အဖြူရောင် ဗိဘူတိ (vibhūti) ဖြင့် ထရီပုဏ္ဍရ (tripuṇḍra) ကို ဝတ်ဆင်ထားသူတို့အားလုံးကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်၊ မည်သည့်အခါမျှ မိမိအဖော်အပါးထဲသို့ မခေါ်ယူရ။
Verse 45
उद्धूलनकरा ये हि विभूत्या सितया गणाः । ते सर्वे परिहर्तव्या नानेतव्याः कदाचन
အဖြူရောင် ဗိဘူတိ (vibhūti) ဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို ဖုန်တင်လိမ်းခြယ်နေသော ဂဏ (gaṇa) များအားလုံးကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်၊ မည်သည့်အခါမျှ မိမိအဖော်အပါးထဲသို့ မခေါ်ယူရ။
Verse 46
शिववेषतया लोके येन केनापि हेतुना । ते सर्वे परिहर्तव्या नानेतव्याः कदाचन
ဤလောက၌ မည်သည့်အကြောင်းကြောင့်မဆို ရှိဝ (Śiva) ၏ ဝတ်စုံပုံစံကို ယူဆောင်ကာ ဟန်ဆောင်သူတို့အားလုံးကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်၊ မည်သည့်အခါမျှ မိမိအဖော်အပါးထဲသို့ မခေါ်ယူရ။
Verse 47
ये रुद्राक्षधरा लोके जटाधारिण एव ये । ते सवे परिहर्तव्या नानेतव्याः कदाचन
လောက၌ ရုဒြာက္ခပုတီးကို ဆင်ယင်ရုံမျှနှင့် ဆံပင်ကျစ်ထားရုံမျှသော သူတို့ကို ရှောင်ကြဉ်အပ်၏။ ထိုသူတို့ကို မည်သည့်အခါမျှ အပေါင်းအသင်း မလုပ်အပ်ပေ။
Verse 48
उपजीवनहेतोश्च शिववेषधरा हि ये । ते सर्वे परिहर्तव्या नानेतव्याः कदाचन
အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအတွက်မျှသာ သီဝနတ်မင်း၏ အသွင်အပြင်ကို ဆောင်သောသူတို့ကို ရှောင်ကြဉ်အပ်၏။ ထိုသူတို့ကို မည်သည့်အခါမျှ အပေါင်းအသင်း မလုပ်အပ်ပေ။
Verse 49
दंभेनापि च्छलेनापि शिववेषधरा हि ये । ते सर्वे परिहर्तव्या नानेतव्याः कदाचन
လှည့်ဖြားခြင်း သို့မဟုတ် ဟန်ဆောင်ခြင်းဖြင့် သီဝနတ်မင်း၏ ဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်ထားသူများကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်။ ၎င်းတို့ကို မည်သည့်အခါမျှ အပေါင်းအသင်း မလုပ်သင့်ပါ။
Verse 50
एवमाज्ञापयामास स यमो निज किंकरान् । तथेति मत्वा ते सर्वे तूष्णीमासञ्छुचिस्मिताः
ယမမင်းသည် မိမိ၏ အစေအပါးများကို ဤသို့ အမိန့်ပေးခဲ့သည်။ "ထိုအတိုင်း ဖြစ်ပါစေ" ဟု တွေးတောကာ ၎င်းတို့အားလုံးသည် စင်ကြယ်သော အပြုံးများဖြင့် တိတ်ဆိတ်စွာ နေခဲ့ကြသည်။
Verse 51
ब्रह्मोवाच । पार्षदैर्यमदूतेभ्यो मोचितस्त्विति स द्विजः । शिवलोकं जगामाशु तैर्गणैश्शुचिमानसः
ဗြဟ္မာမင်းက မိန့်ကြားသည်မှာ- "ထိုသို့ဖြင့် ထိုပုဏ္ဏားသည် အရှင်မြတ်၏ အစေအပါးများကြောင့် ယမမင်း၏ တမန်များလက်မှ လွတ်မြောက်ကာ စင်ကြယ်သော စိတ်နှလုံးဖြင့် ထိုဂဏနတ်များနှင်အတူ သီဝနတ်မင်း၏ ဘုံသို့ လျင်မြန်စွာ ရောက်ရှိသွားလေသည်။"
Verse 52
तत्र भुक्त्वाखिलान्भोगान्संसेव्य च शिवाशिवौ । अरिंदमस्य तनयः कलिंगाधिपतेरभूत्
ထိုနေရာ၌ လောကီအပျော်အပါး အလုံးစုံကို ခံစားပြီးနောက်၊ သီဝ (Śiva) နှင့် သီဝါ (Pārvatī) ကို ရိုသေစွာ ဆည်းကပ်ကာ၊ အရိန္ဒမ၏ သားသည် ကလိင်္ဂနိုင်ငံ၏ အုပ်စိုးရှင် ဖြစ်လာ하였다။
Verse 53
दम इत्यभिधानोऽभूच्छिवसेवापरायणः । बालोऽपि शिशुभिः साकं शिवभक्तिं चकार सः
ဒမ ဟု အမည်ရသူတစ်ဦး ရှိ၍၊ သီဝဘုရား (Śiva) ကို ဆည်းကပ်ဝန်ဆောင်ခြင်း၌ အပြည့်အဝ အားထားသူ ဖြစ်하였다။ ကလေးပင်ဖြစ်သော်လည်း အခြားကလေးများနှင့်အတူ သီဝဘုရားကို ဘက်တိဖြင့် ဆည်းကပ်ခဲ့သည်။
Verse 54
क्रमाद्राज्यमवापाथ पितर्युपरते युवा । प्रीत्या प्रवर्तयामास शिवधर्मांश्च सर्वशः
အချိန်တဖြည်းဖြည်းကြာလာသော်၊ ဖခင် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ယုဝကသည် နိုင်ငံတော်ကို ရရှိ하였다။ ထို့နောက် စိတ်နှလုံးပျော်ရွှင်သော ဘက်တိဖြင့် သီဝဓမ္မ၏ စည်းကမ်းများကို နေရာအနှံ့ အကောင်အထည်ဖော်စေ하였다။
Verse 55
नान्यं धर्मं स जानाति दुर्दमो भूपतिर्दमः । शिवालयेषु सर्वेषु दीपदानादृते द्विजः
ထိန်းမနိုင်ခက်သော ဘုရင် ဒမသည် အခြားသော ဓမ္မကို မသိခဲ့။ အို ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) ရေ၊ သီဝဘုရား၏ ဘုရားကျောင်း အားလုံးတွင် မီးအလှူ (दीपदान) ကို မလျစ်လျူဘဲ အမြဲ ပူဇော်လှူဒါန်း하였다။
Verse 56
ग्रामाधीशान्समाहूय सर्वान्स विषयस्थितान् । इत्थमाज्ञापयामास दीपा देयाश्शिवालये
ရွာအုပ်ချုပ်သူများ အားလုံးနှင့် ခရိုင်ဒေသများတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူများကို ခေါ်ယူကာ၊ ထိုသို့ အမိန့်တော်ချမှတ်하였다—“သီဝဘုရားကျောင်း၌ မီးအလှူ ပေးရမည်” ဟု။
Verse 57
अन्यथा सत्यमेवेदं स मे दण्ड्यो भविष्यति । दीप दानाच्छिवस्तुष्टो भवतीति श्रुतीरितम्
မဟုတ်လျှင် ဤအရာသည် အမှန်တရားပင် ဖြစ်၍ သူသည် ငါ့အပြစ်ဒဏ်ကို ခံရမည်။ မီးအလှူပေးလျှင် သီဝရှင် ပျော်ရွှင်တော်မူသည်ဟု သြတိ၌ ကြေညာထားသည်။
Verse 58
यस्ययस्याभितो ग्रामं यावतश्च शिवालयाः । तत्रतत्र सदा दीपो द्योतनीयोऽविचारितम्
မည်သည့်ရွာမဆို၊ မည်သည့်ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသမဆို သီဝဘုရားကျောင်းများ ရှိသမျှ နေရာတိုင်း၌ မီးအလင်းကို အမြဲတမ်း ထွန်းညှိထားရမည်၊ မစဉ်းစားမနားမနေ။
Verse 59
ममाज्ञाभंगदोषेण शिरश्छेत्स्याम्यसंशयम् । इति तद्भयतो दीपा दीप्ताः प्रतिशिवालयम्
“ငါ့အမိန့်ကို ချိုးဖောက်သည့် အပြစ်ကြောင့် ငါ၏ခေါင်းကို မလွဲမသွေ ဖြတ်ချမည်” ဟု ဆို၏။ ထိုကြောက်ရွံ့မှုကြောင့် မီးများသည် သီဝဘုရားကျောင်းတိုင်း၌ တောက်ပစွာ ထွန်းလင်းလာကြသည်။
Verse 60
अनेनैव स धर्मेण यावज्जीवं दमो नृपः । धर्मर्द्धिं महतीं प्राप्य कालधर्मवशं गतः
ဤဓမ္မတရားတည်းဟူသော အကျင့်ဖြင့် မင်းကြီးရေ၊ ဒမသည် အသက်ရှိသမျှ ကာလပတ်လုံး နေထိုင်ခဲ့သည်။ တရားမှ မွေးဖွားသော ကြီးမားသည့် စည်းစိမ်ကို ရရှိပြီး နောက်ဆုံးတွင် ကာလ၏ ဓမ္မတရားအောက်သို့ ဝင်ရောက်ကာ မရဏ၏ လမ်းစဉ်ကို လိုက်နာသွားသည်။
Verse 61
स दीपवासनायोगाद्बहून्दीपान्प्रदीप्य वै । अलकायाः पतिरभूद्रत्नदीपशिखाश्रयः
မီးပူဇော်သက္ကာ၏ အာနုဘော်နှင့် ထိုသဒ္ဓါ၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုကြောင့် မီးအလင်းများစွာကို အမှန်တကယ် ထွန်းညှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရတနာမီးအလင်းတောက်ပမှုအလယ်၌ နေထိုင်ကာ အလကာမြို့၏ အရှင်ဖြစ်လာ하였다။
Verse 62
एवं फलति कालेन शिवेऽल्पमपि यत्कृतम् । इति ज्ञात्वा शिवे कार्यं भजनं सुसुखार्थिभिः
ထို့ကြောင့် အချိန်ကာလတန်ရာတွင် ရှိဝအား ပြုလုပ်သမျှ အနည်းငယ်ပင် ဖြစ်စေ အကျိုးဖူးပွားသည်။ ထိုအကြောင်းကို သိရှိ၍ စစ်မှန်သော ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို လိုလားသူတို့သည် ရှိဝကို ဘက်တိဖြင့် ကိုးကွယ်ပူဇော်ကြစေ။
Verse 63
क्व स दीक्षितदायादः सर्वधर्मारतिः सदा । शिवालये दैवयोगाद्यातश्चोरयितुं वसु । स्वार्थदीपदशोद्योतलिंगमौलितमोहरः
ယခုအခါ ဘယ်မှာနေလဲ—ဒီက္ခာခံရသူ၏ အမွေဆက်ခံသူ၊ ဓမ္မအားလုံးကို အမြဲတမ်း မနှစ်သက်သူ။ ကံကြမ္မာ၏ လှည့်ကွက်ကြောင့် ရှိဝဘုရားကျောင်းသို့ သွားကာ ဥစ္စာကို ခိုးယူရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ သို့သော် မိမိအကျိုးအတွက် ထွန်းညှိထားသော မီးခွက်ဆယ်လုံး၏ တောက်ပမှုကို မော်လီကဲ့သို့ ဆင်မြန်းထားသည့် လင်္ဂသည် သူ့ကို မောဟစေ၍ စွဲလမ်းစေ하였다။
Verse 64
कलिंगविषये राज्यं प्राप्तो धर्मरतिं सदा । शिवालये समुद्दीप्य दीपान्प्राग्वासनोदयात्
ကလိင်္ဂဒေသ၌ ဘုရင်အာဏာကို ရရှိပြီးနောက် သူသည် အမြဲတမ်း ဓမ္မကို ချစ်မြတ်နိုးသူ ဖြစ်နေ하였다။ အတိတ်က ပုဏ္ဏသံသရာအမှတ်တရများ နိုးထလာသဖြင့် ရှိဝဘုရားကျောင်း၌ မီးခွက်များကို တောက်ပစွာ ထွန်းညှိစေ하였다။
Verse 65
कैषा दिक्पालपदवी मुनीश्वर विलोकय । मनुष्यधर्मिणानेन सांप्रतं येह भुज्यते
“အို မုနိဣශ්වර၊ ကြည့်ပါ—ဤသည် ဘယ်လို ဒိက္ပာလ (အရပ်လေးမျက်နှာကို ကာကွယ်သူ) ၏ အဆင့်နေလဲ? ယခုဤနေရာတွင် လူသာမန်၏ သဘောသဘာဝနှင့် အကျင့်စရိုက်ကို ဆောင်သူက ထိုအဆင့်ကို ခံစားနေသည်” ဟု။
Verse 66
इति प्रोक्तं गुणनिधेर्यज्ञदत्तात्मजस्य हि । चरितं शिवसंतोषं शृण्वतां सर्वकामदम्
ထို့ကြောင့် ယဇ္ဉဒတ္တ၏ သား ဂုဏနိဓိ၏ သန့်ရှင်းသော ဇာတ်ကြောင်းကို ကြေညာခဲ့သည်—ဤအဖြစ်အပျက်သည် ရှိဝဘုရားကို ပျော်ရွှင်စေသည်။ ဘက်တိဖြင့် နားထောင်သူတို့အတွက် ၎င်းသည် လိုလားသမျှ အလိုတော်များကို ပေးစွမ်းသူ ဖြစ်လာသည်။
Verse 67
सर्वदेवशिवेनासौ सखित्वं च यथेयिवान् । तदप्येकमना भूत्वा शृणु तात ब्रवीमि ते
သူသည် «သဗ္ဗဒေဝ-ရှီဝ» နှင့် မည်သို့ မိတ်သဟာယ ဖြစ်လာခဲ့သနည်းကိုလည်း—ချစ်သောကလေးရေ—နားထောင်ပါ။ စိတ်ကို တစ်ချက်တည်း စုစည်းကာ ငါပြောသမျှကို ကြားနာလော့။
Frequently Asked Questions
Brahmā recounts the crisis of an initiate’s son who, after travel and self-reproach, falls into despair; the narrative then introduces a Māheśvara devotee going out with offerings while fasting on Śivarātri to worship Īśāna—setting up an encounter between distress and Śaiva observance.
It frames personal suffering as karmically intelligible while also preparing a Śaiva resolution: fate is powerful, yet the Purāṇic teaching typically channels agency through dharma and Śiva-oriented vrata/bhakti, which reconfigure one’s trajectory via merit and divine grace.
Īśāna (Śiva) as the worship-target, the Māheśvara identity (Śiva-devotee community), and Śivarātri upavāsa with offerings—an institutionalized devotional-ritual form emphasized as potent within the chapter’s narrative logic.