Adhyaya 15
Rudra SamhitaSrishti KhandaAdhyaya 1565 Verses

हंस-वराह-रूपग्रहण-कारणम् (The Reason for Assuming the Swan and Boar Forms)

အဓ್ಯಾಯ ၁၅ သည် လိင်္ဂဖြစ်ရပ်နောက်ပိုင်း ဆက်လက်ပြောကြားမှုကို ဆက်တင်သည်။ နာရဒသည် သန့်စင်စေသော ရှိုင်ဝကထာကို ကြားပြီးနောက် ဘြဟ္မာကို ချီးမွမ်းကာ ထို့နောက်ဖြစ်ပွားသမျှနှင့် ဖန်ဆင်းမှုလုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို တိတိကျကျ မေးမြန်းသည်။ ဘြဟ္မာက ရှီဝသည် အနန္တရှီဝရုပ်ဖြင့် ပျောက်ကွယ်သွားပြီးနောက် မိမိနှင့် ဝိෂ္ဏုတို့တွင် အလွန်သက်သာပျော်ရွှင်မှု ဖြစ်ပေါ်လာကြောင်း ဆိုသည်။ ကမ္ဘာများကို ဖန်ဆင်း၍ အုပ်ချုပ်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဘြဟ္မာသည် ဟံသာ(ငန်း/ဟံသာ) ရုပ်ကို ယူပြီး ဝိෂ္ဏုသည် ဝရာဟ(တောဝက်) ရုပ်ကို ယူသည်။ နာရဒက အခြားရုပ်များမယူဘဲ အဘယ်ကြောင့် ဤရုပ်များကို ရွေးသနည်းဟု သံသယထုတ်သည်။ စူတက ဘြဟ္မာ၏ ဖြေကြားချက်ကို မိတ်ဆက်ပြီး ဘြဟ္မာသည် ပထမဦးစွာ ရှီဝ၏ ခြေတော်ကို သတိရပူဇော်ကာ နိမိတ်သဘောနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်အကြောင်း ရှင်းလင်းသည်။ ဟံသာ၏ အထက်သို့ တည်ငြိမ်စွာ လှုပ်ရှားနိုင်မှုနှင့် တတ္တဝ–အတတ္တဝ ခွဲခြားသိမြင်မှုကို နို့နှင့်ရေ ခွဲသကဲ့သို့ ဥပမာပြု၍ ဖော်ပြသည်။ ထို့ကြောင့် ရုပ်ပုံရွေးချယ်မှုသည် ကောသမစ်တာဝန်နှင့် ဝိညာဉ်ရေးသဘောတရားကို သင်္ကေတဖြင့် ထမ်းဆောင်ကာ ရှီဝ၏ အထွတ်အမြတ်ကို ထပ်မံအတည်ပြုသည်။

Shlokas

Verse 1

नारद उवाच । विधे विधे महाभाग धन्यस्त्वं सुरसत्तम । श्राविताद्याद्भुता शैवकथा परमपावनी

နာရဒက ပြော၏—“အို ဗိဓာတೃ (ဗြဟ္မာ)၊ အို ဗိဓာတೃ! ကံကောင်းလှသူ၊ နတ်တို့အထက်မြတ်ဆုံးရေ—သင်သည် အလွန်ပင် မင်္ဂလာရှိ၏။ ယနေ့ သင်က ကျွန်ုပ်အား အံ့ဖွယ်ကောင်း၍ အထူးသန့်ရှင်းစေသော ရှီဝသဒ္ဓာကထာကို ကြားနာစေခဲ့သည်။”

Verse 2

तत्राद्भुता महादिव्या लिंगोत्पत्तिः श्रुता शुभा । श्रुत्वा यस्याः प्रभावं च दुःखनाशो भवेदिह

ထိုနေရာ၌ လိင်္ဂ (Liṅga) ပေါ်ထွန်းခြင်း၏ အံ့ဩဖွယ် မဟာဒိဗ္ဗ မင်္ဂလာတရားကို ကြားရ၏။ ထိုအကြောင်းကို ကြားနာ၍ အာနုဘော်ကို သိမြင်လျှင် ဤဘဝ၌ပင် ဝမ်းနည်းမှုတို့ ပျောက်ကွယ်သည်။

Verse 3

अनंतरं च यज्जातं माहात्म्यं चरितं तथा । सृष्टेश्चैव प्रकारं च कथय त्वं विशेषतः

ထို့နောက် ဖြစ်ပေါ်လာသမျှကို—၎င်း၏ မဟာတန်ခိုးနှင့် ဖြစ်ရပ်ဇာတ်ကြောင်းကိုပါ—အသေးစိတ် ပြောပြပါ။ ထို့ပြင် စကြဝဠာဖန်ဆင်းခြင်း (sṛṣṭi) မည်သို့ ဖြစ်ပွားလာသည်ကို အထူးသဖြင့် ရှင်းလင်းပါ။

Verse 4

ब्रह्मोवाच । सम्यक् पृष्टे च भवता यज्जातं तदनंतरम् । कथयिष्यामि संक्षेपाद्यथा पूर्वं श्रुतं मया

ဗြဟ္မာမင်းက ဆိုသည်မှာ- "ထို့နောက်တွင် ချက်ချင်းဖြစ်ပျက်ခဲ့သည်များကို သင် ကောင်းစွာ မေးမြန်းခဲ့ပြီ။ ရှေးယခင်က ငါကြားခဲ့ရသည့်အတိုင်း ထိုအကြောင်းကို အကျဉ်းချုပ်၍ ငါပြောပြမည်။"

Verse 5

अंतर्हिते तदा देवे शिवरूपे सनातने । अहं विष्णुश्च विप्रेन्द्र अधिकं सुखमाप्तवान्

အို ဗြာဟ္မဏတို့တွင် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သောသူ၊ သိဝနတ်မင်း၏ ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသော ထိုထာဝရနတ်မင်းသည် မြင်ကွင်းမှ ကွယ်ပျောက်သွားသောအခါ၊ ငါနှင့် ဗိဿနိုးနတ်မင်းတို့သည် သာ၍ကြီးမြတ်သော ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် ချမ်းသာခြင်းကို ရရှိခဲ့ကြသည်။

Verse 6

मया च विष्णुना रूपं हंसवाराहयोस्तदा । संवृतं तु ततस्ताभ्यां लोकसर्गावनेच्छया

ထို့နောက် လောကတို့ကို ဖန်ဆင်း၍ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်လိုသော ဆန္ဒဖြင့် ဗိဿဏုဘုရားနှင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် ဟံသ (ငန်း) နှင့် ဝရာဟ (တောဝက်) အဖြစ် ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို ခံယူကာ ထိုပုံသဏ္ဍာန်များအဖြစ် သက်ဝင်ရုပ်ကာယ ဖြစ်လာကြ၏။

Verse 7

नारद उवाच । विधे ब्रह्मन् महाप्राज्ञ संशयो हृदि मे महान् । कृपां कृत्वातुलां शीघ्रं तं नाशयितुमर्हसि

နာရဒက ပြော၏— အို စီမံခန့်ခွဲသူ ဘြဟ္မာဘုရား၊ အို ဘြဟ္မန်၊ အို မဟာပညာရှိ၊ ကျွန်ုပ်၏နှလုံး၌ သံသယကြီးမားလှ၏။ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော ကရုဏာပြု၍ အမြန်ဆုံး ထိုသံသယကို ဖျောက်ဖျက်ပေးပါ။

Verse 8

हंसवाराहयो रूपं युवाभ्यां च धृतं कथम् । अन्यद्रूपं विहायैव किमत्र वद कारणम्

သင်တို့နှစ်ပါးသည် ဟံသ (ငန်း) နှင့် ဝရာဟ (တောဝက်) အဖြစ် ရုပ်ကို မည်သို့ ခံယူခဲ့ကြသနည်း။ အခြားရုပ်သဏ္ဍာန်များကို ချန်ထား၍ ဤနေရာ၌ အကြောင်းရင်းကို ပြောပြပါ။

Verse 9

सूत उवाच । इत्येतद्वचनं श्रुत्वा नारदस्य महात्मनः । स्मृत्वा शिवपदांभोजं ब्रह्मा सादरमब्रवीत्

စူတ မိန့်သည်။ မဟာအတ္ထမန် နာရဒ၏ စကားကို ကြားပြီးနောက် ဘြဟ္မာသည် သီဝ၏ ကြာပန်းတော်ခြေကို အောက်မေ့ကာ လေးစားသဒ္ဓါဖြင့် ပြောကြားလေ၏။

Verse 10

ब्रह्मोवाच । हंसस्य चोर्द्ध्वगमने गतिर्भवति निश्चला । तत्त्वातत्त्वविवेकोऽस्ति जलदुग्धविभागवत्

ဘြဟ္မာ မိန့်တော်မူသည်။ “ဟံသ (သဘောတရားကို သိမြင်သော ဝိညာဉ်) သည် အထက်သို့ တက်လှမ်းသော် ၎င်း၏ လမ်းကြောင်းသည် မလှုပ်မယှက် တည်ငြိမ်လာ၏။ ထိုအတွင်း၌ အမှန်နှင့် မမှန်ကို ခွဲခြားသိမြင်မှု ပေါ်ထွန်းလာပြီး နို့နှင့် ရေကို ခွဲထုတ်သကဲ့သို့ ဖြစ်၏။”

Verse 11

अज्ञानज्ञानयोस्तत्त्वं विवेचयति हंसकः । हंसरूपं धृतं तेन ब्रह्मणा सृष्टिकारिणा

ဟံသ (ခွဲခြားသိမြင်နိုင်သော အတ္တ) သည် မသိမှုနှင့် သိမြင်မှုတို့၏ အမှန်တရားကို ခွဲခြားသတ်မှတ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဖန်ဆင်းရှင် ဘြဟ္မာသည် ဟံသရုပ်ကို ဆောင်ယူ၍ မှန်ကန်သော ခွဲခြားသိမြင်မှုဖြင့် စကြဝဠာဖန်ဆင်းမှုကို ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်စေ하였다။

Verse 12

विवेको नैव लब्धश्च यतो हंसो व्यलीयत । शिवस्वरूपतत्त्वस्य ज्योतिरूपस्य नारद

စစ်မှန်သော ခွဲခြားသိမြင်မှု မရရှိသဖြင့် ဟံသ (နူးညံ့သော စိတ်-ဝိညာဉ်) သည် ပျော်လဲ၍ ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ အို နာရဒာ၊ ဤသည်မှာ ရှိဝ၏ ကိုယ်တိုင်သဘာဝတရားကို မသိမြင်နိုင်သည့်အခါ—အလင်း (ဇျိုတိ) အဖြစ်တည်ရှိသော ရှိဝကို မသဘောပေါက်သည့်အခါ—ဖြစ်ပေါ်သည်။

Verse 13

सृष्टिप्रवृत्तिकामस्य कथं ज्ञानं प्रजायते । यतो लब्धो विवेकोऽपि न मया हंसरूपिणा

ဖန်ဆင်းမှုကို စတင်လှုပ်ရှားစေလိုသော ဆန္ဒကြောင့် မောင်းနှင်ခံရသူအတွက် စစ်မှန်သော ဉာဏ်ပညာသည် မည်သို့ ပေါ်ပေါက်နိုင်မည်နည်း။ ဟံသရုပ်ဖြင့်ရှိသော ငါတောင်မှ အမှန်တရားကို မှန်ကန်စွာ သိမြင်စေသော ထိုခွဲခြားသိမြင်မှုကို မရရှိသေး။

Verse 14

गमनेऽधो वराहस्य गतिर्भवति निश्चला । धृतं वाराहरूपं हि विष्णुना वनचारिणा

ဝရాహသည် အောက်သို့ ဆင်းသွားစဉ် လမ်းကြောင်းသည် တည်ငြိမ်၍ မလှုပ်မယှက် ဖြစ်လာသည်။ အမှန်တကယ်ပင် တောတွင်းလှည့်လည်သော အရှင် ဗိဿနုသည် ဆင်းသက်ရန် ဝရಾಹ(ဝက်တော) ရုပ်ကို ဆောင်ယူခဲ့သည်။

Verse 15

अथवा भवकल्पार्थं तद्रूपं हि प्रकल्पितम् । विष्णुना च वराहस्य भुवनावनकारिणा

သို့မဟုတ် ဖြစ်တည်မှု၏ ကာလပတ်လည် (ကောသမစ် အယုဂ်) ကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် ထိုရုပ်သဏ္ဌာန်ကို အမှန်တကယ် စီမံဖန်တီးခဲ့သည်။ ကမ္ဘာလောကများကို ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းသူ ဗိဿနုသည် ဝရాహရုပ်ကို ဆောင်ယူခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

Verse 16

यद्दिनं हि समारभ्य तद्रूपं धृतवान्हरिः । तद्दिनं प्रति कल्पोऽसौ कल्पो वाराहसंज्ञकः

ဟရီ(ဗိဿနု) သည် ထိုရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ဆောင်ယူခဲ့သော နေ့မှစ၍ ထိုကာလပတ်လည်ကို ထိုနေ့မှစပြီး ရေတွက်သတ်မှတ်ကြသည်။ ထိုကလ္ပကို “ဝရಾಹကလ္ပ” ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 17

तदिच्छा वा यदा जाता ताभ्यां रूपं हि धारणे । तद्दिनं प्रतिकल्पोऽसौ कल्पो वाराहसंज्ञक्

ထိုအလိုတော် ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ ဖန်ဆင်းမှုကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် သူတို့နှစ်ပါးသည် ရုပ်သဏ္ဌာန်တစ်ရပ်ကို ဆောင်ယူကြသည်။ ထိုနေ့ပင် ပရတိကလ္ပ ဖြစ်လာ၍ “ဝရਾਹကလ္ပ” ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 18

इति प्रश्नोत्तरं दत्तं प्रस्तुतं शृणु नारद । स्मृत्वा शिवपदांभोजं वक्ष्ये सृष्टिविधिं मुने

ဤသို့ မေးခွန်းနှင့် အဖြေကို ပေးပြီးနောက်၊ ယခု ဆက်လက်သောအကြောင်းကို နားထောင်ပါ၊ နာရဒာ။ သီဝ၏ ကြာပန်းတော်ခြေကို သတိရလျက်၊ မုနိရေ၊ ဖန်ဆင်းခြင်း ဖြစ်ပေါ်လာပုံနည်းလမ်းကို ငါ ကြေညာမည်။

Verse 19

अंतर्हिते महादेवे त्वहं लोकपितामहः । तदीयं वचनं कर्तुमध्यायन्ध्यानतत्परः

မဟာဒေဝ သည် မျက်စိမှ ပျောက်ကွယ်သွားသောအခါ၊ ကျွန်ုပ်—လောကပိတামဟ ဘြဟ္မာ—သည် သူ၏ အမိန့်ကို ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် စာလေ့လာခြင်းနှင့် ဓ్యာနသမาธိ၌ အလေးထားတော်မူ၏။

Verse 20

नमस्कृत्य तदा शंभुं ज्ञानं प्राप्य हरेस्तदा । आनंदं परमं गत्वा सृष्टिं कर्तुं मनो दधे

ထို့နောက် သမ္ဘု (ရှီဝ) ကို ဦးချကန်တော့ပြီး၊ ဟရီ (ဗိဿနု) ထံမှ ဒိဗ္ဗဉာဏ်ကို ရရှိ၏။ အမြင့်ဆုံး အာနန္ဒသို့ ရောက်ပြီးနောက်၊ ဖန်ဆင်းခြင်းအလုပ်ကို ဆောင်ရွက်ရန် စိတ်ကို တည်တော်မူ၏။

Verse 21

विष्णुश्चापि तदा तत्र प्रणिपत्य सदाशिवम् । उपदिश्य च मां तात ह्यंतर्धानमुपागतः

ထိုအခါ ဗိဿနုလည်း ထိုနေရာ၌ပင် စဒါရှီဝကို ပရဏိပတ်ကန်တော့၏။ ထို့နောက် “ချစ်သား” ဟုခေါ်ကာ ကျွန်ုပ်ကို သင်ကြားပေးပြီး မျက်စိမှ ပျောက်ကွယ်သွားတော်မူ၏။

Verse 22

ब्रह्माण्डाच्च बहिर्गत्वा प्राप्य शम्भोरनुग्रहम् । वैकुंठनगरं गत्वा तत्रोवास हरिस्सदा

စကြဝဠာဥ၏အပြင်ဘက်သို့ ထွက်ခွာပြီးနောက်၊ သမ္ဘူ (သီဝ) ၏ ကျေးဇူးတော်ကို ရရှိကာ၊ ဟရိ (ဗိဿနိုး) သည် ဝေကုဏ္ဌမြို့တော်သို့ ကြွရောက်၍ ထိုနေရာတွင် ထာဝစဉ် စံမြန်းတော်မူ၏။

Verse 23

अहं स्मृत्वा शिवं तत्र विष्णुं वै सृष्टिकाम्यया । पूर्वं सृष्टं जलं यच्च तत्रांजलिमुदाक्षिपम्

ဖန်ဆင်းခြင်းကို အလိုရှိသဖြင့်၊ ငါသည် ထိုနေရာတွင် သီဝမြတ်စွာဘုရားနှင့် ဗိဿနိုးမြတ်စွာဘုရားကို အောက်မေ့သတိရကာ၊ ရှေးဦးစွာ ဖန်ဆင်းထားသော ရေကို လက်ဝါးနှစ်ဖက်ဖြင့် ကျုံးယူ၍ မြှောက်ချီလိုက်၏။

Verse 24

अतोऽण्डमभवत्तत्र चतुर्विंशतिसंज्ञ कम् । विराड्रूपमभूद्विप्र जलरूपमपश्यतः

ထို့နောက် ထိုပထမအခြေအနေ၌ စကြဝဠာဥ (အဏ္ဍ) ပေါ်ပေါက်လာ၍ «နှစ်ဆယ့်လေးတရား» ဟု ခေါ်ဆိုကြ၏ (တတ္တဝ ၂၄ ပါဝင်သည်)။ အို ဗြာဟ္မဏ၊ ၎င်းသည် ဝိရာဋ္ (ကမ္ဘာပုရုෂ) ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန် ဖြစ်လာသော်လည်း မြင်ကွင်းအရ ရေကဲ့သို့ ထင်ရ၏။

Verse 25

ततस्संशयमापन्नस्तपस्तेपे सुदारुणम् । द्वादशाब्दमहं तत्र विष्णुध्यानपरायणः

ထို့နောက် သံသယဝင်လာသဖြင့် အလွန်ပြင်းထန်သော တပဿာကို ထိုနေရာ၌ ဆယ့်နှစ်နှစ်တိုင်တိုင် ကျင့်ဆောင်ခဲ့ပြီး၊ ဗိဿဏုကို သမాధိဖြင့် အာရုံစိုက်ကာ အပြည့်အဝ ဆည်းကပ်နေခဲ့သည်။

Verse 26

तस्मिंश्च समये तात प्रादुर्भूतो हरिस्स्वयम् । मामुवाच महाप्रीत्या मदंगं संस्पृशन्मुदा

ထိုအချိန်တည်းမှာပင်၊ ချစ်သားရေ၊ ဟရီ (ဗိဿဏု) ကိုယ်တိုင် ပေါ်ထွန်းလာ၏။ အလွန်ချစ်ခင်မြတ်နိုးစွာဖြင့် ပျော်ရွှင်လျက် ကိုယ်ခန္ဓာကို ထိတွေ့ကာ ငါ့အား မိန့်ကြားတော်မူ၏။

Verse 27

विष्णुरुवाच । वरं ब्रूहि प्रसन्नोऽस्मि नादेयो विद्यते तव । ब्रह्मञ्छंभुप्रसादेन सर्वं दातुं समर्थकः

ဗိဿဏုမိန့်တော်မူသည်— «အလိုရှိသော အကျိုးတော်ကို ပြောလော့; ငါနှစ်သက်ပြီ။ သင်အတွက် မပေးနိုင်သော အရာမရှိ။ အို ဘြဟ္မဏ၊ သမ္ဘု (ရှီဝ) ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် ငါသည် အရာအားလုံးကို ပေးအပ်နိုင်၏»။

Verse 28

ब्रह्मोवाच । युक्तमेतन्महाभाग दत्तोऽहं शंभुना च ते । तदुक्तं याचते मेऽद्य देहि विष्णो नमोऽस्तु ते

ဘြဟ္မာမိန့်တော်မူသည်— «ဤသည်မှာ အလွန်သင့်တော်ပါသည်၊ ကံကောင်းမြတ်သူရေ။ သမ္ဘုက ငါ့ကို သင်ထံ အပ်နှံထားသည်။ ထို့ကြောင့် ယနေ့ သတ်မှတ်ထားသော အမိန့်အတိုင်း ငါတောင်းဆိုသည်။ ပေးသနားတော်မူပါ၊ ဗိဿဏုရေ—သင့်အား နမස්ကာရ»။

Verse 29

विराड्रूपमिदं ह्यंडं चतुर्विंशतिसंज्ञकम् । न चैतन्यं भवत्यादौ जडीभूतं प्रदृश्यते

ဗိရာဋ်ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသော ဤကမ္ဘာဥကာသည် “နှစ်ဆယ်လေးတတ္တဝ” ဟု ခေါ်ကြသည်။ အစဦး၌ ၎င်းတွင် စိတ်ဉာဏ်မရှိဘဲ ပစ္စည်းသက်သက်အဖြစ် အင်အားမဲ့သကဲ့သို့ မြင်ရသည်။

Verse 30

प्रादुर्भूतो भवानद्य शिवानुग्रहतो हरे । प्राप्तं शंकरसंभूत्या ह्यण्डं चैतन्यमावह

အို ဟရီ၊ ယနေ့ သင်သည် ရှိဝ၏ အနုဂြဟာကြောင့် ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ရှင်ကရာ ပေါ်ထွန်းခြင်းကြောင့် စကြဝဠာဥ (အဏ္ဍ) ကို ရရှိပြီး၊ ယခု ထိုဥအတွင်းသို့ အသိဉာဏ်နှင့် အသက်ရှင်မှုကို သွင်းပေးပါ။

Verse 31

इत्युक्ते च महाविष्णुश्शंभोराज्ञापरायणः । अनंतरूपमास्थाय प्रविवेश तदंडकम्

ဤသို့ မိန့်ဆိုပြီးနောက်၊ ရှံဘု၏ အမိန့်ကို အပြည့်အဝ လိုက်နာသော မဟာဗိဿဏုသည် အနန္တရူပ (အဆုံးမဲ့ရူပ) ကို ခံယူကာ ထိုစကြဝဠာဥအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လေ၏။

Verse 32

सहस्रशीर्षा पुरुषस्सहस्राक्षः सहस्रपात् । स भूमिं सर्वतस्पृत्वा तदण्डं व्याप्तवानिति

ထို စကြဝဠာပုရုရှသည် ခေါင်းတစ်ထောင်၊ မျက်စိတစ်ထောင်၊ ခြေတစ်ထောင်ရှိ၏။ သူသည် မြေကြီးကို အရပ်ရပ်မှ လွှမ်းမိုးကာ အနှံ့အပြား ထိတွေ့၍ ထိုစကြဝဠာဥကို အပြည့်အဝ ဖြန့်ကျက်လွှမ်းခြုံလေ၏။

Verse 33

प्रविष्टे विष्णुना तस्मिन्नण्डे सम्यक्स्तुतेन मे । सचेतनमभूदण्डं चतुर्विंशतिसंज्ञकम्

ဗိဿဏုသည် ထိုဥအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ပြီး၊ ငါ့ကို သင့်တော်စွာ ချီးမွမ်းပြီးနောက်၊ ထိုဥသည် အသိဉာဏ်ရှိ၍ လှုပ်ရှားသက်ဝင်လာကာ “နှစ်ဆယ်လေးပါး” ဟု အမည်ရလေ၏။

Verse 34

पातालादि समारभ्य सप्तलोकाधिपः स्वयम् । राजते स्म हरिस्तत्र वैराजः पुरुषः प्रभुः

ပာတාලာမှ စ၍ လောကခုနစ်လောကအထိ ပျံ့နှံ့ရာ၌ လောကအပေါင်း၏ အရှင်ဟရီတော်မူသည် ထိုနေရာ၌ ဝိုင်ရာဇ ဝီရာတ် ပုရုရှ အဖြစ် တောက်ပလင်းလက်၍ အမြင့်မြတ်အုပ်စိုးတော်မူ၏။

Verse 35

कैलासनगरं रम्यं सर्वोपरि विराजितम् । निवासार्थं निजस्यैव पंचवक्त्र श्चकार ह

မိမိ၏ နေထိုင်ရာအတွက် မျက်နှာငါးပါးရှိသော အရှင်သည် အလွန်လှပ၍ ပေါ်လွင်တောက်ပသော ကိုင်လာဆ နဂရကို အထက်ဆုံး၌ တည်ဆောက်တော်မူ၏။

Verse 36

ब्रह्मांडस्य तथा नाशे वैकुण्ठस्य च तस्य च । कदाचिदेव देवर्षे नाशो नास्ति तयोरिह

အို ဒေဝရ္ဩီ၊ ဘြဟ္မာဏ္ဍ ပျက်ကွယ်ရာကာလ၌ပင် ဝိုင်ကුණ္ဌနှင့် ထိုအမြင့်မြတ်အာဝါသသည် အမှန်တကယ် မပျက်စီးကြ; ဤနေရာ၌ ထိုနှစ်ခုအတွက် ပျက်စီးခြင်းမရှိဘဲ အောက်လောကများသာ လျောကွယ်၏။

Verse 37

सत्यं पदमुपाश्रित्य स्थितोऽहं मुनिसत्तम । सृष्टिकामोऽभवं तात महादेवाज्ञया ह्यहम्

အို မုနိသတ္တမ၊ အမှန်တရား မပျက်စီးသော အခြေအနေကို အားကိုး၍ ငါသည် ထိုနေရာ၌ တည်မြဲနေ၏။ ထို့နောက် ချစ်သူရေ၊ မဟာဒေဝ၏ အမိန့်တော်ကြောင့် ငါသည် ဖန်ဆင်းလိုစိတ် ဖြစ်ပေါ်လာ၏။

Verse 38

सिसृक्षोरथ मे प्रादुरभवत्पापसर्गकः । अविद्यापंचकस्तात बुद्धिपूर्वस्तमोपमः

ဖန်ဆင်းလိုစိတ် ဖြစ်လာသောအခါ ငါထံမှ ‘ပာပ-သရ္ဂ’ ဟု ခေါ်သော စည်းနှောင်မှု၏ အမှောင်စီးကြောင်း ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ချစ်သူရေ၊ ၎င်းသည် ဗုဒ္ဓိကို ရှေ့တန်းထားသော အဝိဒ္ယာ ငါးမျိုးဖြစ်၍ ထူထဲသော အမှောင်ကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 39

ततः प्रसन्नचित्तोऽहमसृजं स्थावराभिधम् । मुख्यसर्गं च निस्संगमध्यायं शंभुशासनात्

ထို့နောက် ငါသည် စိတ်နှလုံးအေးချမ်း၍ ပီတိဖြစ်ကာ “တည်ငြိမ်သော သတ္တဝါများ” ဟုခေါ်သော စ္ထာဝရကို ဖန်ဆင်း하였다။ ထို့ပြင် သမ္ဘူ၏ အမိန့်တော်အရ လောကီကပ်ငြိမှုမရှိသော အဓိက စೃಷ್ಟိကိုလည်း စတင်စီမံလေ၏။

Verse 40

तं दृष्ट्वा मे सिसृक्षोश्च ज्ञात्वा साधकमात्मनः । सर्गोऽवर्तत दुःखाढ्यस्तिर्यक्स्रोता न साधकः

သူကို မြင်၍ ငါသည် ဖန်ဆင်းလိုစိတ်ရှိကြောင်းနှင့် သူသည် ငါ့ရည်ရွယ်ချက်အတွက် အကောင်အထည်ဖော်နိုင်သူဟု သိသော်လည်း၊ စೃષ્ટိ၏ လုပ်ငန်းစဉ်သည် စတင်လှုပ်ရှားရာတွင် ဒုက္ခပြည့်နှက်ကာ တမတ်စ်ဆန်သော အောက်သို့စီးသည့် လမ်းကြောင်းဖြစ်၍ သာဓကအောင်မြင်မှုအတွက် မသင့်တော်လေ။

Verse 41

तं चासाधकमाज्ञाय पुनश्चिंतयतश्च मे । अभवत्सात्त्विकस्सर्ग ऊर्ध्वस्रोता इति द्रुतम्

သူသည် အောင်မြင်မှုအတွက် မသင့်တော်ကြောင်း သိပြီး ငါသည် ထပ်မံစဉ်းစားရာတွင် “အပေါ်သို့စီးသော” ဟုခေါ်သော စာတ္တဝိက စೃષ્ટိသည် လျင်မြန်စွာ ပေါ်ထွန်းလာလေ၏။

Verse 42

देवसर्गः प्रतिख्यातस्सत्योऽतीव सुखावहः । तमप्यसाधकं मत्वाऽचिंतयं प्रभुमात्मनः

ဒေဝတို့၏ စೃષ્ટိသည် ထင်ရှားကျော်ကြား၍ စည်းကမ်းတကျမှန်ကန်ကာ လောကီသုခကို အလွန်ပေးစွမ်းသည်။ သို့သော် ထိုအရာတောင် အမြင့်ဆုံးသော အောင်မြင်မှုအတွက် မလုံလောက်ဟု ထင်မြင်ကာ သူသည် မိမိအတွင်းရှိ အရှင်—အမြင့်မြတ်ဆုံး ပရဘုကို စိတ်ဖြင့် ဆင်ခြင်လေ၏။

Verse 43

प्रादुरासीत्ततस्सर्गो राजसः शंकराज्ञया । अवाक्स्रोता इति ख्यातो मानुषः परसाधकः

ထို့နောက် သင်္ကရ၏ အမိန့်တော်အရ ရာဇသ သတ္တဝါဖန်ဆင်းမှု ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ၎င်းကို «အဝာက္စရောတာ» ဟူ၍ ထင်ရှားကာ လူ့ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိ၍ အမြင့်ဆုံး သာဓနာကို ဆောင်ရွက်နိုင်၏။

Verse 44

महादेवाज्ञया सर्गस्ततो भूतादिकोऽभवत् । इति पंचविधा सृष्टिः प्रवृत्ता वै कृता मया

မဟာဒေဝ၏ အမိန့်တော်ဖြင့် ဖန်ဆင်းခြင်း၏ လုပ်ငန်းစဉ်သည် ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်လာ၍၊ ထို့နောက် ဓာတ်များမှ စတင်သော ဖန်ဆင်းမှုတို့ ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ထို့ကြောင့် ငါက ဤငါးမျိုးသော စೃષ્ટိကို စတင်လှုပ်ရှားစေ၍ ဆောင်ရွက်ခဲ့၏။

Verse 45

त्रयस्सर्गाः प्रकृत्याश्च ब्रह्मणः परिकीर्तिताः । तत्राद्यो महतस्सर्गो द्वितीयः सूक्ष्मभौतिकः

ဖန်ဆင်းမှု သုံးမျိုးကို ပြောကြားကြသည်—ပရကృతိမှ ဖြစ်သောအရာနှင့် ဘြဟ္မာမှ ဖြစ်သောအရာတို့။ ထိုအထဲတွင် ပထမသည် မဟတ် (ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဉာဏ်) ၏ ဖန်ဆင်းမှု၊ ဒုတိယသည် ဓာတ်သဘောတရားတို့၏ သေးငယ်သိမ်မွေ့သော ဖန်ဆင်းမှု ဖြစ်၏။

Verse 46

वैकारिकस्तृतीयश्च इत्येते प्रकृतास्त्रयः । एवं चाष्टविधास्सर्गाः प्रकृतेर्वेकृतैः सह

တတိယကို ဝိုင်ကာရိက ဟု ခေါ်သည်; ထို့ကြောင့် ဤသုံးမျိုးသည် ပရကృత (သဘာဝမှ မွေးဖွားသော) ဖန်ဆင်းမှုများ ဖြစ်၏။ ဤသို့ပင် ဝိုင်ကೃತ (ပြောင်းလဲမွမ်းမံသော) ဖန်ဆင်းမှုများနှင့်အတူ ပရကృతိ၏ စွန့်ထုတ်ဖန်ဆင်းမှုတို့ကို ရှစ်မျိုးဟု ဆိုကြသည်။

Verse 47

कौमारो नवमः प्रोक्तः प्राकृतो वैकृतश्च सः । एषामवांतरो भेदो मया वक्तुं न शक्यते

နဝမမြောက်သော စೃಷ್ಟိသည် «ကူမာရ» စೃಷ್ಟိဟု ကြေညာထားပြီး၊ ပရကృత (ပရကృతိမှ ပေါ်ထွန်းသော) နှင့် ဝိုင်ကೃತ (ပြောင်းလဲမှုမှ ပေါ်ထွန်းသော) ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည်။ ထိုအတွင်းပိုင်း ခွဲခြားချက်များကို ငါ အပြည့်အစုံ မဖော်ပြနိုင်။

Verse 48

अल्पत्वादुपयोगस्य वच्मि सर्गं द्विजात्मकम् । कौमारः सनकादीनां यत्र सर्गो महानभूत्

အသုံးချမှု နည်းပါးသဖြင့်၊ ငါသည် «ဒွိဇ» (ဝိညာဉ်ဖြင့် ဒုတိယမွေးဖွားသူ) သဘောရှိသော စೃಷ್ಟိကို အကျဉ်းချုပ် ပြောမည်။ ထိုသည် ကောမာရ စೃಷ್ಟိဖြစ်၍၊ စနကနှင့် အခြား ကုမာရတို့၏ မဟာထွန်းပေါ်မှု ဖြစ်ပေါ်ရာ ဖြစ်သည်။

Verse 49

सनकाद्याः सुता मे हि मानसा ब्रह्मसंमिताः । महावैराग्यसंपन्ना अभवन्पंच सुव्रताः

သနကာတို့နှင့် အခြားသူတို့သည် ငါ၏ စိတ်မှ မွေးဖွားသော သားများပင် ဖြစ်ကြ၍၊ သန့်ရှင်းမှုနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာ၌ ဗြဟ္မနှင့်တူကြ၏။ မဟာဝైరဂျာဖြင့် ပြည့်စုံသဖြင့် ထိုငါးဦးသည် မြတ်သော ဝရတကို တည်ကြည်စွာ ထိန်းသိမ်းကြ၏။

Verse 50

मयाज्ञप्ता अपि च ते संसारविमुखा बुधाः । शिवध्यानैकमनसो न सृष्टौ चक्रिरे मतिम्

ငါက အမိန့်ပေးထားသော်လည်း၊ သံသရာမှ လှည့်ကွာနေသော ပညာရှိတို့သည် စိဝကို သာမန်မဟုတ်သည့် ဓျာနတွင်သာ စိတ်တစ်ခုတည်း တည်စေကြ၍၊ ဖန်ဆင်းခြင်း၌ စိတ်မထားကြ။

Verse 51

प्रत्युत्तरं च तदनु श्रुत्वाहं मुनिसत्तम । अकार्षं क्रोधमत्युग्रं मोहमाप्तश्च नारद

အို မုနိအမြတ်၊ ထိုအဖြေကို ကြားပြီးနောက် ငါသည် အလွန်ပြင်းထန်သော အမျက်ဒေါသက လွှမ်းမိုး၍ မောဟသို့ ကျရောက်သွား၏၊ အို နာရဒ။

Verse 52

कुद्धस्य मोहितस्याथ विह्वलस्य मुने मम । क्रोधेन खलु नेत्राभ्यां प्रापतन्नश्रुबिंदवः

အို မုနိရေ၊ ငါသည် ဒေါသထွက်၍ စိတ်မောဟိုက်ကာ တုန်လှုပ်နေစဉ်၊ ဒေါသကြောင့် ငါ့မျက်စိနှစ်ဖက်မှ မျက်ရည်စက်များ တကယ်ပင် ကျဆင်းလာ၏။

Verse 53

तस्मिन्नवसरे तत्र स्मृतेन मनसा मया । प्रबोधितोहं त्वरितमागतेना हि विष्णुना

ထိုအခိုက်အတန့်၌ ထိုနေရာတွင် ငါသည် စိတ်ထဲ၌ အကြောင်းကို ပြန်လည်သတိရသဖြင့်၊ အလျင်အမြန် ရောက်လာသော ဗိဿဏုက ငါ့ကို ချက်ချင်း နိုးကြားစေ၏။

Verse 54

तपः कुरु शिवस्येति हरिणा शिक्षितोऽप्यहम् । तपोकारी महद्घोरं परमं मुनिसत्तम

«ငါတောင် ဟရီ (ဗိဿနု) က ‘ရှီဝအတွက် တပဿကို ပြုလော့’ ဟု သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ အို မုနိတို့အထဲမှ အမြတ်ဆုံးရဟန်း၊ ထို့နောက် ငါသည် သခင်ရှီဝကို ရည်ညွှန်း၍ အလွန်မြင့်မြတ်၍ ကြမ်းတမ်းလှသော မဟာတပဿကို ဆောင်ရွက်하였다»။

Verse 55

तपस्यतश्च सृष्ट्यर्थं भ्रुवोर्घ्राणस्य मध्यतः । अविमुक्ताभिधाद्देशात्स्वकीयान्मे विशेषतः

«ဖန်ဆင်းခြင်းအတွက် ရည်ရွယ်၍ ငါ တပဿပြုနေစဉ်၊ မျက်ခုံးနှစ်ဖက်ကြားနှင့် နှာခေါင်းအလယ်ပိုင်းမှ—အထူးသဖြင့် ‘အဝိမုတ္တ’ ဟုခေါ်သော ငါ၏ သန့်ရှင်းရာနေရာမှ—တန်ခိုးတော်တစ်ရပ် ပေါ်ထွန်းလာ하였다»။

Verse 56

त्रिमूर्तीनां महेशस्य प्रादुरासीद्घृणानिधिः । आर्द्धनारीश्वरो भूत्वा पूर्णाशस्सकलेश्वरः

တိမူရတီတို့အနက် မဟာသခင် မဟေရှာမှ ကရုဏာ၏ خز خز خز (ရတနာသိုက်) သဘောတရား ပေါ်ထွန်းလာ하였다။ အာဓ္ဓနာရီဣශ්ဝရ ဖြစ်တော်မူ၍၊ အလုံးစုံပြည့်စုံသော သခင်၊ ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် တန်ခိုးအားလုံး၏ အရှင်အဖြစ် ထင်ရှားတော်မူ하였다။

Verse 57

तमजं शंकरं साक्षात्तेजोराशिमुमापतिम् । सर्वज्ञं सर्वकर्तारं नीललोहितसंज्ञकम्

ထို့နောက် သူသည် သင်္ကရကို မြင်တွေ့၏—မမွေးဖွားသူ၊ တိုက်ရိုက်ထင်ရှားသူ—သက်ဝင်သက်သာသော ဒေဝရောင်ခြည်၏ အလွန်ကြီးမားသော အစုအဝေး၊ ဥမာ၏ အရှင်; အရာအားလုံးကို သိမြင်သူ၊ အရာအားလုံးကို ပြုလုပ်သူ၊ “နီလလောဟိတ” ဟူသော နာမဖြင့် ကျော်ကြားသူ။

Verse 58

दृष्ट्वा नत्वा महाभक्त्या स्तुत्वाहं तु प्रहर्षितः । अवोचं देवदेवेशं सृज त्वं विविधाः प्रजाः

ထိုအရှင်ကို မြင်ပြီးနောက် ငါသည် မဟာဘက္တိဖြင့် ဦးချကာ ချီးမွမ်းလျက် အလွန်ပျော်ရွှင်သွား၏။ ထို့နောက် ဒေဝတို့၏ ဒေဝအရှင်ထံ ငါက “အမျိုးမျိုးသော သတ္တဝါများကို သင်ဖန်ဆင်းပါ” ဟု လျှောက်၏။

Verse 59

श्रुत्वा मम वचस्सोथ देवदेवो महेश्वरः । ससर्ज स्वात्मनस्तुल्यान्रुद्रो रुद्रगणान्बहून

ကျွန်ုပ်၏စကားကို ကြားပြီးနောက်၊ ဒေဝတို့၏ဒေဝ မဟေရှွရ—ရုဒြ—သည် မိမိသဘာဝနှင့်တူညီသော ရုဒြဂဏများကို များစွာ ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။

Verse 60

अवोचं पुनरेवेशं महारुद्रं महेश्वरम् । जन्ममृत्युभयाविष्टास्सृज देव प्रजा इति

ထို့နောက် ကျွန်ုပ်သည် ထိုအရှင်—မဟာရုဒြ မဟေရှွရ—ထံသို့ ထပ်မံလျှောက်တင်၏။ “အို ဒေဝ၊ မွေးဖွားခြင်းနှင့် သေခြင်း၏ ကြောက်ရွံ့မှုကြောင့် ဖိစီးခံနေရသော သတ္တဝါများကို ဖန်ဆင်းတော်မူပါ” ဟု။

Verse 61

एवं श्रुत्वा महादेवो मद्वचः करुणानिधिः । प्रहस्योवाच मां सद्यः प्रहस्य मुनिसत्तम

ထိုသို့ ကျွန်ုပ်၏စကားကို ကြားပြီးနောက်၊ ကရုဏာ၏ သိုက်တော် မဟာဒေဝ သည် ပြုံးရယ်ကာ ချက်ချင်းပင် ပြုံးလျက် ကျွန်ုပ်အား မိန့်ကြားတော်မူ၏၊ အို မုနိတို့အနက် အမြတ်ဆုံး။

Verse 62

महादेव उवाच । जन्ममृत्युभयाविष्टा नाहं स्रक्ष्ये प्रजा विधे । अशोभनाः कर्मवशा विमग्ना दुःखवारिधौ

မဟာဒေဝ မိန့်တော်မူ၏။ “အို ဗိဓိ (ဗြဟ္မာ)၊ မွေးဖွားခြင်းနှင့် သေခြင်း၏ ကြောက်ရွံ့မှုကြောင့် ဖမ်းဆီးခံရသော ပရဇာကို ငါ မဖန်ဆင်းမည်။ သူတို့သည် မင်္ဂလာမရှိသော သဘောထားရှိ၍ ကမ္မ၏ အာဏာအောက်တွင် အကူအညီမဲ့ကာ ဒုက္ခပင်လယ်၌ နစ်မြုပ်နေကြ၏။”

Verse 63

अहं दुःखोदधौ मग्ना उद्धरिष्यामि च प्रजाः । सम्यक्ज्ञानप्रदानेन गुरुमूर्तिपरिग्रहः

«ဒုက္ခပင်လယ်ထဲ၌ နစ်မြုပ်နေသော သတ္တဝါတို့ကို ငါကယ်တင်မည်။ မှန်ကန်ပြည့်စုံသော ဉာဏ်ပညာကို ပေးအပ်၍ ငါသည် ဂုရု၏ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို ခံယူမည်»။

Verse 64

त्वमेव सृज दुःखाढ्याः प्रजास्सर्वाः प्रजापते । मदाज्ञया न बद्धस्त्वं मायया संभविष्यसि

«ပရဇာပတိရေ၊ ဒုက္ခများပြားသော သတ္တဝါအားလုံးကို သင်တစ်ဦးတည်း ဖန်ဆင်းလော့။ ငါ၏ အမိန့်အရ သင်သည် မာယာဖြင့် မချည်နှောင်ခံရဘဲ၊ ရောယှက်မကပ်လျက် ဖန်ဆင်းသူအဖြစ် ပေါ်ထွန်းလိမ့်မည်»။

Verse 65

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा मां स भगवान्सुश्रीमान्नीललोहितः । सगणः पश्यतो मे हि द्रुतमंतर्दधे हरः

ဘြဟ္မာက ပြော၏—«ဤသို့ ငါ့အား မိန့်တော်မူပြီးနောက်၊ ကောင်းမြတ်သီလရှိသော အရှင်—အပြာနှင့် အနီရောင်တောက်ပသည့် နီလလောဟိတ—သည် မိမိ၏ ဂဏများနှင့်အတူ ငါကြည့်နေစဉ်ပင် လျင်မြန်စွာ မျက်စိရှေ့မှ ပျောက်ကွယ်သွား၏။ ထိုသို့ ဟရသည် ပြန်လည်ဝင်ရောက်ကွယ်ဝှက်တော်မူ၏»။

Frequently Asked Questions

The continuation after the liṅga episode: Śiva becomes hidden, and Brahmā and Viṣṇu, intending world-creation and governance, assume the haṃsa and varāha forms; Nārada questions the rationale.

Haṃsa signifies steady upward movement and discriminative knowledge (tattva–atattva viveka), classically illustrated by the metaphor of separating milk from water—an emblem of refined discernment.

Brahmā-as-haṃsa and Viṣṇu-as-varāha are presented as purposeful embodiments tied to cosmological function and symbolic doctrine, reinforcing that divine forms communicate principles, not merely narrative spectacle.