
အဓ್ಯಾಯ ၁၈ တွင် ဘြဟ္မာသည် ရှိဝ၏ မာယာကြောင့် မောဟဖြစ်စေသော အင်အားအောက်တွင် ကာမ (စမရ) သည် သတ်မှတ်ထားသော နေရာတစ်ခုသို့ ရောက်လာသည်ကို ဖော်ပြခြင်းဖြင့် စတင်သည်။ ထို့နောက် အကြောင်းအရာသည် နွေဦးရာသီ (ဝသန္တ) ကို စကြဝဠာအာရုံခံစားမှုကို မြှင့်တင်ပေးသော အင်အားအဖြစ် ရှည်လျားစွာ ဖော်ညွှန်းကာ ဝသန္တ-ဓမ္မသည် အရပ်လေးမျက်နှာလုံးကို လွှမ်းမိုး၍ မဟာဒေဝ၏ တပဿာနေရာ (အောသဓိပရသ္ထ) ထိတိုင် ရောက်လာကြောင်း ဆိုသည်။ သဘာဝသည် ပန်းပွင့်များပြား၍ အာရုံခံစားမှုများ ပိုမိုပြင်းထန်လာသည်။ မန်ဂိုနှင့် အရှိုက တောအုပ်များ၊ ကိုင်ရဝ ပန်းများ၊ ပျားများ၊ ကုကူသံ၊ လမင်းအလင်းနှင့် နူးညံ့သော လေညင်းတို့ကို “ကာမ-ဥဒ္ဒီပန” ဟူသော ဆန္ဒကို လှုံ့ဆော်သည့် အကြောင်းရင်းများအဖြစ် တစ်စုတစ်စည်းတည်း ဖော်ပြထားသည်။ သတိမပြည့်စုံသူများတောင် စကြဝဠာအခြေအနေညီလာသည့်အခါ ဆန္ဒချည်နှောင်မှုကို မလွတ်နိုင်ကြောင်း ထင်ရှားစွာ ဆိုထားသည်။ သဘာဝရုပ်ပုံများသည် အလှဆင်ခြင်းသာမက ဂုဏ်များ၏ လှုပ်ရှားမှုနှင့် စိတ်ခံစားမှုကူးစက်ပုံကို ရှင်းပြသည့် မြေပုံတစ်ခုဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ကာမ၏ အစီအစဉ်က ရှိဝ၏ တပဿာတည်ငြိမ်မှုကို ထိခိုက်စေမည့် ဇာတ်လမ်းနှင့် ကာမ-ဓမ္မ အကြား တင်းမာမှုအတွက် အခြေခံအခြေအနေကို ပြင်ဆင်ပေးသည်။
Verse 1
अचेतसामपि तदा कामासक्तिरभून्मुने । सुचेतासां हि जीवानां सेति किं वर्ण्यते कथा
အို မုနိ၊ ထိုအခါ စိတ်မသိသူတို့တောင် ကာမ၏ ဆွဲဆောင်မှု၌ ကပ်ငြိလာကြ၏။ ထိုသို့ဖြစ်လျှင် စိတ်သိမြင်ပြည့်စုံသော သတ္တဝါတို့အကြောင်းကို မည်သို့လောက် ပြောဖော်ပြနိုင်မည်နည်း။
Verse 2
वसंतस्य च यो धर्म्मः प्रससार स सर्वतः । तपस्थाने महेशस्यौषधिप्रस्थे मुनीश्वर
အို မုနိရှင်တို့၏ အရှင်၊ နွေဦး၏ သဘာဝဓမ္မသည် အရပ်ရပ်သို့ ပျံ့နှံ့သွား၏။ အထူးသဖြင့် မဟာဒေဝ၏ တပသ္သာနဖြစ်သော အောသဓိပရသ္ထ၌ ထိုရာသီဓမ္မက နယ်မြေတစ်ဝန်းလုံးကို လွှမ်းမိုး하였다။
Verse 3
वनानि च प्रफुल्लानि पादपानां महामुने । आसन्विशेषतस्तत्र तत्प्रभावान्मुनीश्वर
အို မဟာမုနိ၊ ထိုသက်ရောက်မှုတော်ကြောင့် ထိုနေရာရှိ တောတောင်တို့သည် အထူးတင့်တယ်လှပလာ၏။ သစ်ပင်နှင့် လျှောပင်တို့သည် ပန်းပွင့်များစွာဖြင့် ပွင့်လန်းကြ၏၊ အို မုနိရှင်။
Verse 4
पुष्पाणि सहकाराणामशोकवनिकासु वै । विरेजुस्सुस्मरोद्दीपकाराणि सुरभीण्यपि
အသောကတောအုပ်များတွင် သရက်ပင်၏ ပန်းများသည် တောက်ပလင်းလက်၍ အနံ့သင်းပျံ့ကာ နှလုံးအတွင်းရှိ နူးညံ့သော ကာမကို အားကြီးစွာ လှုံ့ဆော်ပေးသူများ ဖြစ်ကြ၏။
Verse 5
कैरवाणि च पुष्पाणि भ्रमराकलितानि च । बभूबुर्मदनावेशकराणि च विशेषतः
ပျားများဝိုင်းလည်နေသော အဖြူရောင် ကြာပန်းသဏ္ဍာန် ကဲရဝ ပန်းများသည် အထူးသဖြင့် စိတ်နှလုံးတို့၌ ချစ်မေတ္တာမောဟကို လှုံ့ဆော်စေသော အကြောင်းရင်းများ ဖြစ်လာကြ၏။
Verse 6
सकामोद्दीपनकरं कोकिलाकलकूजितम् । आसीदति सुरम्यं हि मनोहरमतिप्रियम्
ထိုမြင်ကွင်းသည် ကာမစိတ်ကို လှုံ့ဆော်ပေး၍ ကုကီလာငှက်တို့၏ ချိုမြိန်သိမ်မွေ့သော သီချင်းသံဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ အလွန်လှပ၍ စိတ်ကို မောဟစေသကဲ့သို့ မြင်ရသည်မှာ အလွန်ချစ်ခင်ဖွယ် ဖြစ်၏။
Verse 7
भ्रमराणां तथा शब्दा विविधा अभवन्मुने । मनोहराश्च सर्वेषां कामोद्दीपकरा अपि
အို မုနိ၊ ပျားတို့၏ ဟွမ်ဟွမ်သံများသည် မျိုးစုံကွဲပြားလာ၍ အားလုံးအတွက် နားဝင်ချိုမြိန်ကာ ချစ်လိုလားမှုနှင့် တောင့်တမှုကိုပါ လှုံ့ဆော်ပေး၏။
Verse 8
चंद्रस्य विशदा कांतिर्विकीर्णा हि समंतत । कामिनां कामिनीनां च दूतिका इव साभवत्
လ၏ သန့်ရှင်းတောက်ပသော အလင်းရောင်သည် အရပ်ရပ်သို့ ပြန့်နှံ့သွား၍ ချစ်သူနှင့် ချစ်သူမတို့အတွက် မက်ဆေ့ခ်ျသယ်ဆောင်သူကဲ့သို့ ဖြစ်ကာ တောင့်တမှုကို လှုံ့ဆော်၍ စည်းလုံးပေါင်းဆုံလိုစိတ်ကို ဆွဲခေါ်၏။
Verse 9
मानिनां प्रेरणायासीत्तत्काले कालदीपिका । मारुतश्च सुखः साधो ववौ विरहिणोऽप्रियः
ထိုအခါ ‘ကာလ၏ မီးအိမ်’ သည် ထွန်းလင်းလာသကဲ့သို့ ဖြစ်၍ မာနကြီးသူနှင့် စိတ်နူးညံ့သူတို့ကို လှုံ့ဆော်ကာ လှုပ်ရှားစေ၏။ အို သာဓု၊ အခြားသူတို့အတွက် သက်သာသော လေညင်းသည် ခွဲခွာနာကျင်သူတို့အတွက် မနှစ်သက်ဖွယ် နာကျင်စရာ ဖြစ်လာ၏။
Verse 10
एवं वसंतविस्तारो मदनावेशकारकः । वनौकसां तदा तत्र मुनीनां दुस्सहोऽत्यभूत्
ဤသို့ နွေဦးရာသီသည် ပန်းပွင့်အပြည့်ဖြင့် ပျံ့နှံ့လာကာ ကာမ (အလိုဆန္ဒ) ၏ လှုပ်ရှားမှုကို နှိုးဆော်သဖြင့် ထိုအချိန်တွင် ထိုတောနေ မုနိများအတွက် အလွန်မခံနိုင်လောက်အောင် ဖြစ်လာ၏။
Verse 12
एवं चकार स मधुस्स्वप्रभावं सुदुस्सहम् । सर्वेषा चैव जीवानां कामोद्दीपनकारकः
ဤသို့ မဓုသည် မိမိ၏ သဘာဝအာနိသင်ကြောင့် အလွန်မတားဆီးနိုင်လောက်အောင် ဖြစ်လာ၍ သက်ရှိအပေါင်းတို့တွင် ကာမကို မီးထိုးနှိုးဆော်စေသော အကြောင်းတရား ဖြစ်၏။
Verse 13
अकालनिमितं तात मधोर्वीक्ष्य हरस्तदा । आश्चर्य्यं परमं मेने स्वलीलात्ततनुः प्रभुः
ထို့နောက် ဟရ (Hara) သည် မဓု၌ အချိန်မတော်သော နိမိတ်ကို မြင်၍ အလွန်အံ့ဩဖွယ် အမြင့်ဆုံးဟု ထင်မြင်၏။ မိမိ၏ လီလာဖြင့် ကိုယ်တော်ကိုယ်တိုင် ဖွဲ့စည်းထားသော သခင်ဘုရားသည် ထိုအရာကို လီလာတော်အဖြစ် ဆင်ခြင်၏။
Verse 14
अथ लीलाकरस्तत्र तपः परमदुष्करम् । तताप स वशीशो हि हरो दुःखहरः प्रभुः
ထို့နောက် ထိုနေရာ၌ပင် လီလာပြုတော်မူသော သခင်ဘုရားသည် အလွန်ခက်ခဲသော တပသ (austerity) ကို စတင်ကျင့်၏။ အရာအားလုံးကို ထိန်းချုပ်သော အမြင့်ဆုံးအရှင် ဟရ (Hara) သည် ဒုက္ခဖယ်ရှားရှင်အဖြစ် တပသကို ပြင်းထန်စွာ ကျင့်တော်မူ၏။
Verse 15
वसंते प्रसृते तत्र कामो रतिसमन्वितः । चूतं बाणं समाकृष्य स्थितस्तद्वामपार्श्वतः
နွေဦးရာသီ ပျံ့နှံ့ပြည့်စုံလာသော် ကာမဒေဝသည် ရတီနှင့်အတူ မန်ဂိုပန်းမြားကို ဆွဲထုတ်၍ မဟာဣရှွရ၏ ဘယ်ဘက်၌ ရပ်ကာ ဆန္ဒကို လှုံ့ဆော်ရန် အသင့်နေ၏။ သို့ရာတွင် မဟာပတိအတွက် ထိုလောကီအင်အားများသည် ကိုယ်တော်၏ အတ္တသိမြင်မှုကို မချုပ်နှောင်နိုင်။
Verse 16
स्वप्रभावं वितस्तार मोहयन्सकलाञ्जनान् । रत्यायुक्तं तदा कामं दृष्ट्वा को वा न मोहितः
ထို့နောက် ရတီနှင့် ပေါင်းစည်းနေသော ကာမသည် မိမိ၏ အာနုభာဝကို ဖြန့်ကျက်ကာ သတ္တဝါအားလုံးကို မောဟစေ하였다။ ထိုသို့သော အခြေအနေရှိသော ကာမကို မြင်လျှင် မည်သူ မမောဟနိုင်မည်နည်း။
Verse 17
एवं प्रवृत्तसुरतौ शृंगारोऽपि गणैस्सह । हावभावयुतस्तत्र प्रविवेश हरांतिकम्
ထိုသို့ ချစ်မြတ်နိုးစည်းလုံးမှု ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေစဉ်၊ ရင်ခုန်ချစ်ခြင်း၏ ရသကို ကိုယ်စားပြုသော သြင်္ဂါရ (Śṛṅgāra) သည် ဂဏများနှင့်အတူ ထိုနေရာသို့ ဝင်ရောက်လာကာ ဟရ (Hara) ဘုရားအနီးသို့ ချဉ်းကပ်၍ ကစားသဘော လှုပ်ရှားဟန်များနှင့် ချစ်မြတ်နိုးသည့် မျက်နှာအမူအရာများကို ပြသ하였다။
Verse 18
मदनः प्रकटस्तत्र न्यवसच्चित्तगो बहिः । न दृष्टवांस्तदा शंभोश्छिद्रं येन प्रविश्यते
ထိုနေရာ၌ မဒန (ကာမ) သည် ထင်ရှားပေါ်ထွက်လာသော်လည်း အပြင်ဘက်၌သာ နေ၍ မိမိစိတ်အတွင်း၌သာ လှုပ်ရှားနေ하였다။ ထိုအချိန်၌ သူသည် သမ္ဘု (Śambhu) ထဲသို့ ဝင်ရောက်နိုင်မည့် အပေါက်တစ်စုံတစ်ရာကို မမြင်နိုင်ခဲ့။
Verse 19
यदा चाप्राप्तविवरस्तस्मिन्योगिवरे स्मरः । महादेवस्तदा सोऽभून्महाभयविमोहितः
ထိုအထွဋ်အမြတ် ယောဂီ၌ ဝင်ရောက်ရန် အပေါက်မရနိုင်သောအခါ၊ စ္မရ (ကာမ) ကြောင့် မဟာဒေဝ (Mahādeva) သည် ထိုခဏ၌ ကြီးမားသော ကြောက်ရွံ့မှုကြောင့် စိတ်မောဟိုက်၍ မောဟဖြစ်သွား하였다။
Verse 20
ज्वलज्ज्वालाग्निसंकाशं भालनेत्रसमन्वितम् । ध्यानस्थं शंकरं को वा समासादयितुं क्षमः
မီးလောင်တောက်ပသကဲ့သို့ တောက်လင်း၍ နဖူးပေါ် တတိယမျက်စိကို ဆောင်ထားကာ သမာဓိ၌ နစ်မြုပ်နေသော သင်္ကရာကို အနီးကပ် ချဉ်းကပ်နိုင်သူ မည်သူရှိနိုင်သနည်း။
Verse 21
एतस्मिन्नंतरे तत्र सखीभ्यां संयुता शिवा । जगाम शिवपूजार्थं नीत्वा पुष्पाण्यनेकशः
ထိုအချိန်တည်းမှာပင် ထိုနေရာ၌ မိတ်သမီးနှစ်ဦးနှင့်အတူရှိသော ရှီဝါ (ပါဝတီ) သည် သခင်ရှီဝကို ပူဇော်ရန် ပန်းများစွာကို ယူဆောင်ကာ ထွက်ခွာသွား하였다။
Verse 22
पृथिव्यां यादृशं लोकैस्सौंदर्यं वर्ण्यते महत् । तत्सर्वमधिकं तस्यां पार्वत्यामस्ति निश्चितम्
လောကသားတို့က မြေပြင်ပေါ်ရှိ အလွန်ကြီးမားသော အလှတရားဟု ချီးမွမ်းဖော်ပြသမျှကို သေချာသိပါ—အလှတရားအားလုံးသည် ပါဝတီ၌ ရှိပြီး၊ သူမ၌ ထိုထက်ပင် ပိုမိုလွန်ကဲစွာ တည်ရှိသည်။
Verse 23
आर्तवाणि सुपुष्पाणि धृतानि च तया यदा । तत्सौंदर्यं कथं वर्ण्यमपि वर्षशतैरपि
ရာသီအလိုက် ပန်းပွင့်လှပသန့်ရှင်းသော ပန်းများကို သူမလက်ထဲတွင် ကိုင်ထားသည့်အခါ၊ ထိုအလှတရားကို ရာနှစ်များပင် ကြာစေကာမူ ဘယ်လိုဖော်ပြနိုင်မည်နည်း—စကားလုံးတို့ မမီနိုင်။
Verse 24
यदा शिवसमीपे तु गता सा पर्वतात्मजा । तदैव शंकरो ध्यानं त्यक्त्वा क्षणमवस्थितः
တောင်၏သမီး (ပါဝတီ) သည် ရှီဝ၏အနီးသို့ ရောက်လာသောအခါ၊ သင်္ကရာသည် ချက်ချင်း သမာဓိကို ခဏထားကာ တစ်ခဏမျှ တိတ်ဆိတ်စွာ ရပ်တည်နေ하였다။
Verse 25
तच्छिद्रं प्राप्य मदनः प्रथमं हर्षणेन तु । बाणेन हर्षयामास पार्श्वस्थं चन्द्रशेखरम्
ထိုအပေါက်ကို တွေ့လျှင် မဒန (ကာမ) သည် ပထမဦးစွာ ပျော်ရွှင်မှုကို ဖြစ်စေသော မြားကို ပစ်လွှတ်၍ အနီး၌ ရပ်နေသော စန္ဒြရှေခရ (ရှီဝ) ၏ နှလုံးကို ပျော်ရွှင်စေလိုက်၏။
Verse 26
शृंगारैश्च तदा भावैस्सहिता पार्वती हरम् । जगाम कामसाहाय्ये मुने सुरभिणा सह
အရှင်မုနိ၊ ထိုအခါ ပါဝတီသည် အလှအပ အလင်္ကာရများဖြင့် တန်ဆာဆင်ကာ ချစ်ခြင်းကို နိုးထစေသော နူးညံ့သိမ်မွေ့သော ခံစားချက်များနှင့် ပြည့်ဝလျက် ဟရ (ရှီဝ) ထံသို့ သွား၏။ သူမနှင့်အတူ စုရဘီ ပါလာပြီး ကာမကလည်း ထိုကိစ္စ၌ ကူညီထောက်ပံ့၏။
Verse 27
तदेवाकृष्य तच्चापं रुच्यर्थं शूलधारिणः । द्रुतं पुष्पशरं तस्मै स्मरोऽमुंचत्सुसंयतः
ထိုတံခွန်ကိုပင် ဆွဲတင်၍ သုံးမြှားကိုင်ရှင် (ရှီဝ) ၏ စိတ်၌ ဆန္ဒကို နိုးထစေလိုသဖြင့် စမရ (ကာမ) သည် ကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်ကောင်းစွာဖြင့် ပန်းမြားကို အလျင်အမြန် ထိုအရှင်ထံ ပစ်လွှတ်၏။
Verse 28
यथा निरंतरं नित्यमागच्छति तथा शिवम् । तन्नमस्कृत्य तत्पूजां कृत्वा तत्पुरतः स्थिता
ရှီဝသည် အစဉ်မပြတ် လာတတ်သကဲ့သို့ သူမလည်း ရှီဝထံသို့ အမြဲမပြတ် ချဉ်းကပ်သွား၏။ ထိုအရှင်ကို ဦးညွှတ်နမസ്കာရပြု၍ ပူဇော်ကာ ထိုအရှင်၏ ရှေ့၌ ရပ်နေ၏။
Verse 29
सा दृष्टा पार्वती तत्र प्रभुणा गिरिशेन हि । विवृण्वती तदांगानि स्त्रीस्वभावात्सुलज्जया
ထိုနေရာ၌ ပရဗတီကို တောင်ရှင် ဂိရိရှ (ရှီဝ) သခင်တော်က မြင်တော်မူ၏။ မိန်းမသဘာဝအရ နူးညံ့သော ရှက်ကြောက်မှုဖြင့် ကိုယ်အင်္ဂါများကို ပြင်ဆင်ကာ ဖုံးကွယ်လေ၏။
Verse 30
सुसंस्मृत्य वरं तस्या विधिदत्तं पुरा प्रभुः । शिवोपि वर्णयामास तदंगानि मुदा मुने
အို မုနိ၊ အတိတ်က ဗြဟ္မာ (စီမံခန့်ခွဲသူ) က သူမအား ပေးအပ်ခဲ့သော ကောင်းချီးကို သေချာစွာ မှတ်မိလျက်၊ သခင်ရှီဝါလည်း ပီတိဖြင့် ထိုကောင်းချီး၏ အချက်အလက်များကို အသေးစိတ် ဖော်ပြစတင်၏။
Verse 31
शिव उवाच । कि मुखं किं शशांकश्च किं नेत्रे चोत्पले च किम् । भ्रुकुट्यौ धनुषी चैते कंदर्पस्य महात्मनः
ရှီဝါ မိန့်တော်မူသည်– «မျက်နှာဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။ လဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။ မျက်လုံးဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း၊ ကြာပန်းဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။ ဤကွေးညွတ်သော မျက်ခုံးနှစ်ဖက်သည် မဟာစိတ်ရှိသော ကာမဒေဝ၏ လေးတံများပင် ဖြစ်၏»။
Verse 32
अधरः किं च बिंबं किं किं नासा शुकचंचुका । किं स्वरः कोकिलालापः किं मध्यं चाथ वेदिका
«သူမ၏ နှုတ်ခမ်းသည် အဘယ်နည်း—ဘိမ္ဗသီးကဲ့သို့လော။ သူမ၏ နှာခေါင်းသည် အဘယ်နည်း—ကြက်တူရွေး၏ နှုတ်တံကဲ့သို့လော။ သူမ၏ အသံသည် အဘယ်နည်း—ကိုကီလာငှက်၏ သီချင်းသံကဲ့သို့လော။ ထို့ပြင် သူမ၏ ပါးလျားသော ခါးသည်—သန့်ရှင်းသော ယဇ်ပလက်ဖောင်းကဲ့သို့လော»။
Verse 33
किं गतिर्वर्ण्यते ह्यस्याः किं रूपं वर्ण्यते मुहुः । पुष्पाणि किं च वर्ण्यंते वस्त्राणि च तथा पुनः
«သူမ၏ လှုပ်ရှားသွားလာပုံကို မည်သို့ပင် အမှန်တကယ် ဖော်ပြနိုင်မည်နည်း။ သူမ၏ ရုပ်သွင်အလှကို ထပ်တလဲလဲ ဖော်ပြသော်လည်း မည်သို့ ပြည့်စုံစွာ ရေးဖော်နိုင်မည်နည်း။ ထို့ပြင် သူမ၏ ပန်းအလှဆင်များနှင့် အဝတ်အစားများကိုလည်း မကြာခဏ မည်သို့ ဖော်ပြနိုင်မည်နည်း»။
Verse 34
लालित्यं चारु यत्सृष्टौ तदेकत्र विनिर्मितम् । सर्वथा रमणीयानि सर्वांगानि न संशयः
လောကတစ်လျှောက်ရှိ သာယာလှပမှုနှင့် ကျက်သရေ အားလုံးသည် တစ်နေရာတည်းတွင် စုပေါင်းဖန်ဆင်းထားသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ နားလည်သမျှ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတိုင်းသည် မျက်နှာသာဖွယ်—သံသယမရှိ။
Verse 35
अहो धन्यतरा चेयं पार्वत्यद्भुतरूपिणी । एतत्समा न त्रैलोक्ये नारी कापि सुरूपिणी
အဟို! အံ့ဖွယ်ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသော ပါర్వတီသည် အလွန်ပင် ကံကောင်းမြတ်နိုးလှ၏။ သုံးလောကလုံးတွင် သူမနှင့် တန်းတူအလှအပပြည့်စုံသည့် မိန်းမတစ်ဦးမျှ မရှိ။
Verse 36
सुलावण्यानिधिश्चेयमद्भुतांगानि बिभ्रती । विमोहिनी मुनीनां च महासुखविवर्द्धिनी
သူမသည် အလှအပ၏ خز خزနာတစ်ခုကဲ့သို့ ဖြစ်၍ အံ့ဖွယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများကို ဆောင်ထားသည်။ မုနိတပသီတို့ကိုပင် မောဟစေတတ်သော်လည်း၊ သူမ၏ ദിവ्यဝတ္ထုတည်ရှိမှုကြောင့် ရှိဝ၏ မင်္ဂလာသတ္တိသို့ စိတ်ကို ဆွဲခေါ်ကာ အမြင့်ဆုံးသော အာနန္ဒကို ကြီးပွားစေသည်။
Verse 37
ब्रह्मोवाच । इत्येवं वर्णयित्वा तु तदंगानि मुहुर्मुहुः । विधिदत्तवराध्यासाद्धरस्तु विरराम ह
ဗြဟ္မာက ပြောသည်—ထိုအင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများကို ထပ်ခါထပ်ခါ ဤသို့ ဖော်ပြပြီးနောက်၊ ဗိဓိ (ဗြဟ္မာ) ပေးအပ်သော वर (ကောင်းချီး) ကို အာရုံစိုက်နေသော ဟရ (ရှီဝ) သည် ထိုနောက် စကားကို ရပ်တန့်၍ တိတ်ဆိတ်သွား၏။
Verse 38
हस्तं वस्त्रांतरे यावदचालयत शंकरः । स्त्रीस्वभावाच्च सा तत्र लज्जिता दूरतो गता
ရှင်ကရ (ရှင်ကရာ) သည် အဝတ်အတွင်းအလွှာထဲသို့ လက်ကို ရွှေ့လျားစဉ်၊ မိန်းမသဘာဝ၏ ရှက်ကြောက်မှုကြောင့် သူမသည် ထိုခဏ၌ ရှက်သွားကာ အဝေးသို့ ဆုတ်ခွာသွား၏။
Verse 39
विवृण्वती निजांगानि पश्यंती च मुहुर्मुहुः । सुवीक्षणैर्महामोदात्सुस्मिताभूच्छिवा मुने
အို မုနိ၊ သီဝါ (ပါရဝတီ) သည် မိမိ၏ ကိုယ်အင်္ဂါများကို မကြာခဏ ဖော်ပြကာ၊ နူးညံ့၍ ရှည်လျားသော မျက်ဝန်းကြည့်ခြင်းကို ထပ်တလဲလဲ ပစ်လွှတ်လျက်၊ မဟာပီတိဖြင့် နူးညံ့စွာ ပြုံးလာ၏။
Verse 40
एवं चेष्टां तदा दृष्ट्वा शंभुर्मोहमुपागतः । उवाच वचनं चैवं महालीलो महेश्वरः
ထိုသို့သော သူမ၏ အပြုအမူကို မြင်သော် သမ္ဘူ (ရှီဝ) သည် ခဏတာ မောဟသို့ ကျရောက်၏။ ထို့နောက် လီလာအလွန်ကြီးမြတ်၍ သာသနာတော်မြတ်သော မဟေဣရှွရသည် ဤသို့ စကားတော်ဆို၏။
Verse 41
अस्या दर्शनमात्रेण महानंदो भवत्यलम् । यदालिंगनमेनस्याः कुर्य्यां किन्तु ततस्सुखम्
သူမကို မြင်ရုံသာဖြင့်ပင် အလွန်ကြီးမားသော အာနန္ဒ ဖြစ်ပေါ်လာ၍ လုံလောက်လှ၏။ ငါသည် သူမကို ဖက်လှမ်းနိုင်ခဲ့လျှင် ထိုမှ ထွက်ပေါ်မည့် ပျော်ရွှင်မှုသည် မတိုင်းတာနိုင်လောက်အောင် ဖြစ်မည်တကား။
Verse 42
क्षणमात्रं विचार्य्येत्थं संपूज्य गिरिजां ततः । प्रबुद्धस्य महायोगी सुविरक्तो जगाविति
ဤသို့ ခဏမျှ စဉ်းစားပြီးနောက် ဂိရိဇာ (ပါရဝတီ) ကို သင့်တော်စွာ ပူဇော်ကာ အရိုအသေပြု၏။ ထို့နောက် နိုးကြားသတိပြည့်ဝ၍ လောကီကင်းဝေးသော မဟာယောဂီသည် ဤသို့ မိန့်တော်မူ၏။
Verse 43
किं जातं चरितं चित्रं किमहं मोहमागतः । कामेन विकृतश्चाद्य भूत्वापि प्रभुरीश्वरः
“ငါ့အပေါ် ဘာကြောင့် ထူးဆန်းသော အပြုအမူ ဖြစ်လာသနည်း။ ငါ မောဟထဲသို့ ဘယ်လို ကျရောက်သနည်း။ ငါသည် အရှင်၊ အထွဋ်အမြတ် ဣရှွရ ဖြစ်သော်လည်း ယနေ့ ကာမကြောင့် စိတ်နှလုံး ပျက်ပြား၍ လှုပ်ရှားသွားရပြီ” ဟု။
Verse 44
ईश्वरोहं यदीच्छेयं परांगस्पर्शनं खलु । तर्हि कोऽन्योऽक्षमः क्षुद्रः किं किं नैव करिष्यति
«ငါသည် အရှင်ဖြစ်လျက် အခြားသူ၏ ကိုယ်ကို ထိတွေ့လိုစိတ်ရှိလာပါက၊ အားနည်းသေးငယ်သူ မည်သူက ထိန်းချုပ်နိုင်မည်နည်း။ မလုပ်မဖြစ် အရာမရှိတော့မည်လား?»
Verse 45
एवं वैराग्यमासाद्य पर्य्यंकासादनं च तत् । वारयामास सर्वात्मा परेशः किं पतेदिह
ဤသို့ ဝိရာဂျ (ကမ္မကိလေသာကင်းခြင်း) ကို ရရှိပြီး အိပ်ရာပေါ်တွင် လဲလျောင်းသကဲ့သို့ လဲလျောင်းရန် ဆုံးဖြတ်လျက်ရှိရာ၊ အရာအားလုံး၏ အတွင်းအတ္တဖြစ်သော အမြင့်မြတ်ဆုံး သခင် ရှိဝ (ပရမေရှဝရ) သည် «ဤနေရာ၌ အဘယ်ကြောင့် ပျက်စီးကျဆုံးစေမည်နည်း» ဟု စဉ်းစားကာ ထိုအရာကို တားဆီးတော်မူ၏။
Brahmā narrates Kāma/Smara approaching the scene under Śiva’s māyā, while spring’s environment becomes an orchestrated backdrop that heightens desire—preparing the ground for Kāma’s intended influence upon the ascetic Śiva.
The chapter encodes a Śaiva psychology: when māyā configures the field, sensory beauty and seasonal rhythms become vectors for kāma, revealing how bondage arises through perception—and why tapas requires mastery over affective triggers.
Blossoming groves (mango, aśoka), fragrant flowers, bees and their sounds, cuckoo-calls, pervasive moonlight, and winds—each explicitly framed as kāma-uddīpana (desire-stimulating) manifestations.