देवदैत्यसामान्ययुद्धवर्णनम् — Description of the General Battle Between Devas and Daityas
အဓ್ಯಾಯ ၈ တွင် ဒေဝများသည် ဒိုင်တျ/အဆုရတို့၏ အင်အားကြီးမားမှုကြောင့် ပြင်းထန်သော စစ်မြင်ကွင်းအတွင်း ပြန်လှန်ရှုံးနိမ့်ကြသည်ကို ဖော်ပြသည်။ ဘြဟ္မာသည် နာရဒအား စစ်ပွဲ၏ ရုန်းရင်းဆန်ခတ်မှုနှင့် အကျိုးဆက်များကို ပြောပြသည်။ အင်ဒြ (ဝဇ္ရကိုင်သူ) သည် ထိုးကျ၍ စိတ်ဆင်းရဲရ; အခြား လောကပါလနှင့် ဒေဝများလည်း ရန်သူ၏ တေဇကို မခံနိုင်သဖြင့် ရှုံးနိမ့်ကာ ထွက်ပြေးကြသည်။ အဆုရများသည် အောင်ပွဲအော်ဟစ်၍ ခြင်္သေ့ကဲ့သို့ စစ်အော်သံများဖြင့် ဆူညံစေသည်။ ထိုအချိန်တွင် ရှီဝ၏ အမျက်မှ မွေးဖွားသော ဝီရဘဒ္ဒရသည် ဂဏာသူရဲများနှင့် ဝင်ရောက်လာကာ တာရကကို တိုက်ရိုက် ရင်ဆိုင်ပြီး စစ်တက်ရန် တည်နေရာယူသည်။ ဤအခန်းသည် အဆုရအာဏာလွန်ကဲမှုကို ထင်ရှားစေပြီး တာရကနှင့် ရှီဝဘက်တပ်တို့၏ ဆန့်ကျင်မှုကို သတ်မှတ်ကာ ဝီရဘဒ္ဒရကို ချက်ချင်းသော ရှိုင်ဝပြုပြင်သူအဖြစ် မိတ်ဆက်သည်။
Shlokas
Verse 1
ब्रह्मोवाच । इति ते वर्णितस्तात देवदानव सेनयोः । संग्रामस्तुमुलोऽतीव तत्प्रभ्वो शृणु नारद
ဗြဟ္မာမင်းက မိန့်ကြားသည်မှာ "ချစ်သား၊ နတ်ဒေဝါများနှင့် ဒါနဝတို့၏ ပြင်းထန်သော စစ်ပွဲအကြောင်း ငါပြောပြပြီးပြီ။ အို နာရဒ၊ ယခု ထိုစစ်ပွဲ၏ ရလဒ်ကို ဆက်လက်နားထောင်လော့။"
Verse 2
एवं युद्धेऽतितुमुले देवदानवसंक्षये । तारकेणैव देवेन्द्रश्शक्त्या रमया सह
ထို့သို့ နတ်နှင့် ဒါနဝတို့ ပျက်စီးနေသော အလွန်ဆူညံကြမ်းတမ်းသည့် စစ်ပွဲအတွင်း၌၊ ဒေဝတို့၏ အရှင် အိန္ဒြာသည် မိမိ၏ သက္တိ ရမာနှင့်အတူ တာရကာကို တိုက်ခိုက်လေ၏။
Verse 3
सद्यः पपात नागाश्च धरण्यां मूर्च्छितोऽभवत् । परं कश्मलमापेदे वज्रधारी सुरेश्वरः
ချက်ချင်းပင် နဂါးသည် မြေပေါ်သို့ လဲကျ၍ မေ့လျော့သွား၏။ မိုးကြိုးလက်နက် ဝဇ္ဇရကို ကိုင်ဆောင်သော နတ်တို့၏ အရှင် အိန္ဒြာတောင်မှ အလွန်အမင်း စိတ်ရှုပ်ထွေးမှုနှင့် ဒုက္ခဝေဒနာတို့က ဖမ်းဆီးလေ၏။
Verse 4
तथैव लोकपास्सर्वेऽसुरैश्च बलवत्तरैः । पराजिता रणे तात महारणविशारदैः
ထိုနည်းတူပင်၊ ချစ်သားရေ၊ လောကပါလတို့အားလုံးလည်း အင်အားကြီးမား၍ မဟာစစ်ပညာကျွမ်းကျင်သော အဆုရတို့ကြောင့် စစ်မြေပြင်၌ ရှုံးနိမ့်ခဲ့ကြသည်။
Verse 5
अन्येऽपि निर्जरा दैत्यैर्युद्ध्यमानाः पराजिताः । असहंतो हि तत्तेजः पलायनपरायणाः
အခြားသော အမရဒေဝတို့လည်း ဒೈತ್ಯတို့နှင့် တိုက်ခိုက်စဉ် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ကြသည်။ ထိုတေဇောဓာတ်နှင့် အင်အားအလွန်ကြီးမားမှုကို မခံနိုင်သဖြင့် ထွက်ပြေးရန်သာ စိတ်တည်ကြသည်။
Verse 6
जगर्जुरसुरास्तत्र जयिनस्सुकृतोद्यमाः । सिंहनादं प्रकुर्वन्तः कोलाहलपरायणाः
ထိုနေရာ၌ အဆုရတို့သည် အောင်ပွဲကို ယုံကြည်ကာ အားထုတ်ကြိုးပမ်းလျက် ကြီးစွာဟောက်ကြသည်။ စင်္ဟနာဒ်ကဲ့သို့ စစ်အော်သံကို ထုတ်လွှင့်၍ ဆူညံသံအလွန်ဖြင့် မူးမောလျက်ရှိကြသည်။
Verse 7
एतस्मिन्नंतरे तत्र वीरभद्रो रुषान्वितः । आससाद गणैर्वीरैस्तारकं वीरमानिनम्
ထိုအခိုက်အတန့်တွင် ထိုနေရာ၌ ဗီရဘဒ္ဒရသည် ဓမ္မတရားနှင့်ညီသော ဒေါသဖြင့်ပြည့်ဝကာ ရဲရင့်သော ဂဏာများနှင့်အတူ ရှေ့တိုးလာပြီး သူရဲကောင်းမှုကို မာန်ထောင်သော တာရကကို ရင်ဆိုင်တော်မူ၏။
Verse 8
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखण्डे देव दैत्यसामान्ययुद्धवर्णनं नामाष्टमोऽध्यायः
ဤသို့ဖြင့် ဂုဏ်တော်မြတ်သော «သရီ ရှိဝ မဟာပုရာဏ» ၏ ဒုတိယ ရုဒ္ရသံဟိတာအတွင်း၊ စတုတ္ထ ကုမာရခဏ္ဍ၌ «ဒေဝနှင့် ဒိုင်တျတို့၏ အထွေထွေစစ်ပွဲဖော်ပြချက်» ဟူသော အမည်ရှိ အဋ္ဌမအခန်း ပြီးဆုံး၏။
Verse 9
तदा ते प्रमथास्सर्वे दैत्याश्च परमोत्सवाः । युयुधुस्संयुगेऽन्योन्यं प्रसक्ताश्च महारणे
ထို့နောက် ပရမထာတို့အားလုံးနှင့် ဒိုင်တျတို့သည် စစ်မူးမော်သည့် အလွန်အမင်းပျော်ရွှင်မှုဖြင့် ပြည့်ဝကာ မဟာစစ်ပွဲအတွင်း တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး နီးကပ်စွာ ထိပ်တိုက်တိုက်ခိုက်ကြ၏။
Verse 10
त्रिशूलैरृष्टिभिः पाशैः खड्गैः परशुपट्टिशैः । निजघ्नुस्समरेऽन्योन्यं रणे रणविशारदाः
ထရီရှူလ၊ လှံ၊ ပာရှ (ကြိုးချည်)၊ ဓား၊ ပရရှု (ပုဆိုး) နှင့် ပတ္တိရှ (စစ်ပုဆိုး) တို့ဖြင့် စစ်ပညာကျွမ်းကျင်သော သူရဲကောင်းများသည် စစ်မြေပြင်၌ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ထပ်ခါထပ်ခါ ထိုးနှက်ကြ၏။
Verse 11
तारको वीरभद्रेण स त्रिशूलाहतो भृशम् । पपात सहसा भूमौ क्षणं मूर्छापरिप्लुतः
ဝီရဘဒ္ဒရက သုံးခွံလှံ (त्रिशूल) ဖြင့် ပြင်းထန်စွာ ထိုးနှက်သဖြင့် တာရကသည် ချက်ချင်း မြေပေါ်သို့ လဲကျကာ ခဏတာ မူးဝေသတိလစ်၍ မောဟလွှမ်းမိုးနေ၏။
Verse 12
उत्थाय स द्रुतं वीरस्तारको दैत्यसत्तमः । लब्धसंज्ञो बलाच्छक्त्या वीरभद्रं जघान ह
သတိပြန်လာသည်နှင့် တာရက ဒါနဝတို့အနက် အထူးကောင်းမြတ်သော သူရဲကောင်းသည် လျင်မြန်စွာ ထ၍ မိမိ၏ သက္တိလှံဖြင့် အားကြီးစွာ ဝီရဘဒ္ဒရကို ထိုးနှက်လေ၏။
Verse 13
वीरभद्रस्तथा वीरो महातेजा हि तारकम् । जघान त्रिशिखेनाशु घोरेण निशितेन तम्
ထို့နောက် မဟာတေဇာတောက်ပသော သူရဲကောင်း ဝီရဘဒ္ဒရသည် ကြောက်မက်ဖွယ် မျက်နှာပြင်ထက်မြက်သော သုံးဖျားလက်နက်ဖြင့် တာရကကို လျင်မြန်စွာ ထိုးနှက်လေ၏။
Verse 14
सोपि शक्त्या वीरभद्रं जघान समरे ततः । तारको दितिजाधीशः प्रबलो वीरसंमतः
ထို့နောက် စစ်ပွဲအတွင်း၌ သူလည်း မိမိ၏ သက္တိလှံဖြင့် ဝီရဘဒ္ဒရကို ထိုးနှက်လေ၏။ ဒိတိဇတို့၏ အရှင် တာရကသည် အလွန်အင်အားကြီး၍ သူရဲကောင်းတို့အကြား နာမည်ကျော်သူ ဖြစ်၏။
Verse 15
एवं संयुद्ध्यमानौ तौ जघ्नतुश्चेतरेतरम् । नानास्त्रशस्त्रैस्समरे रणविद्याविशारदौ
ဤသို့ တိုက်ခိုက်နေကြသော နှစ်ဦးသည် စစ်မြေပြင်၌ အပြန်အလှန် ထိုးနှက်ကြပြီး၊ မျိုးစုံသော ပစ်လက်နက်များကို ပစ်လွှတ်ကာ လက်နက်အမျိုးမျိုးကို ကိုင်စွဲ၍—စစ်ပညာ၌ ကျွမ်းကျင်သူနှစ်ဦး ဖြစ်ကြ၏။
Verse 16
तयोर्महात्मनोस्तत्र द्वन्द्वयुद्धमभूत्तदा । सर्वेषां पश्यतामेव तुमुलं रोमहर्षणम्
ထို့နောက် ထိုနေရာ၌ မဟာစိတ်ရှိသော နှစ်ဦးအကြား တစ်ဦးချင်း တိုက်ပွဲကြမ်းတမ်းစွာ ဖြစ်ပွားလာ၏။ လူအားလုံး ကြည့်ရှုနေစဉ်ပင် အလွန်တုန်လှုပ်ဖွယ်ကောင်း၍ ကိုယ်မွေးထောင်စေသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 17
ततो भेरीमृदंगाश्च पटहानकगोमुखाः । विनेदुर्विहता वीरैश्शृण्वतां सुभयानकाः
ထို့နောက် ဘေရီဒရမ်၊ မృဒင်္ဂ၊ စစ်ဒရမ်များ၊ ပဋဟာဒရမ်အသေးများနှင့် ဂိုမုခာခေါင်းတံပိုးတို့ကို သူရဲကောင်းများက ထိုးနှက်တီးခတ်သဖြင့်၊ ကြားသူတို့အတွက် မင်္ဂလာလည်းဖြစ်၊ ကြောက်မက်ဖွယ်လည်းဖြစ်သော အသံများ တုန်ဟုန်စွာ မြည်ဟည်းလာ၏။
Verse 18
युयुधातेतिसन्नद्धौ प्रहारैर्जर्जरीकृतौ । अन्योन्यमतिसंरब्धौ तौ बुधांगारकाविव
သူတို့သည် စစ်အတွက် လက်နက်တပ်ဆင်ကာ “တိုက်ကြ! တိုက်ကြ!” ဟု အော်ဟစ်၍ အပြန်အလှန် ထိုးနှက်ကြသဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာများ ပျက်စီးကွဲပြားလာ၏။ အပြန်အလှန် ဒေါသပြင်းထန်၍ ဗုဓ (မေർക്കူရီ) နှင့် အင်္ဂါရက (မားစ်) ကဲ့သို့ တောက်လောင်ကြ၏။
Verse 19
एवं दृष्ट्वा तदा युद्धं वीरभद्रस्य तेन च । तत्र गत्वा वीरभद्रमवोचस्त्वं शिवप्रियः
ထိုသို့ ဗီရဘဒ္ဒရ၏ သူနှင့်ဖြစ်သော စစ်ပွဲကို မြင်ပြီးနောက်၊ သင်—သီဝဘုရား၏ ချစ်မြတ်နိုးသူ—ထိုနေရာသို့ သွားကာ ဗီရဘဒ္ဒရအား စကားဆို하였다။
Verse 20
नारद उवाच । वीरभद्र महावीर गणानामग्रणीर्भवान् । निवर्तस्व रणादस्माद्रोचते न वधस्त्वया
နာရဒက ပြောသည်— «အို ဗီရဘဒ္ဒရ မဟာသူရဲကောင်း၊ သင်သည် သီဝဘုရား၏ ဂဏာတို့၏ အရှေ့ဆုံးခေါင်းဆောင် ဖြစ်၏။ ဤစစ်မြေမှ ပြန်လှည့်လော့; သင်က သတ်ဖြတ်ခြင်း ပြုရန် မသင့်တော်»။
Verse 21
एवं निशम्य त्वद्वाक्यं वीरभद्रो गणाग्रणीः । अवदत्स रुषाविष्टस्त्वां तदा तु कृतांजलिः
သင်၏စကားကို ထိုသို့ ကြားပြီးနောက်၊ ရှင်သီဝ၏ ဂဏများအတွင်း အဓိကခေါင်းဆောင် ဗီရဘဒြသည် ထိုအခါ သင့်အား ပြောကြားလေ၏။ ဒေါသတက်နေသော်လည်း လက်အုပ်ချီ၍ ရိုသေစွာ ပြော၏။
Verse 22
वीरभद्र उवाच । मुनिवर्य महाप्राज्ञ शृणु मे परमं वचः । तारकं च वधिष्यामि पश्य मेऽद्य पराक्रमम्
ဝီရဘဒ္ဒရက ပြောသည်— «အို မုနိမြတ်၊ အို မဟာပညာရှိ၊ ငါ၏ အမြင့်မြတ်သော စကားကို နားထောင်လော့။ ယနေ့ ငါသည် တာရကကို အမှန်တကယ် သတ်မည်၊ ငါ၏ သတ္တိနှင့် အင်အားကို ကြည့်လော့»။
Verse 23
आनयंति च ये वीरास्स्वामिनं रणसंसदि । ते पापिनो महाक्लीबा विनश्यन्ति रणं गताः
စစ်ပွဲအစုအဝေး၌ မိမိ၏ သခင်ကို ရန်သူထံသို့ ဆောင်ယူကာ အပ်နှံသော စစ်သည်တို့သည်—အပြစ်သား၊ အလွန်အမင်း နိမ့်ကျ၍ သတ္တိမဲ့သူများဖြစ်ကာ—စစ်မြေသို့ သွားသည်နှင့် ပျက်စီးရန်သာ ဖြစ်၏။
Verse 24
असद्गतिं प्राप्नुवन्ति तेषां च निरयो धुवम् । वीरभद्रो हि विज्ञेयो न वाच्यस्ते कदाचन
သူတို့သည် မကောင်းသော လမ်းကြောင်းသို့ ကျရောက်ကြပြီး၊ သူတို့အတွက် နရကသည် အမှန်တကယ် သေချာ၏။ ဤအရာ၌ လှုပ်ရှားနေသော အင်အားသည် ဝီရဘဒ္ဒရ ဖြစ်ကြောင်း သိလော့; ထို့ကြောင့် မည်သည့်အခါမျှ သူ့ကို ပေါ့ပေါ့တန်တန် မပြောဆိုသင့်။
Verse 25
शस्त्रास्त्रैर्भिन्नगात्रा ये रणं कुर्वंति निर्भयाः । इहामुत्र प्रशंस्यास्ते लभ्यन्ते सुखमद्भुतम्
လက်နက်နှင့် မြားတို့ကြောင့် ကိုယ်အင်္ဂါ ပျက်စီးကွဲပြားသော်လည်း မကြောက်မရွံ့ ဆက်လက် တိုက်ခိုက်သူတို့သည်—ဤလောကနှင့် နောက်လောက နှစ်ပါးလုံး၌ ချီးမွမ်းခံရပြီး အံ့ဩဖွယ် သုခကို ရရှိကြ၏။
Verse 26
शृण्वन्तु मम वाक्यानि देवा हरिपुरोगमाः । अतारकां महीमद्य करिष्ये स्वामिवर्जिताम्
ဟရိဦးဆောင်သော ဒေဝတားတို့သည် ငါ၏စကားကို နားထောင်ကြပါစေ။ ယနေ့ ငါသည် အတာရကာမြေကို မိမိ၏အရှင်နှင့် ကာကွယ်ရှင်မရှိသော မြေဖြစ်စေမည်။
Verse 27
इत्युक्त्वा प्रमर्थैस्सार्द्धं वीरभद्रो हि शूलधृक् । विचिंत्य मनसा शंभुं युयुधे तारकेण हि
ဤသို့ဆိုပြီးနောက် သုံးမြှား (त्रिशूल) ကိုင်ဆောင်သော ဝီရဘဒ္ဒရသည် ပရမထများနှင့်အတူ စိတ်အတွင်း၌ သမ္ဘု (ရှီဝဘုရား) ကို သတိပြုစဉ်းစားကာ တာရကနှင့် စစ်တိုက်လေ၏။
Verse 28
वृषारूढैरनेकैश्च त्रिशूलवरधारिभिः । महावीरस्त्रिनेत्रैश्च स रेजे रणसंगतः
နွားစီးသော သူရဲကောင်းများစွာ၊ သုံးမြှားကိုင်ဆောင်၍ အပေးအကူ (ဗရ) ကိုင်ထားသူများ၊ သုံးမျက်စိ၏ ဂုဏ်သိက္ခာဖြင့် တန်ခိုးကြီးသူများ ဝန်းရံလျက်၊ စစ်မြေပြင်၌ တိုက်ပွဲအတွင်း သူသည် တောက်ပလင်းလက်လေ၏။
Verse 29
कोलाहलं प्रकुर्वंतो निर्भयाश्शतशो गणाः । वीरभद्रं पुरस्कृत्य युयुधुर्दानवैस्सह
အော်ဟစ်သံကြီးထွက်စေကာ မကြောက်မရွံ့သော ရှီဝ၏ ဂဏများ ရာချီတို့သည် ဝီရဘဒ္ဒရကို ရှေ့တန်းတင်၍ ဒာနဝများနှင့် အတူတကွ တိုက်ခိုက်ကြလေ၏။
Verse 30
असुरास्तेऽपि युयुधुस्तारकासुरजीविनः । बलोत्कटा महावीरा मर्दयन्तो गणान् रुषा
တာရကာသူရ၏ အင်အားဖြင့် ထောက်ပံ့ခံရသော အသူရများလည်း ဆက်လက်တိုက်ခိုက်ကြ၏။ အင်အားကြီး၍ သူရဲကောင်းကြီးများဖြစ်သဖြင့် ဒေါသဖြင့် ရှီဝ၏ ဂဏများကို ဖိနှိပ်ချေမှုန်းကြလေ၏။
Verse 31
पुनः पुनश्चैव बभूव संगरो महोत्कटो दैत्यवरैर्गणानाम् । प्रहर्षमाणाः परमास्त्रकोविदास्तदा गणास्ते जयिनो बभूवुः
ထပ်ခါထပ်ခါပင် ရှီဝ၏ ဂဏာများနှင့် ဒိုင်တျယတို့အနက် အထူးထင်ရှားသူများကြားတွင် အလွန်ကြမ်းတမ်းသော စစ်ပွဲ ပေါ်ပေါက်လာ၏။ ဝမ်းမြောက်လျက် နတ်လက်နက်အသုံးပြုရာ၌ အလွန်ကျွမ်းကျင်သော ထိုဂဏာများသည် ထိုအခါ အောင်ပွဲရရှိကြ၏။
Verse 32
गणैर्जितास्ते प्रबलैरसुरा विमुखा रणे । पलायनपरा जाता व्यथिता व्यग्रमानसाः
ရှင်သီဝ၏ အင်အားကြီး ဂဏများက အနိုင်ယူသဖြင့် အဆုရာတို့သည် စစ်မြေမှ မျက်နှာလွှဲသွားကြ၏။ ထွက်ပြေးရန်သာ စိတ်ထား၍ ဝေဒနာတက်ကာ တုန်လှုပ်ပြီး စိတ်နှလုံး မငြိမ်မသက် ဖြစ်ကြ၏။
Verse 33
एवं भ्रष्टं स्वसैन्यं तद्दृष्ट्वा तत्पालकोऽसुरः । तारको हि रुषाविष्टो हंतुं देवगणान् ययौ
မိမိစစ်တပ် ပျက်စီးကွဲပြားသွားသည်ကို မြင်လျှင်၊ ထိုစစ်တပ်၏ အုပ်ထိန်းသူ အဆုရာ တာရကသည် ဒေါသအလွန်တက်ကာ ဒေဝဂဏများကို သတ်ရန် ထွက်ခွာသွား၏။
Verse 34
भुजानामयुतं कृत्वा सिंहमारुह्य वेगतः । पातयामास तान्देवान्गणांश्च रणमूर्द्धनि
လက်တစ်သောင်းကို ပေါ်ထွန်းစေကာ၊ ခြင်္သေ့ပေါ်တက်၍ အလွန်မြန်စွာ သွားပြီး စစ်မြေ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ဒေဝတို့နှင့် ဂဏတို့ကို လှဲချသတ်ဖြတ်လေ၏။
Verse 36
स्मृत्वा शिवपदांभोजं जग्राह त्रिशिखं परम् । जज्वलुस्तेजसा तस्य दिशः सर्वा नभस्तथा
ရှင်သီဝ၏ ကြာပန်းကဲ့သို့သော ခြေတော်ကို သတိရကာ၊ အမြင့်မြတ်ဆုံး သုံးချွန်လက်နက်ကို ကိုင်ယူလေ၏။ ထိုလက်နက်၏ တောက်လောင်သော တေဇောကြောင့် အရပ်အနှံ့နှင့် ကောင်းကင်တောင် မီးလောင်သကဲ့သို့ ဖြစ်လာ၏။
Verse 37
एतस्मिन्नन्तरे स्वामी वारयामास तं रणम् । वीरबाहुमुखान्सद्यो महाकौतुकदर्शकः
ထိုအချိန်တွင် အရှင်သည် ထိုစစ်ပွဲကို ချက်ချင်း တားဆီးတော်မူ၍ ဗီရဗာဟုနှင့် အခြားသူတို့ကို ခေါ်ဆိုမိန့်ကြားတော်မူ၏—မဟာအံ့ဩဖွယ်ကို ထင်ရှားစေသော သူ၏ ဒိဗ္ဗလီလာကို ပြသတော်မူသော အရှင်ဖြစ်၏။
Verse 38
तदाज्ञया वीरभद्रो निवृत्तोऽभूद्रणात्तदा । कोपं चक्रे महावीरस्तारकोऽसुरनायकः
ထိုအမိန့်အတိုင်း ဝီရဘဒ္ဒရသည် ထိုစစ်မြေမှ နောက်ဆုတ်သွား၏။ ထိုခဏ၌ပင် အဆုရခေါင်းဆောင် မဟာသူရဲ တာရကာသည် ဒေါသမီးလောင်ထွန်းလာ၏။
Verse 39
चकार बाणवृष्टिं च सुरोपरि तदाऽसुरः । तप्तोऽह्वासीत्सुरान्सद्यो नानास्त्ररणकोविदः
ထို့နောက် ထိုအဆုရသည် ဒေဝတাদেরအပေါ် မြားမိုးကို လွှတ်ချ၏။ စစ်ပွဲ၌ လက်နက်မျိုးစုံကျွမ်းကျင်သူဖြစ်၍ ဒေါသတောက်လောင်ကာ နတ်တို့ကို ချက်ချင်း စစ်ခေါ်တော်မူ၏။
Verse 40
एवं कृत्वा महत्कर्म तारकोऽसुरपालकः । सर्वेषामपि देवानामशक्यो बलिनां वरः
ဤသို့ မဟာကာရ্যကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် အဆုရတို့၏ ကာကွယ်သူနှင့် ခေါင်းဆောင် တာရကာသည် အင်အားကြီးသူတို့အနက် အထွတ်အထိပ်ဖြစ်သဖြင့် ဒေဝတားအားလုံးအတွက် မအနိုင်ယူနိုင်သူ ဖြစ်လာ၏။
Verse 41
एवं निहन्यमानांस्तान् दृष्ट्वा देवान् भयाकुलान् । कोपं कृत्वा रणायाशु संनद्धोऽभवदच्युतः
ထိုသို့ ဒေဝတားတို့ ထိုးနှက်ခံရ၍ ကြောက်လန့်ရှုပ်ထွေးနေသည်ကို မြင်သော် အချျုတ (ဗိဿဏု) သည် ဒေါသထွက်ကာ နှောင့်နှေးမရှိဘဲ လက်နက်တပ်ဆင်၍ စစ်ပွဲအတွက် ပြင်ဆင်လေ၏။
Verse 42
चक्रं सुदर्शनं शार्ङ्गं धनुरादाय सायुधः । अभ्युद्ययौ महादैत्यं रणाय भगवान् हरिः
သုဒဿန စက်ရနှင့် ရှာရင်္ဂ ဓနုကို ကိုင်ဆောင်၍ လက်နက်ပြည့်စုံသော ဘဂဝန် ဟရီသည် မဟာဒೈတျကို စစ်မြေသို့ တိုက်ခိုက်ရန် ချီတက်သွား၏။
Verse 43
ततस्समभवद्युद्धं हरितारकयोर्महत् । लोमहर्षणमत्युग्रं सर्वेषां पश्यतां मुने
ထို့နောက် မုနိရေ၊ ဟရိတာနှင့် တာရကတို့အကြား ကြီးမားသော စစ်ပွဲ ပေါ်ပေါက်လာ၏။ အလွန်ပြင်းထန်၍ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းကာ အားလုံးကြည့်ရှုနေကြ၏။
Verse 44
गदामुद्यम्य स हरिर्जघानासुरमोजसा । द्विधा चकार तां दैत्यस्त्रिशिखेन महाबली
ဟရီသည် ဂဒါကို မြှောက်၍ အသူရကို အင်အားကြီးစွာဖြင့် ထိုးနှက်၏။ သို့ရာတွင် မဟာဗလီ ဒೈတျ တြိသိခသည် ထိုဂဒါကို နှစ်ပိုင်းခွဲချိုးလိုက်၏။ ထိုကဲ့သို့ သခင်၏ အမြင့်ဆုံး အလိုတော်နှင့် ဆန့်ကျင်သည့် အင်အားတစ်ခုတည်းဖြင့် မဟာဒေဝ ရှိဝ၏ ကောသမိက ဓမ္မစည်းကမ်းက ထောက်ပံ့ထားသော အင်အားများကို အနိုင်မရနိုင်ကြောင်း ထင်ရှားစေ၏။
Verse 46
सोऽपि दैत्यो महावीरस्तारकः परवीरहा । चिच्छेद सकलान्बाणान्स्वशरैर्निशितैर्द्रुतम्
ထိုတန်ခိုးကြီးသော ဒေတယ တာရကသည် ရန်သူတို့၏ သူရဲကောင်းများကို သတ်ဖြတ်သူဖြစ်ပြီး မိမိ၏ ထက်မြက်သော မြားများဖြင့် မြားအားလုံးကို လျင်မြန်စွာ ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။
Verse 47
अथ शक्त्या जघानाशु मुरारिं तारकासुरः । भूमौ पपात स हरिस्तत्प्रहारेण मूर्च्छितः
ထို့နောက် တာရကာသူရသည် မုရာရီ(ဗိဿနု)ကို လှံဖြင့် အလျင်အမြန် ထိုးခတ်လေ၏။ ထိုထိုးခတ်မှုကြောင့် ဟရီသည် မြေပေါ်သို့ လဲကျကာ မူးမေ့သွား၏။
Verse 48
जग्राह स रुषा चक्रमुत्थितः क्षणतोऽच्युतः । सिंहनादं महत्कृत्वा ज्वलज्ज्वालासमाकुलम्
ထို့နောက် အချျုတ(ဗိဿနု)သည် ခဏချင်း ထ၍ ဒေါသဖြင့် စက်ရကို ကိုင်လေ၏။ ထို့ပြင် ခြင်္သေ့ဟောက်သံကြီး ထုတ်ကာ မီးလျှံတောက်လောင်နေသည့် မီးတောက်များအလယ်တွင် ရပ်တည်လေ၏။
Verse 49
तेन तञ्च जघानासौ दैत्यानामधिपं हरिः । तत्प्रहारेण महता व्यथितो न्यपतद्भुवि
ထိုလက်နက်တည်းဟူသောအားဖြင့် ဟရိ (ဗိဿဏု) သည် ဒိုင်တျာတို့၏ အရှင်ကို ထိုးနှက်သတ်ချေ하였다။ ထိုအင်အားကြီးသော ထိုးနှက်မှုကြောင့် ထိခိုက်နာကျင်၍ မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျသွား၏။
Verse 50
पुनश्चोत्थाय दैत्येन्द्रस्तारकोऽसुरनायकः । चिच्छेद त्वरितं चक्रं स्वशक्त्यातिबलान्वितः
ထို့နောက် ဒိုင်တျာအင်ဒြ တာရကာ အဆုရတို့၏ ခေါင်းဆောင်သည် ထပ်မံထ၍၊ ကိုယ်ပိုင်အင်အား၏ အလွန်ကြီးမားသော သတ္တိဖြင့် စက္ကရ (စူဒർശန) ကို လျင်မြန်စွာ ထိုးဖြတ်ချေ하였다။
Verse 51
पुनस्तया महाशक्त्या जघानामरवल्लभम् । अच्युतोऽपि महावीरा नन्दकेन जघान तम्
ထို့နောက် ထိုမဟာသက္တိတော်ဖြင့် ထပ်မံ၍ နတ်တို့၏ ချစ်မြတ်နိုးရာသူကို ထိုးနှက်ချေ하였다။ ထို့ပြင် အချျုတ (ဗိဿဏု) မဟာသူရဲကောင်းသည်လည်း နန္ဒက (သူ၏ဓား) ဖြင့် ထိုသူကို ထိုးနှက်하였다။
Verse 52
एवमन्योन्यमसुरो विष्णुश्च बलवानुभौ । युयुधाते रणे भूरि तत्राक्षतबलौ मुने
ထိုသို့ အဆုရနှင့် ဗိဿဏု—နှစ်ဦးစလုံး အင်အားကြီးသူ—စစ်ပွဲကြီးအတွင်း အပြန်အလှန် ထပ်ခါထပ်ခါ တိုက်ခိုက်ကြ၏။ အို မုနိ၊ ထိုနေရာ၌ သူတို့သည် အင်အားမလျော့သေးဘဲ ကြာရှည်စွာ ပြင်းထန်စွာ ယှဉ်ပြိုင်တိုက်ခိုက်ကြ၏။
Verse 358
स दृष्ट्वा तस्य तत्कर्म वीरभद्रो गणाग्रणीः । चकार सुमहत्कोपं तद्वधाय महाबली
ထိုအမှုကို မြင်လျှင်၊ သီဝ၏ ဂဏာတော်တို့၏ အကြီးအကဲ ဗီရဘဒ္ဒရ သည် အလွန်ကြီးမားသော ဒေါသဖြင့် ဖမ်းဆီးခံရ၍ သူ့ကို သတ်ရန် ရည်ရွယ်하였다။
Frequently Asked Questions
A ‘general’ deva–daitya battle episode in which the devas (including Indra and other lokapālas) are overpowered, followed by the entry of Vīrabhadra with Śiva’s gaṇas to confront Tāraka, marking a narrative pivot toward Śaiva counteraction.
It signals the insufficiency of conventional celestial sovereignty and weapon-power when detached from Śiva’s decisive agency; the episode frames victory as dependent on Śiva-śakti and legitimizes the rise of Śiva’s manifestations/agents as the restorers of order.
Vīrabhadra is explicitly highlighted as ‘śivakopodbhava’ (born of Śiva’s wrath), acting with gaṇas/pramathas; together they function as Śiva’s immediate martial and metaphysical intervention against Tāraka.