Harīśvara-liṅga Mahimā and the Origin-Context of Viṣṇu’s Sudarśana (हरिश्वरलिङ्गमहिमा तथा सुदर्शनप्राप्तिकथा)

Verse 1

व्यास उवाच । इति श्रुत्वा वचस्तस्य सूतस्य च मुनीश्वराः । समूचुस्तं सुप्रशस्य लोकानां हितकाम्यया

ဗျာသ မိန့်တော်မူသည်။ ထိုသို့ စူတ၏စကားကို ကြားပြီးနောက် မုနိအရှင်များသည် သူ့ကို အလွန်ချီးမွမ်းကာ လောကအားလုံး၏ ကောင်းကျိုးကို မျှော်လင့်၍ ထပ်မံ မေးမြန်းစကားဆိုကြ၏။

Verse 2

ऋषय ऊचुः । सूत सर्वं विजानासि ततः पृच्छामहे वयम् । हरीश्वरस्य लिंगस्य महिमानं वद प्रभो

ရိရှီများ မိန့်ကြသည်။ “အို စူတ၊ သင်သည် အရာအားလုံးကို သိရှိသူဖြစ်သဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့ မေးမြန်းပါသည်။ အို အရှင်မြတ်၊ ဟရီဣශ්ဝရ၏ လိင်္ဂ၏ မဟိမကို မိန့်ကြားပါ။”

Verse 3

चक्रं सुदर्शनं प्राप्तं विष्णुनेति श्रुतं पुरा । तदाराधनतस्तात तत्कथा च विशेषतः

အို သားရေ၊ ရှေးကတည်းက ဗိဿနုသည် အာရాధနာပူဇာကြောင့် စုဒർശန စက်ရကို ရရှိခဲ့သည်ဟု ကြားဖူးသည်။ ထို့ကြောင့် အို သားရေ၊ ထိုကഥာကို အထူးသဖြင့်—ဘယ်လို ပူဇာပြုခဲ့သနည်း၊ ဘယ်လို အပေးအလှူကို ရခဲ့သနည်း—အသေးစိတ် ပြောပြပါ။

Verse 4

सूत उवाच । श्रूयतां च ऋषिश्रेष्ठा हरीश्वरकथा शुभा । यतस्सुदर्शनं लब्धं विष्णुना शंकरात्पुरा

စူတက ပြောသည်။ «အို ရှိသီအမြတ်တို့၊ ဟရီနှင့် ဣရှ္ဝရ၏ မင်္ဂလာကထာကို နားထောင်ကြလော့။ အတိတ်ကာလ၌ ဗိဿနုသည် သင်္ကရ (သီဝ) ထံမှ စုဒර්ရှန (စက်ဝိုင်းလက်နက်) ကို မည်သို့ ရရှိခဲ့သနည်း»။

Verse 5

कस्मिंश्चित्समये दैत्याः संजाता बलवत्तराः । लोकांस्ते पीडयामासुर्धर्मलोपं च चक्रिरे

တစ်ခါတစ်ရံတွင် ဒೈတျများသည် အလွန်အမင်း အင်အားကြီးမားလာကြ၏။ သူတို့သည် လောကများကို နှိပ်စက်ကာ ဓမ္မ၏ ပျက်ယွင်းမှုကို ဖြစ်စေကြ၏။

Verse 6

ते देवाः पीडिता दैत्यैर्महाबलपराक्रमैः । स्वं दुखं कथयामासुर्विष्णुं निर्जररक्षकम्

အင်အားနှင့် သတ္တိကြီးမားသော ဒೈတျများကြောင့် ဖိနှိပ်ခံရသော ဒေဝတော်များသည် မိမိတို့၏ ဒုက္ခကို အမရဒေဝတို့၏ ကာကွယ်ရှင် ဗိဿနုထံ သွားရောက် ပြောကြားကြ၏။

Verse 7

देवा ऊचुः । कृपां कुरु प्रभो त्वं च दैत्यैस्संपीडिता भृशम् । कुत्र यामश्च किं कुर्मश्शरण्यं त्वां समाश्रिताः

ဒေဝများက ပြောကြသည်။ «အို သခင်၊ ကရုဏာပြုပါ။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ဒဲတျများကြောင့် အလွန်အမင်း ဖိနှိပ်ခံနေရပါသည်။ မည်သို့သွားရမည်နည်း၊ မည်သို့ပြုရမည်နည်း။ အို အားလုံး၏ ခိုလှုံရာ၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် သင်တစ်ပါးတည်းကိုသာ ခိုလှုံလာကြပါသည်»။

Verse 8

सूत उवाच । इत्येवं वचनं श्रुत्वा देवानां दुःखितात्मनाम् । स्मृत्वा शिवपदांभोजं विष्णुर्वचनमब्रवीत

သုတက ပြောသည်။ ဒုက္ခဝေဒနာဖြင့် စိတ်နှလုံးနာကျင်နေသော ဒေဝတাদের စကားကို ထိုသို့ ကြားပြီးနောက်၊ ဗိဿဏုသည် သီဝဘုရား၏ ကြာပန်းတော်ခြေကို သတိရကာ ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏။

Verse 9

विष्णुरुवाच । करिष्यामि च वः कार्य्यमाराध्य गिरिशं सुराः । बलिष्ठाश्शत्रवो ह्येते विजेतव्याः प्रयत्नतः

ဗိဿဏုက ပြောသည်။ «အို ဒေဝတားတို့၊ ဂိရိရှ (ရှင်ရှိဝ) ကို အာရాధနာပြု၍ သင်တို့၏ ကိစ္စကို ငါ ဆောင်ရွက်မည်။ ဤရန်သူတို့သည် အလွန်အားကြီးသဖြင့် ကြိုးပမ်းအားထုတ်၍ အနိုင်ယူရမည်»။

Verse 10

सूत उवाच । इत्युक्तास्ते सुरास्सर्वे विष्णुना प्रभविष्णुना । मत्वा दैत्यान्हतान्दुष्टान्ययुर्धाम स्वकंस्वकम्

သုတက ပြောသည်။ အင်အားကြီးသော ဗိဿဏု၏ ညွှန်ကြားချက်ကို ခံယူပြီးနောက် ဒေဝတားအားလုံးသည် မကောင်းသော ဒိုင်တျာတို့ကို သတ်ပြီးပြီဟု ယုံကြည်ကာ မိမိတို့၏ သုခဘုံသို့ တစ်ဦးချင်း ပြန်သွားကြ၏။

Verse 11

विष्णुरप्यमराणां तु जयार्थमभजच्छिवम् । सर्वामराणामधिपं सर्वसाक्षिणमव्ययम्

ဒေဝတားတို့၏ အောင်မြင်မှုအတွက် ဗိဿဏုပင်လျှင် ရှိဝကို အာရాధနာပြုလေ၏။ သူသည် ဒေဝတားအားလုံး၏ အရှင်၊ အရာအားလုံး၏ သက်သေ၊ မပျက်မယွင်းသော အမရတော် ဖြစ်၏။

Verse 12

गत्वा कैलासनिकटे तपस्तेपे हरिस्स्वयम् । कृत्वा कुंडं च संस्थाप्य जातवेदसमग्रतः

ဟရီ (ဗိဿနု) သည် ကိုင်လာသ पर्वတ အနီးသို့ သွားရောက်၍ ကိုယ်တိုင် တပဿာ ကျင့်တော်မူ၏။ ထို့နောက် မီးပူဇော်ရာ ကုဏ္ဍကို ပြုလုပ်ကာ သေချာစွာ တည်ထောင်ပြီး၊ ဇာတဝေဒသ (သန့်ရှင်းသော အဂ္ဂိ) ရှေ့တွင် ရပ်ကာ ပူဇော်ဝတ်ပြုတော်မူ၏။

Verse 13

पार्थिवेन विधानेन मंत्रैर्नानाविधैरपि । स्तोत्रैश्चैवाप्यनेकैश्च गिरिशं चाभजन्मुदा

ပာရ္ထိဝ (မြေဖြင့်ပြုသော) ပူဇော်နည်းအတိုင်း၊ မန္တရ အမျိုးမျိုးနှင့် စတိုးတရ အများအပြားကို အသုံးပြုကာ၊ ဝမ်းမြောက်စိတ်ဖြင့် ဂိရိရှ (တောင်၏အရှင်) သီဝရှင်ကို ပူဇော်တော်မူ၏။

Verse 14

कमलैस्सरसो जातैर्मानसाख्यान्मुनीश्वराः । बद्ध्वा चैवासनं तत्र न चचाल हरिस्स्वयम्

အရှင်မုနိအကြီးအကဲတို့၊ မာနသဟု ခေါ်သော ရေကန်မှ ပေါက်ဖွားလာသည့် ကြာပန်းများဖြင့် ထိုနေရာ၌ အာသနကို စီစဉ်တင်ဆင်လေ၏။ ထို့နောက် ဟရိ (ဝိෂ္ဏု) သည် ကိုယ်တိုင်ပင် ထိုနေရာမှ မလှုပ်မယှက် တည်ကြည်စွာ နေထိုင်လေ၏။

Verse 15

प्रसादावधि चैवात्र स्थेयं वै सर्वथा मया । इत्येवं निश्चयं कृत्वा समानर्च शिवं हरिः

“ရှီဝ၏ ကရုဏာတော် (ပရသာဒ) ကို ရရှိသည့်အထိ၊ ငါသည် ဤနေရာ၌ အစုံအလင် အမြဲတမ်း တည်နေရမည်” ဟု ထိုသို့ ခိုင်မာသော ဆုံးဖြတ်ချက် ချပြီးနောက်၊ ဟရိ (ဝိෂ္ဏု) သည် စိတ်ညီမျှသော ဘက္တိဖြင့် သခင်ရှီဝကို ဆက်လက် ပူဇော်အာရాధနာ ပြုလေ၏။

Verse 16

यदा नैव हरस्तुष्टो बभूव हरये द्विजाः । तदा स भगवान्विष्णुर्विचारे तत्परोऽभवत्

ဒွိဇမုနိတို့၊ ဟရ (သခင်ရှီဝ) သည် ဟရိ (ဝိෂ္ဏု) အပေါ် လုံးဝ မနှစ်သက်သေးသောအခါ၊ ထိုအခါ ဘဂဝန် ဝိෂ္ဏုသည် မည်သို့ ပြုရမည်ကို အလွန်နက်ရှိုင်းစွာ စဉ်းစားသုံးသပ်ရာ၌ အပြည့်အဝ အာရုံစိုက်လေ၏။

Verse 17

विचार्यैवं स्वमनसि सेवनं बहुधा कृतम् । तथापि न हरस्तुष्टो बभूवोतिकरः प्रभुः

ဤသို့ မိမိစိတ်ထဲတွင် စဉ်းစား၍ အမျိုးမျိုးသော ဝတ်ပြုခြင်းနှင့် ပူဇော်ခြင်းကို များစွာ ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း၊ ထိုအခါတိုင်အောင်ပင် ဟရ (ရှီဝ) သခင်သည် မနှစ်သက်သေးဘဲ အရှင်အမြတ်သည် အလွန်တင်းကြပ်ခက်ထန်လာ၏။

Verse 18

सहस्रैर्नामभिः प्रीत्या तुष्टाव परमेश्वरम्

ချစ်ခင်မြတ်နိုးသော ဘက္တိဖြင့် သူသည် အမြင့်ဆုံးအရှင် (ရှီဝ) ကို သန့်ရှင်းသော နာမတော် တစ်ထောင်ဖြင့် ချီးမွမ်းတော်မူ၏။

Verse 19

प्रत्येकं कमलं तस्मै नाममंत्रमुदीर्य च । पूजयामास वै शंभुं शरणागतवत्सलम्

ကြာပန်းတစ်ပွင့်ချင်းစီ ပူဇော်ရာတွင် ထိုသခင်၏ နာမမန်တရားကို ရွတ်ဆိုကာ၊ ခိုလှုံလာသူတို့ကို ကရုဏာပြည့်ဝသော သမ္ဘူ—ရှီဝကို အမှန်တကယ် ပူဇော်လေ၏။

Verse 20

परीक्षार्थं विष्णुभक्तेस्तदा वै शंकरेण ह । कमलानां सहस्रात्तु हृतमेकं च नीरजम्

ဗိဿနု၏ ဘက္တိကို စမ်းသပ်ရန်အတွက် သင်္ကရသည် ပူဇော်ရန် ပြင်ဆင်ထားသော ကြာပန်းတစ်ထောင်ထဲမှ ကြာပန်းတစ်ပွင့်ကို အမှန်တကယ် ဖယ်ယူလေ၏။

Verse 21

न ज्ञातं विष्णुना तच्च मायाकारणमद्भुतम् । न्यूनं तच्चापि सञ्ज्ञाय तदन्वेषणतत्परः

အံ့ဖွယ် မာယာ၏ အကြောင်းရင်းကို ဗိဿနု မသိနိုင်ခဲ့။ သို့သော် လျော့နည်းနေသည်ကို သိမြင်သဖြင့် ထိုအရာကို ရှာဖွေရန် အပြည့်အဝ အာရုံစိုက်လေ၏။

Verse 22

बभ्राम सकलां पृथ्वीं तत्प्रीत्यै सुदृढव्रतः । तदप्राप्य विशुद्धात्मा नेत्रमेकमुदाहरत्

မခိုင်မယိမ်းသော ဝရတဖြင့် သခင်(ရှီဝ)ကို ပျော်ရွှင်စေရန် မြေကြီးတစ်လုံးလုံး လှည့်လည်သွားလာလေ၏။ သို့ရာတွင် မရရှိသဖြင့် စင်ကြယ်သောစိတ်ရှိသူသည် မိမိ၏ မျက်စိတစ်လုံးကို ပူဇော်လေ၏။

Verse 23

तं दृष्ट्वा स प्रसन्नोऽभूच्छंकरस्सर्वदुःखहा । आविर्बभूव तत्रैव जगाद वचनं हरिम्

သူကို မြင်သော် အရှင်ရှင်ကရာ—ဒုက္ခအားလုံးကို ဖယ်ရှားပေးသူ—သည် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်တော်မူ၏။ ထိုနေရာ၌ပင် ထင်ရှားပေါ်ထွန်းလာ၍ ဟရိ (ဗိဿနု) ထံသို့ စကားတော် မိန့်ကြား၏။

Verse 24

शिव उवाच । प्रसन्नोऽस्मि हरे तुभ्यं वरं ब्रूहि यथेप्सितम् । मनोऽभिलषितं दद्मि नादेयं विद्यते तव

ရှီဝက မိန့်တော်မူသည်။ «ဟရိရေ၊ ငါသည် သင်၌ နှစ်သက်ပြီ။ သင်လိုလားသမျှ အလိုတော်အတိုင်း ဆုတောင်းအခွင့်ကို ပြောလော့။ သင့်နှလုံးသားက တောင့်တသမျှကို ငါပေးမည်; သင့်အတွက် ငါမပေးနိုင်သည့်အရာ မရှိ»။

Verse 25

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा शंभुवचनं केशवः प्रीतमानसः । महाहर्षसमापन्नो ह्यब्रवीत्सांजलिश्शिवम्

စူတက ပြောသည်။ သမ္ဘု (ရှီဝ) ၏ စကားတော်ကို ကြားသော် ကေရှဝ (ဗိဿနု) သည် စိတ်နှလုံး ပီတိဖြစ်၍ မဟာဝမ်းမြောက်ခြင်းဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ လက်အုပ်ချီ၍ ရှီဝထံသို့ ပြောကြား၏။

Verse 26

विष्णुरुवाच । वाच्यं किं मे त्वदग्रे वै ह्यन्तर्यामी त्वमास्थितः । तथापि कथ्यते नाथ तव शासनगौरवात्

ဗိဿဏုနတ်မင်းက မိန့်ကြားသည်မှာ- "ကိုယ်တော်သည် ခပ်သိမ်းသော သတ္တဝါတို့၏ အတွင်း၌ ကိန်းဝပ်တော်မူသော အုပ်စိုးသူဖြစ်ပါလျက်၊ အကျွန်ုပ်သည် ကိုယ်တော်၏ ရှေ့မှောက်၌ အဘယ်သို့ ပြောဆိုနိုင်ပါမည်နည်း။ သို့သော်လည်း အရှင်မြတ်ဘုရား၊ ကိုယ်တော်၏ အမိန့်တော်ကို ရိုသေလေးမြတ်သောအားဖြင့် အကျွန်ုပ် လျှောက်တင်ပါမည်။"

Verse 27

दैत्यैश्च पीडितं विश्वं सुखं नो नस्सदा शिव । दैत्यान्हंतुं मम स्वामिन्स्वायुधं न प्रवर्त्तते

"အို သီဝနတ်မင်း၊ လောကတစ်ခုလုံးသည် ဘီလူးသရဲတို့၏ နှိပ်စက်မှုကို ခံနေရပါသည်၊ ကျွန်ုပ်တို့အတွက် ထာဝရငြိမ်းချမ်းမှု မရှိပါ။ အို အရှင်မြတ်၊ အကျွန်ုပ်သည် ဘီလူးတို့ကို သုတ်သင်လိုသောအခါ၊ အကျွန်ုပ်၏ လက်နက်သည် အလုပ်မလုပ်တော့ပါ။"

Verse 28

किं करोमि क्व गच्छामि नान्यो मे रक्षकः परः । अतोऽहं परमेशान शरणं त्वां समागतः

“ငါ ဘာလုပ်ရမည်နည်း၊ ဘယ်သို့ သွားရမည်နည်း။ ငါ့အတွက် အမြင့်ဆုံး ကာကွယ်ရှင်သည် အခြားမရှိ။ ထို့ကြောင့် အို ပရမေရှာနာ၊ ငါသည် သင်တော်တည်းဟူသော အရှင်ထံသို့သာ ခိုလှုံရန် ရောက်လာ၏။”

Verse 29

सूत उवाच । इत्युक्त्वा च नमस्कृत्य शिवाय परमात्मने । स्थितश्चैवाग्रतश्शंभोः स्वयं च पुरुपीडितः

စူတက ပြောသည်—ထိုသို့ ပြောပြီးနောက်၊ အမြင့်ဆုံး အတ္တမဖြစ်သော ရှီဝအား ဂါရဝဖြင့် ဦးချကန်တော့၏။ ထို့နောက် ကိုယ်တိုင် အလွန်ပင် နှိပ်စက်ခံနေရသူသည် သမ္ဘု (ရှီဝ) ၏ ရှေ့၌ ရပ်နေ၏။

Verse 30

सूत उवाच । इति श्रुत्वा वचो विष्णोर्देवदेवो महेश्वरः । ददौ तस्मै स्वकं चक्रं तेजोराशिं सुदर्शनम्

စူတက ပြောသည်—ဗိෂ္ဏု၏ စကားကို ကြားပြီးနောက်၊ ဒေဝတော်တို့၏ ဒေဝတော် မဟာဒေဝ မဟေရှဝရသည် မိမိ၏ စက်ရ (ချက္ကရ) ကို သူ့အား ပေးတော်မူ၏။ ထိုသည်မှာ တေဇောရాశိဖြစ်သော သုဒർശန ဖြစ်၏။

Verse 31

तत्प्राप्य भगवान्विष्णुर्दैत्यांस्तान्बलवत्तरान् । जघान तेन चक्रेण द्रुतं सर्वान्विना श्रमम्

ထိုနေရာသို့ ရောက်သောအခါ ဘဂဝန် ဗိဿဏုသည် အင်အားကြီး ဒာနဝတို့အား မိမိ၏ စက္ကာဝုဓဖြင့် လျင်မြန်စွာ ခုတ်ဖျက်၍ ပင်ပန်းမှုမရှိဘဲ အကုန်လုံးကို ဖျက်ဆီးတော်မူ၏။

Verse 32

जगत्स्वास्थ्यं परं लेभे बभूवुस्सुखिनस्सुराः । सुप्रीतः स्वायुधं प्राप्य हरिरासीन्महासुखी

ကမ္ဘာလောကသည် အလွန်ကောင်းမွန်သော ကျန်းမာချမ်းသာမှုကို ရရှိ၍ ဒေဝတို့လည်း ပျော်ရွှင်ကြ၏။ ဟရီ (ဗိဿဏု) သည် မိမိ၏ လက်နက်ကို ပြန်လည်ရရှိသဖြင့် အလွန်နှစ်သက်ကာ အမြင့်ဆုံးသော ပျော်ရွှင်မှု၌ တည်နေတော်မူ၏။

Verse 33

ऋषय ऊचुः । किं तन्नामसहस्रं वै कथय त्वं हि शांकरम् । येन तुष्टो ददौ चक्रं हरये स महेश्वरः

ရသီတို့က ဆိုကြသည်– «ရှင်ကရာ (Śaṅkara) ၏ နာမသဟသ္ရ (အမည်တစ်ထောင်) သည် အဘယ်နည်း? ကျွန်ုပ်တို့အား ပြောပြပါ။ ထိုနာမဖြင့် ပျော်ရွှင်တော်မူသော မဟာဒေဝ (မဟေရှ္ဝရ) သည် ဟရီ (ဗိဿဏု) ထံသို့ စက္ကရ (cakra) ကို ပေးတော်မူခဲ့သည်»။

Verse 34

इति श्रीशिव महापुराणे चतुर्थ्यां कोटिरुद्रसंहितायां विष्णुसुदर्शनचक्रलाभवर्णनं नाम चतुस्त्रिंशोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် «သီရှီဝ မဟာပုရာဏ» ၏ စတုတ္ထစာအုပ် «ကိုဋိရုဒ္ရသံဟိတာ» တွင် «ဗိဿဏု၏ စုဒർശန စက္ကရ ရရှိခြင်းကို ဖော်ပြခြင်း» ဟူသော အခန်း သုံးဆယ်လေး ပြီးဆုံး၏။

Verse 35

व्यास उवाच । इति तेषां वचश्श्रुत्वा मुनीनां भावितात्मनाम् । स्मृत्वा शिवपदांभोजं सूतो वचनमब्रवीत्

ဗျာသက ဆိုသည်– ထိုသို့ စိတ်ဝိညာဉ်ကို သမాధိဖြင့် သန့်စင်ထားသော မုနိတို့၏ စကားကို ကြားပြီးနောက်၊ သုတက ရှီဝ၏ ကြာပန်းခြေတော်ကို သတိရကာ ပြန်လည်ဖြေကြား하였다။