Andhakeśvara-liṅga Māhātmya and Śiva’s Subjugation of Andhaka (अन्धकेश्वरलिङ्गमाहात्म्य तथा अन्धकवध-प्रसङ्ग)

Verse 1

सूत उवाच । यथाभवल्लिंगरूपः संपूज्यस्त्रिभवे शिवः । तथोक्तं वा द्विजाः प्रीत्या किमन्यच्छ्रोतुमिच्छथ

စူတာက ပြောသည်—«လောကသုံးပါး၌ လင်္ဂရূপဖြင့် ပေါ်ထွန်းသော ရှိဝကို မည်သို့ သင့်တော်စွာ ပူဇော်ရမည်ကို ထိုနည်းအတိုင်း ရှင်းလင်းပြီးပြီ။ အို ဒွိဇာ ပညာရှိတို့၊ ချစ်ခင်စိတ်ဖြင့် သင်တို့သည် အခြား ဘာကို နားထောင်လိုသနည်း?»

Verse 2

ऋषय ऊचुः अन्धकेश्वरलिंगस्य महिमानं वद प्रभो । तथान्यच्छिवलिंगानां प्रीत्या वक्तुमिहार्हसि

ရသီတို့က လျှောက်ကြားသည်— «အရှင်ဘုရား၊ အန္ဓကေရှွရ လင်္ဂ၏ မဟိမကို မိန့်ကြားပါ။ ထို့ပြင် ကရုဏာတော်ဖြင့် အခြား ရှိဝ လင်္ဂများ၏ ဂုဏ်တော်ကိုလည်း ဤနေရာ၌ မိန့်ကြားပေးပါ»။

Verse 3

सूत उवाच । पुराब्धिगर्तमाश्रित्य वसन्दैत्योऽन्धकासुरः । स्ववशं कारयामास त्रैलोक्यं सुरसूदनः

စူတက ပြောသည်— «ရှေးကာလ၌ ဒိုင်တျ အန္ဓကာဆုရ သည် မူလသမုဒ္ဒရာ၏ ဂူအနက်တစ်ခုကို အားကိုး၍ နေထိုင်하였다။ နတ်တို့ကို သတ်ဖြတ်သူ ထိုသူသည် သုံးလောကကို မိမိအာဏာအောက်သို့ ချုပ်ကိုင်စေ하였다»။

Verse 4

तस्माद्गर्ताच्च निस्सृत्य पीडयित्वा पुनः प्रजाः । प्राविशच्च तदा दैत्यस्तं गर्तं सुपराक्रमः

ထို့နောက် ထိုအနက်ကန်မှ ထွက်လာ၍ အင်အားကြီးသော အဆုရသည် ပြည်သူတို့ကို ထပ်မံနှိပ်စက်하였다။ ထိုသို့ပြုပြီးနောက် အလွန်ရဲရင့်သူသည် ထိုအနက်ကန်တည်းဟူသော ဂူထဲသို့ ပြန်ဝင်သွား하였다။

Verse 5

देवाश्च दुःखितः सर्वे शिवं प्रार्थ्य पुनःपुनः । सर्वं निवेदयामासुस्स्वदुःखं च मुनीश्वराः

ဒေဝတားအားလုံးသည် ဝမ်းနည်းဒုက္ခရောက်၍ ရှိဝကို ထပ်ခါထပ်ခါ ဆုတောင်းပန်ကြ၏။ မဟာမုနိတို့လည်း မိမိတို့၏ ဒုက္ခအကြောင်းအရာအားလုံးကို ပရမေရှွရထံ အပြည့်အဝ တင်ပြကြ၏။

Verse 6

सूत उवाच । तदाकर्ण्य वचस्तेषां देवानां परमेश्वरः । प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा दुष्टहंता सतां गतिः

စူတက ပြောသည်။ ဒေဝတားတို့၏ စကားကို ကြားသော် ပရမေရှွရ ရှိဝသည် စိတ်နှလုံးကြည်နူးတည်ငြိမ်၍ မကောင်းသူတို့ကို ဖျက်ဆီးသူ၊ သာဓုသူတို့၏ အားကိုးရာဖြစ်တော်မူကာ မေတ္တာတရားဖြင့် ပြန်လည်ဖြေကြားတော်မူ၏။

Verse 7

शिव उवाच । घातयिष्यामि तं दैत्यमन्धकं सुरसूदनम् । सैन्यं च नीयतान्देवा ह्यायामि च गणैस्सह

ရှီဝမဟာဒေဝက မိန့်တော်မူသည်— «နတ်တို့ကို သတ်ဖြတ်သော ဒိုင်တျ အန္ဓကကို ငါ သတ်မည်။ အို ဒေဝတို့၊ စစ်တပ်ကို ထုတ်ဆောင်ကြလော့။ ငါလည်း ဂဏာတို့နှင့်အတူ လာမည်»။

Verse 8

तस्माद्गर्तादंधके हि देवर्षिद्रुहि भीकरे । निस्सृते च तदा तस्मिन्देवा गर्तमुपाश्रिताः

နတ်တို့နှင့် ဒေဝရိရှီတို့ကိုပါ ရန်ပြု၍ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော အန္ဓကသည် ထိုအပေါက်အနက်မှ ထွက်လာသောအခါ၊ ဒေဝတို့သည် ကြောက်ရွံ့၍ ထိုအပေါက်ကိုပင် ခိုလှုံရာအဖြစ် ဝင်ရောက်ခိုလှုံကြသည်။

Verse 9

दैत्याश्च देवताश्चैव युद्धं चक्रुः सुदारुणम् । शिवानुग्रहतो देवाः प्रबलाश्चाभवंस्तदा

ထို့နောက် ဒိုင်တျတို့နှင့် ဒေဝတို့သည် အလွန်ကြမ်းတမ်းသော စစ်ပွဲကို ဆင်နွှဲကြသည်။ သို့သော် ရှီဝဘုရား၏ ကရုဏာအနုဂ्रहကြောင့် ဒေဝတို့သည် အင်အားကြီးလာ၍ ထိုအခါ အနိုင်ရကြသည်။

Verse 10

देवैश्च पीडितः सोपि यावद्गर्तमुपागतः । तावच्छूलेन संप्रोतः शिवेन परमात्मना

နတ်တို့၏ နှိပ်စက်ခြင်းကို ခံရ၍ သူလည်း ထွက်ပြေးကာ တွင်းတစ်ခုသို့ ရောက်သည့်အထိ ဖြစ်၏။ ထိုခဏတည်းမှာပင် ပရမာတ္မာ သီဝသည် မိမိ၏ သုံးခွ (တ្រីရှူလ) ဖြင့် ထိုးဖောက်၍ ချိတ်ဆက်ထားလေ၏။

Verse 11

तत्रत्यश्च तदा शंभुं ध्यात्वा संप्रार्थयत्तदा । अन्तकाले च त्वां दृष्ट्वा तादृशो भवति क्षणात्

ထိုနေရာရှိသူသည် ထိုအခါ သမ္ဘုကို စိတ်ဓာတ်တည်၍ အလွန်တရာ ဆုတောင်းလေ၏။ နောက်ဆုံးအချိန်၌ သင်ကို မြင်တွေ့သော် ထိုသူသည် ခဏချင်း သင်ကဲ့သို့ ဖြစ်လာ၏။

Verse 12

इत्येवं संस्तुतस्सोपि प्रसन्नः शंकरस्तदा । उवाच वचनं तत्र वरं ब्रूहि ददामि ते

ဤသို့ ချီးမွမ်းခံရသဖြင့် ထိုအခါ သင်္ကရလည်း ကြည်နူးပျော်ရွှင်၍ ထိုနေရာ၌ ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏—“သင်၏ ဆုတောင်းအလို (ဗရ) ကို ပြောလော့၊ ငါ သင့်အား ပေးမည်။”

Verse 13

इति श्रीशिवमहापुराणे चतुर्थ्यां कोटिरुद्रसंहितायां वटुकोत्पत्तिवर्णनं नाम त्रयोदशोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် «သီဝမဟာပုရာဏ» အတွင်း စတုတ္ထပိုင်း «ကိုဋိရုဒြသံဟိတာ» တွင် “ဝဋုက (Vaṭuka) ၏ ပေါ်ထွန်းခြင်း/မွေးဖွားခြင်း ဖော်ပြချက်” ဟု အမည်ရသော အခန်း (အဓျာယ) တစ်ဆယ့်သုံး ပြီးဆုံး၏။

Verse 14

अन्धक उवाच । यदि प्रसन्नो देवेश स्वभक्तिं देहि मे शुभाम् । कृपां कृत्वा विशेषेण संस्थितो भव चेह वै

အန္ဓကက ပြောသည်။ «အို ဒေဝေရှ၊ နတ်တို့၏ အရှင်၊ သင် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်ပါက မင်္ဂလာရှိသော သင်၏ ဘက္တိကို ကျွန်ုပ်အား ပေးသနားပါ။ အထူးကရုဏာပြု၍ ဤနေရာ၌ (ကျွန်ုပ်၏ နှလုံးနှင့် ဘဝ၌) တည်မြဲစွာ နေထိုင်ပါစေ»

Verse 15

सूत उवाच । इत्युक्तस्तेन दैत्यं तं तद्गर्ते चाक्षिपद्धरः । स्वयं तत्र स्थितो लिंगरूपोऽसौ लोककाम्यया

စူတက ပြောသည်။ «ထိုသို့ ပြောဆိုခံရသဖြင့် ဓရ (ဝက်ဝံ) သည် ထိုဒေဝကို ထိုအပေါက်ထဲသို့ ပစ်ချလိုက်၏။ ထို့နောက် လောက၏ ကောင်းကျိုးနှင့် ဆန္ဒပြည့်စုံရေးအတွက် အရှင်သည် ကိုယ်တိုင် လင်္ဂရূপဖြင့် ထိုနေရာ၌ တည်နေ၏»

Verse 16

अन्धकेशं च तल्लिंगं नित्यं यः पूजयेन्नरः । षण्मासाज्जायते तस्य वांछासिद्धिर्न संशयः

အန္ဓကေရှ ဟု ခေါ်သော ထိုလင်္ဂကို—သီဝ၏ သန့်ရှင်းသော သင်္ကေတကို—နေ့စဉ် ပူဇော်သူ မည်သူမဆို၊ ခြောက်လအတွင်း မိမိနှလုံးသား၏ ဆန္ဒပြည့်စုံခြင်းကို ရရှိမည်၊ သံသယမရှိ။

Verse 17

वृत्त्यर्थं पूजयेल्लिंगं लोकस्य हितकारकम् । षण्मासं यो द्विजश्चैव स वै देवलकः स्मृतः

နှစ်ကြိမ်မွေး (ဒွိဇ) ဖြစ်သော ယောက်ျားတစ်ဦးက လောကအကျိုးပြုသော သီဝလင်္ဂကို အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအတွက်သာ ခြောက်လကြာ ပူဇော်လျှင်၊ ထိုသူကို ‘ဒေဝလက’ (ပူဇော်မှုကို အလုပ်အကိုင်အဖြစ် လုပ်သူ) ဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 18

यथा देवलकश्चैव स भवेदिह वै तदा । देवलकश्च यः प्रोक्तो नाधिकारो द्विजस्य हि

ထိုအခါ၌ သူသည် ဤဘဝတည်းဟူသောအတွင်းမှာပင် «ဒေဝလက» ဟူ၍ အမှန်တကယ် ဖြစ်လာ၏။ «ဒေဝလက» ဟု ကြေညာခံရသူသည် ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) တို့၏ ဝေဒကိစ္စနှင့် သန့်ရှင်းသော အကျင့်အထုံးများအတွက် အခွင့်အရေး (အဓိကာရ) မရှိတော့ပေ။

Verse 19

ऋषय ऊचुः । देवलकश्च कः प्रोक्तः किं कार्यं तस्य विद्यते । तत्त्वं वद महाप्राज्ञ लोकानां हितहेतवे

ရိရှီတို့က ပြောကြသည်—“ဖော်ပြထားသော ဒေဝလက ဟူသည် မည်သူနည်း၊ သူ့အတွက် မည်သည့်တာဝန်ရှိသနည်း။ အလွန်ပညာရှိသောသူရေ၊ သတ္တဝါလောက၏ အကျိုးအတွက် အမှန်တရားကို ပြောပါ။”

Verse 20

सूत उवाच । दधीचिर्नाम विप्रो यो धर्मिष्ठो वेदपारगः । शिवभक्तिरतो नित्यं शिवशास्त्रपरायणः

စူတက ပြောသည်—“ဒဓီချိ ဟူသော အမည်ရှိသော ဗြာဟ္မဏတစ်ဦး ရှိ၏။ သူသည် အလွန်ဓမ္မတည်ကြည်၍ ဝေဒများကို ကျွမ်းကျင်ပြီး၊ အမြဲတမ်း ရှိဝဘုရားအား ဘက္တိဖြင့် စူးစိုက်ကာ ရှိဝသတ်တရားကျမ်းများကို အားထားလျက်ရှိသည်။”

Verse 21

तस्य पुत्रस्तथा ह्यासीत्स्मृतो नाम्ना सुदर्शनः । तस्य भार्या दुकूला च नाम्ना दुष्टकुलोद्भवा

သူ့တွင် သုဒർശန ဟူသော အမည်ဖြင့် မှတ်သားကြသော သားတစ်ဦး ရှိ၏။ သုဒർശန၏ ဇနီးမှာ ဒုကူလာ ဟူသော အမည်ရှိပြီး၊ မကောင်းသော မျိုးရိုးမှ မွေးဖွားလာသူ ဖြစ်သည်။

Verse 22

तद्वशे स च भर्तासीत्तस्य पुत्रचतुष्टयम् । सोऽपि नित्यं शिवस्यैव पूजां च स्म करोत्यसौ

သူမ၏အာဏာသက်ရောက်မှုအောက်တွင် သူသည် သူမ၏ခင်ပွန်းဖြစ်လာ၍ သူထံမှ သားလေးယောက် မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူလည်း နေ့စဉ်နေ့တိုင်း သခင်ရှီဝကိုသာ အမြဲတမ်း ပူဇော်ကိုးကွယ်လေ၏။

Verse 23

दधीचेस्तु तदा ह्यासीद्ग्रामान्तरनिवेशनम् । ज्ञातिसंयोगतश्चैव ज्ञातिभिर्न स मोचितः

ထိုအချိန်၌ ဒဓီချီအတွက် အခြားရွာတစ်ရွာ၌ နေထိုင်ရာအခြေချမှုရှိခဲ့သည်။ မိသားစုဆွေမျိုးတို့နှင့် ဆက်နွယ်မှုကြောင့် သူသည် ထိုဆွေမျိုးများက လွှတ်မပေးခဲ့ကြ။

Verse 24

कथयित्वा च पुत्रं स शिवभक्तिरतो भव । इत्युक्त्वा स गतो मुक्तो दाधीचिश्शैवसत्तमः

သားကို ညွှန်ကြားပြီးနောက် သူက «သခင် ရှီဝကို ပူဇော်ရာ၌ သဒ္ဓါတရားဖြင့် အမြဲတမ်း အပ်နှံပါ» ဟု ဆို하였다။ ထိုစကားကို ပြောပြီးနောက် အမြတ်ဆုံး ရှိုင်ဝဖြစ်သော ဒဓီစီသည် ရှီဝဘက်တည်ကြည်သော ဘက္တိကြောင့် မောက္ခကို ရရှိကာ လွတ်မြောက်၍ ထွက်ခွာသွား하였다။

Verse 25

सुदर्शनस्तत्पुत्रोऽपि शिवपूजां चकार ह । एवं चिरतरः कालो व्यतीयाय मुनीश्वराः

ထို့နောက် စုဒർശန၏ သားလည်း သခင် ရှီဝကို ပူဇော်ကာ ဆက်လက်ကျင့်သုံး하였다။ ထို့ကြောင့် မုနိအရှင်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးတို့ရေ၊ ဤသဒ္ဓါပူဇာ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားသဖြင့် အချိန်ကာလ အလွန်ရှည်လျားစွာ ကုန်လွန်သွား하였다။

Verse 26

एवं च शिवरात्रिश्च समायाता कदाचन । तस्यां चोपोषितास्सर्वे स्वयं संयोगतस्तदा

ဤသို့ဖြစ်နေစဉ် တစ်ခါတစ်ရံ သန့်ရှင်းမြတ်သော ရှီဝရာထရီ (Śivarātri) ညသည် ရောက်လာ하였다။ ထိုညတွင်ပင် အားလုံးသည် ကံတော်ညှိနှိုင်းသကဲ့သို့ တိုက်ဆိုင်၍ ဥပေါသ (upoṣa) အစာရှောင်ခြင်းကို ဆောင်ရွက်하였다။

Verse 27

पूजां कृत्वा गतस्सोऽपि सुदर्शन इति स्मृतः । स्त्रीसंगं शिवरात्रौ तुं कृत्वा पुनरिहागतः

ပူဇော်ပွဲကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် သူလည်း ထွက်ခွာသွားကာ “စုဒർശန” ဟု အမည်ဖြင့် မှတ်မိကြသည်။ သို့သော် ရှီဝရာထရီ ညတွင် မိန်းမနှင့် ကာမဆက်ဆံမှု ပြုလုပ်သဖြင့် သူသည် ထပ်မံ၍ ဤလောကီအခြေအနေသို့ ပြန်လည်ရောက်လာ하였다။

Verse 28

न स्नानं तेन च कृतं तद्रात्र्यां शिवपूजनम् । तेन तत्कर्मपाकेन क्रुद्धः प्रोवाच शङ्करः

ထိုညတွင် သူသည် သန့်စင်ရေချိုးခြင်းကို မပြုလုပ်ခဲ့သလို ရှီဝပူဇာကိုလည်း မဆောင်ရွက်ခဲ့။ ထိုအပြစ်ကံ၏ အကျိုးပွားချိန် ရောက်လာသောအခါ ရှင်ကရာ (Śaṅkara) သည် ဒေါသထွက်၍ မိန့်ကြားကာ ရှီဝဝတ်ပြုမှုကို လျစ်လျူရှုခြင်းသည် မလွဲမသွေ ကံအကျိုးကို ခံရကြောင်း ပြသ하였다။

Verse 29

महेश्वर उवाच । शिवरात्र्यां त्वया दुष्ट सेवनं च स्त्रियाः कृतम् । अस्नातेन मदीया च कृता पूजाविवेकिना

မဟေရှဝရ မိန့်တော်မူသည်။ «ရှီဝရာထရီညတွင် သင်သည် မကောင်းသော မိန်းမနှင့် အပြစ်ရှိသော ပေါင်းသင်းမှုကို ပြုခဲ့၏။ ရေချိုးမထားဘဲ၊ ဗိဝေကရှိသည်ဟု ဆိုသော်လည်း ငါ့ကို မသင့်လျော်စွာ ပူဇော်ခဲ့၏»။

Verse 30

ज्ञात्वा चैवं कृतं यस्मात्तस्मात्त्वं जडतां व्रज । ममास्पृश्यो भव त्वं च दूरतो दर्शनं कुरु

ဤသို့ သိသိသာသာ ပြုလုပ်ခဲ့သဖြင့် ထို့ကြောင့် သင်သည် မိုက်မဲတိတ်ဆိတ်သော အခြေအနေသို့ ဝင်ရောက်လော့။ ငါ့အတွက် မထိမကိုင်ရသူ (အသ္ပೃশ্য) ဖြစ်လော့၊ ငါ့ကို မြင်ခြင်းကိုလည်း အဝေးမှသာ ပြုလော့။

Verse 31

सूत उवाच । इति शप्तो महेशेन दाधीचिस्स सुदर्शनः । जडत्वं प्राप्तवान्सद्यश्शिवमायाविमोहितः

စူတ မိန့်သည်။ ဤသို့ မဟေရှက ကျိန်စာချသဖြင့် ဒဓီချိ၏ သား စုဒർശနသည် ရှီဝ၏ မာယာကြောင့် ချက်ချင်း မောဟဖြစ်ကာ တစ်ခဏတည်းတွင် မိုက်မဲတိတ်ဆိတ်သော အခြေအနေသို့ ကျရောက်သွား၏။

Verse 32

एतस्मिन्समये विप्रा दधीचिः शैवसत्तमः । ग्रामान्तरात्समायातो वृत्तान्तं श्रुतवांश्च सः

ထိုအချိန်တွင်၊ ဟေ့ ဗြာဟ္မဏတို့၊ ရှီဝဘက္တတို့အနက် အမြတ်ဆုံး ဒဓီချိသည် အခြားရွာမှ ရောက်လာပြီး ဖြစ်ပျက်သမျှ အကြောင်းအရာကိုလည်း ကြားသိထား၏။

Verse 33

शिवेन भर्त्सितः सोऽपि दुःखितोऽभूदतीव हि । रुरोद हा हतोऽश्मीति दुःखेन सुतकर्मणा

ရှီဝဘုရား၏ ပြစ်တင်ဆုံးမခြင်းကို ခံရသဖြင့် သူလည်း အလွန်အမင်း ဝမ်းနည်းပူဆွေးသွား၏။ သား၏ အဖြစ်အပျက်ကြောင့် ဒုက္ခလွန်ကဲကာ «အို! ငါ ထိခိုက်ပြီ—ကျောက်တုံးကဲ့သို့ ဖိနှိပ်ချေမွပြီ!» ဟု အော်ဟစ်ငိုကြွေး၏။

Verse 34

पुनःपुनरुवाचेति स दधीचिस्सतां मतः । अनेनेदं कुपुत्रेण हतं मे कुलमुत्तमम्

သူတော်စင်တို့အကြား အလေးအမြတ်ပြုအပ်သော ဒဓိစိသည် ထပ်တလဲလဲ မိန့်ကြားသည်မှာ- "ဤယုတ်မာသောသားကြောင့် ငါ၏မြင့်မြတ်သော မျိုးနွယ်စုသည် ပျက်စီးလေပြီ" ဟုဖြစ်၏။

Verse 35

स पुत्रोऽपि हतो भार्यां पुंश्चलीं कृतवान्द्रुतम् । पश्चात्तापमनुप्राप्य स्वपित्रा परिभर्त्सितः

မိမိသားကို သတ်ပြီးသည့်တိုင်အောင် သူသည် ဇနီးတစ်ဦးကို အလျင်အမြန်ယူ၍ သူမအား ကာမဂုဏ်လိုက်စားသူ ဖြစ်စေခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် နောင်တရလာသောအခါ မိမိဖခင်၏ ကြိမ်းမောင်းခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။

Verse 36

तत्पित्रा गिरिजा तत्र पूजिता विधिभिर्वरैः । सुयत्नतो महाभक्त्या स्वपुत्रसुखहेतवे

ထိုနေရာတွင် ဂိရိဇာ (ပါရဝတီ) အား သူမ၏ဖခင်သည် သတ်မှတ်ထားသော ထူးမြတ်သော ဝတ်ပြုမှုများဖြင့်—ဂရုတစိုက်နှင့် ကြီးစွာသော ကြည်ညိုမှုဖြင့်—မိမိသား ချမ်းသာသုခ ရရှိစေရန်အတွက် ပူဇော်ခဲ့သည်။

Verse 37

सुदर्शनोऽपि गिरिजां पूजयामास च स्वयम् । चण्डीपूजनमार्गेण महाभक्त्या शुभैः स्तवैः

သုဒဿနကိုယ်တိုင်ပင်လျှင် ဂိရိဇာ (ပါရဝတီ) အား—စဏ္ဍီပူဇော်နည်းအတိုင်း—ကြီးစွာသော ကြည်ညိုမှုဖြင့် မင်္ဂလာရှိသော ဂါထာတော်များကို ရွတ်ဆိုပူဇော်ခဲ့သည်။

Verse 38

एवं तौ पितृपुत्रौ हि नानोपायैः सुभक्तितः । प्रसन्नां चक्रतुर्देवीं गिरिजां भक्तवत्सलाम्

ဤသို့ဖြင့် ထိုဖခင်နှင့်သားသည်—နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးဖြင့်၊ စစ်မှန်သော ကြည်ညိုမှုဖြင့်—မိမိအား ကြည်ညိုသူတို့အပေါ် အစဉ်မေတ္တာထားတော်မူသော ဂိရိဇာနတ်သမီးအား ကျေနပ်နှစ်သက်စေခဲ့ကြသည်။

Verse 39

तयोः सेवाप्रभावेण प्रसन्ना चण्डिका तदा । सुदर्शनं च पुत्रत्वे चकार गिरिजा मुने

သူတို့၏ သဒ္ဓါပြည့်ဝသော ဝတ်ပြုစေဝာ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ထိုအခါ ခဏ္ဍိကာသည် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်လာ၏။ ထို့နောက် ဂိရိဇာ (ပါရဝတီ) သည် မုနိရေ၊ စုဒർശနကို မိမိ၏ သားအဖြစ် လက်ခံတော်မူ၏။

Verse 40

शिवं प्रसादयामास पुत्रार्थे चण्डिका स्वयम् । क्रुद्धाऽक्रुद्धा पुनश्चण्डी तत्पुत्रस्य प्रसन्नधीः

သားရရန်အတွက် ခဏ္ဍိကာသည် ကိုယ်တိုင်ပင် သီဝဘုရားကို ပူဇော်၍ ပရသာဒတော်ကို တောင်းခံ၏။ တစ်ခါတစ်ရံ ကြမ်းတမ်း၍ တစ်ခါတစ်ရံ နူးညံ့သော်လည်း ထိုချန်ဒီသည် စိတ်ငြိမ်းချမ်းလာကာ ထိုသားအပေါ် ကရုဏာပြုလာ၏။

Verse 41

अथाज्ञाय प्रसन्नं तं महेशं वृषभध्वजम् । नमस्कृत्य स्वयं तस्य ह्युत्संगे तं न्यवेशयत्

ထို့နောက် နွားတံခွန်တော်ရှိသော မဟေရှ (သီဝ) သည် ပျော်ရွှင်တော်မူကြောင်းကို သိမြင်၍၊ သူသည် ဘုရားအား ဦးချကန်တော့ပြီး ကိုယ်တိုင်လက်ဖြင့် ထိုကလေးကို ဘုရား၏ ပေါင်ပေါ်၌ တင်ထားလေ၏။

Verse 42

घृतस्नानं ततः कृत्वा पुत्रस्य गिरिजा स्वयम् । त्रिरावृत्तोपवीतं च ग्रन्थिनैकेन संयुतम्

ထို့နောက် ဂိရိဇာ (ပါရဝတီ) သည် မိမိသားအတွက် ဂျီ (ထောပတ်သန့်) ဖြင့် ရေချိုးပူဇော်ပွဲကို ကိုယ်တိုင် ပြုလုပ်တော်မူ၏။ ထို့ပြင် တစ်ချောင်းတည်းသော ချည်ကပ်ဖြင့် ချုပ်ထားသော သုံးထပ်ဝတ် ယဇ္ဈနောပဝီတ (သန့်ရှင်းကြိုး) ကိုလည်း ဝတ်ဆင်ပေးတော်မူ၏။

Verse 43

सुदर्शनाय पुत्राय ददौ प्रीत्या तदाम्बिका । उद्दिश्य शिवगायत्रीं षोडशाक्षरसंयुताम्

ထို့နောက် အမ္ဗိကာသည် ချစ်ခင်မေတ္တာဖြင့် မိမိသား စုဒর্শနအား သီဝဘုရားကို ဦးတည်သည့် «သီဝ-ဂါယတြီ» မန္တရကို ပေးအပ်တော်မူ၏။ ထိုမန္တရသည် အက္ခရာ ဆယ့်ခြောက်လုံးပါဝင်၍ ဝတ်ပြုခြင်းနှင့် အတွင်းစိတ်သန့်စင်ခြင်းအတွက် ဖြစ်၏။

Verse 44

तदोंनमः शिवायेति श्रीशब्द पूर्वकाय च । वारान्षोडश संकल्पपूजां कुर्यादयं बटुः

ထို့နောက် ထိုလူငယ်သည် “Oṃ Namaḥ Śivāya” ဟု ရွတ်ဆိုကာ မင်္ဂလာရှိသော “Śrī” ဟူသော စကားလုံးကို ရှေ့မှထား၍ တစ်ဆယ့်ခြောက်ကြိမ်တိုင်တိုင် အဓိဋ္ဌာန်ပြု၍ ပူဇော်ခြင်းကို ပြုသင့်သည်။

Verse 45

आस्नानादिप्रणामान्तं पूजयन्वृषभध्वजम् । मंत्रवादित्रपूजाभिस्सर्षीणां सन्निधौ तथा

သူသည် နွားလားဥဿဘတံခွန်ရှိသော အရှင်သီဝအား ရေသပ္ပာယ်ခြင်းမှစ၍ နောက်ဆုံးဦးချခြင်းအထိ ပူဇော်မှုများကို ပြုလုပ်သင့်ပြီး ရေရှိသူတော်စင်များ၏ ရှေ့မှောက်တွင် မန္တန်ရွတ်ဆိုခြင်းနှင့် သန့်ရှင်းသောတေးဂီတတို့ဖြင့် ပူဇော်သင့်သည်။

Verse 46

नाममंत्राननेकांश्च पाठयामास वै तदा । उवाच सुप्रसन्नात्मा चण्डिका च शिवस्तथा

ထို့နောက် အမှန်တကယ် နာမမန်တရများစွာကို ရွတ်ဖတ်တော်မူ၏။ ထိုအခါ စိတ်နှလုံးအလွန်ပျော်ရွှင်သဖြင့် စဏ္ဍိကာက မိန့်တော်မူပြီး၊ သီဝဘုရားရှင်လည်း ထိုနည်းတူ မိန့်တော်မူ၏။

Verse 47

मदर्पितं च यत्किंचिद्धनधान्यादिकन्तथा । तत्सर्वं च त्वया ग्राह्यं न दोषाय भविष्यति

“ငါ့ထံ အပ်နှံပူဇော်ထားသော ငွေကြေး၊ စပါးနှံနှင့် အခြားအလှူအတန်း မည်သည့်အရာမဆို—အားလုံးကို မลังမလတ် ယူဆောင်လော့; သင်အတွက် အပြစ်မဖြစ်စေပါ” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

Verse 48

मम कृत्ये भवान्मुख्यो देवीकृत्ये विशेषतः । घृततैलादिकं सर्वं त्वया ग्राह्यं मदर्पितम्

“ငါ့အမှုတော်၌ သင်သည် အဓိကဖြစ်၏—အထူးသဖြင့် ဒေဝီ၏ အမှုတော်၌ပင်။ ငါ့နာမဖြင့် အပ်နှံပူဇော်သော ဂျီ (ထောပတ်သန့်)၊ ဆီနှင့် အခြားအရာအားလုံးကို သင်လက်ခံယူလော့” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

Verse 49

प्राजापत्यं भवेद्यर्हिं तर्ह्येको हि भवान्भवेत् । तदा पूजा च सम्पूर्णान्यथा सर्वा च निष्फला

ပရာဇာပတ္တယ (ဗြဟ္မာနှင့် ဆက်နွယ်သော) အခြေအနေ ပေါ်လာသော် ထိုအခါ သင်သည် တစ်ယောက်တည်း နေ၍ စိတ်ကို ထိန်းချုပ်ထားရမည်။ ထိုသို့မှသာ ပူဇော်မှု ပြည့်စုံမည်၊ မဟုတ်လျှင် ပူဇော်မှုအားလုံး အကျိုးမရှိ ဖြစ်လိမ့်မည်။

Verse 50

तिलकं वर्तुलं कार्यं स्नानं कार्यं सदा त्वया । शिवसन्ध्या च कर्तव्या गायत्री च तदीयिका

သင်သည် အမြဲတမ်း ဝိုင်းဝိုင်းတီလက လိမ်းရမည်၊ ထို့ပြင် အမြဲတမ်း ရေချိုးကာ သန့်ရှင်းမှုကို ထိန်းသိမ်းရမည်။ ထို့အပြင် ရှိဝ-သန္ဓျာ ပူဇော်မှုကို ပြုလုပ်၍ ရှိဝ၏ ဂါယတြီကိုလည်း ရွတ်ဆိုရမည်။

Verse 51

मत्सेवां प्रथमं कृत्वा कार्यमन्यत्कुलोचितम् । एवं कृतेऽखिले भद्रं दोषाः क्षान्ता मया तव

«အရင်ဆုံး ငါ့အား ဝန်ဆောင်၍ ပူဇော်ပါ; ထို့နောက် သင်၏ မျိုးရိုးအလိုက် သင့်တော်သော အခြားတာဝန်များကို ဆောင်ရွက်ပါ။ ဤအစီအစဉ်အတိုင်း ပြုလုပ်လျှင် အို မင်္ဂလာရှိသူ၊ သင်၏ အပြစ်အနာအဆာအားလုံးကို ငါ ခွင့်လွှတ်မည်»။

Verse 52

सूत उवाच । इत्युक्त्वा तस्य पुत्राश्च चत्वारो बटुकास्तदा । अभिषिक्ताश्चतुर्दिक्षु शिवेन परमात्मना

စူတာက ပြောသည်– ထိုသို့ မိန့်တော်မူပြီးနောက်၊ သူ၏ သားလေးယောက်သည် ထိုအခါ လူငယ် ဘဋုကာများအဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာကာ၊ အမြင့်ဆုံး အတ္တမန်ဖြစ်သော ရှိဝက လေးမျက်နှာတော်အရပ်တို့၌ အဘိသေက ခံစေတော်မူ၏။

Verse 53

चण्डी चैवात्मनिकटे पुत्रं स्थाप्य सुदर्शनम् । तत्पुत्रान्प्रेरयामास वरान्दत्त्वा ह्यनेकशः

ချန်ဒီသည် မိမိ၏သား စုဒර්ရှနကို ကိုယ်နားကပ်ထားပြီးနောက်၊ သူ၏ သားများကို ရှေ့သို့ တိုက်တွန်းကာ ကောင်းချီးများကို အကြိမ်ကြိမ် များစွာ ပေးတော်မူ하였다။

Verse 54

देव्युवाच । उभयोर्युवयोर्मध्ये वटुको यो भवेन्मम । तस्य स्याद्विजयो नित्यं नात्र कार्या विचारणा

ဒေဝီက ပြောသည်။ “သင်တို့နှစ်ဦးအကြား ငါ၏ ဝတုက (သန့်ရှင်းအပ်နှံထားသော ကလေး-အမှုထမ်း) ဖြစ်လာသူအတွက် အမြဲတမ်း အောင်မြင်ခြင်း ရှိလိမ့်မည်။ ဤအပေါ် ထပ်မံ စဉ်းစားရန် မလို။”

Verse 55

भवांश्च पूजितो येन तेनैवाहं प्रपूजिता । कर्तव्यं हि भवद्भिश्च स्वीयं कर्म सदा सुत

သင်တို့ကို ပူဇော်သူသည် ထိုပူဇော်ခြင်းတစ်ခုပင်ဖြင့် ငါကိုလည်း ပူဇော်ပြီးသား ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် သင်တို့လည်း မိမိတို့၏ တာဝန်ကမ္မကို အမြဲတမ်း ဆောင်ရွက်ရမည်၊ အို သားရေ။

Verse 56

सूत उवाच । एवं तस्मै वरान्दत्तास्सपुत्राय महात्मने । सुदर्शनाय कृपया शिवाभ्यां जगतां कृते

သုတက ပြောသည်။ ထို့ကြောင့် ကမ္ဘာလောကတို့၏ ကောင်းကျိုးအတွက် ကရုဏာတော်ဖြင့် သီဝနှင့် သီဝါ (ပါရဝတီ) တို့သည် သားနှင့်တကွ မဟာစိတ်ဓာတ်ရှိသော သုဒဿနအား ကောင်းချီးဝရများ ပေးတော်မူလေ၏။

Verse 57

तथेति नियमश्चासीत्तस्य राज्ञो महामुने । प्राजापत्यं कृतं नित्यं शिवपूजाविधानत

“ဤသို့ဖြစ်စေ” ဟူ၍၊ အို မဟာမုနိ၊ ထိုဘုရင်အတွက် စည်းကမ်းဝတ္တရားသည် တည်မြဲလာ၏။ သီဝပူဇာ၏ သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း၊ ပရာဇာပတျယ ဝရတကို နိစ္စကာလ အမြဲတမ်း သစ္စာဝတ္တအဖြစ် ဆောင်ရွက်လေ၏။

Verse 58

शिवयोः कृपया सर्वे विस्तारं बहुधा गताः । तेषां च प्रथमा पूजा महापूजा महात्मनः

ရှီဝနှင့် ဂေါရီ မဟာဒေဝီ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် သန့်ရှင်းသော ပုံသဏ္ဍာန်များအားလုံးသည် နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် ကျယ်ပြန့်စွာ တည်ထောင်လာကြသည်။ ထိုအထဲတွင် အဓိကဆုံးသော ပူဇော်မှုမှာ မဟာစိတ်ကြီးသော အရှင်အတွက် «မဟာပူဇာ» (Mahāpūjā) ဖြစ်သည်။

Verse 59

तेन यावत्कृता नैव पूजा वै शंकरस्य च । तावत्पूजा न कर्त्तव्या कृता चेन्न शुभापि सा

ထိုနည်းအတိုင်း ရှင်ကရာ (Śaṅkara) ကို ပူဇော်ခြင်း မပြည့်စုံသေးသရွေ့ အခြားပူဇော်မှုကို မစတင်သင့်။ စတင်လုပ်ခဲ့သော်လည်း ထိုပူဇော်မှုသည် မင်္ဂလာမဖြစ်နိုင်။

Verse 60

शुभं वाप्यशुभं वापि बटुकं न परित्यजेत् । प्राजापत्ये च भोज्ये वै वटुरेको विशिष्यते

မင်္ဂလာဖြစ်စေ မမင်္ဂလာဖြစ်စေ «ဗတုက» (baṭuka) ဟူသော လူငယ် ဘြဟ္မစာရီကို မပယ်မချသင့်။ အမှန်တကယ်ပင် ပရာဇာပတျယ (prājāpatya) အခမ်းအနား၏ အလှူစားပွဲတွင် ဗတုကတစ်ဦးသည် အထူးထင်ရှားမြတ်နိုးခံရသည်။

Verse 61

शिवयोश्च तथा कार्ये विशेषोऽत्र प्रदृश्यते । तदेव शृणु सुप्राज्ञ यथाहं वच्मि तेऽनघ

ရှီဝနှင့် ဂေါရီ၏ ဒေဝကိစ္စ၌လည်း ဤနေရာတွင် ထူးခြားသော သဘောတရားတစ်ရပ်ကို ထင်ရှားစွာ မြင်ရသည်။ ထို့ကြောင့် အလွန်ပညာရှိ၍ အပြစ်ကင်းသူရေ၊ ငါပြောမည့်အတိုင်း ထိုအချက်ကို ကောင်းစွာ နားထောင်လော့။

Verse 62

तस्यैव नगरे राज्ञो भद्रस्य नित्यभोजने । प्राजापत्यस्य नियमे ह्यन्धकेशसमीपतः

ထိုမြို့တော်အတွင်းပင် အန္ဓကေရှ (Andhakeśa) အနီး၌ ဘဒြာ (Bhadrā) မင်း၏ နေ့စဉ် သန့်ရှင်းသော အလှူစားပွဲရှိ၍ ပရာဇာပတျယ (Prajāpatya) စည်းကမ်းအတိုင်း ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။

Verse 63

यज्जातमद्भुतं वृत्तं शिवानुग्रहकारणात् । श्रूयतां तच्च सुप्रीत्या कथयामि यथाश्रुतम्

ရှီဝ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် ဖြစ်ပွားလာသော အံ့ဩဖွယ် အဖြစ်အပျက်ကို—ပျော်ရွှင်သော ဘက္တိဖြင့် နားထောင်ကြပါ။ ငါသည် ကြားသိထားသမျှအတိုင်း ပြန်လည်ပြောကြားမည်။

Verse 64

ध्वज एकश्च तद्राज्ञे दत्तस्तुष्टेन शंभुना । प्रोक्तश्च कृपया राजा देवदेवेन तेन सः

နှစ်သက်တော်မူသော သမ္ဘူသည် ထိုဘုရင်အား သန့်ရှင်းသော ဓွဇ (အလံ) တစ်လက်ကို ပေးအပ်တော်မူ၏။ ထို့ပြင် ကရုဏာတော်ဖြင့် ဒေဝတို့၏ ဒေဝတော်မူသော အရှင်သည် ဘုရင်အား မေတ္တာပြည့်ဝသော စကားဖြင့် မိန့်ကြားတော်မူ၏။

Verse 65

प्रातश्च वर्ध्यतां राजन्ध्वजो रात्रौ पतिष्यति । मम त्वेवं च सम्पूर्णे प्राजापत्ये तथा पुनः

“အို ဘုရင်၊ မနက်ခင်းတွင် ဓွဇကို မြှောက်တင်ပါ; ညရောက်လျှင် ကျလိမ့်မည်။ ထိုနည်းတူပင် ငါ၏ ပရာဇာပတ်ယ (Prajāpatya) ကర్మကာဏ္ဍ ပြည့်စုံပြီးသည့်အခါ ထပ်မံ၍ ဤစက်ဝိုင်းက ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်လိမ့်မည်။”

Verse 66

अन्यथायं ध्वजो मे हि रात्रावपि स्थिरो भवेत् । इत्युक्त्वान्तर्हितश्शंभू राज्ञे तुष्टः कृपानिधिः

“မဟုတ်လျှင် ငါ၏ ဓွဇသည် ညအချိန်တွင်ပင် တည်ငြိမ်နေမည်သာ။” ဟု မိန့်တော်မူပြီးနောက်၊ ကရုဏာ၏ خزာနာဖြစ်သော သမ္ဘူသည် ဘုရင်အား နှစ်သက်တော်မူလျက် အန္တရ္ဟိတ (ပျောက်ကွယ်) သွားတော်မူ၏။

Verse 68

स्वयं प्रातर्विवर्दे्धेत ध्वजः सायं पतेदिति । यदि कार्यं च सम्पूर्णं जातं चैव भवेदिह

“ဓွဇသည် မနက်ခင်းတွင် ကိုယ်တိုင် မြင့်တက်၍ ကြီးထွားလာပြီး၊ ညနေခင်းတွင် ကျလျှင်—ဤနေရာ၌ လုပ်ငန်းကိစ္စသည် အမှန်တကယ် ပြည့်စုံပြီးဆုံးသွားပြီဟု သိကြလော့။”

Verse 69

एकस्मिन्समये चात्र बटोः कार्यं पुरा ह्यभूत् । ध्वजः स पतितो वै हि ब्रह्मभोजं विनापि हि

တစ်ခါတစ်ရံ ထိုနေရာ၌ ဗြဟ္မစာရီ လူငယ်တစ်ဦးနှင့် ပတ်သက်သော အကြောင်းကိစ္စတစ်ရပ် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ အမှန်တကယ်ပင် ဓွဇ (အလံ) သည် ကျသွားခဲ့ပြီး၊ ဗြာဟ္မဏဘောဇ (ဗြာဟ္မဏများအား အစာပူဇော်ပွဲ) ကို မလစ်လျူရှုခဲ့သော်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။

Verse 70

दृष्ट्वा तच्च तदा तत्र पृष्टा राज्ञा च पण्डिताः । भुञ्जते ब्राह्मणा ह्यत्र नोत्थितो वै ध्वजस्त्विति

ထိုအခြေအနေကို ထိုနေရာ၌ မြင်သော် မင်းသည် ပညာရှိတို့ကို မေးမြန်း하였다။ သူတို့က “ဤနေရာ၌ ဗြာဟ္မဏတို့ စားသောက်နေကြသည်မှာ မှန်သော်လည်း ပူဇော်ပွဲအလံ (ဓွဇ) ကို မတင်ရသေးပါ” ဟု ဖြေကြား하였다။

Verse 71

कथं च पतितः सोऽत्र ब्राह्मणा ब्रूत सत्यतः । ते पृष्टाश्च तदा प्रोचुर्ब्राह्मणाः पण्डितोत्तमाः

“ဒီနေရာမှာ သူ ဘယ်လို ဒီအခြေအနေထဲ ကျရောက်သွားသလဲ။ အို ဗြာဟ္မဏတို့၊ အမှန်တရားကို ပြောကြပါ” ဟု မေးမြန်းသဖြင့်၊ ထိုအခါ ပညာရှင်အထွတ်အမြတ် ဗြာဟ္မဏတို့က စတင်၍ ပြောကြလေသည်။

Verse 72

ब्रह्मभोजे महाराज वटुको भोजितः पुरा । चण्डीपुत्रश्शिवस्तुष्टस्तस्माच्च पतितो ध्वजः

အို မဟာဘုရင်၊ အတိတ်ကာလတစ်ခါ ‘ဗြဟ္မာပွဲ’ ဟုခေါ်သော သန့်ရှင်းသော အစာပူဇာတွင် ဗြဟ္မစာရင် လူငယ်တစ်ဦးကို သင့်တော်စွာ ကျွေးမွေးခဲ့သည်။ ထိုကာလ၌ ချန်ဒီ၏သားအဖြစ် ပေါ်ထွန်းသော သီဝသည် ထိုကောင်းမှုကြောင့် ပီတိဖြစ်၍၊ ထိုအခိုက်မှစ၍ အလံတော်သည် လဲကျသွားသည် (အမှတ်အသားအဖြစ်)။

Verse 73

तच्छ्रुत्वा नृपतिस्सोऽथ जनाश्चान्ये ऽपि सर्वशः । अभवन्विस्मितास्तत्र प्रशंसां चक्रिरे ततः

ထိုစကားကို ကြားသော် မင်းကြီးနှင့် အခြားလူအပေါင်းတို့လည်း အလွန်အံ့ဩသွားကြသည်။ ထို့နောက် ထိုနေရာတင်ပင် ချီးမွမ်းစကားများကို စတင်ဆိုကြလေသည်။

Verse 74

एवं च महिमा तेषां वर्द्धितः शङ्करेण हि । तस्माच्च वटुकाः श्रेष्ठाः पुरा विद्भिः प्रकीर्तिताः

ဤသို့ပင် သူတို့၏ဂုဏ်သိက္ခာကို သင်္ကရ (ရှီဝဘုရား) က တိုးမြှင့်ပေးခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဗဋုကများကို ပညာရှိဘုရားသခင်တို့က ရှေးကာလမှ အမြင့်မြတ်ဆုံးဟု ချီးမြှောက်ကြေညာခဲ့သည်။

Verse 75

शिवपूजा तु तैः पूर्वमुत्तार्य्या नान्यथा पुनः । अन्येषां नाधिकारोऽस्ति शिवस्य वचनादिह

သို့သော် ရှီဝဘုရားကို ပူဇော်ခြင်းကို သူတို့က အရင်ဆုံး စနစ်တကျ ပြီးမြောက်စေရမည်၊ အခြားနည်းဖြင့် မဖြစ်ရ။ ဤအမှု၌ အခြားသူတို့တွင် အခွင့်အရေးမရှိ—ဤသည်မှာ ရှီဝဘုရား၏ အမိန့်တော်ဖြစ်သည်။

Verse 76

उत्तारणं च कार्य्यं वै पूजा पूर्णा भवत्विति । एतावदेव तेषां तु शृणु नान्यत्तथैव च

“ထို့နောက် ပူဇော်မှု ပြည့်စုံစေရန် အဆုံးသတ်အခမ်းအနား (uttāraṇa) ကို ပြုလုပ်ရမည်။ ဤမျှသာ သူတို့အတွက် သတ်မှတ်ထားသည်—နားထောင်လော့; ထိုနည်းတူ အခြားအရာ မရှိပါ” ဟု ဆို၏။

Verse 77

एतत्सर्वं समाख्यातं यत्पृष्टं च मुनीश्वराः । यच्छ्रुत्वा शिवपूजायाः फलं प्राप्नोति वै नरः

အို မုနိအရှင်တို့၊ သင်တို့မေးမြန်းသမျှကို ငါသည် အကုန်လုံး ရှင်းလင်းပြောကြားပြီးပြီ။ ဤကို ကြားနာသူသည် ရှီဝဘုရားပူဇော်ခြင်း၏ အကျိုးကို မလွဲမသွေ ရရှိမည်။