HomeRig VedaMandala 8Sukta 96Mantra 15
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 15

Sukta 8.96

Rishi: Kāṇva tradition.
Devata: Indra (with Bṛhaspati as ally)
Chandas: Triṣṭubh

अध द्रप्सो अंशुमत्या उपस्थेऽधारयत्तन्वं तित्विषाणः । विशो अदेवीरभ्याचरन्तीर्बृहस्पतिना युजेन्द्रः ससाहे ॥

अध॑ द्र॒प्सो अं॑शु॒मत्या॑ उ॒पस्थेऽधा॑रयत्त॒न्वं॑ तित्विषा॒णः । विशो॒ अदे॑वीर॒भ्या॒३॒॑चर॑न्ती॒र्बृह॒स्पति॑ना यु॒जेन्द्र॑: ससाहे ॥

ádha drapsó aṃśumátyā upásthe ’dhārayat tanvàṃ titviṣāṇáḥ | víśo adevīr abhyā́carantīr bṛ́haspátinā yujéndraḥ sasāhe ||

Then the drop, in the lap of the radiant one, held and sustained its own body, blazing. Indra, yoked with Bṛhaspati, overcame the ungodly clans that moved against (the light).

अध॑ । द्र॒प्सः । अं॒शु॒ऽमत्याः॑ । उ॒पऽस्थे॑ । अधा॑रयत् । त॒न्व॑म् । ति॒त्वि॒षा॒णः । विशः॑ । अदे॑वीः । अ॒भि । आ॒ऽचर॑न्तीः । बृह॒स्पति॑ना । यु॒जा । इन्द्रः॑ । स॒स॒हे॒ ॥अध । द्रप्सः । अंशुमत्याः । उपस्थे । अधारयत् । तन्वम् । तित्विषाणः । विशः । अदेवीः । अभि । आचरन्तीः । बृहस्पतिना । युजा । इन्द्रः । ससहे ॥adha | drapsaḥ | aṃśu-matyāḥ | upa-sthe | adhārayat | tanvam | titviṣāṇaḥ | viśaḥ | adevīḥ | abhi | ācarantīḥ | bṛhaspatinā | yujā | indraḥ | sasahe

अधthen, thereafter
अध:
TypeIndeclinable
Rootअध (अव्यय)
द्रप्सःthe drop (bright drop; Soma-drop)
द्रप्सः:
Kartā
TypeNoun
Rootद्रप्स (प्रातिपदिक)
अंशुमत्याwith the ray-bearing (radiant) [one]
अंशुमत्या:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootअंशुमत् (प्रातिपदिक)
उपस्थेin the lap, in the bosom
उपस्थे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootउपस्थ (प्रातिपदिक)
अधारयत्he held, he supported
अधारयत्:
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
तन्वम्body, self
तन्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
तित्विषाणःshining, flashing
तित्विषाणः:
Kartā (विशेषणरूपेण द्रप्सस्य)
TypeParticiple (Adjective)
Rootत्विष् (धातु) → तित्विषाण (कृदन्त-प्रातिपदिक)
विशःthe clans, the peoples
विशः:
Kartā
TypeNoun
Rootविश् (प्रातिपदिक)
अदेवीःnot-divine; hostile/ungodly
अदेवीः:
Kartā (विशेषणरूपेण विशः)
TypeAdjective
Rootअ-देवी (प्रातिपदिक)
अभ्याचरन्तीःapproaching, assailing
अभ्याचरन्तीः:
Kartā (विशेषणरूपेण विशः)
TypeParticiple (Adjective)
Rootचर् (धातु) + अभि-आ (उपसर्गौ) → अभ्याचरन्ती (कृदन्त-प्रातिपदिक)
बृहस्पतिनाwith Bṛhaspati
बृहस्पतिना:
Karaṇa
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
युजyoked, joined (in alliance)
युज:
TypeAdjective/Participle (indeclinable-like RV usage)
Rootयुज् (धातु) → युज् (कृदन्त/अव्ययीभाव-प्रयोगः; RV-प्रयोगे ‘युज्’ = ‘युज्यमान/सहाय’)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
ससाहेhe overcame, he prevailed
ससाहे:
TypeVerb
Rootसह् (धातु)