HomeRig VedaMandala 5Sukta 1Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 5.1

Rishi: Vasiṣṭha (traditional attribution for RV 5.1)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh

अबोध्यग्निः समिधा जनानां प्रति धेनुमिवायतीमुषासम् । यह्वा इव प्र वयामुज्जिहानाः प्र भानवः सिस्रते नाकमच्छ ॥

अबो॑ध्य॒ग्निः स॒मिधा॒ जना॑नां॒ प्रति॑ धे॒नुमि॑वाय॒तीमु॒षास॑म् । य॒ह्वा इ॑व॒ प्र व॒यामु॒ज्जिहा॑ना॒: प्र भा॒नव॑: सिस्रते॒ नाक॒मच्छ॑ ॥

ábodhy agníḥ samidhā́ jánānāṃ práti dhénum ivāyatī́m uṣā́sām | yahvā́ iva prá vayā́m ujjíhānāḥ prá bhā́naváḥ sisrate nā́kam áccha ||

Agni has awakened by the kindling of men, facing the Dawn that comes like a milch-cow of light. Like swift-going powers he lifts his tongues upward; his radiances stream forth toward the heaven.

अबो॑धि । अ॒ग्निः । स॒म्ऽइधा॑ । जना॑नाम् । प्रति॑ । धे॒नुम्ऽइ॑व । आ॒ऽय॒तीम् । उ॒षस॑म् । य॒ह्वाःऽइ॑व । प्र । व॒याम् । उ॒त्ऽजिहा॑नाः । प्र । भा॒नवः॑ । सि॒स्र॒ते॒ । नाक॑म् । अच्छ॑ ॥अबोधि । अग्निः । सम्इधा । जनानाम् । प्रति । धेनुम्इव । आयतीम् । उषसम् । यह्वाःइव । प्र । वयाम् । उत्जिहानाः । प्र । भानवः । सिस्रते । नाकम् । अच्छ ॥abodhi | agniḥ | sam-idhā | janānām | prati | dhenum-iva | āyatīm | uṣasam | yahvāḥ-iva | pra | vayām | ut-jihānāḥ | pra | bhānavaḥ | sisrate | nākam | accha

अबोधिawoke / has been kindled (awakened)
अबोधि:
TypeVerb
Root√बुध् (budh) ‘to awaken, notice’
अग्निःAgni (fire)
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि- (prātipadika)
समिधाwith kindling / by fuel-stick
समिधा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootसमिध्- (prātipadika) < सम्-√इध् ‘to kindle’
जनानाम्of the peoples
जनानाम्:
TypeNoun
Rootजन- (prātipadika) ‘people’
प्रतिtowards, in response to
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति (upasarga/avyaya)
धेनुम्a milch-cow
धेनुम्:
Karma
TypeNoun
Rootधेनु- (prātipadika)
इवlike
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (avyaya)
आयतीम्coming, approaching
आयतीम्:
TypeAdjective/Participle
Root√या (yā) with ā-; present participle stem आयत्-
उषासम्Uṣas (Dawn)
उषासम्:
Karma
TypeNoun
Rootउषस्- (prātipadika)
यह्वाःthe swift/impetuous ones
यह्वाः:
Kartā
TypeAdjective
Rootयह्व- (prātipadika) ‘swift/impetuous, mighty’
इवas if / like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (avyaya)
प्रforth
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (upasarga/avyaya)
वयाम्weavings / webs (threads)
वयाम्:
Karma
TypeNoun
Rootवय- (prātipadika) ‘woven work; web/warp’ (RV usage)
उज्जिहानाःissuing forth, streaming out
उज्जिहानाः:
Kartā
TypeAdjective/Participle
Rootउद्-√हā (hā) ‘to go forth/issue’ (Vedic); participle stem उज्जिहान-
प्रforth
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (upasarga/avyaya)
भानवःbeams (rays)
भानवः:
Kartā
TypeNoun
Rootभानु- (prātipadika) ‘light, beam’
सिस्रतेthey stream / flow
सिस्रते:
TypeVerb
Root√सृ (sṛ) ‘to flow, run’
नाकम्to heaven
नाकम्:
Karma
TypeNoun
Rootनाक- (prātipadika) ‘heaven, firmament’
अच्छtowards
अच्छ:
TypeIndeclinable
Rootअच्छ (avyaya)