HomeRig VedaMandala 10Sukta 43Mantra 11
Previous Mantra

Mantra 11

Sukta 10.43

Devata: Brihaspati and Indra (dual protection and widening)
Chandas: Trishtubh (probable; needs metrical confirmation)

बृहस्पतिर्नः परि पातु पश्चादुतोत्तरस्मादधरादघायोः । इन्द्रः पुरस्तादुत मध्यतो नः सखा सखिभ्यो वरिवः कृणोतु ॥

बृह॒स्पति॑र्न॒: परि॑ पातु प॒श्चादु॒तोत्त॑रस्मा॒दध॑रादघा॒योः । इन्द्र॑: पु॒रस्ता॑दु॒त म॑ध्य॒तो न॒: सखा॒ सखि॑भ्यो॒ वरि॑वः कृणोतु ॥

bṛ́haspátir naḥ pári pātu paścā́d utóttarasmād ádharād aghāyóḥ | índraḥ purástād utá madhyató naḥ sákhā sákhibhyo váṛivaḥ kṛṇotu ||

May Brihaspati guard us all around—from behind, from above and from below—against the powers that wish evil. May Indra, in front and in the midst, as our friend, make wide room and free passage for his comrades.

बृ॒हस्पतिः॑ । नः॒ । परि॑ । पा॒तु॒ । प॒श्चात् । उ॒त । उत्ऽत॑रस्मात् । अध॑रात् । अ॒घ॒ऽयोः । इन्द्रः॑ । पु॒रस्ता॑त् । उ॒त । म॒ध्य॒तः । नः॒ । सखा॑ । सखि॑ऽभ्यः । वरि॑ऽवः । कृ॒णो॒तु॒ ॥बृहस्पतिः । नः । परि । पातु । पश्चात् । उत । उत्तरस्मात् । अधरात् । अघयोः । इन्द्रः । पुरस्तात् । उत । मध्यतः । नः । सखा । सखिभ्यः । वरिवः । कृणोतु ॥bṛhaspatiḥ | naḥ | pari | pātu | paścāt | uta | ut-tarasmāt | adharāt | agha-yoḥ | indraḥ | purastāt | uta | madhyataḥ | naḥ | sakhā | sakhi-bhyaḥ | vari-vaḥ | kṛṇotu

बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootबृहस्पति- (प्रातिपदिक) < बृह् (वृद्धौ) + पति-
नःfor us / of us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
परिaround
परि:
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
पातुmay (he) protect
पातु:
TypeVerb
Rootपा (रक्षणे)
पश्चात्from behind
पश्चात्:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootपश्चात् (अव्यय)
उतand / also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
उत्तरात्from the north / from above
उत्तरात्:
अपादान
TypeNoun (directional)
Rootउत्तर- (प्रातिपदिक)
स्मात्from that (side)
स्मात्:
अपादान
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम) + स्मात् (पञ्चमी-एकवचन-प्रत्ययः)
अधराৎfrom below
अधराৎ:
अपादान
TypeNoun (directional)
Rootअधर- (प्रातिपदिक)
अघायोःof the two evils / of the two harmful (ones)
अघायोः:
सम्बन्ध
TypeNoun/Adjective (gen. dual)
Rootअघ- (प्रातिपदिक) + -यु (वेदिक-प्रत्ययः ‘युक्त/सम्बद्ध’)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
पुरस्तात्from the front
पुरस्तात्:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootपुरस्तात् (अव्यय)
उतand / also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
मध्यतःfrom the middle
मध्यतः:
अधिकरण
TypeIndeclinable (ablatival adverb)
Rootमध्य- (प्रातिपदिक) + -तस् (तसिल्)
नःfor us / of us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
सखा(as) a friend
सखा:
कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeNoun
Rootसखि- (प्रातिपदिक)
सखिभ्यःto the friends
सखिभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसखि- (प्रातिपदिक)
वरिवःwide space; room; free course (protection)
वरिवः:
कर्म
TypeNoun
Rootवरिवस्- (प्रातिपदिक)
कृणोतुmay (he) make
कृणोतु:
TypeVerb
Rootकृ (करणे)