Opening the text

Sukta 1.124
Kutsa Āṅgirasa (traditional attribution for RV 1.124, subject to śākhā recensional listings)
Uṣas (primary); with functional presence of Agni, Sūrya, Savitṛ as allied powers in the dawn-process
Triṣṭubh (11-syllable lines; standard for many Uṣas hymns)
ဤ ဥဏသ-ဂါထာသည် နံနက်ခင်းအလင်းရောင်ကို အဂ္ဂိ၏ မီးကို ပွတ်တိုက်၍ နေ၏ ကျယ်ပြန့်သော အလင်းရောင်ကို ဖြန့်ဝေပေးသော စွမ်းအားအဖြစ် ချီးကျူးဂါရဝပြုထားသည်။ ထို့အပြင် ခြေနှစ်ချောင်းရှိသူများနှင့် ခြေလေးချောင်းရှိသတ္တဝါများအားလုံးကို မှန်ကန်သော လှုပ်ရှားမှုနှင့် ရည်ရွယ်ချက်ဆီသို့ ဦးတည်စေသည်။ ထင်ရှားသော မိန်းမသားပုံရိပ်များဖြင့် ကဗျာဆရာသည် ဥဏသကို ဘဝရေများကို ရှင်းလင်းပေးသော၊ ချမ်းသာကြွယ်ဝမှုနှင့် ကောင်းချီးမင်္ဂလာများကို ယူဆောင်လာသော၊ နေ့စဉ် ကမ္ဘာ့စည်းစံနစ်ကို ပြန်လည်ဆန်းသစ်ပေးသော ကောင်းကျိုးပေးသော နိုးကြားစေသူအဖြစ် ချီးမွမ်းသည်။ ဤဂါထာသည် သူမ၏ ကာကွယ်မှုအကူအညီနှင့် ပေါများသော ခွန်အားနှင့် ကြီးပွားချမ်းသာမှုတို့အတွက် တောင်းဆိုချက်အဖြစ် နိဂုံးချုပ်သည်။
Mantra 1
उषा उच्छन्ती समिधाने अग्ना उद्यन्त्सूर्य उर्विया ज्योतिरश्रेत् । देवो नो अत्र सविता न्वर्थं प्रासावीद्द्विपत्प्र चतुष्पदित्यै ॥
နံနက်ခင်းသခင်မယ် ထွန်းပထွက်လာ၍ ကျွန်ုပ်တို့အတွင်း၌ မီးလောင်ကျွမ်းသော အဂ္ဂိရတ်နတ်မင်းကို ဖြစ်စေသည်။ နေမင်းတက်လာသောအခါ ကျယ်ပြန့်သော အလင်းရောင်ကို ဖြန့်ချိသည်။ ဤနေရာ၌ နတ်မင်းဖြစ်သော သဝိတြိနတ်သည် ကျွန်ုပ်တို့အတွက် မှန်ကန်သော ရည်မှန်းချက်ကို လှုံ့ဆော်ပေးသည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ ဘဝ၌ ခြေနှစ်ချောင်းရှိသူများနှင့် လေးချောင်းရှိသူများသည် မှန်ကန်သော ပြည့်စုံမှုဆီသို့ ရှေ့သို့ တိုးတက်သွားနိုင်ပါစေသတည်း။
Mantra 2
अमिनती दैव्यानि व्रतानि प्रमिनती मनुष्या युगानि । ईयुषीणामुपमा शश्वतीनामायतीनां प्रथमोषा व्यद्यौत् ॥
သူမသည် နတ်မင်းတို့၏ စည်းကမ်းဥပဒေများကို မဖောက်ဖျက်ပါ။ သို့သော်လည်း လူသားတို့၏ ထိုင်တည်မှု ခေတ်ကာလများကို ခွဲခြမ်းဖျက်သိမ်းသည်။ ရှေ့က သွားပြီးသောသူများနှင့် ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောသူများအတွက် ပုံစံနှင့် တိုင်းတာမှုဖြစ်သော ပထမဆုံး နံနက်ခင်းသခင်မယ်သည် ထွန်းပလာသည်။ ဤသည်မှာ ဝိညာဉ်၏ လှုပ်ရှားမှုကို အသစ်ပြန်လည် ဖန်တီးခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
Mantra 3
एषा दिवो दुहिता प्रत्यदर्शि ज्योतिर्वसाना समना पुरस्तात् । ऋतस्य पन्थामन्वेति साधु प्रजानतीव न दिशो मिनाति ॥
ကောင်းကင်ဘုံ၏ သမီးတော်ဖြစ်သော ဤနံနက်ခင်းသခင်မယ်သည် ကျွန်ုပ်တို့ရှေ့၌ ထင်ရှားပေါ်လာသည်။ အလင်းရောင်ကို ဝတ်ဆင်၍ အစဉ်အလာ ဥပဒေ၌ တသမတ်တည်း ဖြစ်သည်။ သူမသည် ऋတ၏ လမ်းကြောင်းကို ကောင်းစွာ လိုက်နာသည်။ သိကျွမ်းနားလည်သောသူကဲ့သို့ ဘဝ၏ ဦးတည်ရာ လမ်းကြောင်းများကို မဖောက်ဖျက်ပါ။
Mantra 4
उपो अदर्शि शुन्ध्युवो न वक्षो नोधा इवाविरकृत प्रियाणि । अद्मसन्न ससतो बोधयन्ती शश्वत्तमागात्पुनरेयुषीणाम् ॥
သူမသည် ထင်ရှားပေါ်လာပြီ။ တောက်ပသော ရင်သားကဲ့သို့ စင်ကြယ်သည်။ နောဓါသကဲ့သို့ ချစ်ခင်လောက်သော အရာများကို ထင်ရှားစေသည်။ အိပ်ပျော်နေသူများကို အိမ်မှ နိုးထစေသည်။ အမြဲတမ်း ဖြစ်သော နံနက်ခင်းသခင်မယ်သည် ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောသူများအကြား၌ ထပ်မံ ရောက်ရှိလာသည်။
Mantra 5
पूर्वे अर्धे रजसो अप्त्यस्य गवां जनित्र्यकृत प्र केतुम् । व्यु प्रथते वितरं वरीय ओभा पृणन्ती पित्रोरुपस्था ॥
အလယ်လောက၏ ပထမဆုံး တစ်ဝက်၌ ရောင်ခြည်များကို ဖန်တီးသော မိခင်ဖြစ်သူသည် အသိဉာဏ်၏ နိမိတ်လက္ခဏာကို ထုတ်ဖော်ခဲ့သည်။ သူမသည် ပိုမိုဝေးကွာ၍ ကြီးမားသော နယ်ပယ်ဆီသို့ ကျယ်ပြန့်သွားသည်။ နှစ်ဖက်စလုံးကို ပြည့်စုံစေ၍ မိဘနှစ်ပါး၏ ချစ်ခြင်းတော်၌ တည်နေသည်။
Mantra 6
एवेदेषा पुरुतमा दृशे कं नाजामिं न परि वृणक्ति जामिम् । अरेपसा तन्वा शाशदाना नार्भादीषते न महो विभाती ॥
ဤသို့ဖြင့် သူမသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ မြင်ကွင်းအတွက် အများဆုံး ကြွယ်ဝသည်။ ဆွေမျိုးတစ်ဦးကို ရွေးချယ်၍ အခြားဆွေမျိုးတစ်ဦးကို ပယ်ချခြင်း မပြုပါ။ အပြစ်ကင်းသော ကိုယ်ခန္ဓာဖြင့် အမြဲတမ်း တောက်ပနေသည်။ သေးငယ်သောအရာကို မရှောင်ရှားပါ။ ကြီးမားသောအရာရှေ့၌ လည်း မယုတ်လျော့ပါ။ အနှံ့အပြား တောက်ပနေသည်။
Mantra 7
अभ्रातेव पुंस एति प्रतीची गर्तारुगिव सनये धनानाम् । जायेव पत्य उशती सुवासा उषा हस्रेव नि रिणीते अप्सः ॥
ညီအစ်ကိုမရှိသောသူကဲ့သို့ ယောက်ျားဆီသို့ ချဉ်းကပ်လာသည်။ တွင်းထဲမှ တက်လာသောသူကဲ့သို့ စည်းစိမ်ဥစ္စာ အနိုင်ရသူကို ခေါ်ဆောင်လာသည်။ ခင်ပွန်းသည်ကို တောင့်တသော ဇနီးကဲ့သို့ လှပသော အဝတ်အစားဝတ်၍ နံနက်ခင်းသခင်မယ်သည် ရေကို ရှင်းလင်းစွာ ဆွဲယူသည်။ ခရီးပန်းတိုင်အတွက် ဘဝ၏ စီးကြောင်းများကို လွတ်လပ်စွာ စီးဆင်းစေသည်။
Mantra 8
स्वसा स्वस्रे ज्यायस्यै योनिमारैगपैत्यस्याः प्रतिचक्ष्येव । व्युच्छन्ती रश्मिभिः सूर्यस्याञ्ज्यङ्क्ते समनगा इव व्राः ॥
ညီမတစ်ဦးသည် အစ်မကြီးထက် ပိုမိုကြီးမားသော အမြွှားကို စွန့်ခွာ၍ ထွက်ခွာသွားသည်။ မျက်နှာချင်းဆိုင် မြင်ရသကဲ့သို့ ဖြတ်သန်းသွားသည်။ ကျယ်ပြန့်စွာ ထွန်းပလာသောအခါ နေမင်း၏ ရောင်ခြည်များဖြင့် သူမကိုယ်တိုင်ကို လိမ်းကျံသည်။ ကောင်းစွာ တန်ဆာဆင်သော အကသမားကဲ့သို့ အလင်း၏ ပုံစံများကို ခံယူသည်။
Mantra 9
आसां पूर्वासामहसु स्वसॄणामपरा पूर्वामभ्येति पश्चात् । ताः प्रत्नवन्नव्यसीर्नूनमस्मे रेवदुच्छन्तु सुदिना उषासः ॥
ဤညီမ နံနက်ခင်းသခင်မယ်များအနက် နေ့ရက်များ၌ နောက်ကျသောသူသည် ရှေ့ကျသောသူ၏ နောက်မှ လိုက်လာသည်။ ရှေးဦးကာလကပင် ရှိခဲ့သော်လည်း အမြဲတမ်း အသစ်ဖြစ်သော ထိုနံနက်ခင်းသခင်မယ်များသည် ကျွန်ုပ်တို့အတွက် ကြွယ်ဝမှုဖြင့် ယခု ထွန်းပတက်လာပါစေသတည်း။ ဝိညာဉ်၏ ကောင်းသောနေ့ကို ဆောင်ကြဉ်းပေးပါစေသတည်း။
Mantra 10
प्र बोधयोषः पृणतो मघोन्यबुध्यमानाः पणयः ससन्तु । रेवदुच्छ मघवद्भ्यो मघोनि रेवत्स्तोत्रे सूनृते जारयन्ती ॥
အိပ်ပျက်နံနက်ခင်းသခင်မူ၊ ကြွယ်ဝသောပေးသူများကိုနိုးဆော်ပါ။ နိုးထရန်ငြင်းဆန်သောဝန်တိုသူပဏိများ ပျောက်ကွယ်ပါစေသတည်း။ ကြွယ်ဝသောသူများအတွက် ကြွယ်ဝမှုဖြင့် မြင့်တက်ပါ၊ ကြွယ်ဝသောနံနက်ခင်းသခင်မူ။ နှစ်သက်ဖွယ်စကားပြောသူ၊ ကျွန်ုပ်တို့၏စကားကို နွေးထွေးသက်ဝင်စေသောသူ၊ ဘုန်းတော်စာပေအတွက် ကြွယ်ဝမှုဖြင့် မြင့်တက်ပါ။
Mantra 11
अवेयमश्वैद्युवतिः पुरस्ताद्युङ्क्ते गवामरुणानामनीकम् । वि नूनमुच्छादसति प्र केतुर्गृहंगृहमुप तिष्ठाते अग्निः ॥
ကြည့်ရှုပါ၊ ရှေ့မှနံနက်ခင်းသခင်မူလေးသည် အလင်းရောင်စုံ၊ နီရဲသောအလင်းတန်းများဖြစ်သော တိရစ္ဆာန်စုံကို ထိန်းညှိထားသည်။ ယခုသူမသည် ကျယ်ပြန့်စွာမြင့်တက်ပြီ၊ နိုးထမှု၏နိမိတ်သည် ထွက်ပေါ်လာသည်။ အဂ္ဂိရို့သည် အတွင်းစိတ်ဆန္ဒ၏မီးလျှံ၊ ကျွန်ုပ်တို့အိမ်တိုင်း၌ ရပ်တည်နေသည်။
Mantra 12
उत्ते वयश्चिद्वसतेरपप्तन्नरश्च ये पितुभाजो व्युष्टौ । अमा सते वहसि भूरि वाममुषो देवि दाशुषे मर्त्याय ॥
သင့်မြင့်တက်မှု၌ ငှက်များပင် နားနေရာမှ ပျံသွားကြသည်၊ ဖခင်၏အစုံကိုမျှဝေသောလူများ နိုးထကြသည်။ ယခုဤနေရာ၌ ၎င်းတို့နှင့်အတူ ကြွယ်ဝသောပျော်ရွှင်မှုနှင့် ကျယ်ပြန့်မှုကို သယ်ဆောင်လာသည်၊ နတ်သမီးနံနက်ခင်းသခင်မူ၊ ပူဇော်သကားသောသူသားအတွက်။
Mantra 13
अस्तोढ्वं स्तोम्या ब्रह्मणा मेऽवीवृधध्वमुशतीरुषासः । युष्माकं देवीरवसा सनेम सहस्रिणं च शतिनं च वाजम् ॥
သင်တို့သည် ကျွန်ုပ်၏မန္တရားစိတ်ဖြင့် ချီးမွမ်းခံရသည်၊ ပူဇော်မှုကိုချစ်သောနံနက်ခင်းသခင်မူများ၊ ၎င်းဖြင့်ကြီးထွားပါ။ သင်နတ်သမီးများ၏အကူအညီဖြင့် အားအစုံကို ရရှိပါစေသတည်း။ ထောင်ပေါင်းများစွာ၊ ရာပေါင်းများစွာ ကြွယ်ဝသော။
Uṣas is Dawn, praised as a divine power who brings light, awakens beings to action, and renews the world’s order each morning.
They function as allied powers in the dawn-process: Dawn awakens the inner and outer fire (Agni), the Sun (Sūrya) rises with wide light, and Savitṛ ‘impels’ beings toward right activity and purpose.
The hymn asks for Uṣas’ protective help (avas) and for abundant vāja—strength, vitality, and prosperity—often expressed as wealth “in thousands and in hundreds.”
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.