HomeRamayanaBala KandaSarga 9Shloka 1
Next Verse

Shloka 1

ऋश्यशृङ्गानयनकथा — The Account of Bringing Ṛśyaśṛṅga

and the Remedy for Drought

एतच्छ्रुत्वा रहस्सूतो राजानमिदमब्रवीत्।ऋत्विग्भिरुपदिष्टोऽयं पुरावृत्तो मया श्रुत:।।।।

etac chrutvā rahaḥ sūto rājānam idam abravīt | ṛtvigbhir upadiṣṭo 'yaṃ purāvṛtto mayā śrutaḥ ||

ဤသို့ ကြားသိပြီးနောက် စူတ (ရထားမောင်း) သည် ဘုရင်ထံသို့ လျှို့ဝှက်စွာ ပြောကြားလေ၏—“ဤနည်းလမ်းတည်းဟူသည် ယဇ္ဈကို ဆောင်ရွက်သော ရတ္ဝိဇ် (ṛtvij) ပုရောဟိတ်တို့က ယခင်ကတည်းက အကြံပြုခဲ့ဖူးသည်။ ငါသည် ပုရాణကာလ၏ အစဉ်အလာတစ်ရပ်အဖြစ် ကြားသိထား၏။”

etatthis (matter)
etat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootetad (प्रातिपदिक)
FormSarvanāma (सर्वनाम), Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootśru (धातु) + ktvā (क्त्वा)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त), ‘having heard’ (पूर्वकालिक क्रिया)
rahaḥin private
rahaḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootrahas (प्रातिपदिक)
FormAvyaya (अव्यय), adverbial sense ‘in private/secretly’
sūtaḥthe charioteer (Sūta)
sūtaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsūta (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
rājānamthe king
rājānam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
idamthis (speech/statement)
idam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (प्रातिपदिक)
FormSarvanāma (सर्वनाम), Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
abravītsaid/spoke
abravīt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbrū (धातु)
FormLuṅ (लुङ्, Aorist), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
ṛtvigbhiḥby the priests
ṛtvigbhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootṛtvij (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन)
upadiṣṭaḥinstructed/advised
upadiṣṭaḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootupa-√diś (धातु) + kta (क्त)
FormPast passive participle (क्त), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); agrees with ‘ayam (purāvṛttaḥ)’
ayamthis (account)
ayam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (प्रातिपदिक)
FormSarvanāma (सर्वनाम), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
purā-vṛttaḥan event of old
purā-vṛttaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpurā (अव्यय) + vṛtta (वृत्त, प्रातिपदिक)
FormCompound (समास): karmadhāraya; Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); ‘occurred earlier/ancient event’
mayāby me
mayā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
FormSarvanāma (सर्वनाम), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)
śrutaḥheard
śrutaḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootśru (धातु) + kta (क्त)
FormPast passive participle (क्त), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); with ‘mayā’ = ‘heard by me’

The charioteer tells the king in privacy that he has heard the advice given by the offciating priests.

D
Daśaratha
S
Sūta
ṛtvij (priests)

FAQs

Dharma values guidance rooted in tradition and reliable testimony: the charioteer points to an earlier, priest-approved precedent rather than mere opinion.

After Daśaratha expresses his plan and concern, the charioteer offers confidential counsel, indicating he knows of an old account where priests recommended a specific solution.

Prudent counsel and loyalty: the charioteer supports the king by sharing remembered tradition at the right moment.