HomeRamayanaBala KandaSarga 71Shloka 13
Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

जनककुलवर्णनम् तथा सीतोर्मिलादानम्

Janaka’s Genealogy and the Bestowal of Sita and Urmila

तस्य पुत्रद्वयं जज्ञे धर्मज्ञस्य महात्मन:।ज्येष्ठोऽहमनुजो भ्राता मम वीर: कुशध्वज:।।।।

tasya putradvayaṃ jajñe dharmajñasya mahātmanaḥ |

jyeṣṭho ’ham anujo bhrātā mama vīraḥ kuśadhvajaḥ ||

ဓမ္မကိုသိမြင်သော မဟာအတ္မာ မင်းကြီးထံ၌ သားနှစ်ယောက် မွေးဖွားလာ၏။ ငါသည် အကြီး၊ ငါ၏ အငယ်ညီမှာ ရဲရင့်သော ကုသဓွဇ ဖြစ်၏။

तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (context: 'of him')
पुत्रद्वयम्two sons
पुत्रद्वयम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपुत्र + द्वय (प्रातिपदिक)
Formद्विगुसमासः (Dvigu: द्वौ पुत्रौ), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन, नपुंसकलिङ्ग
जज्ञेwere born
जज्ञे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
धर्मज्ञस्यof the knower of dharma
धर्मज्ञस्य:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeAdjective
Rootधर्मज्ञ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमासः (धर्मं जानाति इति), षष्ठी, एकवचन, पुंलिङ्ग
महात्मनःof the great-souled (one)
महात्मनः:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeAdjective
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमासः (महान् आत्मा यस्य), षष्ठी, एकवचन, पुंलिङ्ग
ज्येष्ठःeldest
ज्येष्ठः:
Viśeṣaṇa (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootज्येष्ठ (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन, पुंलिङ्ग
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन, उत्तमपुरुषार्थक सर्वनाम
अनुजःyounger
अनुजः:
Viśeṣaṇa (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअनुज (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन, पुंलिङ्ग
भ्राताbrother
भ्राता:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन, पुंलिङ्ग
ममmy
मम:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन, उत्तमपुरुषार्थक सर्वनाम
वीरःvaliant
वीरः:
Viśeṣaṇa (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन, पुंलिङ्ग
कुशध्वजःKuśadhvaja
कुशध्वजः:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootकुशध्वज (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमासः (कुशः ध्वजः यस्य/कुश-ध्वजः), प्रथमा, एकवचन, पुंलिङ्ग

Hrasvaroma, was a religious king. He was a great soul. Of his two sons. I am theeldest and valiant Kusadhwaja is my younger brother.

H
Hrasvaromā
J
Janaka
K
Kuśadhvaja

FAQs

Dharma is linked to rightful lineage and responsibility: identifying oneself truthfully (satya) and acknowledging familial roles is part of ethical conduct, especially in solemn rites like marriage alliances.

Janaka identifies himself and his brother within the genealogy he is presenting to Vasiṣṭha.

Truthful self-identification and respect for dharmic order in family hierarchy (elder/younger roles).