HomeRamayanaBala KandaSarga 59Shloka 15
Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

विश्वामित्रस्य शरणागति-प्रशंसा तथा वासिष्ठपुत्र-शापः

Visvamitra grants refuge; the curse upon Vasishta’s sons

एतद्वचननैष्ठुर्यमूचु स्संरक्तलोचना:।वासिष्ठा मुनिशार्दूल सर्वे ते समहोदया:।।1.59.15।।

etad-vacana-naiṣṭhuryam ūcuḥ saṃrakta-locanāḥ | vāsiṣṭhā muniśārdūla sarve te sa-mahodayāḥ || 1.59.15 ||

အို မုနိတို့အနက် ကျားသဖွယ်မြတ်သူရေ၊ ဝသိဋ္ဌ၏ သားတော်များအားလုံးသည် မဟောဒယနှင့်အတူ ဒေါသကြောင့် မျက်လုံးနီရဲလျက် ထိုကြမ်းတမ်းသောစကားကို ပြောကြားကြ၏။

etat-vacana-naiṣṭhuryamthis harsh speech
etat-vacana-naiṣṭhuryam:
Karma (कर्म/Object of ūcuḥ)
TypeNoun
Rootetat (प्रातिपदिक) + vacana (प्रातिपदिक) + naiṣṭhurya (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa-samāsa (तत्पुरुष; etat vacanaṃ yasya tat naiṣṭhuryam / ‘harshness of this speech’), Napuṃsakaliṅga (Neuter/नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā (Accusative/द्वितीया), Ekavacana (Singular/एकवचन)
ūcuḥsaid/spoke
ūcuḥ:
Kriyā (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootvac (वच् धातु)
FormLiṭ-lakāra (Perfect/लिट्), Prathama-puruṣa (3rd/प्रथमपुरुष), Bahuvacana (Plural/बहुवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
saṃrakta-locanāḥwith reddened eyes
saṃrakta-locanāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier of vāsiṣṭhāḥ)
TypeAdjective
Rootsaṃrakta (प्रातिपदिक) + locana (प्रातिपदिक)
FormBahuvrīhi-samāsa (बहुव्रीहि; saṃrakte locane yaiḥ te), Puṃliṅga (Masculine/पुंलिङ्ग), Prathamā (Nominative/प्रथमा), Bahuvacana (Plural/बहुवचन)
vāsiṣṭhāḥVāsiṣṭhas (sons/disciples of Vasiṣṭha)
vāsiṣṭhāḥ:
Karta (कर्ता/Subject of ūcuḥ)
TypeNoun
Rootvāsiṣṭha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (Masculine/पुंलिङ्ग), Prathamā (Nominative/प्रथमा), Bahuvacana (Plural/बहुवचन)
muni-śārdūlaO tiger among sages
muni-śārdūla:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक) + śārdūla (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (तत्पुरुष; munīnām śārdūlaḥ), Puṃliṅga, Sambodhana (Vocative/सम्बोधन), Ekavacana
sarveall
sarve:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier of te)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Bahuvacana; sarvanāma-śabda (pronoun-like adjective)
tethey
te:
Karta (कर्ता/Subject; apposition to vāsiṣṭhāḥ)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Bahuvacana; sarvanāma (pronoun/सर्वनाम)
samahodayāḥtogether with Mahodaya
samahodayāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier of te)
TypeAdjective
Rootsa (अव्यय/उपसर्ग-सदृश) + mahodaya (प्रातिपदिक)
FormAvyayībhāva-samāsa (अव्ययीभाव; saha mahodayena), Puṃliṅga, Prathamā, Bahuvacana

On hearing the words (of the hundred sons of Vasishta uttered in anger) Viswamitra, pre-eminent among ascetics, spoke furiously with eyes reddened in anger.

V
Vasiṣṭha
V
Vasiṣṭha’s sons
M
Mahodaya

FAQs

Dharma demands vāg-saṃyama (discipline of speech); anger-driven harsh speech becomes adharma and escalates conflict.

The narrator summarizes the collective, anger-fueled denunciation by Vasiṣṭha’s sons, including Mahodaya.

The implied virtue is restraint and patience; the verse highlights its absence by describing anger’s physical and verbal signs.