HomeRamayanaBala KandaSarga 20Shloka 28
Previous Verse

Shloka 28

राज्ञः शङ्का

प्रत्याख्यानम् (Daśaratha’s Objections to Sending Rāma) — Bala Kanda, Sarga 20

इयमक्षौहिणी पूर्णा यस्याहं पतिरीश्वरः।

अनया संवृतो गत्वा योद्धाऽहं तैर्निशाचरैः॥

iyam akṣauhiṇī pūrṇā yasyāhaṁ patir īśvaraḥ | anayā saṁvṛto gatvā yoddhā 'haṁ tair niśācaraiḥ ||

ဤသည်မှာ ငါအရှင်အဖြစ် အမိန့်ပေးအုပ်ချုပ်သော အက္ခောဟိဏီ စစ်တပ်အပြည့်အစုံ ဖြစ်သည်။ ဤစစ်တပ်က ငါ့ကို ဝန်းရံလျက် ထွက်ခွာပြီး ငါကိုယ်တိုင် ထို နိသာစာရ (ညလှည့်သွားသူ) များနှင့် တိုက်ခိုက်မည်။

itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative particle (इति-प्रयोगः), indeclinable
nara-patiḥthe king
nara-patiḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक) + pati (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); षष्ठी-तत्पुरुषः (नराणां पतिः)
jalpanātfrom (his) speech / because of speaking
jalpanāt:
Apadana (अपादान/from)
TypeNoun
Rootjalpana (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Ablative (5th/पञ्चमी), Singular; cause/source (हेतु/अपादान)
dvi-ja-indramthe best of Brahmins
dvi-ja-indram:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootdvi-ja (प्रातिपदिक) + indra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; षष्ठी-तत्पुरुषः (द्विजानाम् इन्द्रः)
kuśika-sutamthe son of Kuśika (Viśvāmitra)
kuśika-sutam:
Karma (कर्म/object; apposition to dvijendram)
TypeNoun
Rootkuśika (प्रातिपदिक) + suta (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; षष्ठी-तत्पुरुषः (कुशिकस्य सुतः)
su-mahānvery great
su-mahān:
Karta (कर्ता; as qualifier)
TypeAdjective
Rootsu (उपसर्ग/अव्यय) + mahant (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular; adjective to manyuḥ
manyuḥanger
manyuḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootmanyu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular
viveśaentered / pervaded
viveśa:
Kriya (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Rootvi-viś (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन); parasmaipada
su-hutaḥwell-offered (in sacrifice)
su-hutaḥ:
Karta (कर्ता; as qualifier)
TypeAdjective
Rootsu (अव्यय) + huta (कृदन्त; √hu धातु)
FormPast passive participle (क्त), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular; adjective to agniḥ
ivalike
iva:
Sambandha (सम्बन्ध/comparison marker)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
FormSimile particle (उपमा-अव्यय)
makhein a sacrifice
makhe:
Adhikarana (अधिकरण/in)
TypeNoun
Rootmakha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular; location/context
agniḥfire
agniḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootagni (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular
ājya-siktaḥsprinkled with ghee
ājya-siktaḥ:
Karta (कर्ता; as qualifier)
TypeAdjective
Rootājya (प्रातिपदिक) + sikta (कृदन्त; √sic धातु)
FormPast passive participle (क्त), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular; तृतीया-तत्पुरुषः (आज्येन सिक्तः)
samabhavatbecame / came to be
samabhavat:
Kriya (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Rootsam-bhū (धातु)
FormImperfect (लङ्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular; parasmaipada
ujjvalitaḥblazing
ujjvalitaḥ:
Karta (कर्ता; as qualifier)
TypeAdjective
Rootud-√jval (धातु) + ita (कृदन्त)
FormPast passive participle (क्त), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular; adjective to vahniḥ
maharṣi-vahniḥthe sage's fire (i.e., his wrath)
maharṣi-vahniḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootmaharṣi (प्रातिपदिक) + vahni (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular; षष्ठी-तत्पुरुषः (महर्षेः वह्निः)
D
Daśaratha
V
Viśvāmitra
A
akṣauhiṇī (army)
N
niśācara (rākṣasas)

FAQs

Rajadharma: the king presents himself and his forces as instruments to defend righteousness and public sacred acts, offering state power in service of dharma.

Daśaratha tries to persuade Viśvāmitra that royal military support is sufficient and that Rāma need not be taken.

Protective leadership and readiness to act—Daśaratha asserts personal responsibility rather than delegating danger to his son.