Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 74, Shloka 25
भरतस्य कैकेयी-गर्हा तथा सुरभि-दृष्टान्तः
Bharata’s Reproach of Kaikeyi and the Surabhi Exemplum
ममकायात्प्रसूतौ हि दुःखितौ भारपीडितौ।यौ दृष्ट्वा परितप्येऽहं नास्ति पुत्रसमः प्रियः।।।।
mama kāyāt prasūtau hi duḥkhitau bhārapīḍitau | yau dṛṣṭvā paritapye ’haṁ nāsti putrasamaḥ priyaḥ ||
သူတို့နှစ်ယောက်သည် ကျွန်မ၏ ကိုယ်ခန္ဓာမှပင် မွေးဖွားလာသူများဖြစ်၍ ဒုက္ခခံစားကာ အလေးပင်ပန်းမှုအောက်တွင် ဖိနှိပ်ခံနေရသည်။ သူတို့ကို မြင်လျှင် ကျွန်မသည် ဝမ်းနည်းပူဆွေး၍ မီးလောင်သကဲ့သို့ ဖြစ်လာသည်—သားကဲ့သို့ ချစ်မြတ်နိုးစရာ မရှိပါ။
'These bulls were born from my body and they are oppressed by the burden. Having seen their anguish, I am extremely grieved. There is none so dear as a son'.
FAQs
Dharma recognizes the sanctity of familial bonds and the duty of care; the suffering of one’s dependents becomes a moral claim upon the conscience.
Surabhi intensifies her explanation: the bulls are her own offspring, and their forced labor causes her acute grief.
Vātsalya (parental affection) as a virtue that motivates protection and compassion.