Sarga 70

Verse 1

भरते ब्रुवति स्वप्नं दूतास्ते क्लान्तवाहनाः।प्रविश्यासह्यपरिखं रम्यं राजगृहं पुरम्।।2.70.1।।समागम्य तु राज्ञा च राजपुत्रेण चार्चिताः राज्ञः पादौ गृहीत्वा तु तमूचुर्भरतं वचः।।2.70.2।।

ဘရတသည် အိပ်မက်တစ်ခုကို ပြောဆိုနေစဉ်၊ ထိုသံတမန်တို့သည် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်သော မြင်းများကို စီးနင်းလျက် မဖြတ်ကျော်နိုင်သော ချောင်းကာရံထားသည့် လှပသော ရာဇဂృဟ မြို့သို့ ဝင်ရောက်လာကြသည်။

Verse 2

भरते ब्रुवति स्वप्नं दूतास्ते क्लान्तवाहनाः।प्रविश्यासह्यपरिखं रम्यं राजगृहं पुरम्।।2.70.1।।समागम्य तु राज्ञा च राजपुत्रेण चार्चिताः राज्ञः पादौ गृहीत्वा तु तमूचुर्भरतं वचः।।2.70.2।।

ဘရတသည် မိမိအိပ်မက်ကို ပြောနေစဉ်၊ ထိုသတင်းပို့သူများသည် မောပန်းနေသော မြင်းများကို စီးနင်းကာ မလွယ်ကူစွာ ဖြတ်ကျော်နိုင်သော ချောင်းကန် (ကာရံ) ဖြင့် ဝန်းရံထားသည့် လှပသော ရာဇဂృဟ မြို့တော်သို့ ဝင်ရောက်လာကြသည်။ ထို့နောက် ကိကေယမင်းနှင့် မင်းသားကို တွေ့ဆုံ၍ ဂုဏ်ပြုခံရပြီး၊ မင်း၏ ခြေတော်ကို အလွန်ရိုသေစွာ ကိုင်ကာ ဘရတထံသို့ မိမိတို့၏ သတင်းစကားကို လျှောက်တင်ကြသည်။

Verse 3

पुरोहितस्त्वां कुशलं प्राह सर्वे च मन्त्रिणः।त्वरमाणश्च निर्याहि कृत्यमात्ययिकं त्वया।।2.70.3।।

ပုရောဟိတ် (မိသားစုဘုန်းတော်ကြီး) နှင့် မန္တရိအားလုံးက သင်၏ကျန်းမာချမ်းသာမှုကို မေးမြန်းကြသည်။ ထို့ကြောင့် အလျင်အမြန် ပြန်ထွက်ခွာလော့—သင်ကသာ ဆောင်ရွက်ရမည့် အရေးပေါ်တာဝန်တစ်ရပ် ရှိနေသည်။

Verse 4

इमानि च महार्हाणि वस्त्राण्याभरणानि च।प्रतिगृह्य विशालक्ष मातुलस्य च दापय।।2.70.4।।

မျက်လုံးကျယ်ဝန်းသော မင်းသားရေ၊ ဤအလွန်တန်ဖိုးကြီးသော အဝတ်အစားများနှင့် အလှဆင်ပစ္စည်းများကို လက်ခံယူလော့၊ ထို့ပြင် မိခင်ဘက်အမူး (မတ်တူလ) ထံသို့လည်း ပေးအပ်စေပါ။

Verse 5

अत्र विशंतिकोट्यस्तु नृपतेर्मातुलस्य ते।दशकोट्यस्तु सम्पूर्णास्तथैव च नृपात्मज।।2.70.5।।

အရှင်မင်းသား၊ ဤနေရာတွင် မင်းကြီးအတွက် ငွေကြေးနှင့် လှူဒါန်းအပ်သော အလှူတန်ဖိုး နှစ်ဆယ်ကုဋိ ရှိ၏။ ထို့အတူ မင်းသား၏ မိခင်ဘက် ဦးလေးအတွက်လည်း ဆယ်ကုဋိ ပြည့်စုံစွာ ရှိ၏။

Verse 6

प्रतिगृह्य तु तत्सर्वं स्वनुरक्त स्सुहृज्जने।दूतानुवाच भरतः कामैस्सम्प्रतिपूज्य तान्।।2.70.6।।

ဆွေမျိုးမိတ်ဆွေတို့အပေါ် ချစ်ခင်သနားကြင်နာသော ဘရတသည် ယူဆောင်လာသမျှအားလုံးကို လက်ခံပြီး၊ ထို့နောက် သံတမန်တို့ကို သူတို့လိုအင်အတိုင်း လက်ဆောင်များဖြင့် ပြန်လည်ဂုဏ်ပြုကာ စကားဆို하였다။

Verse 7

कच्चित्सुकुशली राजा पिता दशरथो मम।कच्चिच्चारोगता रामे लक्ष्मणे च महात्मनि।।2.70.7।।

“ကျွန်ုပ်၏ဖခင် မင်းဒဿရထသည် ကောင်းမွန်စွာ ကျန်းမာချမ်းသာပါသလော။ ထို့ပြင် ရာမနှင့် မဟာစိတ်ရှိသော လက္ခမဏလည်း ကျန်းမာကောင်းမွန်ပါသလော။”

Verse 8

आर्या च धर्मनिरता धर्मज्ञा धर्मदर्शिनी।अरोगा चापि कौसल्या माता रामस्य धीमतः।।2.70.8।।

ဉာဏ်ပညာပြည့်ဝသော ရာမ၏ မိခင် ကောသလျာ မဟာဒေဝီသည်လည်း ကျန်းမာတော်မူပါသလော—ဓမ္မ၌ တည်ကြည်သူ၊ ဓမ္မကို သိမြင်နားလည်သူ၊ ဓမ္မ၏ အမိန့်အတိုင်း နေထိုင်သူ မဟာမိခင်တော်ဖြစ်ပါသလော။

Verse 9

कच्चित्सुमित्रा धर्मज्ञा जननी लक्ष्मणस्य या।शत्रुघ्नस्य च वीरस्य साऽरोगा चापि मध्यमा।।2.70.9।।

ထို့ပြင် ဓမ္မကို သိမြင်သူ စုမိတ္ရာ မဟာဒေဝီ—လက္ခမဏ၏ မိခင်၊ ရဲရင့်သော သတ္တရုဃ္ဏ၏ မိခင်ဖြစ်သော အလယ်မဟာမိဖုရား—လည်း ရောဂါကင်း၍ ကျန်းမာတော်မူပါစေ။

Verse 10

आत्मकामा सदा चण्डी क्रोधना प्राज्ञमानिनी।अरोगा चापि मे माता कैकेयी किमुवाच ह।।2.70.10।।

ထို့ပြင် မိမိအလိုတော်ကိုသာ လိုက်နာတတ်၍ ကြမ်းတမ်း၊ ချက်ချင်းဒေါသထွက်တတ်ကာ ကိုယ့်ပညာကို မာန်တက်နေသော မိခင် ကေကေယီသည် ဘာကို ပြောခဲ့သနည်း။ အနည်းဆုံး နာမကျန်းမဖြစ်ဘဲ ကျန်းမာနေသလား။

Verse 11

एवमुक्तास्तु ते दूताः भरतेन महात्मना।ऊचुस्सप्रश्रयं वाक्यमिदं तं भरतं तदा।।2.70.11।।

ဤသို့ မဟာသတ္တိရှိသော ဘရတက မေးမြန်းသဖြင့် သံတမန်တို့သည် ထိုအခါ လေးစားသမားရိုသစွာနှင့် နှိမ့်ချစွာဖြင့် ဘရတအား ဤစကားကို ပြောကြား하였다။

Verse 12

कुशलास्ते नरव्याघ्र येषां कुशलमिच्छसि।श्रीश्च त्वां वृणुते पद्मा युज्यतां चापि ते रथः।।2.70.12।।

အို လူတို့အနက် ကျားသတ္တဝါကဲ့သို့ သတ္တိရှိသူရေ၊ သင် မင်္ဂလာကောင်းခြင်းကို မေးမြန်းသောသူတို့သည် အားလုံး ကောင်းမွန်လုံခြုံကြပါသည်။ သရီ—ပဒ္မာ (လက္ခ္မီ) မယ်တော်က သင့်ကို ကရုဏာပြုပါစေ၊ သင့်ရထားလည်း မြင်းတပ်၍ အဆင်သင့် ဖြစ်ပါစေ။

Verse 13

भरतश्चापि तान् दूतानेवमुक्तोऽभ्यभाषत।आपृच्चेऽहं महाराजं दूतास्सन्त्वरयन्ति माम्।।2.70.13।।

ထိုသို့ ပြောကြားခံရသော် ဘရတသည် သံတမန်တို့အား ပြန်လည်ဆိုသည်— “မဟာရာဇာထံ သွား၍ နုတ်ဆက်ခွင့်တောင်းမည်။ သံတမန်တို့က ငါ့ကို အလျင်အမြန် သွားရန် တိုက်တွန်းနေကြသည်။”

Verse 14

एवमुक्त्वा तु तान् दूतान्भरतः पार्थिवात्मजः।दूतै स्सञ्चोदितो वाक्यं मातामहमुवाच ह।।2.70.14।।

ထိုသို့ သံတမန်တို့အား ပြောပြီးနောက် ဘရတ—မင်းသား—သည် သူတို့၏ အရေးတကြီး တိုက်တွန်းမှုကြောင့် မိခင်ဘက် အဘိုးထံ ဤစကားကို လျှောက်တင်하였다။

Verse 15

राजन् पितुर्गमिष्यामि सकाशं दूतचोदितः।पुनरप्यहमेष्यामि यदा मे त्वं स्मरिष्यसि।।2.70.15।।

အို မင်းကြီးရေ၊ သံတမန်တို့၏ တိုက်တွန်းမှုကြောင့် ငါသည် အဖခမည်းတော်ထံ သွားရောက်ခစားမည်။ ထို့ပြင် မင်းကြီး ငါ့ကို သတိရသည့်အခါတိုင်း ငါ ပြန်လည်လာမည်။

Verse 16

भरतेनैवमुक्तस्तु नृपो मातामहस्तदा।तमुवाच शुभं वाक्यं शिरस्याघ्राय राघवम्।।2.70.16।।

ဘရတ၏ စကားကို ကြားသော် မိခင်ဘက် အဘိုးဖြစ်သော မင်းကြီးသည် ရာဃဝကို ခေါင်းပေါ်တွင် နမ်းရှိုက်ကာ မင်္ဂလာရှိသော စကားများကို ပြောကြား하였다။

Verse 17

गच्छ तातानुजाने त्वां कैकेयीसुप्रजास्त्वया।मातरं कुशलं ब्रूयाः पितरं च परन्तप।।2.70.17।।

သွားလော့ ကလေးရေ၊ ငါသည် သင့်ကို ခွင့်ပြု၏။ သင်ကဲ့သို့ အရည်အချင်းပြည့်ဝသော သားကို ရရှိသဖြင့် ကိကေယီသည် ကံကောင်းမြတ်နိုး၏။ ရန်သူကို နှိမ်နင်းသူရေ၊ ငါ၏ ကောင်းချီးနှင့် ကျန်းမာရေးမေတ္တာကို သင့်မိခင်နှင့် သင့်ဖခင်ထံသို့လည်း ပြောကြားပေးလော့။

Verse 18

पुरोहितं च कुशलं ये चान्ये द्विजसत्तमाः।तौ च तात महेष्वासौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।।2.70.18।।

ထို့ပြင် မိသားစု ပုရောဟိတ် (အိမ်တော်ပူဇော်ဆရာ) နှင့် အခြား ဒွိဇအမြတ်များထံသို့လည်း ငါ၏ ကျန်းမာရေးမေတ္တာကို ပြောကြားပေးလော့။ ထို့အတူ ကလေးရေ၊ မြားတံခွန်ကြီးသော ညီအစ်ကိုနှစ်ပါး—ရာမနှင့် လက္ခမဏ—ထံသို့လည်း ငါ၏ မေတ္တာစကားကို ပို့ဆောင်ပေးလော့။

Verse 19

तस्मै हस्त्युत्तमांश्चित्रान्कम्बलानजिनानि च।अभिसत्कृत्य कैकेयो भरताय धनं ददौ।।2.70.19।।

ထိုသူကို သင့်တော်စွာ ဂုဏ်ပြုကာ ကိကေယနိုင်ငံ၏ မင်းသည် ဘရတအား ဥစ္စာပစ္စည်းများ ပေးအပ်하였다—အထူးကောင်းမွန်သော ဆင်များ၊ အရောင်စုံ စောင်များ၊ နှင့် သမင်အရေများပါဝင်၏။

Verse 20

रुक्मनिष्कसहस्रे द्वे षोडशाश्वशतानि च।सत्कृत्य कैकयीपुत्रं केकयो धनमादिशत्।।2.70.20।।

ကိကေယီ၏ သားကို သင့်တော်စွာ ဂုဏ်ပြုကာ ကိကေယမင်းသည် ဥစ္စာပေးအပ်하였다—ရွှေ နိෂ္က ၂,၀၀၀ နှင့် မြင်း ၁,၆၀၀ ကောင်လည်း ပါဝင်၏။

Verse 21

तथाऽमात्यानभिप्रेतान्विश्वास्यांश्च गुणान्वितान्।ददावश्वपतिः क्षिप्रं भरतायानुयायिनः।।2.70.21।।

ထိုနည်းတူ အရှွပတိမင်းသည် ချက်ချင်းပင် ဘရတမင်းသား၏ ခရီးသွားရာတွင် လိုက်ပါစောင့်ရှောက်ရန် စိတ်တော်နှစ်သက်ဖွယ်၊ ယုံကြည်ထိုက်၍ ကောင်းမြတ်သောဂုဏ်သတ္တိများပြည့်စုံသည့် အမတ်အကြံပေးများကို ပေးအပ်တော်မူ하였다။

Verse 22

ऐरावतानैन्द्रशिरान्नागान्वै प्रियदर्शनान्।खरान् श्रीघ्रान्सुसंयुक्तान्मातुलोऽस्मै धनं ददौ।।2.70.22।।

မိခင်ဘက်အမူး (မတ်တူလ) သည်လည်း ဓနဥစ္စာကို ပေးအပ်ကာ—အဲရာဝတနှင့် အိုင်န္ဒ္ရရှီရာမျိုးရိုးမှ မြင်ရသန့်ရှင်းလှပသော ဆင်များနှင့်၊ လျင်မြန်၍ ကောင်းစွာလေ့ကျင့်ထားကာ လွယ်ကူစွာချည်တပ်နိုင်သည့် မြည်းများကိုပါ ပေးအပ်하였다။

Verse 23

अन्तःपुरेऽति संवृद्धान् व्याघ्रवीर्यबलान्वितान्। दंष्ट्राऽऽयुधान्महाकायान् शुनश्चोपायनं ददौ।।2.70.23।।

ထို့ပြင် အတွင်းနန်းတော်တွင် ကြီးပြင်းစိုက်ပျိုးထားသော ခွေးများကိုလည်း လက်ဆောင်အဖြစ် ပေးအပ်하였다—ကိုယ်ထည်ကြီးမား၍ ကျားကဲ့သို့ သတ္တိနှင့် အင်အားပြည့်စုံကာ၊ အစွယ်များကို အာယုဓအဖြစ်ထားရှိသော ခွေးများဖြစ်သည်။

Verse 24

स दत्तं केकयेन्द्रेण धनं तन्नाभ्यनन्दत।भरतः कैकयीपुत्रो गमनत्वरया तदा।।2.70.24।।

ထိုအခါ ကေကယမင်းကြီးက ပေးအပ်သော ငွေကြေးကို ကေကယီ၏သား ဘရတသည် ခရီးထွက်ရန် အလျင်အမြန်ရှိသဖြင့် မနှစ်သက် မပျော်ရွှင်ခဲ့။

Verse 25

बभूव ह्यस्य हृदये चिन्ता सुमहती तदा।त्वरया चापि दूतानां स्वप्नस्यापि च दर्शनात्।।2.70.25।।

ထိုအခါ သူ၏နှလုံးသားတွင် စိုးရိမ်ပူပန်မှု အလွန်ကြီးမားစွာ ပေါ်ပေါက်လာ၏—တမန်တို့၏ အလျင်အမြန်ကြောင့်လည်းကောင်း၊ အိပ်မက်နိမိတ်ကို မြင်တွေ့ခဲ့ခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း။

Verse 26

स स्ववेश्माभ्यतिक्रम्य नरनागाश्वसंवृतम्।प्रपेदे सुमहच्छ्रीमान्राजमार्गमनुत्तमम्।।2.70.26।।

မိမိအိမ်တော်ကို ကျော်လွန်ထွက်ခွာ၍ လူများ၊ ဆင်များ၊ မြင်းများဖြင့် ဝန်းရံကျပ်တည်းနေသော မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သည့် မဟာရာဇလမ်းမကြီးသို့ ရောင်ရမ်းတင့်တယ်သော ဘရတသည် ရောက်ရှိ하였다။

Verse 27

अभ्यतीत्य ततोऽपश्यदन्तःपुरमुदारधीः।ततस्तद्भरतश्श्रीमानाविवेशानिवारितः।।2.70.27।।

ထို့နောက် ဆက်လက်သွားရာ၌ ဉာဏ်ပညာမြင့်မြတ်သော ဘရတသည် အတွင်းနန်းတော်ကို မြင်တွေ့၏။ ထို့နောက် တင့်တယ်သော ဘရတသည် အတားအဆီးမရှိဘဲ ထိုနေရာသို့ ဝင်ရောက်하였다။

Verse 28

स मातामहमापृच्छ्य मातुलं च युधाजितम्।रथमारुह्य भरतश्शत्रुघ्नसहितो ययौ।।2.70.28।।

ထို့နောက် မိခင်ဘက် အဘိုးတော်နှင့် မိခင်ဘက် ဦးတော် ယုဓာဇိတ်တို့အား နှုတ်ဆက်ခွင့်တောင်းပြီး၊ ဘရတသည် သတရုဃ္နနှင့်အတူ ရထားပေါ်တက်ကာ ထွက်ခွာသွား하였다။

Verse 29

रथान्मण्डल चक्रांश्च योजयित्वा परश्शतम्।उष्ट्र गोऽश्वबलैर्भृत्या भरतं यान्तमन्वयुः।।2.70.29।।

အမှုထမ်းတို့သည် ဘီးဝိုင်းပြည့်စုံသော ရထားတစ်ရာကျော်ကို ချိတ်ဆက်တပ်ဆင်ပြီး၊ ဘရတ ထွက်ခွာသည့်အခါ အုတ်တပ်၊ နွားတပ်၊ မြင်းတပ်တို့နှင့်အတူ လိုက်ပါသွားကြသည်။

Verse 30

बलेन गुप्तो भरतो महात्मा सहार्यकस्याऽत्मसमैरमात्यैः।आदाय शत्रुघ्नमपेतशत्रुर्गृहाद्ययौ सिद्ध इवेन्द्रलोकात्।।2.70.30।।

စစ်တပ်၏ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုအောက်တွင်၊ ရန်သူကင်းစင်သော မဟာစိတ်ရှိသူ ဘရတသည် အာရျက၏ ဂုဏ်သရေရှိအိမ်မှ ထွက်ခွာရာတွင် သတရုဃ္နကို ခေါ်ဆောင်၍ မိမိနှင့်တန်းတူသော အမတ်များနှင့်အတူ လိုက်ပါသွားသည်—အင်္ဒြလောကမှ စိဒ္ဓတစ်ပါး ထွက်ခွာသကဲ့သို့။