Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 51, Shloka 8

अयोध्याकाण्डे एकपञ्चाशः सर्गः — Guha’s Vigil and Lakṣmaṇa’s Lament

Night on the riverbank

लक्ष्मणस्तं तदोवाच रक्ष्यमाणास्त्वयानघ।नात्र भीता वयं सर्वे धर्ममेवानुपश्यता।।।।

lakṣmaṇas taṁ tadovāca rakṣyamāṇās tvayānagha |

nātra bhītā vayaṁ sarve dharmam evānupaśyatā ||

ထို့နောက် လက္ခမဏက သူ့အား ပြောသည်—“အပြစ်ကင်းရှင်းသူရေ၊ သင်၏ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုအောက်တွင်၊ သမ္မာဓမ္မကို အမြဲမျက်မှောက်ထားသူဖြစ်သော သင်ကြောင့်၊ ဤနေရာ၌ ကျွန်ုပ်တို့အားလုံး မည်သို့မျှ မကြောက်ရွံ့ပါ။”

लक्ष्मणःLakshmana
लक्ष्मणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular)
तदाthen
तदा:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
रक्ष्यमाणाःbeing protected
रक्ष्यमाणाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootरक्ष् (धातु) + यमान (कृदन्त-प्रत्यय)
Formवर्तमानकाले कर्मणि-प्रयोगे शानच्/यमान-प्रत्ययान्त कृदन्त (present passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘वयम्’ इत्यस्य विशेषणम्
त्वयाby you
त्वया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन (Singular)
अनघO sinless one
अनघ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअनघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन (Singular)
not
:
Sambandha (सम्बन्ध/negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation particle)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb: here)
भीताःafraid
भीताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभी (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भावे कृदन्त (past participle: frightened), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘वयम्’ इत्यस्य विशेषणम्
वयम्we
वयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन (Plural)
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘वयम्’ इत्यस्य विशेषणम्
धर्मम्righteousness/duty
धर्मम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle: indeed/only)
अनुपश्यताwhile keeping in view
अनुपश्यता:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootअनु + पश्य् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले परस्मैपदी कृदन्त (present active participle: observing/keeping in view), पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; ‘त्वया’ इत्यस्य विशेषणम्

I am seeking supreme fame in this world through the attainment of dharma and acquisition of abundant artha by the grace of Rama alone.

L
Lakshmana
G
Guha
D
Dharma

FAQs

Security is grounded in righteousness: protection offered by a dharmic person is trustworthy and fear-dispelling.

Lakshmana responds to Guha’s pledge to guard Rama, expressing confidence because Guha is committed to dharma.

Lakshmana’s discernment and trust in dharmic character rather than mere power.