Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

गङ्गादर्शनम् तथा गुहसमागमः

Vision of the Gaṅgā and Meeting with Guha

आश्रमैरविदूरस्थैः श्रीमद्भिस्समलङ्कृताम्।कालेऽप्सरोभिर्हृष्टाभि स्सेविताम्भोह्रदां शिवाम्।।2.50.13।।

āśramair avidūra-sthaiḥ śrīmadbhis samalaṅkṛtām |

kāle ’psarobhir hṛṣṭābhis sevitām ambho-hradāṁ śivām || 2.50.13 ||

မင်္ဂလာရှိသော ဂင်္ဂါမြစ်တော်သည် ကမ်းနားမဝေးတွင် တည်ရှိသော တင့်တယ်သည့် အာရှရမ်များဖြင့် အလှဆင်ထားပြီး၊ အချိန်အခါတချို့တွင်လည်း ပျော်ရွှင်မြူးတူးသော အပ္စရာများ လာရောက်သုံးဆောင်ကာ သူမ၏ ကြည်လင်သော ရေကန်များတွင် ကစားမြူးတူးကြ၏။

tataḥthen
tataḥ:
Adhikarana (अधिकरण) (temporal)
TypeIndeclinable
Roottatas (प्रातिपदिक)
FormAvyaya, adverb (sequence)
tri-patha-gāmflowing in three paths (three worlds)
tri-patha-gām:
Karma (कर्म) (qualifier of Gaṅgā)
TypeAdjective
Roottri (प्रातिपदिक) + patha (प्रातिपदिक) + gā (प्रातिपदिक from √gam 'to go', feminine agent noun 'goer')
FormStrīliṅga, Dvitīyā singular; tatpurusha: 'triṣu patheṣu gacchatīti' (flowing in three courses/worlds)
divyāmdivine
divyām:
Karma (कर्म) (qualifier)
TypeAdjective
Rootdivya (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Dvitīyā singular; agrees with gaṅgām
śiva-toyāmwith sacred waters
śiva-toyām:
Karma (कर्म) (qualifier)
TypeAdjective
Rootśiva (प्रातिपदिक) + toya (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Dvitīyā singular; tatpurusha: 'śivaṃ toyaṃ yasyāḥ' (having auspicious/sacred water)
aśaivalāmfree from moss
aśaivalām:
Karma (कर्म) (qualifier)
TypeAdjective
Roota- (निषेध) + śaivala (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Dvitīyā singular; privative adjective 'without moss/algae'
dadarśasaw
dadarśa:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु) (to see)
FormLiṭ (लिट्) perfect, Prathama-puruṣa singular, Parasmaipada
rāghavaḥRāghava (Rama)
rāghavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāghava (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā singular
gaṅgāmGanga
gaṅgām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgaṅgā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Dvitīyā singular
puṇyāmholy
puṇyām:
Karma (कर्म) (qualifier)
TypeAdjective
Rootpuṇya (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Dvitīyā singular; agrees with gaṅgām
ṛṣi-niṣevitāmfrequented by sages
ṛṣi-niṣevitām:
Karma (कर्म) (qualifier)
TypeAdjective
Rootṛṣi (प्रातिपदिक) + ni-ṣevita (कृदन्त; ni+√sev 'to frequent/serve', kta)
FormStrīliṅga, Dvitīyā singular; tatpurusha: 'ṛṣibhiḥ niṣevitām' (frequented/served by sages)

Since this river flows through heavens for the gods, it is well-known as 'Devapadmini' where celestial lotuses grow. The river embraces hundreds of hills serving as sporting places and pleasure-gardens for gods.

G
Gaṅgā
A
Apsarases

FAQs

The verse links sacred nature with dharma: hermitages (tapas and restraint) harmonize with the river’s purity, making the landscape itself a support for righteous living.

During the journey, the Gaṅgā is described as a sanctified riverbank region, close to hermitages and visited even by celestial beings.

Indirectly, reverence for sacred places and the ascetic ideal—values that shape Rāma’s dhārmic journey.