Next Verse

Shloka 1

गङ्गादर्शनम् तथा गुहसमागमः

Vision of the Gaṅgā and Meeting with Guha

विशालान् कोसलान् रम्यान् यात्वा लक्ष्मणपूर्वजः।अयोध्याभिमुखो धीमान् प्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत्।।2.50.1।।

viśālān kosalān ramyān yātvā lakṣmaṇapūrvajaḥ | ayodhyābhimukho dhīmān prāñjalir vākyam abravīt || 2.50.1 ||

ကျယ်ဝန်းလှပသော ကိုသလနိုင်ငံကို ဖြတ်သန်းပြီးနောက်၊ လက္ခမဏ၏ အစ်ကိုကြီးဖြစ်သော ပညာရှိ ရာမသည် အယောဓျာဘက်သို့ မျက်နှာမူ၍ လက်အုပ်ချီကာ ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏။

विशालान्vast
विशालान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविशाल (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural), पुल्लिङ्ग (Masculine); विशेषणम् कोसलान्
कोसलान्the Kosalas (country)
कोसलान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकोसल (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural), पुल्लिङ्ग (Masculine)
रम्यान्beautiful
रम्यान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural), पुल्लिङ्ग (Masculine); विशेषणम् कोसलान्
यात्वाhaving gone through
यात्वा:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootया (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययवत्; 'having gone/traversed'
लक्ष्मणपूर्वजःLakṣmaṇa's elder brother
लक्ष्मणपूर्वजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण + पूर्वज (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine); समासः लक्ष्मणस्य पूर्वजः इति षष्ठी-तत्पुरुष
अयोध्याभिमुखःfacing Ayodhyā
अयोध्याभिमुखः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअयोध्या + अभिमुख (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine); समासः अयोध्यां अभिमुखः इति द्वितीया-तत्पुरुष; विशेषणम् (लक्ष्मणपूर्वजः)
धीमान्wise
धीमान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootधीमन् (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine); विशेषणम् (लक्ष्मणपूर्वजः)
प्राञ्जलिःwith folded hands
प्राञ्जलिः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्राञ्जलि (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine); 'प्रकृष्टाञ्जलिः' (with folded hands)
वाक्यम्speech/words
वाक्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter)
अब्रवीत्spoke
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद (Parasmaipada)

Having crossed the vast, beautiful kingdom of Kosala, the sagacious elder brother of Lakshmana stood facing Ayodhya with folded palms and said:

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
K
Kosala
A
Ayodhyā

FAQs

Reverence and humility: even a great hero approaches his homeland and duty with folded hands—power is tempered by respect and self-restraint.

Rāma is traveling and comes to face Ayodhyā; he prepares to speak with a posture of reverence.

Rāma’s humility and composure (dhṛti/dhī), expressed through respectful bodily conduct (prāñjali).