Sarga 41

Verse 1

तस्मिन्स्तु पुरुषव्याघ्रे विनिर्याति कृताञ्जलौ।आर्तशब्दोऽहि सञ्जज्ञे स्त्रीणामन्त:पुरे महान्।।2.41.1।।

လူတို့အနက် ကျားတော်တည်းဟူသော သူသည် လက်အုပ်ချီ၍ ဂုဏ်ပြုကာ ထွက်ခွာသွားစဉ်၊ အတွင်းနန်းတော်ရှိ မိန်းမတို့ထံမှ ဝမ်းနည်းကြေကွဲသံကြီး တစ်ခု ပေါ်ထွန်းလာလေ၏။

Verse 2

अनाथस्य जनस्यास्य दुर्बलस्य तपस्विनः।यो गतिश्शरणं चासीत्स नाथः क्व नु गच्छति।।2.41.2।।

ဤလူထုသည် အားကိုးရာမဲ့၍ အားနည်းကာ ဒုက္ခပင်ပန်းနေသူများဖြစ်သော်လည်း၊ သူသည် ထိုသူတို့၏ ခိုလှုံရာနှင့် ကာကွယ်ရာ ဖြစ်ခဲ့၏; ထိုအရှင်၊ ထိုအကာအကွယ်ပေးသူသည် ယခု ဘယ်သို့ သွားနေပါသနည်း။

Verse 3

न क्रुध्यत्यभिशप्तोऽपि क्रोधनीयानि वर्जयन्।क्रुद्धान्प्रसादयन्सर्वान् समदुःखः क्व गज्छति।।2.41.3।।

ယခု သူဘယ်သို့သွားသနည်း—အပြစ်တင်ဆဲဆိုခံရသော်လည်း မက怒မဖြစ်သူ၊ ဒေါသဖြစ်စေသော အမှုများကို ရှောင်ရှားသူ၊ ဒေါသထွက်နေသူအားလုံးကို သက်သာစေသူ၊ နှင့် အခြားသူတို့၏ ဒုက္ခကိုလည်း တူတူခံစားသူ။

Verse 4

कौशल्यायां महातेजा यथा मातरि वर्तते।तथा यो वर्ततेऽस्मासु महात्मा क्व नु गच्छति।।2.41.4।।

ယခု ထွန်းလင်းတောက်ပသော မဟာသတ္တဝါသည် ဘယ်သို့သွားသနည်း—မိခင် ကောသလျာကို ပြုမူသကဲ့သို့ပင် ကျွန်ုပ်တို့အပေါ်လည်း ထိုသို့ ပြုမူသူ။

Verse 5

कैकेय्या क्लिश्यमानेन राज्ञा सञ्चोदितो वनम्।परित्राता जनस्यास्य जगतः क्व नु गच्छति।।2.41.5।।

ကೈကေယီ၏ ဖိအားကြောင့် ဒုက္ခဝေဒနာခံနေရသော မင်းကြီးသည် သူ့အား တောသို့ သွားရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။ ယခု သူဘယ်သို့သွားမည်နည်း—ဤပြည်သူတို့၏ ကာကွယ်ရှင်၊ ကမ္ဘာလောကတစ်လောကလုံး၏ ထိန်းသိမ်းရှင်ဖြစ်သူ။

Verse 6

अहो निश्चेतनो राजा जीवलोकस्य सम्प्रियम्।धर्म्यं सत्यव्रतं रामं वनवासे प्रवत्स्यति।।2.41.6।।

အို… ဘုရင်သည် အာရုံမရှိသကဲ့သို့ပင်၊ သတ္တဝါအပေါင်းတို့ ချစ်ခင်မြတ်နိုးကြသော၊ ဓမ္မနှင့်ညီစွာ ကျင့်သုံးသော၊ သစ္စာဝရတ၌ တည်ကြည်သော ရာမကို တောဝင်နေထိုင်ရန် ပို့ဆောင်လျက်ရှိသည်။

Verse 7

इति सर्वा महिष्यस्ता विवत्सा इव धेनवः।रुरुदुश्चैव दुःखार्ताः सस्वरं च विचुक्रुशुः।।2.41.7।।

ထို့ကြောင့် မဟေသီအပေါင်းတို့သည် ဝမ်းနည်းပူဆွေးခြင်းကြောင့် နာကျင်လျက်၊ နွားကလေးပျောက်သွားသော နွားမများကဲ့သို့ ငိုကြွေးကာ အသံကျယ်ကျယ်ဖြင့် အော်ဟစ်ကြ၏။

Verse 8

स तमन्तः पुरे घोरमार्तशब्दं महीपतिः।पुत्रशोकाभिसन्तप्तः श्रुत्वा चासीत्सुदुःखितः।।2.41.8।।

အတွင်းနန်းတော်မှ ထွက်ပေါ်လာသော ကြောက်မက်ဖွယ် ငိုကြွေးသံကို ကြားသော်၊ သားအပေါ် စိုးရိမ်ပူဆွေးခြင်းဖြင့် မီးလောင်သကဲ့သို့ နာကျင်နေပြီးသား ဘုရင်သည် ထပ်မံ၍ အလွန်အမင်း ဝမ်းနည်းသွား၏။

Verse 9

नाग्निहोत्राण्यहूयन्त नापचन् गृहमेधिनःअकुर्वन्न प्रजाः कार्यं सूर्यश्चान्तरधीयत।।2.41.9।।

အဂ္နိဟောတရ မီးပူဇော်ခြင်း မပြုကြတော့၊ အိမ်ထောင်ရှင်များလည်း မချက်ပြုတ်ကြ၊ ပြည်သူများလည်း နေ့စဉ်တာဝန်များ မဆောင်ရွက်ကြ—နေရောင်တော်လည်း မျက်စိရှေ့မှ ပျောက်ကွယ်သွား၏ (နေဝင်ချိန်)။

Verse 10

व्यसृजन् कबलान्नागा गावो वत्सान्न पाययन्।पुत्रं प्रथमजं लब्ध्वा जननी नाभ्यनन्दत।।2.41.10।।

ဆင်တို့သည် ပါးစပ်ထဲက အစာလုတ်များကို ချလိုက်ကြ၏; နွားတို့သည် နွားကလေးများကို နို့မစို့စေကြ၏; မိခင်တို့သည်ပင် ပထမသားကို ရရှိသော်လည်း မပျော်ရွှင်နိုင်ကြ—ထိုအခိုက်အတန့်၏ အလေးအနက်ကြီးမားမှုကြောင့်ပင်။

Verse 11

त्रिशङ्कुर्लोहिताङ्गश्च बृहस्पतिबुधावपि।दारुणा स्सोममभ्येत्य ग्रहास्सर्वे व्यवस्थिताः।।2.41.11।।

တရီရှင်ကူနှင့် လောဟိတောင်းဂ (အင်္ဂါဂြိုဟ်)၊ ထို့ပြင် ဗြဟ္မစပတိနှင့် ဗုဒ္ဓဂြိုဟ်တိုင်အောင်—အမှန်တကယ် ဂြိုဟ်အားလုံးသည်—စန္ဒြ (လ) ထံသို့ နီးကပ်လာစဉ် ကြောက်မက်ဖွယ် အနေအထားဖြင့် တန်းစီတည်နေကြ၏။

Verse 12

नक्षत्राणि गतार्चींषि ग्रहाश्च गततेजसः।विशाखास्तु सधूमाश्च नभसि प्रचकाशिरे।।2.41.12।।

နက္ခတ်တို့၏ အလင်းရောင် ပျောက်ကွယ်သွားပြီး ဂြိုဟ်တို့၏ တေဇောလည်း လျော့နည်းသွား၏။ မိုးကောင်းကင်၌ ဝိသာခာ နက္ခတ်စုသည် မီးခိုးဝန်းရံထားသကဲ့သို့ ထင်ရှားပေါ်လာ၏။

Verse 13

कालिकानिलवेगेन महोदधिरिवोत्थितः।रामे वनं प्रव्रजिते नगरं प्रचचाल तत्।।2.41.13।।

ရာမသည် တောသို့ နိရ္ဗာသနထွက်ခွာသွားသောအခါ အယောဓျာမြို့သည် တုန်လှုပ်သွား၏။ အမဲရောင် မုန်တိုင်းလေ၏ အားကြောင့် မဟာသမုဒ္ဒရာ ထကြွလာသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 14

दिशः पर्याकुलास्सर्वा स्तिमिरेणेव संवृताः।न ग्रहो नापि नक्षत्रं प्रचकाशे नकिञ्चन।।2.41.14।।

အရပ်အနှံ့အားလုံးသည် ရှုပ်ထွေးသွားသကဲ့သို့ ထင်ရပြီး အမှောင်အတိဖြင့် ဖုံးလွှမ်းထားသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ ဂြိုဟ်မရှိ၊ နက္ခတ်မရှိ—ဘာမျှပင် မလင်းလက်တော့။

Verse 15

अकस्मान्नागरस्सर्वो जनो दैन्यमुपागमत्।आहारे वा विहारे वा न कश्चिदकरोन्मनः।।2.41.15।।

ရုတ်တရက် မြို့သူမြို့သားအားလုံးသည် ဆင်းရဲဒုက္ခထဲသို့ ကျရောက်သွား၏။ အစားအစာ၌ဖြစ်စေ အပန်းဖြေရာ၌ဖြစ်စေ မည်သူမျှ စိတ်မတင်နိုင်ကြ။

Verse 16

शोकपर्यायसन्तप्त स्सततं दीर्घमुच्छवसन्।अयोध्यायां जनस्सर्व श्शुशोच जगतीपतिम्।।2.41.16।।

အယောဓျာမြို့၌ လူထုအားလုံးသည် ဝမ်းနည်းခြင်းလှိုင်းလှိုင်းကြောင့် မီးလောင်သကဲ့သို့ ပူလောင်ကာ အမြဲတမ်း ရှည်လျားစွာ သက်ပြင်းချလျက်၊ လောက၏အရှင်ဖြစ်သော မိမိတို့ဘုရင်ကို ငိုကြွေးအလွမ်းတရားဖြင့် စိုးရိမ်မြည်တမ်းကြ၏။

Verse 17

बाष्पपर्याकुलमुखो राजमार्गगतो जनः।न हृष्टो लक्ष्यते कश्चित्सर्व श्शोकपरायणः।।2.41.17।।

မင်းလမ်းမကြီးပေါ်တွင် လူထု၏မျက်နှာများသည် မျက်ရည်ကြောင့် ရှုပ်ထွေးလျက်ရှိပြီး၊ ပျော်ရွှင်နေသူ တစ်ယောက်မျှ မမြင်ရ—အားလုံးသည် ဝမ်းနည်းခြင်းတရား၌သာ နစ်မြုပ်နေကြ၏။

Verse 18

न वाति पवन श्शीतो न शशी सौम्यदर्शनः।न सूर्यस्तपते लोकं सर्वं पर्याकुलं जगत्।।2.41.18।।

လေသည် အေးမြစွာ မတိုက်တော့၊ လမင်းသည် နူးညံ့သက်သာသော အလှမပြတော့၊ နေမင်းသည်လည်း လောကကို မနွေးထွေးစေတော့—ကမ္ဘာလောကတစ်လုံးလုံး မငြိမ်မသက် ဖြစ်နေသကဲ့သို့ပင်။

Verse 19

अनर्थिनस्सुताः स्त्रीणां भर्तारो भ्रातरस्तथा।सर्वे सर्वं परित्यज्य राममेवान्वचिन्तयन्।।2.41.19।।

သားသမီးတို့သည် မိခင်ကို မစောင့်ရှောက်မစဉ်းစားတော့၊ ခင်ပွန်းတို့သည် ဇနီးကို မအလေးထားတော့၊ ညီအစ်ကိုတို့လည်း အချင်းချင်း မဂရုစိုက်တော့; အားလုံးသည် အရာအားလုံးကို စွန့်လွှတ်ကာ ရာမကိုသာ အမြဲတမ်း စိတ်ထဲတွင် အာရုံပြုကြ၏။

Verse 20

ये तु रामस्य सुहृद स्सर्वे ते मूढचेतसः।शोकभारेण चाक्रान्ता श्शयनं न जहुस्तदा।।2.41.20।।

ရာမ၏ မိတ်ဆွေသုဟృဒတို့အားလုံးသည် စိတ်နှလုံးမောဟဖြစ်၍ ဝမ်းနည်းခြင်း၏ အလေးချိန်က ဖိနှိပ်သဖြင့် ထိုအခါ အိပ်ရာမှ မထနိုင်ကြတော့하였다။

Verse 21

ततस्त्वयोध्या रहिता महात्मनापुरन्दरेणेव मही सपर्वता।चचाल घोरं भयशोकपीडितासनागयोधाश्वगणा ननाद च।।2.41.21।।

ထို့နောက် မဟာသတ္တဝါ ရာမမရှိသဖြင့် အယုဓျာမြို့သည် တောင်တန်းများပါသော မြေကြီးက အိန္ဒြာမရှိသကဲ့သို့ ဖြစ်လာ하였다။ ကြောက်ရွံ့ခြင်းနှင့် ဝမ်းနည်းခြင်းက နှိပ်စက်သဖြင့် အလွန်ကြမ်းတမ်းစွာ တုန်လှုပ်ကာ ဆင်တပ်၊ မြင်းတပ်နှင့် စစ်သူရဲအုပ်စုတို့၏ ဂုဏ်သံဖြင့် ဟုန်းဟုန်းမြည်ညံလေ၏။