Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 40, Shloka 11

प्रयाणवर्णनम्

Departure from Ayodhya; Civic Lament and the Chariot’s Urgency

ररथमारोह भद्रं ते राजपुत्र महायशः।क्षिप्रं त्वां प्रापयिष्यामि यत्र मां राम वक्ष्यसि।।।।

rathaṃ āroha bhadraṃ te rājaputra mahāyaśaḥ | kṣipraṃ tvāṃ prāpayiṣyāmi yatra māṃ rāma vakṣyasi ||2.40.11||

“အို မဟာကိရ్తိရှိသော မင်းသားတော်၊ ကောင်းချီးမင်္ဂလာရှိပါစေ—ရထားပေါ်သို့ တက်ပါ။ အို ရာမ၊ သင်မိန့်ရာ မည်သည့်နေရာမဆို ကျွန်ုပ်သည် အလျင်အမြန် ပို့ဆောင်ပေးမည်။”

रथम्chariot
रथम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootratha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आरोहmount/ascend
आरोह:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootā-ruh (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
भद्रम्good fortune/well-being
भद्रम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootbhadra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; आशीर्वादार्थे (benedictive usage)
तेto you/for you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीय-पुरुष सर्वनाम; चतुर्थी (4th case), एकवचन
राजपुत्रO prince
राजपुत्र:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrāja-putra (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी: राज्ञः पुत्रः), पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
महायशःO illustrious one
महायशः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahā-yaśas (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महद् यशः यस्य), पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootkṣipra (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण (adverbial accusative)
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीय-पुरुष सर्वनाम; द्वितीया, एकवचन
प्रापयिष्यामिI will take/bring (you)
प्रापयिष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-āp (धातु, णिच् causative)
Formलृट्-लकार (Simple future), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन; णिच्-प्रयोग (causative: 'cause to reach')
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formअव्यय; relative adverb (देश/स्थानवाचक)
माम्me
माम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथम-पुरुष सर्वनाम; द्वितीया, एकवचन
रामO Rama
राम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
वक्ष्यसिyou will tell/direct
वक्ष्यसि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple future), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन

O Illustrious prince, wish you well! Mount the chariot. I shall convey you speedily whereever you want.

S
Sumantra
R
Rāma
C
chariot (ratha)

FAQs

Dharma of faithful service: Sumantra offers prompt assistance, subordinating his will to Rāma’s righteous direction.

Sumantra invites Rāma to board the chariot and promises to drive him quickly wherever Rāma commands.

Loyalty and readiness to serve—speed and obedience guided by respect.