Sarga 117
अत्र्याश्रमगमनम् तथा अनसूयोपदेशः (Arrival at Atri’s Hermitage and Anasuya’s Counsel)
अयोध्याकाण्ड
လာရောက်တွေ့ဆုံခဲ့သော တပသီရဟန်းတို့ ပြန်လည်ထွက်ခွာသွားပြီးနောက် သီရိရာမသည် စဉ်းစားသုံးသပ်ကာ ယခင်နေရာတွင် ဆက်လက်နေထိုင်ခြင်းကို မသင့်တော်ဟု ချန်လှပ်သည်။ ဘရတ၊ မိဖုရားများနှင့် အယောဓျာမြို့သူမြို့သားတို့ကို သတိရခြင်းက စိတ်ကိုလှုပ်ရှားစေသလို ဘရတ၏ စစ်တပ်တဲစခန်း (မြင်း၊ ဆင်) ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ကိုယ်ခန္ဓာပိုင်း မသန့်ရှင်းမှုလည်း စိတ်မချမ်းသာစေသည်။ ထို့ကြောင့် ရာမသည် စီတာနှင့် လက္ခမဏတို့ကို ခေါ်ဆောင်၍ နေရာပြောင်းရန် ဆုံးဖြတ်ကာ ဘဂဝန် အတြိ၏ အာရှရမ်သို့ ရောက်ရှိသည်။ ရာမသည် သဒ္ဓါဖြင့် ဦးညွှတ်ပူဇော်ရာ အတြိသည် သားတော်ကဲ့သို့ မေတ္တာဖြင့် လက်ခံကာ အကောင်းဆုံး ဧည့်ဝတ်ပြုမှုကို ပြုလုပ်ပြီး လက္ခမဏနှင့် စီတာတို့ကိုလည်း သက်သာရာပေးသည်။ ထို့နောက် အတြိသည် အသက်အရွယ်ကြီးမားသော ဇနီးဖြစ်သည့် တပသီ အနသုယာကို ခေါ်ယူသည်။ အနသုယာသည် တင်းကျပ်သော တပသနှင့် လောကအကျိုးပြု အံ့ဖွယ်ကောင်းကျိုးများ (အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကို ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်း၊ ဂင်္ဂါမြစ်စီးဆင်းစေခြင်း၊ အတားအဆီးများကို ဖယ်ရှားခြင်း၊ နတ်ဘုရားရေးရာအတွက် ကာလနှင့်ဆိုင်သော တပသပြုခြင်း) ကြောင့် ထင်ရှားသူဖြစ်သည်။ အတြိက စီတာကို သူမထံ ချဉ်းကပ်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ စီတာသည် အနသုယာကို ပတ်လည်လှည့်လည်ကာ ဦးညွှတ်နမസ്കာရပြု၍ အလွန်အိုမင်းပြီး ကိုယ်ခန္ဓာတုန်ယင်နေသည်ကို မြင်ကာ ကျန်းမာရေးကို မေးမြန်းသည်။ စီတာ၏ သမ္မာကျင့်ဝတ်ကို နှစ်သက်သဖြင့် အနသုယာသည် ရာမနှင့်အတူ တောတွင်းဒုက္ခကို ခံယူလိုက်ခြင်းကို ချီးမွမ်းပြီး ပတိဝရတာ-ဓမ္မကို သင်ကြားသည်—မြင့်မြတ်သော သဘောထားရှိသော မိန်းမအတွက် ခင်ပွန်းသည် အခြေအနေမရွေး အမြင့်ဆုံး အားကိုးရာနှင့် “ဒေဝ” တော်တစ်ပါးကဲ့သို့ ဖြစ်ကြောင်း၊ သစ္စာတည်ကြည်မှုက ဂုဏ်သတင်းနှင့် ကုသိုလ်ကို ပေါက်ဖွားစေသော်လည်း မထိန်းချုပ်နိုင်သော ကာမဆန္ဒက သီလကျဆင်းမှုနှင့် အမည်ပျက်မှုကို ဖြစ်စေကြောင်း ဖြစ်သည်။ ဤစರ್ಗတွင် ခရီးလမ်းကြောင်း၊ ဧည့်ဝတ်ပြုမူဝါဒ၊ တပသ၏ မဟာတန်ခိုးကို ချီးကျူးခြင်းနှင့် စီတာအပေါ် သဘောတရားဆိုင်ရာ သင်ခန်းစာတို့ ပေါင်းစည်းထားသည်။
Shlokas
Verse 1
राघव स्त्वथ यातेषु तपस्विषु विचिन्तयन्।न तत्रारोचयद्वासं कारणैर्बहुभिस्तदा।।।।
တပသရှင်များ ထွက်ခွာသွားပြီးနောက် ရာဃဝသည် စဉ်းစားသုံးသပ်ကာ အကြောင်းရင်းများစွာကြောင့် ထိုနေရာ၌ ဆက်လက်နေထိုင်ရန် မနှစ်သက်တော့ပေ။
Verse 2
इह मे भरतो दृष्टो मातरश्च सनागराः।सा च मे स्मृतिरन्वेति तान्नित्यमनुशोचतः।।।।
ဤနေရာ၌ ငါသည် ဘရတကိုလည်း မြင်ရပြီး၊ မိခင်တို့ကိုလည်း မြို့သူမြို့သားတို့နှင့်အတူ မြင်ရ၏။ ထိုသူတို့ကို ငါသည် အမြဲတမ်း ဝမ်းနည်းပူဆွေးနေသဖြင့် ထိုအမှတ်တရသည် ငါ့နောက်သို့ မပြတ်လိုက်လံလာ၏။
Verse 3
स्कन्धावारनिवेशेन तेन तस्य महात्मनः।हयहस्तिकरीषैश्च उपमर्दः कृतो भृशम्।।।।
မဟာသတ္တိရှိသော ဘရတ၏ စစ်တပ်က ထိုနေရာ၌ စခန်းချထားသဖြင့် ထိုအရပ်သည် အလွန်အမင်း ညစ်ပတ်သွား၏—မြင်းနှင့် ဆင်တို့၏ အညစ်အကြေးကြောင့် ပြင်းထန်စွာ နင်းချေခံရ၍ အလွန်ညစ်ညမ်းလေ၏။
Verse 4
तस्मादन्यत्र गच्छाम इति सञ्चिन्त्य राघवः।प्रातिष्ठत स वैदेह्या लक्ष्मणेन च सङ्गतः।।।।
ထို့ကြောင့် ရာဃဝသည် “ဒါကြောင့် အခြားနေရာသို့ သွားကြစို့” ဟု ဆုံးဖြတ်ကာ ထွက်ခွာလေ၏။ ဝိုင်ဒေဟီ (စီတာ) နှင့် လက္ခမဏတို့လည်း အတူလိုက်ပါလာကြ၏။
Verse 5
सोऽत्रेराश्रममासाद्य तं ववन्दे महायशाः।तं चापि भगवानत्रिः पुत्रवत्प्रत्यपद्यत।।।।
အတြိ၏ အာရှရမ်သို့ ရောက်သော် ရာမမဟာဂုဏ်ရှိသူသည် ထိုရိရှီအား ဦးညွတ်ကန်တော့လေ၏။ ထို့နောက် ဘဂဝန် အတြိသည်လည်း သူ့ကို သားတော်ကဲ့သို့ လက်ခံကြိုဆိုလေ၏။
Verse 6
स्वयमातिथ्यमादिश्य सर्वमन्यत्सुसत्कृतम्।सौमित्रिं च महाभागां सीतां च समसान्त्वयत्।।।।
အတြိသည် ဧည့်ဝတ်ပြုမှုကို ကိုယ်တိုင်ညွှန်ကြားကာ အရာအားလုံးကို သင့်လျော်စွာ ဂုဏ်ပြုဧည့်ခံလေ၏။ ထို့ပြင် ဆောမိတ္တရီ (လက္ခမဏ) နှင့် မဟာကံကောင်းသော စီတာကိုလည်း နူးညံ့သောစကားများဖြင့် သက်သာစေခဲ့လေ၏။
Verse 7
पत्नीं च समनुप्राप्तां वृद्धामामन्त्र्य सत्कृताम्।सान्त्वयामास धर्मज्ञः सर्वभूतहिते रतः।।।।
ဓမ္မကိုသိမြင်သူ၊ သတ္တဝါအားလုံး၏ အကျိုးကို ရည်ရွယ်သူသည် မကြာသေးမီက ရောက်လာသော၊ လူတိုင်းက ဂုဏ်ပြုကြသည့် အသက်ကြီးသော ဇနီးကို ခေါ်ယူကာ စိတ်သက်သာစေသောစကားများဖြင့် ပြောကြားလေ၏။
Verse 8
आनसूयां महाभागां तापसीं धर्मचारिणीम्प्रतिगृह्णीष्व वैदेहीमब्रवीदृषिसत्तमः।रामाय चाऽचचक्षे तां तापसीं धर्मचारिणीम्।।।।
ရိရှီတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသည် ဓမ္မကိုလိုက်နာသော တပသီမ အနာသူယာ မဟာကံကောင်းသူအား “ဝိုင်ဒေဟီကို လက်ခံပါ” ဟု မိန့်ကြားလေ၏။ ထို့ပြင် ရာမအားလည်း ဓမ္မ၌ တည်ကြည်သော ထိုတပသီမအကြောင်းကို ပြောကြားလေ၏။
Verse 9
दश वर्षाण्यनावृष्ट्या दग्धे लोके निरन्तरम्।।।।यया मूलफले सृष्टे जाह्नवी च प्रवर्तिता।उग्रेण तपसा युक्ता नियमैश्चाप्यलङ्कृता।।।।दश वर्ष सहास्राणि तया तप्तं महत्तपः।अनसूया व्रतै स्स्नाता प्रत्यूहाश्च निवर्तिताः।।।।देवकार्यनिमित्तं च यया सन्त्वरमाणया।दशरात्रं कृता रात्रि स्सेयं मातेव तेऽनघ।।।।
အပြစ်ကင်းသော ရာမရေ—မိုးမရွာသဖြင့် ကမ္ဘာလောကသည် ဆယ်နှစ်တိုင်တိုင် အဆက်မပြတ် မီးလောင်သကဲ့သို့ ပူလောင်နေစဉ်၊ အမြစ်နှင့် အသီးတို့ကို ပေါ်ပေါက်စေကာ ဇာဟ္နဝီ (ဂင်္ဂါ) မြစ်ကို စီးဆင်းစေသူမှာ ထိုအနသုယာပင် ဖြစ်သည်။ ပြင်းထန်သော တပဿာဖြင့် စည်းကမ်းနိယမတို့ဖြင့်လည်း တန်ဆာဆင်ကာ၊ တစ်သောင်းနှစ်ပေါင်းကြာ မဟာတပဿာကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဝတ္တများဖြင့် သန့်စင်လျက် အတားအဆီးတို့ကို ပြန်လှန်ဖယ်ရှားခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ဒေဝတို့၏ ကိစ္စအတွက် အလျင်အမြန် ကြိုးပမ်းသဖြင့် ဆယ်ညကို တစ်ညတည်းကဲ့သို့ ဖြစ်စေခဲ့သည်။ ထိုသို့သော အနသုယာသည် သင့်အတွက် မိခင်တစ်ပါးကဲ့သို့ပင် ဖြစ်၏—အပြစ်ကင်းသောသူရေ။
Verse 10
दश वर्षाण्यनावृष्ट्या दग्धे लोके निरन्तरम्।।2.117.9।।यया मूलफले सृष्टे जाह्नवी च प्रवर्तिता।उग्रेण तपसा युक्ता नियमैश्चाप्यलङ्कृता।।2.117.10।।दश वर्ष सहास्राणि तया तप्तं महत्तपः।अनसूया व्रतै स्स्नाता प्रत्यूहाश्च निवर्तिताः।।2.117.11।।देवकार्यनिमित्तं च यया सन्त्वरमाणया।दशरात्रं कृता रात्रि स्सेयं मातेव तेऽनघ।।2.117.12।।
အမြစ်နှင့် အသီးအနှံတို့ကို ပေါ်ပေါက်စေပြီး ဇာဟ္နဝီ (ဂင်္ဂါ) မြစ်ကို စီးဆင်းစေသူမှာ သူမပင် ဖြစ်သည်။ တင်းကျပ်သော နိယမဝတ်များဖြင့် တန်ဆာဆင်ကာ ပြင်းထန်သော တပသ၌ အမြဲတမ်း တည်ကြည်နေသူ ဖြစ်သည်။
Verse 11
दश वर्षाण्यनावृष्ट्या दग्धे लोके निरन्तरम्।।2.117.9।।यया मूलफले सृष्टे जाह्नवी च प्रवर्तिता।उग्रेण तपसा युक्ता नियमैश्चाप्यलङ्कृता।।2.117.10।।दश वर्षसहास्राणि यया तप्तं महत् तपः।अनसूया व्रतै स्स्नाता प्रत्यूहाश्च निवर्तिताः।।2.117.11।।देवकार्यनिमित्तं च यया सन्त्वरमाणया।दशरात्रं कृता रात्रि स्सेयं मातेव तेऽनघ।।2.117.12।।
သူမသည် တစ်သောင်းနှစ်ပေါင်းတိုင်အောင် ကြီးမြတ်၍ ပြင်းထန်သော တပဿာကို ကျင့်ဆောင်ခဲ့၏။ အနသုယာသည် ဝရတများဖြင့် သန့်စင်လာပြီး ပေါ်ပေါက်လာသော အတားအဆီးတို့ကိုလည်း ပြန်လှန်ဖယ်ရှားနိုင်ခဲ့၏။
Verse 12
दश वर्षाण्यनावृष्ट्या दग्धे लोके निरन्तरम्।।2.117.9।।यया मूलफले सृष्टे जाह्नवी च प्रवर्तिता।उग्रेण तपसा युक्ता नियमैश्चाप्यलङ्कृता।।2.117.10।।दश वर्ष सहास्राणि तया तप्तं महत्तपः।अनसूया व्रतै स्स्नाता प्रत्यूहाश्च निवर्तिताः।।2.117.11।।देवकार्यनिमित्तं च यया सन्त्वरमाणया।दशरात्रं कृता रात्रि स्सेयं मातेव तेऽनघ।।2.117.12।।
ထို့ပြင် ဒေဝတို့၏ ကိစ္စအတွက် သူမသည် အလျင်အမြန် ဆုံးဖြတ်ချက်ခိုင်မာစွာဖြင့် ဆယ်ညကို တစ်ညတည်းကဲ့သို့ ဖြစ်စေခဲ့၏။ အပြစ်ကင်းသူရေ၊ သူမသည် သင့်အတွက် မိခင်တစ်ဦးကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 13
तामिमां सर्वभूतानां नमस्कार्यां यशस्विनीम्अभिगच्छतु वैदेही वृद्धामक्रोधनां सदा।अनसूयेति या लोके कर्मभिः ख्यातिमागता।।।।
ဝိုင်ဒေဟီသည် သတ္တဝါအားလုံးက နမස්ကာရပြုရန် ထိုက်တန်သော ဂုဏ်သတင်းကြီးမားသည့် အမျိုးသမီးထံသို့ သွားရောက်ပါစေ—အသက်ကြီးရင့်ပြီး အမြဲတမ်း အမျက်မရှိသူ—လောက၌ ကုသိုလ်ကံအကျင့်များကြောင့် ‘အနသုယာ’ ဟူ၍ ကျော်ကြားသူ ဖြစ်၏။
Verse 14
एवं ब्रुवाणं तमृषिं तथेत्युक्त्वा स राघवः।सीतामुवाच धर्मज्ञामिदं वचनमुत्तमम्।।।।
ဤသို့ ပြောဆိုသော ရှိတော်အား “ထိုသို့ပင် ဖြစ်ပါစေ” ဟု ဆိုပြီးနောက် ရာဃဝသည် ဓမ္မကို သိမြင်သူ စီတာအား ဤအလွန်မြတ်သော စကားကို မိန့်ကြား၏။
Verse 15
राजपुत्रि श्रुतमिदं मुनेरस्य समीरितम्।श्रेयोऽर्थमात्मनश्शीघ्रमभिगच्छ तपस्विनीम्।।।।
အို မင်းသမီးရေ၊ ဤမုနိ၏ မိန့်ကြားချက်ကို သင်ကြားနာပြီးပြီ။ ကိုယ့်အကျိုးချမ်းသာအတွက် အလျင်အမြန် ထိုတပသ္စီမိန်းမထံ သွားရောက်ချဉ်းကပ်ပါ။
Verse 16
सीता त्वेतद वचः श्रुत्वा राघवस्य हितैषिणः।तामत्रिपन्तीं धर्मज्ञामभिचक्राम मैथिली।।।।
ရာဃဝ၏ အကျိုးလိုလားသော စကားကို ကြားနာပြီးနောက် မိသီလာ၏ စီတာသည် အတ္ရီ၏ ဇနီး၊ ဓမ္မကို သိမြင်သူ အနသုယာထံသို့ ချဉ်းကပ်သွား하였다။
Verse 17
शिथिलां वलितां वृद्धां जरापाण्डुरमूर्धजाम्।सततं वेपमानाङ्गीं प्रवाते कदलीं यथा।। ।।तां तु सीता महाभागामनसूयां पतिव्रताम्।अभ्यवादयदव्यग्रा स्वं नाम समुदाहरत्।।।।
သူမသည် အားနည်း၍ အရေးအကြောင်းများပြည့်နှက်ကာ အိုမင်းနေပြီး၊ အိုမင်းခြင်းကြောင့် ဆံပင်များ ဖြူဖျော့လာသည်။ ကိုယ်အင်္ဂါများသည် အမြဲတမ်း တုန်ခါနေ၍ လေပြင်းထဲက ငှက်ပျောပင်ကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။
Verse 18
शिथिलां वलितां वृद्धां जरापाण्डुरमूर्धजाम्।सततं वेपमानाङ्गीं प्रवाते कदलीं यथा।। 2.117.17।।तां तु सीता महाभागामनसूयां पतिव्रताम्।अभ्यवादयदव्यग्रा स्वंनाम समुदाहरत्।।2.117.18।।
ထို့နောက် စီတာသည် စိတ်မလှုပ်ရှားဘဲ သတိပြုလျက်၊ ကံကောင်းမြတ်သော ပတိဝရတ အနသုယာအား ဂါရဝပြုနှုတ်ဆက်ကာ မိမိအမည်ကိုလည်း ထုတ်ဖော်ပြောကြား하였다။
Verse 19
अभिवाद्य च वैदेही तापसीं तामनिन्दिताम्।बद्धाञ्जलिपुटा हृष्टा पर्यपृच्छदनामयम्।।।।
ဝိဒေဟီသည် အပြစ်ကင်းသော တပသ္စီမိန်းမကို ဂါရဝပြုနှုတ်ဆက်ပြီးနောက် လက်အုပ်ချီကာ ပီတိဖြင့် ကျန်းမာချမ်းသာမှုကို မေးမြန်း하였다။
Verse 20
ततस्सीतां महाभागां दृष्ट्वा तां धर्मचारिणीम्।सान्त्वयन्त्यब्रवीद्धृष्टा दिष्ट्या धर्ममवेक्षसे।।।।
ထို့နောက် အနသူယာသည် ဓမ္မကိုတည်ကြည်စွာလိုက်နာသော မဟာဘဂ္ဂ စီတာကိုမြင်၍ ဝမ်းမြောက်ကာ နှစ်သိမ့်သောစကားဖြင့် ပြောသည်—“ကံကောင်းလှပါ၏၊ သင်သည် ဓမ္မကိုစောင့်ရှောက်နေပါသည်။”
Verse 21
त्यक्त्वा ज्ञातिजनं सीते मानमृद्धं च भामिनि।अवरुद्धं वने रामं दिष्ट्या त्वमनुगच्छसि।।।।
“အို စီတာ မင်္ဂလာရှိသော မိခင်မ! ဆွေမျိုးသားချင်းနှင့် စည်းစိမ်ချမ်းသာကို စွန့်လွှတ်ပြီး၊ ရာမသည် တောတွင်းဘဝသို့ ချုပ်နှောင်ခံရသော်လည်း ကံကောင်းခြင်းကြောင့် သင်သည် သူ့နောက်လိုက်လာခဲ့သည်။”
Verse 22
नगरस्थो वनस्थो वा पापो वा यदि वा शुभः।यासां स्त्रीणां प्रियो भर्ता तासां लोका महोदयाः।।।।
“ခင်ပွန်းသည် မြို့၌နေသော်လည်းကောင်း တော၌နေသော်လည်းကောင်း၊ အပြစ်ရှိသူဖြစ်သော်လည်းကောင်း သီလရှိသူဖြစ်သော်လည်းကောင်း—ခင်ပွန်းကိုချစ်မြတ်နိုးနေသော မိန်းမတို့သည် အကျိုးကြီးမားသော လောကများကို ရရှိကြသည်။”
Verse 23
दुश्शीलः कामवृत्तो वा धनैर्वा परिवर्जितः।स्त्रीणामार्यस्वभावानां परमं दैवतं पतिः।।।।
“အရိယသဘောရှိသော မိန်းမတို့အတွက် ခင်ပွန်းသည် အမြင့်ဆုံးသော ဒေဝတာတော်တည်း—အကျင့်မကောင်းသူဖြစ်စေ၊ ကာမလိုက်စားသူဖြစ်စေ၊ ငွေကြေးမရှိသူဖြစ်စေ။”
Verse 24
नातो विशिष्टं पश्यामि बान्धवं विमृशन्त्यहम्।सर्वत्र योग्यं वैदेहि तपः कृतमिवाव्ययम्।।।।
“အို ဝိုင်ဒေဟီ၊ စဉ်းစားကြည့်သော် ခင်ပွန်းထက် မြင့်မြတ်သော ဆွေမျိုးကို မမြင်ရပါ—အခြေအနေတိုင်း၌ ယုံကြည်အားထားနိုင်သကဲ့သို့၊ ပြုလုပ်ပြီးသော တပဿာသည် မပျက်မယွင်းသကဲ့သို့ပင်။”
Verse 25
न त्वेवमवगच्छन्ति गुणदोषमसत्त्स्रियः।कामवक्तव्यहृदया भर्तृनाथाश्चरन्ति याः।।।।
သို့ရာတွင် မကောင်းသဘောရှိသော မိန်းမတို့သည် ဂုဏ်နှင့် ဒုစရိုက်ကို ဤသို့ မသိမြင်ကြ။ ကာမနှင့် ကိုယ်လိုသလို ဆန္ဒကြောင့် နှလုံးသားလှုပ်ရှား၍ လင်ကိုပင် မိမိအပေါ် မူတည်သကဲ့သို့ ထင်ကာ လှည့်လည်သွားလာကြ၏။
Verse 26
प्राप्नुवन्त्य यशश्चैव धर्मभ्रंशं च मैथिलि।अकार्यवशमापन्नाः स्त्रियो याः खलु तद्विधाः।।।।
အို မိုင်သီလီ၊ မလုပ်သင့်သော အမှု၏ အာဏာအောက်သို့ ကျရောက်သွားသော ထိုသို့သော မိန်းမတို့သည် အရှက်အပျက်ကို ရရှိကာ ဓမ္မမှလည်း လွဲကျသွားကြ၏။
Verse 27
त्वद्विधास्तु गुणैर्युक्ता दृष्ट लोक परावराः।स्त्रिय स्स्वर्गे चरिष्यन्ति यथा धर्मकृतस्तथा।।।।
သို့သော် သင်ကဲ့သို့သော မိန်းမ—ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် ပြည့်စုံ၍ လောက၌ အမြင့်အနိမ့်ကို ခွဲခြားသိမြင်နိုင်သူ—သည် ဓမ္မကောင်းမှု ပြုလုပ်ပြီးသူတို့ကဲ့သို့ ကောင်းကင်ဘုံ၌ လွတ်လပ်စွာ သွားလာနိုင်လိမ့်မည်။
Verse 28
तदेवमेनं त्वमनुव्रता सती पतिव्रतानां समयानुवर्तिनी।भव स्वभर्तु स्सहधर्मचारिणी यशश्च धर्मं च तत स्समाप्स्यसि।।।।
ထို့ကြောင့် သင်သည် သန့်ရှင်းသော စတီဖြစ်၍ အနုဝရတာအဖြစ် ရာမကိုလိုက်နာကာ ပတိဝရတာ မိန်းမတို့၏ သတ်မှတ်ထားသော အကျင့်ကို ဆက်လက်လိုက်နာလျက်၊ လင်၏ သဟဓမ္မချာရိဏီ ဖြစ်ပါလေ; ထိုသို့ဖြင့် သင်သည် ယသလည်း ရ၍ ဓမ္မလည်း ပြည့်စုံရလိမ့်မည်။
Frequently Asked Questions
Rāma must decide whether to remain at a place burdened by grief-laden memories and ritual/physical impurity from an army camp; he chooses relocation, prioritizing mental steadiness, appropriate residence, and dharmic propriety during exile.
Anasūyā frames fidelity and disciplined conduct as a woman’s stabilizing dharma: the husband is treated as the highest relational refuge, discernment guards against desire-driven wrongdoing, and steadfast virtue yields lasting renown and merit.
The key landmark is Atri’s forest āśrama, a cultural node of ascetic hospitality and instruction; associated motifs include the skandhāvāra (army encampment) and the sacred Gaṅgā (Jāhnavī) invoked in Anasūyā’s hagiography.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.