
अष्टत्रिंशः सर्गः — मारीचोपदेशः (Maricha’s Warning and the Memory of Rama’s Power)
अरण्यकाण्ड
ဤသရဂ၌ မာရီချ၏ အတိတ်အတွေ့အကြုံကို သက်သေခံ၍ သတိပေးအကြံဉာဏ်ပေးသော အကြောင်းအရာကို ဖော်ပြသည်။ မာရီချသည် ဒဏ္ဍကာရဏ్యంలో ယခင်က မိမိပြုခဲ့သော ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုကို ပြန်လည်ဖော်ပြကာ—“ဆင်တစ်ထောင်” တန်ခိုးကဲ့သို့ အလွန်အကျွံအားကောင်းခြင်း၊ မိုးတိမ်ကဲ့သို့ မဲမှောင်သော တောက်ပမှု၊ လက်နက်ကိုင်၍ ကြောက်မက်ဖွယ် ရုပ်သဏ္ဌာန်—တပသီရသီများကို နှိပ်စက်ကာ အစာအဖြစ် စားသုံးခဲ့ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဗိශ්ဝာမိတ္တရ၏ ယဇ్ఞစည်းကမ်းအောက်တွင် ရာမ၏ ယခင်ကာကွယ်ရေးတာဝန်ကို သတိရစေသည်။ ယဇ्ञဗေဒီကို စောင့်ရှောက်နေသော ရာမသည် လကဲ့သို့ တောက်ပ၍ ငယ်ရွယ်သန့်ရှင်းသော အင်္ဂါရပ်များနှင့် တပသီဆန်သော ရိုးရှင်းမှုဖြင့် ထင်ရှားသည်။ မာရီချက ယဇ्ञဗေဒီကို တိုက်ခိုက်လာသော် ရာမသည် မလှုပ်မရှားဘဲ ဓနုကို တင်းကျပ်စွာ ဆွဲ၍ မြားတစ်စင်းကို ပစ်လွှတ်ကာ မာရီချကို ယောဇနာတစ်ရာအကွာ ပင်လယ်ထဲသို့ ပစ်ချလိုက်သည်။ ထူးခြားသည်မှာ ရာမသည် သူ့ကို မသတ်ဘဲ ချန်ထားသော်လည်း မာရီချ၏ အဖော်အပေါင်းတို့သည် ပျက်စီးသွားကြသည်။ ဤအတွေ့အကြုံကို အထောက်အထားပြု၍ မာရီချသည် ရာဝဏကို ပရဒာရ (သူတစ်ပါး၏ ဇနီး) ကို မလွန်ကျူးရန် တားမြစ်သတိပေးပြီး စီတာကြောင့် လင်္ကာသည် ပျက်စီးမည်ဟု ခန့်မှန်းသည်။ ထို့ပြင် အပြစ်နှင့် ပေါင်းသင်းခြင်းသည် လူမှုရေးအရ ကူးစက်တတ်ကြောင်း—မြွေရှိသော ရေကန်တွင် ငါးများ သေဆုံးသကဲ့သို့—ဟု ဥပမာပြကာ၊ မှတ်ဉာဏ်၊ ဓမ္မနီတိနှင့် နိုင်ငံရေးမြင်ကွင်းတို့ကို ပေါင်းစည်းသည့် တိုက်ရိုက်တားဆီးသော မိန့်ခွန်းအဖြစ် သရဂကို ထင်ရှားစေသည်။
Verse 1
कदाचिदप्यहं वीर्यात्पर्यटन्पृथिवीमिमाम्।बलं नागसहस्रस्य धारयन्पर्वतोपमः।।3.38.1।।नीलजीमूतसङ्काशस्तप्तकाञ्चनकुण्डलः।भयं लोकस्य जनयन्किरीटी परिघायुधः।।3.38.2।।व्यचरं दण्डकारण्ये ऋषिमांसानि भक्षयन्।
တစ်ခါတုန်းက ကိုယ့်အင်အားကြမ်းတမ်းမှုကြောင့် ဤမြေပြင်တစ်လျှောက် လှည့်လည်သွားလာခဲ့သည်—တောင်တန်းကဲ့သို့ ထောင်ချီသော ဆင်အင်အားကို ထမ်းဆောင်လျက်။ မိုးတိမ်မည်းကဲ့သို့ အမည်းရောင်၊ ရွှေတောက်ပသော နားကပ်ဝတ်ဆင်၍ မကူဋ်ဆောင်းကာ လက်တွင် ဂဒါလက်နက်ကိုင်ပြီး လူလောကကို ကြောက်ရွံ့စေခဲ့သည်။
Verse 2
कदाचिदप्यहं वीर्यात्पर्यटन्पृथिवीमिमाम्।बलं नागसहस्रस्य धारयन्पर्वतोपमः।।3.38.1।।नीलजीमूतसङ्काशस्तप्तकाञ्चनकुण्डलः।भयं लोकस्य जनयन्किरीटी परिघायुधः।।3.38.2।।व्यचरं दण्डकारण्ये ऋषिमांसानि भक्षयन्।
တစ်ခါတုန်းက ကိုယ့်အင်အားကြမ်းတမ်းမှုကြောင့် ဤမြေပြင်တစ်လျှောက် လှည့်လည်သွားလာခဲ့သည်—တောင်တန်းကဲ့သို့ ထောင်ချီသော ဆင်အင်အားကို ထမ်းဆောင်လျက်။ မိုးတိမ်မည်းကဲ့သို့ အမည်းရောင်၊ ရွှေတောက်ပသော နားကပ်ဝတ်ဆင်၍ မကူဋ်ဆောင်းကာ လက်တွင် ဂဒါလက်နက်ကိုင်ပြီး လူလောကကို ကြောက်ရွံ့စေခဲ့သည်။
Verse 3
विश्वामित्रोऽथ धर्मात्मा मद्वित्रस्तो महामुनिः।।3.38.3।।स्वयं गत्वा दशरथं नरेन्द्रमिदमब्रवीत्।
ငါသည် ဒဏ္ဍကာတော၌ လှည့်လည်ကာ ရှိသီတို့၏ အသားကို စားသောက်ခဲ့သည်။
Verse 4
अद्य रक्षतु मां रामः पर्वकाले समाहितः।।3.38.4।।मारीचान्मे भयं घोरं समुत्पन्नं नरेश्वर।
အို မင်းကြီး၊ မာရီချာကြောင့် ငါ့အတွက် ကြောက်မက်ဖွယ် အန္တရာယ်ကြီး ပေါ်ပေါက်လာပြီ။ ထို့ကြောင့် ယနေ့ ဤသန့်ရှင်းသော ဝတ်ပြုကာလ၌ စိတ်တည်ငြိမ်၍ သတိပြည့်ဝသော ရာမသည် ငါ့ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပါစေ။
Verse 5
इत्येवमुक्तो धर्मात्मा राजा दशरथस्तदा।।3.38.5।।प्रत्युवाच महाभागं विश्वामित्रं महामुनिम्।
ဤသို့ပြောကြားသောအခါ တရားသောမင်းကြီး ဒသရထသည် ကြီးမြတ်သော ရသေ့ကြီး ဝိသွာမိတြအား ပြန်လည်မိန့်ကြားတော်မူ၏။
Verse 6
बालो द्वादशवर्षोऽयमकृतास्त्रश्च राघवः।।3.38.6।।कामं तु मम यत्सैन्यं मया सह गमिष्यति।
ဤ ရာဃဝ သည် အသက် (၁၂) နှစ်သာ ရှိသေးသော ကလေးဖြစ်ပြီး လက်နက်အတတ်ပညာ မတတ်မြောက်သေးပါ၊ ထို့ကြောင့် ငါ၏စစ်တပ်သည် ငါနှင့်အတူ လိုက်ပါရမည်။
Verse 7
बलेन चतुरङ्गेण स्वयमेत्य निशाचरान्।।3.38.7।।वधिष्यामि मुनिश्रेष्ठ शत्रूंस्ते मनसेप्सितान्।
အို ရသေ့မြတ်၊ အသင် ဖျက်ဆီးလိုသော ရန်သူများဖြစ်သည့် ညအခါလှည့်လည်သော ထိုမိစ္ဆာများကို ကျွန်ုပ်ကိုယ်တိုင် စစ်သည်လေးပါးနှင့် လာရောက် သုတ်သင်ပါမည်။
Verse 8
इत्येवमुक्तस्समुनी राजानमिदमब्रवीत्।।3.38.8।।रामान्नान्यद्बलं लोके पर्याप्तं तस्य रक्षसः।
မင်းကြီးက ဤသို့ ပြောကြားသောအခါ ရသေ့က ပြန်ပြောသည်– ဤလောကတွင် ထိုဘီလူးကို နှိမ်နင်းရန် ရာမမင်းသားမှတစ်ပါး အခြားမည်သည့်အင်အားမျှ မလုံလောက်ပေ။
Verse 9
देवतानामपि भवान् समरेष्वभिपालकः।।3.38.9।।आसीत्तव कृतं कर्म त्रिलोके विदितं नृप।
အို မင်းကြီး၊ အသင်သည် စစ်ပွဲ၌ နတ်တို့၏ အကာအကွယ်ပေးသူအဖြစ်ပင် ဆောင်ရွက်ခဲ့ဖူးပါသည်၊ အသင်၏ ဂုဏ်သတင်းသည် လောကသုံးပါးလုံး၌ ကျော်ကြားလှပါသည်။
Verse 10
काममस्तु महत्सैन्यं तिष्ठत्विह परन्तप।।3.38.10।।बालोऽप्येष महातेजास्समर्थस्तस्य निग्रहे।गमिष्ये राममादाय स्वस्ति तेऽस्तु परन्तप।।3.38.11।।
အို ရန်သူတို့ကို လောင်ကျွမ်းစေသူ၊ သင်လိုလျှင် သင်၏ စစ်တပ်ကြီးကို ဤနေရာ၌ပင် တည်နေစေပါ။ သူသည် ကလေးသာဖြစ်သော်လည်း တောက်ပသော ရာမမင်းသည် သူ့ကို ထိန်းချုပ်နှိမ်နင်းနိုင်စွမ်း အပြည့်ရှိသည်။ ငါသည် ရာမကို ခေါ်ယူကာ သွားမည်—အို ရန်သူကို နှိမ်နင်းသူ၊ သင်၌ မင်္ဂလာရှိပါစေ။
Verse 11
काममस्तु महत्सैन्यं तिष्ठत्विह परन्तप।।3.38.10।।बालोऽप्येष महातेजास्समर्थस्तस्य निग्रहे।गमिष्ये राममादाय स्वस्ति तेऽस्तु परन्तप।।3.38.11।।
အို ရန်သူတို့ကို လောင်ကျွမ်းစေသူ၊ သင်လိုလျှင် သင်၏ စစ်တပ်ကြီးကို ဤနေရာ၌ပင် တည်နေစေပါ။ သူသည် ကလေးသာဖြစ်သော်လည်း တောက်ပသော ရာမမင်းသည် သူ့ကို ထိန်းချုပ်နှိမ်နင်းနိုင်စွမ်း အပြည့်ရှိသည်။ ငါသည် ရာမကို ခေါ်ယူကာ သွားမည်—အို ရန်သူကို နှိမ်နင်းသူ၊ သင်၌ မင်္ဂလာရှိပါစေ။
Verse 12
एवमुक्त्वा तु स मुनिस्तमादाय नृपात्मजम्।जगाम परमप्रीतो विश्वामित्रस्स्वमाश्रमम्।।3.38.12।।
ထိုသို့ မိန့်ကြားပြီးနောက် အလွန်ပီတိဖြစ်သော မုနိ ဝိශ්ဝာမိတ္တရသည် မင်းသားကို ခေါ်ဆောင်ကာ မိမိ၏ အာရှရမ်သို့ ပြန်လည်သွားလေ၏။
Verse 13
तं तदा दण्डकारण्ये यज्ञमुद्दिश्य दीक्षितम्।बभूवोपस्थितो रामश्चित्रं विष्फारयन्धनुः।।3.38.13।।
ထို့နောက် ဒဏ္ဍကာရဏ်ယတွင် ယဇ္ဉကို ရည်ရွယ်၍ ဒိက္ခာခံယူပြီးနောက် ရာမသည် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် အဆင်သင့်ရပ်တည်ကာ အံ့ဩဖွယ် သံဓနုကို ဆွဲတင်ထားလေ၏။
Verse 14
अजातव्यञ्जनश्रीमान्पद्मपत्रनिभेक्षणः।एकवस्त्रधरो धन्वी शिखी कनकमालया।।3.38.14।।शोभयन् दण्डकारण्यं दीप्तेन स्वेन तेजसा।अदृश्यत ततो रामो बालचन्द्र इवोदितः।।3.38.15।।
မုတ်ဆိတ်မပေါက်သေးသော အလှတရားပြည့်ဝ၍ ကြာပန်းရွက်ကဲ့သို့ မျက်လုံးတောက်ပသူ၊ အဝတ်တစ်ထည်သာ ဝတ်ဆင်ကာ သံဓနုကို ကိုင်ထားပြီး ဆံပင်ကို ချည်ထုံးကာ ရွှေမလာဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော ရာမသည် ထိုနေရာ၌ တောက်ပထင်ရှားလေ၏။ မိမိ၏ တေဇာအလင်းရောင်ဖြင့် ဒဏ္ဍကာရဏ်ယကိုပင် အလှဆင်သကဲ့သို့ ဖြစ်ကာ အသစ်ထွက်လာသော လငယ်ကဲ့သို့ မြင်ရလေ၏။
Verse 15
अजातव्यञ्जनश्रीमान्पद्मपत्रनिभेक्षणः।एकवस्त्रधरो धन्वी शिखी कनकमालया।।3.38.14।।शोभयन् दण्डकारण्यं दीप्तेन स्वेन तेजसा।अदृश्यत ततो रामो बालचन्द्र इवोदितः।।3.38.15।।
မုတ်ဆိတ်မပေါက်သေးသော အလှတရားပြည့်ဝ၍ ကြာပန်းရွက်ကဲ့သို့ မျက်လုံးတောက်ပသူ၊ အဝတ်တစ်ထည်သာ ဝတ်ဆင်ကာ သံဓနုကို ကိုင်ထားပြီး ဆံပင်ကို ချည်ထုံးကာ ရွှေမလာဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော ရာမသည် ထိုနေရာ၌ တောက်ပထင်ရှားလေ၏။ မိမိ၏ တေဇာအလင်းရောင်ဖြင့် ဒဏ္ဍကာရဏ်ယကိုပင် အလှဆင်သကဲ့သို့ ဖြစ်ကာ အသစ်ထွက်လာသော လငယ်ကဲ့သို့ မြင်ရလေ၏။
Verse 16
ततोऽहं मेघसङ्काशस्तप्तकाञ्चनकुण्डलः।बली दत्तवरोदर्पादाजगाम तदाश्रमम्।।3.38.16।।
ထို့နောက် ကျွန်ုပ်သည် မိုးတိမ်ကဲ့သို့ မဲမှောင်၍ တောက်ပသော ရွှေနားကပ်များ ဝတ်ဆင်ထားကာ အင်အားကြီးမားပြီး မိမိရရှိထားသော အပေးအကမ်း(ဝရ)တို့၏ မာနကြောင့် ထောင်လွှားလျက် ထိုအာရှရမ်သို့ ရောက်လာလေ၏။
Verse 17
तेन दृष्टः प्रविष्टोऽहं सहसैवोद्यतायुधः।मां तु दृष्ट्वा धनुस्सज्यमसम्भ्रान्तश्चकार सः।।3.38.17।।
သူက ကျွန်ုပ်ကို မြင်သွားသဖြင့် ကျွန်ုပ်သည် လက်နက်များကို မြှောက်ကာ ချက်ချင်းပင် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်လာလေ၏။ သို့သော် သူသည် ကျွန်ုပ်ကို မြင်သောအခါ မတုန်လှုပ်ဘဲ တည်ငြိမ်စွာ သံဓနုကို ကြိုးတင်၍ အဆင်သင့်ပြုလေ၏။
Verse 18
अवजानन्नहं मोहाद्बालोऽयमिति राघवम्।विश्वामित्रस्य तां वेदिमभ्यधावं कृतत्वरः।।3.38.18।।
မောဟကြောင့် ငါသည် ရာဃဝကို “ကလေးတစ်ယောက်သာ” ဟု မထင်မှတ်စွာ အထင်သေးခဲ့ပြီး၊ အလျင်အမြန်ဖြင့် ဗိශ්ဝာမိတ္တရ၏ ယဇ္ဉဝေဒီသို့ ပြေးဝင်သွားခဲ့သည်။
Verse 19
तेन मुक्तस्ततो बाणः शितश्शत्रुनिबर्हणः।तेनाहं त्वाहतः क्षिप्तस्समुद्रे शतयोजने।।3.38.19।।
ထို့နောက် သူသည် ရန်သူဖျက်ဆီးသော မြားမုန့်ရှားကို လွှတ်လိုက်သည်။ ထိုမြားကြောင့် ငါထိခိုက်ကာ ပစ်လွှတ်ခံရပြီး ယောဇနာတစ်ရာအကွာ ပင်လယ်ထဲသို့ ကျသွားခဲ့သည်။
Verse 20
नेच्छता तात मां हन्तुं तदा वीरेण रक्षितः।रामस्य शरवेगेन निरस्तोऽहमचेतनः।।3.38.20।।
အို ချစ်သူရေ၊ သူရဲကောင်းသည် ငါ့ကို သတ်လိုခြင်းမရှိသော်လည်း ငါ့ကို ကာကွယ်ထား၏။ ရာမ၏ မြားအရှိန်ကြောင့် ငါ ပစ်လွှတ်ခံရ၍ သတိလစ်ကျသွား၏။
Verse 21
पातितोऽहं तदा तेन गम्भीरे सागराम्भसि।प्राप्य संज्ञां चिरात्तात लङ्कां प्रतिगतः पुरीम्।।3.38.21।।
ထို့နောက် သူက ငါ့ကို သမုဒ္ဒရာရေ အနက်ကြီးထဲသို့ ပစ်ချလိုက်၏။ အချိန်ကြာမြင့်ပြီးမှ သတိပြန်ရလာကာ၊ အို ချစ်သူရေ၊ ငါ လင်္ကာမြို့သို့ ပြန်ရောက်ခဲ့၏။
Verse 22
एवमस्मि तदा मुक्तस्सहायास्तु निपातिताः।अकृतास्त्रेण बालेन रामेणाक्लिष्टकर्मणा।।3.38.22।।
ထို့ကြောင့် အဲဒီအခါ ငါ လွတ်မြောက်ခဲ့သော်လည်း ငါ့အဖော်များကတော့ ကျဆုံးသွားကြ၏—လက်နက်ပညာကို အပြည့်အဝ မသင်ယူရသေးသော်လည်း ပင်ပန်းမခက်ဘဲ ကိစ္စကြီးများကို ပြီးမြောက်စေတတ်သော လူငယ် ရာမ၏ လက်ဖြင့်ပင်။
Verse 23
तन्मया वार्यमाणस्त्वं यदि रामेण विग्रहम्।करिष्यस्यापदं घोरां क्षिप्रं प्राप्स्यसि रावण।।3.38.23।।
ဤအကြံဉာဏ်ဖြင့် ငါက မင်းကို တားမြစ်နေသော်လည်း၊ မင်းက ရာမနှင့် တိုက်ခိုက်ရန် ရွေးချယ်မည်ဆိုလျှင်၊ အို ရာဝဏ၊ မင်းသည် မကြာခင် ကြောက်မက်ဖွယ် ဘေးအန္တရာယ်ကြီးကို ကြုံတွေ့ရလိမ့်မည်။
Verse 24
क्रीडारतिविधिज्ञानां समाजोत्सवशालिनाम्।रक्षसां चैव सन्तापमनर्थं चाहरिष्यसि।।3.38.24।।
မင်းသည် ရက္ခသတို့အပေါ်၌ပင်—ပျော်ပွဲစားပွဲနှင့် ကစားကွက်တို့၏ နည်းလမ်းကို သိကျွမ်းသူများ၊ လူစုလူဝေးပွဲနှင့် ပွဲတော်များတွင် ထွန်းကားသူများအပေါ်၌—ပူပန်နာကျင်မှုနှင့် ပျက်စီးခြင်း၊ အကျိုးမဲ့သော အန္တရာယ်ကို ယူဆောင်လာလိမ့်မည်။
Verse 25
हर्म्यप्रासादसम्बाधां नानारत्नविभूषिताम्।द्रक्ष्यसि त्वं पुरीं लङ्कां विनष्टां मैथिलीकृते।।3.38.25।।
မင်းသည် မဏိရတနာမျိုးစုံဖြင့် အလှဆင်ထား၍ မဟာအိမ်တော်နှင့် နန်းတော်များဖြင့် ကျပ်တည်းနေသော လင်္ကာမြို့ကို မိုင်သီလီ (စီတာ) ကြောင့်ပင် ပျက်စီးအုတ်အုတ်ကျိုးကျိုး ဖြစ်နေသည်ကို မြင်ရလိမ့်မည်။
Verse 26
अकुर्वन्तोऽपि पापानि शुचयः पापसंश्रयात्।परपापैर्विनश्यन्ति मत्स्या नागह्रदे यथा।।3.38.26।।
သန့်ရှင်းသူတို့သည် မိမိတို့က ဘာပင်အပြစ်မလုပ်သော်လည်း မကောင်းသူတို့အနား အားကိုးနေရာယူလျှင် အခြားသူတို့၏ အပြစ်ကြောင့်ပင် ပျက်စီးတတ်သည်—မြွေများပြည့်နှက်သော ရေကန်ထဲက ငါးများ သေဆုံးသကဲ့သို့။
Verse 27
दिव्यचन्दनदिग्धाङ्गान्दिव्याभरणभूषितान्।द्रक्ष्यस्यभिहतान्भूमौ तव दोषात्तु राक्षसान्।।3.38.27।।
သန့်ရှင်းသူတို့သည် မိမိတို့က ဘာပင်အပြစ်မလုပ်သော်လည်း မကောင်းသူတို့အနား အားကိုးနေရာယူလျှင် အခြားသူတို့၏ အပြစ်ကြောင့်ပင် ပျက်စီးတတ်သည်—မြွေများပြည့်နှက်သော ရေကန်ထဲက ငါးများ သေဆုံးသကဲ့သို့။
Verse 28
हृतदारान् सदारांश्च दश विद्रवतो दिशः।हतशेषानशरणान्द्रक्ष्यसि त्वं निशाचरान्।।3.38.28।।
မင်းသည် ကျန်ရစ်သော နိသာချရတို့ကို မြင်ရလိမ့်မည်—အချို့၏ ဇနီးများကို လုယူသွားကြပြီး၊ အချို့ကတော့ ဇနီးနှင့်အတူ ထွက်ပြေးကြကာ—ဒిశဆယ်ပါးသို့ ပြန့်ကျဲ၍ အားမဲ့ကာ အကာအကွယ်မဲ့ ဖြစ်နေကြလိမ့်မည်။
Verse 29
शरजालपरिक्षिप्तामग्निज्वालासमावृताम्।प्रदग्धभवनां लङ्कां द्रक्ष्यसि त्वं न संशयः।।3.38.29।।
မသံသယမရှိဘဲ မင်းသည် လင်္ကာကို မြင်ရလိမ့်မည်—မြားကွန်ယက်ဖြင့် ပတ်လည်ကျဲကျဲချထား၍ မီးလျှံများဖြင့် ဝိုင်းရံကာ အိမ်အဆောင်များ မီးလောင်ကျွမ်းသွားပြီး မီးတောက်တောက် လောင်နေသည်ကို။
Verse 30
परदाराभिमर्शात्तु नान्यत्पापतरं महत्।प्रमदानां सहस्रं च तव राजन्परिग्रहः।।3.38.30।।
အို မင်းကြီး၊ အခြားသူ၏ ဇနီးကို ထိပါးလွန်ကျူးခြင်းထက် ပို၍ ကြီးမားဆိုးရွားသော အပြစ်မရှိ—အထူးသဖြင့် မင်း၏ အိမ်တော်အတွင်း၌ မိန်းမတစ်ထောင်တောင် ရှိပြီးသားဖြစ်သော်လည်း။
Verse 31
भव स्वदारनिरतस्वकुलं रक्ष राक्षस।मानमृद्धिं च राज्यं च जीवितं चेष्टमात्मनः।।3.38.31।।
အို ရက္ခသ၊ ကိုယ့်မယားတို့အပေါ် သစ္စာရှိ၍ အမြဲတည်ကြည်လော့။ ကိုယ့်မျိုးရိုးကို ကာကွယ်လော့၊ ဂုဏ်သိက္ခာ၊ စည်းစိမ်တိုးတက်မှု၊ နိုင်ငံတော်—နှင့် ကိုယ့်အချစ်ဆုံး အသက်ကိုပါ ထိန်းသိမ်းလော့။
Verse 32
कलत्राणि च सौम्यानि मित्रवर्गं तथैव च।यदीच्छसि चिरं भोक्तं मा कृथा रामविप्रियम्।।3.38.32।।
သင်သည် နူးညံ့သိမ်မွေ့သော မယားတို့နှင့် မိတ်ဆွေများ၏ အဖော်အပေါင်းကို ကြာရှည်စွာ ခံစားလိုပါက၊ ရာမအား မနှစ်သက်စေ၍ ရန်သူဖြစ်စေမည့် အပြစ်ကို မကျူးလွန်လော့။
Verse 33
निवार्यमाणस्सुहृदा मया भृशं प्रसह्य सीतां यदि धर्षयिष्यसि।गमिष्यसि क्षीणबलस्सबान्धवो यमक्षयं रामशरात्तजीवितः।।3.38.33।।
ငါသည် သင်၏ကောင်းကျိုးကိုလိုလားသော မိတ်ဆွေဖြစ်၍ ပြင်းပြင်းထန်ထန် တားဆီးနေသော်လည်း၊ သင်က အင်အားသုံး၍ စီတာကို လွန်ကျူးမည်ဆိုလျှင် ရာမ၏ မြားတံများက သင့်အသက်ကို ချွတ်ယူလိမ့်မည်။ သင်သည် ဆွေမျိုးများနှင့်အတူ အင်အားကုန်ခမ်းကာ ယမမင်း၏ နေရာသို့ သွားရလိမ့်မည်။
The pivotal action is Mārīca’s attempt to disrupt a yajña by attacking the sacrificial altar, contrasted with Rāma’s disciplined, proportionate response—defeating the aggressor while choosing not to kill him—followed by Mārīca’s explicit ethical injunction to Rāvaṇa against paradāra (violating another’s wife).
The sarga teaches that adharma generates predictable systemic consequences: personal transgression (especially sexual violation) escalates into collective ruin; moreover, even the “innocent” can perish through proximity to sin (pāpa-saṅśraya), so wise governance requires restraint, right association, and heed to experienced counsel.
Daṇḍakāraṇya functions as the wilderness arena where ascetic culture (yajña, dīkṣā, the vedī) meets rākṣasa violence; the ocean/sea marks Mārīca’s forced displacement by Rāma’s arrow; Laṅkā is invoked as the future political capital whose destruction is prophesied as a consequence of harming Sītā.