Adhyaya 58

Verse 1

व्यास उवाच । एवं गृहाश्रमे स्थित्वा द्वितीयं भागमायुषः । वानप्रस्थाश्रमं गच्छेत्सदारः साग्निरेव च

ဗျာသ မိန့်တော်မူသည်– ဤသို့ ဂೃಹာရှ్రమ၌ အသက်တာ၏ ဒုတိယပိုင်းကို နေထိုင်ပြီးနောက်၊ ဇနီးနှင့်အတူ သန့်ရှင်းသော မီး (အဂ္နိ) ကို ထိန်းသိမ်းလျက် ဝါနပရಸ್ಥာရှ్రమသို့ သွားရမည်။

Verse 2

निक्षिप्य भार्यां पुत्रेषु गच्छेद्वनमथापि वा । दृष्ट्वापत्यस्य वापत्यं जर्जरीकृतविग्रहः

ဇနီးကို သားများထံ အပ်နှံပြီးနောက် ထွက်ခွာရမည်—လိုလျှင် တောသို့ပင် သွားနိုင်သည်။ သား၏သား (မြေး) ကို မြင်ပြီးနောက် အသက်အရွယ်ကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာသည် ပျက်ယွင်း၍ အိုမင်းသွားပြီ။

Verse 3

शुक्लपक्षस्य पूर्वाह्णे प्रशस्ते चोत्तरायणे । गत्वारण्यं नियमवांस्तपः कुर्यात्समाहितः

လပြည့်ဘက် (ရှုကလပက္ခ) ၏ မနက်ပိုင်းတွင်၊ မင်္ဂလာအချိန်နှင့် နေ၏ ဥတ္တရာယဏ ကာလအတွင်း တောသို့ သွား၍ နိယမဝတ္တများကို တင်းကျပ်စွာ ထိန်းသိမ်းကာ စိတ်တည်ငြိမ်စွာ တပဿာကို ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 4

फलमूलानि पूतानि नित्यमाहारमाहरेत् । यदाहारो भवेत्तेन पूजयेत्पितृदेवताः

အမြဲတမ်း သန့်ရှင်းသော သစ်သီးနှင့် အမြစ်တို့ကို အစာအဖြစ် စားသုံးရမည်။ ရရှိသမျှ အစာဖြင့်ပင် ဘိုးဘွားနတ်များဖြစ်သော ပိတೃဒေဝတားတို့ကို ဘက္တိဖြင့် ပူဇော်ရမည်။

Verse 5

पूजयेदतिथिं नित्यं स्नात्वा चाभ्यर्चयेत्सुरान् । गृहादादाय चाश्नीयादष्टौ ग्रासान्समाहितः

အမြဲတမ်း ဧည့်သည်ကို ဂုဏ်ပြုရမည်။ ရေချိုးပြီးနောက် နတ်များကို ပူဇော်ရမည်။ ထို့နောက် အိမ်မှ အစာယူ၍ စိတ်တည်ငြိမ်စွာ အစာကို ပါးစပ်တစ်ခါလျှင် ရှစ်ခါ စားသုံးရမည်။

Verse 6

जटाश्च बिभृयान्नित्यं नखरोमाणि नोत्सृजेत् । स्वाध्यायं सर्वथा कुर्यान्नियच्छेद्वाचमन्यतः

အမြဲတမ်း ဇဋာ (ဆံပင်ချည်) ကို ထားရှိ၍ လက်သည်းနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာအမွှေး မဖြတ်ရ။ အစဉ်အမြဲ ဝေဒကို စွဝဓျာယ (ကိုယ်တိုင်လေ့လာ) ပြုလုပ်ပြီး အလဟဿ စကားများမှ ဝါစကို ထိန်းချုပ်ရမည်။

Verse 7

अग्निहोत्रं च जुहुयात्पंचयज्ञान्समाचरेत् । उत्पन्नैर्विविधैर्मेध्यैः शाकमूलफलेन वा

အဂ္နိဟောတရကို ဟောမပူဇော်၍ မဟာယဇ္ဍငါးပါးကို စည်းကမ်းတကျ ကျင့်ဆောင်ရမည်။ ရရှိလာသော သန့်ရှင်းသည့် ပူဇော်သင့်ပစ္စည်းမျိုးစုံ၊ သို့မဟုတ် ဟင်းသီးဟင်းရွက်၊ အမြစ်၊ သစ်သီးတို့ဖြင့်လည်း ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 8

चीरवासा भवेन्नित्यं स्नायात्त्रिषवणं शुचिः । सर्वभूतानुकंपश्च प्रतिग्रहविवर्जितः

အမြဲတမ်း သစ်ခွံအဝတ် (ချီရဝါသ) ကို ဝတ်ဆင်၍ တစ်နေ့သုံးကြိမ် သန့်ရှင်းစွာ ရေချိုးရမည်။ သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် ကရုဏာထားပြီး လက်ဆောင်လက်ခံခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်။

Verse 9

दर्शेन पौर्णमासेन यजेत नियतं द्विजः । ऋत्विष्ट्याग्रयणे चैव चातुर्मास्यानि कारयेत्

စည်းကမ်းတကျနေထိုင်သော ဒွိဇသည် အမావသျာ (Darśa) ယဇ္ဈနှင့် ပုဏ္ဏမီ (Paurṇamāsa) ယဇ္ဈတို့ကို ပုံမှန်ကျင်းပရမည်။ ထို့ပြင် ရာသီပွဲတော်များဖြစ်သော အဂြယာဏ (Agrayaṇa) ကို ရိတ்வိဇ် ပုရောဟိတ်များနှင့်အတူ စီစဉ်ကာ စာတုర్మာသျ (Cāturmāsya) ယဇ္ဈများကိုလည်း ဗిధိအတိုင်း ပြုလုပ်စေရမည်။

Verse 10

उत्तरायणं च क्रमशो दक्षिणायनमेव च । वासंतशारदैर्मेद्ध्यैरुत्पन्नैः स्वयमाहृतैः

အစဉ်လိုက်အားဖြင့် သူသည် ဥတ္တရာယဏ (Uttarāyaṇa) ကိုလည်းကောင်း၊ ထို့နောက် ဒက္ခိဏာယဏ (Dakṣiṇāyana) ကိုလည်းကောင်း စောင့်ထိန်းရမည်။ နွေဦးနှင့် ဆောင်းဦးရာသီတွင် ပေါက်ဖွားသော သန့်ရှင်းသည့် ပူဇော်ပစ္စည်းများကို ကိုယ်တိုင်စုဆောင်းယူ၍ အသုံးပြုရမည်။

Verse 11

पुरोडाशांश्चरूंश्चैव विधिवन्निर्वपेत्पृथक् । देवताभ्यः पितृभ्यश्च दत्त्वा मेध्यतरं हविः

ဗిధိအတိုင်း ပုရောဍာသ (puroḍāśa) ယဇ္ဈမုန့်နှင့် ချရု (caru) ချက်ပြုတ်အာဟုတီကို သီးသန့်ပြင်ဆင်ရမည်။ ထို့နောက် ဒေဝတားများနှင့် ပိတೃ (ဘိုးဘွား) များထံ သန့်ရှင်းလွန်ကဲသော ဟဝိ (havis) ကို ပူဇော်အပ်နှံ၍ ပွဲတော်ကို ပြည့်စုံစေသည်။

Verse 12

शेषं समुपभुंजीत लवणं च स्वयंकृतम् । वर्ज्जयेन्मद्यमांसानि भौमानि कवकानि च

ထို့နောက် ကျန်ရှိသမျှကို ပရသာဒ (prasāda) အဖြစ် သုံးဆောင်ရမည်၊ ကိုယ်တိုင်ပြုလုပ်ထားသော ဆားကိုလည်း အသုံးပြုရမည်။ မူးယစ်သောက်စရာ၊ အသားနှင့် မြေထဲမှပေါက်သော အရာများ—မှို/ဖန်ဂိုင်ကဲ့သို့—ကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်။

Verse 13

भूस्तृणं शष्पकं चैव श्लेष्मातक फलानि च । न फालकृष्टमश्नीयादुत्सृष्टमपि केनचित्

မြေမြက်၊ အညွန့်နုများနှင့် ရှလေရှ္မာတက (śleṣmātaka) သီးတို့ကို မစားရ။ ထို့ပြင် လယ်ထွန်နဲ့ ထွန်ယက်ထားသော မြေမှ ထွက်လာသမျှကို မည်သူမဆို စွန့်ပစ်ထားသော်လည်း မစားရ။

Verse 14

न ग्रामजातान्यार्तोपि पुष्पाणि च फलानि च । श्रावणेनैव विधिना वह्निं परिचरेत्सदा

ဒုက္ခရောက်နေသော်လည်း ရွာမှထွက်သော ပန်းနှင့် သစ်သီးတို့ကို မခံယူရ; Śrāvaṇa လ၏ သတ်မှတ်ထားသော ဝိဓိအတိုင်း သန့်ရှင်းသော မီးကို အမြဲတမ်း ပြုစုစောင့်ရှောက်ရ။

Verse 15

न द्रुह्येत्सर्वभूतानि निर्द्वंद्वो निर्भयो भवेत् । न नक्तं किंचिदश्नीयाद्रात्रौ ध्यानपरो भवेत्

သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် မကောင်းကြံမထားရ; ဒွန္ဒ္ဝမှ လွတ်ကင်း၍ ကြောက်ရွံ့မှုမရှိသူ ဖြစ်ရ။ ညအချိန်တွင် မည်သည့်အရာမျှ မစားရ; ညတွင် သမาธိကို အလေးထားရ။

Verse 16

जितेंद्रियो जितक्रोधस्तत्त्वज्ञानविचिंतकः । ब्रह्मचारी भवेन्नित्यं न पत्नीमपि संश्रयेत्

အာရုံများကို အနိုင်ယူသူ၊ ဒေါသကို ထိန်းချုပ်နိုင်သူ၊ တရားမှန်ပညာကို စဉ်းစားဆင်ခြင်သူ ဖြစ်ရ။ အမြဲတမ်း ဘြဟ္မစာရီအဖြစ် နေရပြီး မယားကိုတောင် အားကိုးမထားရ။

Verse 17

यस्तु पत्न्या वनं गत्वा मैथुनं कामतश्चरेत् । तद्व्रतं तस्य लुप्येत प्रायश्चित्तीयते द्विजः

သို့သော် ယောက်ျားတစ်ဦးက မယားနှင့်အတူ တောသို့သွားပြီး ကာမလိုအင်ကြောင့် မေထုန်ပြုလျှင်၊ သူ၏ ဝရတ (သစ္စာကတိ) ပျက်ကွက်သွားမည်; ထို့နောက် ဒွိဇသည် ပရာယရှ္စိတ္တ (အပြစ်ဖြေ) ပြုရမည်။

Verse 18

तत्र यो जायते गर्भो न स स्पृश्यो द्विजातिभिः । न हि वेदेधिकारोस्य तद्वंशेप्येवमेव हि

အဲဒီနေရာတွင် ဖြစ်ပေါ်လာသော ကိုယ်ဝန်မှ မွေးဖွားသူကို ဒွိဇတို့က မထိမကိုင်သင့်; အကြောင်းမှာ သူ၌ ဝေဒအခွင့်အရေး မရှိသကဲ့သို့၊ သူ၏ မျိုးရိုးစဉ်ဆက်တွင်လည်း ထိုသဘောတူညီစွာပင် ဖြစ်သည်။

Verse 19

भूमौ शयीत सततं सावित्रीजप्यतत्परः । शरण्यः सर्वभूतानां सद्विभागपरः सदा

သူသည် အမြဲတမ်း မြေပေါ်၌ အိပ်စက်၍ စာဝိတ္တရီ (ဂါယတြီ) မန္တရားကို ဂျပ (japa) အလေးအနက် ရွတ်ဖတ်ကာ တရားဓမ္မ၌ တည်မြဲရမည်။ သတ္တဝါအားလုံး၏ ခိုလှုံရာဖြစ်၍ အမြဲတမ်း တရားနှင့်ညီသော သင့်လျော်မှန်ကန်သည့် ဝေမျှခြင်း၌ စိတ်တည်ရမည်။

Verse 20

परिवादं मृषावादं निद्रालस्ये च वर्जयेत् । एकाग्निरनिकेतः स्यात्प्रोक्षितां भूमिमाश्रयेत्

သူသည် အပြစ်တင်ပြောဆိုခြင်း၊ မုသာစကားပြောခြင်းနှင့် အိပ်ငိုက်ပျင်းရိခြင်းတို့ကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်။ သန့်ရှင်းသော မီးတစ်မီးသာ ထိန်းသိမ်း၍ အိမ်အတည်မရှိဘဲ နေထိုင်ကာ ပက်ဖျန်းသန့်စင်ထားသော မြေပေါ်၌ အားကိုးနေထိုင်ရမည်။

Verse 21

मृगैः सह चरेद्दांतस्तैः सहैव च संवसेत् । शिलायां शर्करायां वा शयीत सुसमाहितः

ကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်လာပြီးနောက် သူသည် သမင်များနှင့်အတူ လှည့်လည်သွားလာ၍ ထိုသမင်တို့၏ အဖော်အပေါင်းအဖြစ် နေထိုင်ရမည်။ စိတ်တည်ငြိမ်သမာဓိဖြင့် ကျောက်တုံးပေါ် သို့မဟုတ် ကျောက်သဲ/သဲကန့်ပေါ်တွင် အနားယူအိပ်စက်ရမည်။

Verse 22

सद्यः प्रक्षालको वा स्यान्माससंचयिकोपि वा । षण्मासनिचयो वापि समानिचय एव वा

သူသည် ချက်ချင်း သန့်စင်ပေးနိုင်သူဖြစ်စေ၊ တစ်လကြာ ပုဏ္ဏ (ကုသိုလ်) စုဆောင်းသူဖြစ်စေ၊ ခြောက်လကြာ စုဆောင်းသူဖြစ်စေ—သို့မဟုတ် ထိုနည်းတူ တူညီသော စုဆောင်းမှုရှိသူဖြစ်စေ။

Verse 23

नक्तं चान्नं समश्नीयाद्दिवा चाहृत्य शक्तितः । चतुर्थकालको वा स्यात्किं वाप्यष्टमकालिकः

သူသည် နေ့ခင်းတွင် မိမိစွမ်းအားအတိုင်း ရှာဖွေယူလာပြီး ညအချိန်တွင် အစာစားရမည်။ သို့မဟုတ် စားချိန်လေးကြိမ်မြောက်တွင် စားသူဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့ စားချိန်ရှစ်ကြိမ်မြောက်တွင် စားသူလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။

Verse 24

चांद्रायणविधानैर्वा शुक्लेकृष्णे च वर्जयेत् । पक्षेपक्षे समश्नीयाद्यवागूं क्वथितां सकृत्

သို့မဟုတ် စန္ဒြာယဏ ဝ్రတ၏ စည်းကမ်းအတိုင်း လပြည့်ဘက်နှင့် လကွယ်ဘက် နှစ်ဖက်လုံးတွင် အစာကို ရှောင်ကြဉ်၍၊ တစ်ဖက်စီတွင် တစ်ကြိမ်သာ စားသုံးကာ—ပြုတ်ထားသော မုယော (barley) ယဝာဂူ အရည်တစ်ပွဲတည်းကိုသာ သောက်သုံးရမည်။

Verse 25

पुष्पमूलफलैर्वापि केवलैर्वर्तयेत्सदा । स्वाभाविकैः स्वयंशीर्णैर्वैखानसमते स्थितः

ဝိုင်ခာနသ စည်းကမ်းတရား၌ တည်နေ၍၊ အမြဲတမ်း ပန်း၊ အမြစ်၊ အသီးတို့သာဖြင့် အသက်မွေးရမည်—သဘာဝအတိုင်း ဖြစ်ပြီး ကိုယ်တိုင်ကျသွားသော အရာများကိုသာ ယူရမည်။

Verse 26

भूमौ वा परिवर्तेत तिष्ठेद्वा प्रपदैर्दिनम् । स्थानासनाभ्यां विहरेन्न क्वचिद्धैर्य्यमुत्सृजेत्

သူသည် မြေပေါ်တွင် လှိမ့်လှဲနေစေ၊ သို့မဟုတ် တစ်နေ့လုံး ခြေချောင်းထိပ်ပေါ်တွင် ရပ်နေစေ; ရပ်ခြင်းနှင့် ထိုင်ခြင်းကြားတွင်သာ လှုပ်ရှားစေ—သို့သော် မည်သည့်နေရာတွင်မဆို သတ္တိတည်ကြည်မှုကို မစွန့်လွှတ်စေ။

Verse 27

ग्रीष्मे पंचतपाश्च स्याद्वर्षास्वभ्रावकाशिकः । आर्द्रवासाश्च हेमंते क्रमशो वर्द्धयेत्तपः

နွေရာသီတွင် ပဉ္စတပ (မီးငါးဖက်) တပသကို ကျင့်စေ; မိုးရာသီတွင် ကောင်းကင်အောက် အဖွင့်နေရာ၌ နေစေ; ဆောင်းရာသီတွင် စိုစွတ်သော အဝတ်ကို ဝတ်စေ—ဤသို့ အဆင့်ဆင့် တပသကို တိုးမြှင့်ရမည်။

Verse 28

उपस्पृशेत्त्रिषवणं पितृदेवांश्च तर्पयेत् । एकपादेन तिष्ठेत मरीचिं वा पिबेत्सदा

သုံးဆန္ဓျာအချိန်တိုင်းတွင် အာချာမန (ācāmana) ပြုလုပ်၍ ဘိုးဘွားပိတೃများနှင့် ဒေဝတားများအား တර්ပဏ (tarpaṇa) ပူဇော်ရမည်။ ခြေတစ်ဖက်ပေါ်တွင် ရပ်နေစေ၊ သို့မဟုတ် နေရောင်ခြည်ကို အမြဲ ‘သောက်’နေစေ (ဆိုလိုသည်မှာ အလင်းတည်းဖြင့် အသက်ရှင်ခြင်း)။

Verse 29

पंचाग्निधूमगो वा स्यादूष्मगः सोमपोपि वा । पयः पिबेच्छुक्लपक्षे कृष्णपक्षे तु गोमयम्

လူတစ်ဦးသည် သန့်ရှင်းသော မီးငါးလုံး၏ မီးခိုးအတွင်း နေနိုင်သကဲ့သို့၊ ပူနွေးသော အငွေ့ဖြင့်လည်း အသက်မွေးနိုင်ပြီး၊ သို့မဟုတ် ဆိုမ (Soma) မုန့်များဖြင့်ပင် နေထိုင်နိုင်သည်။ လဆန်းပိုင်း (śukla pakṣa) တွင် နို့သောက်ရမည်; လဆုတ်ပိုင်း (kṛṣṇa pakṣa) တွင်တော့ နွားချေး (gomaya) ကို ယူရမည်။

Verse 30

शीर्णपर्णाशनो वा स्यात्कृच्छ्रैर्वा वर्तयेत्सदा । योगाभ्यासरतश्च स्याद्रुद्राध्यायी भवेत्सदा

သူသည် ခြောက်သွေ့သော အရွက်များကို စား၍ နေနိုင်သကဲ့သို့၊ သို့မဟုတ် ပြင်းထန်သော တပဿာဖြင့် အမြဲတမ်း အသက်မွေးနိုင်သည်။ ယောဂကျင့်စဉ်ကို အလေးထား၍ ရုဒြ (Rudra) ကို အစဉ်မပြတ် ရွတ်ဆိုလေ့လာရမည်။

Verse 31

अथर्वशिरसोध्येता वेदांताभ्यासतत्परः । यमान्सेवेत सततं नियमांश्चाप्यतंद्रितः

သူသည် အထရဝရှိရသ် (Atharvaśiras) ကို လေ့လာသူဖြစ်၍ ဝေဒန္တ (Vedānta) အကျင့်အလေ့အထတွင် အလေးထားရမည်။ ယမ (yama) များကို အစဉ်လိုက်နာ၍ မပေါ့ဆဘဲ နိယမ (niyama) များကိုလည်း ထိန်းသိမ်းရမည်။

Verse 32

अथ चाग्नीन्समारोप्य स्वात्मनि ध्यानतत्परः

ထို့နောက် သူသည် မိမိ၏အတွင်း၌ သန့်ရှင်းသော မီးများကို ပွားထွန်းစေပြီး၊ အာတ်မန် (Ātman) အပေါ် သမာဓိတရား၌ အပြည့်အဝ တည်ကြည်သွားသည်။

Verse 33

अनग्निरनिकेतो वा मुनिर्मोक्षपरो भवेत् । तापसेष्वेव विप्रेषु यात्रिकं भैक्षमाहरेत्

မုနိသည် သန့်ရှင်းသော မီးကို မထိန်းသိမ်းဘဲလည်း၊ တည်မြဲသော နေအိမ်မရှိဘဲလည်း နေနိုင်ပြီး၊ မောက္ခ (mokṣa) ကိုသာ ရည်မှန်းရမည်။ ခရီးသွားသကဲ့သို့ သူသည် တပဿာကျင့်သော ဗြာဟ္မဏများထံမှသာ ဘိက္ခာကို စုဆောင်းရမည်။

Verse 34

गृहमेधिषु चान्येषु द्विजेषु वनचारिषु । ग्रामादाहृत्य चाश्नीयादष्टौ ग्रासान्वने वसन्

တော၌နေထိုင်သူသည် ရွာမှ အစာကို ယူဆောင်လာ၍ ပါးစပ်တစ်ခါစားသည့် အလုတ်ရှစ်လုတ်သာ စားသင့်သည်။ ဂৃহಸ್ಥတို့နှင့် အခြား ဒွိဇတို့အကြား၊ တော၌လှည့်လည်နေထိုင်သော ဒွိဇတို့အကြားတွင်လည်း ထိုနည်းတူ ကျင့်သုံးရမည်။

Verse 35

प्रतिगृह्य पुटेनैव पाणिना शकलेन वा । विविधाश्चोपनिषद आत्मसंसिद्धये जपेत्

လက်နှစ်ဖက်ကို ခွက်ပုံစံဖြင့် ခံယူခြင်းဖြစ်စေ၊ လက်ဖြင့်သာဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် အနည်းငယ်သာ ခံယူခြင်းဖြစ်စေ၊ အတ္တမ-သိဒ္ဓိ (ကိုယ်တိုင်သိမြင်ခြင်း) ရရန် အုပနိသဒ်ဆိုင်ရာ မန္တရနှင့် သင်ခန်းစာမျိုးစုံကို ဇပ်တော်မူရမည်။

Verse 36

विद्याविशेषान्सावित्रीं रुद्राध्यायं तथैव च । महाप्रस्थानिकं वासौ कुर्य्यादनशनं तथा । अग्निप्रवेशमन्यद्वा ब्रह्मार्पणविधौ स्थितः

ဗြဟ္မန်သို့ ကိုယ်တိုင်ကို အပ်နှံပူဇော်သည့် ဗြဟ္မာအర్పဏ-ဝိဓိ၌ တည်မြဲနေ၍ သာဝိတြီ၊ ရုဒြာဓျာယ နှင့် မဟာပရస్థာနိက ဟူသော သာသနာမန်တရအထူးများကို ရွတ်ဖတ်ရမည်။ ထို့နောက် သေဆုံးချိန်တိုင်အောင် အနရှင် (အစာမစားခြင်း) ပြုနိုင်သကဲ့သို့၊ မီးထဲဝင်ခြင်း သို့မဟုတ် အခြား အဆုံးသတ် အပ်နှံနည်းလမ်းတစ်ရပ်ကိုလည်း ခံယူနိုင်သည်။

Verse 58

इति श्रीपाद्मे महापुराणे स्वर्गखंडे वानप्रस्थाश्रमाचारधर्मो । नामाष्टपंचाशत्तमोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် သီရိ ပဒ္မ မဟာပုရာဏ၏ စွဝဂ္ဂခဏ္ဍ၌ “ဝါနပရಸ್ಥ အာရှရမ၏ အကျင့်ဓမ္မ” ဟူသော အခန်း ငါးဆယ်ရှစ် သည် ပြီးဆုံးလေ၏။