
Tīrtha-Māhātmya: Dharmatīrtha, Plakṣādevī Sarasvatī, Śākambharī, and Suvarṇa (Kṛṣṇa–Rudra Episode)
အခန်း ၂၈ သည် တီရ္ထ-မဟာတ္မယ အဖြစ် ဘုရားဖူးလမ်းကြောင်းကို တီရ္ထများ၏ ဂုဏ်တော်ချီးမွမ်းချက်များဖြင့် စီစဉ်ဖော်ပြထားသည်။ အစမှာ ဓမ္မတီရ္ထကို ဖော်ပြပြီး ဓမ္မ၏ တပဿာနှင့် ဆက်နွယ်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထိုနေရာတွင် ရေချိုးပူဇော်ခြင်းနှင့် ဒါနပြုခြင်းဖြင့် သဒ္ဓါ-ဓမ္မတိုးပွားမှု၊ စိတ်တည်ငြိမ်မှုနှင့် မျိုးရိုးသန့်စင်မှု ရရှိသည်ဟု ဆိုထားသည်။ ထို့နောက် ကလာပနှင့် စောဂန္ဓိက တောများကို ဖော်ပြကာ ဒေဝတားသတ္တဝါများ နေထိုင်သဖြင့် ဝင်ရောက်သက်သက်ပင် အပြစ်ကင်းစင်နိုင်ကြောင်း ပြောသည်။ ဆရஸဝတီမြစ်ကို ပလက္ခာဒေဝီ ဟု ချီးမွမ်းပြီး ပုရွက်ဆိတ်တောင်မှ ပေါ်ထွက်သော ရေနှင့် ဝလ္မီက/ဣရှာနာဓျုသိတ ကူးတံတား(ဖို့ဒ်)ကို ဆည်းကပ်လျှင် အရှွမေဓ ယဇ్ఞနှင့် မဟာဒါနတို့နှင့် တူညီသကဲ့သို့ ပုဏ္ဏာတိုးပွားကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့ပြင် စုဂန္ဓာ၊ ရှတကುಂಬ္ဘာ၊ ပဉ္စယဇ్ఞ၊ တြိရှူလပာတရ စသည့် တီရ္ထများမှတဆင့် ဂဏပတိ၏ ဂဏများနှင့် ဆက်စပ်သော ကောင်းကျိုးကို ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရာဇဂృဟ နှင့် ဒေဝီ ရှာကမ္ဘရီ၏ မဟာတ္မယကို အဓိကထားကာ သုံးည တိတိ စည်းကမ်းတကျ နေထိုင်ခြင်းနှင့် အစိမ်းရောင်ဟင်းသီးဟင်းရွက်အခြေပြု ဝရတကို သတ်မှတ်ထားသည်။ ထို့နောက် သုဝဏ္ဏ တီရ္ထတွင် ကృష్ణသည် ရုဒ္ဒရကို ပူဇော်၍ ဝရများ ရရှိခဲ့ကြောင်း ပြောကာ ရှိုင်ဝကရုဏာ၏ မြင့်မြတ်သော အကျိုးဖလကို ချိတ်ဆက်ပြသည်။ အဆုံးတွင် ဓူမာဝတီ နှင့် နရသ္ထာဝရတ ကို ဖော်ပြ၍ ပရဒက္ခိဏာ ပြုခြင်းနှင့် မဟာဒေဝ၏ အနုဂ्रहကို အဓိကအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ နိဂုံးချုပ်သည်။
Verse 1
नारद उवाच । ततो गच्छेत धर्म्मज्ञ धर्म्मतीर्थं पुरातनम् । यत्र धर्मो महाभागस्तप्तवानुत्तमं तपः
နာရဒ မိန့်တော်မူသည်– ထို့နောက် အို ဓမ္မကို သိမြင်သူ၊ ရှေးဟောင်းသော ဓမ္မတီရ္ထသို့ သွားရမည်။ ထိုနေရာ၌ ဂုဏ်သရေကြီးသော ဓမ္မသည် အမြင့်မြတ်ဆုံး တပဿာကို ပြုခဲ့၏။
Verse 2
तेन तीर्थं कृतं पुण्यं स्वेन नाम्ना च चिह्नितम् । तत्र स्नात्वा नरो राजन्धर्मशीलः समाहितः
ထိုသူသည် မိမိအမည်ဖြင့် အမှတ်အသားပြုကာ ပုဏ္ဏကောင်းကျိုးပေးသော သန့်ရှင်းသည့် တီရ္ထကို တည်ထောင်ခဲ့၏။ အို မင်းကြီး၊ ထိုနေရာ၌ ရေချိုးသူသည် ဓမ္မသီလရှိ၍ အတွင်းစိတ် တည်ငြိမ်သမာဓိ ဖြစ်လာ၏။
Verse 3
आसप्तमं कुलं चैव पुनीते नात्र संशयः । ततो गच्छेत धर्मज्ञ कलाप वनमुत्तमम्
သူသည် မိမိမျိုးရိုး၏ ခုနစ်ဆက်တိုင်အောင်ကို မလွဲမသွေ သန့်စင်ပေးနိုင်သည်—သံသယမရှိ။ ထို့ကြောင့် ဓမ္မကိုသိသူရေ၊ အထူးမြတ်သော ကလာပ တောသို့ သွားရမည်။
Verse 4
कृच्छ्रेण महता गत्वा तत्र स्नात्वा समाहितः । अग्निष्टोममवाप्नोति विष्णुलोकं च गच्छति
အလွန်ခက်ခဲစွာ ထိုနေရာသို့ ရောက်ပြီး စိတ်တည်ငြိမ်စွာ ထိုတွင် ရေချိုးလျှင်၊ အဂ္နိဋ္ဌောမ ယဇ္ဉ၏ ကုသိုလ်ကို ရရှိကာ ဗိဿဏုလောကသို့လည်း သွားရောက်သည်။
Verse 5
सौगंधिकं वनं राजंस्ततो गच्छेत मानवः । यत्र ब्रह्मादयो देवा ऋषयश्च तपोधनाः
အို မင်းကြီး၊ ထိုနေရာမှ လူသည် စောဂန္ဓိက တောသို့ ဆက်လက်သွားရမည်။ ထိုနေရာတွင် ဗြဟ္မာတို့ကဲ့သို့သော ဒေဝတားများနှင့် တပဓန ရှိသည့် ရှိသီများ နေထိုင်ကြသည်။
Verse 6
सिद्धचारणगंधर्वाः किन्नराः स महोरगाः । तद्वनं प्रविशन्नेव सर्वपापैः प्रमुच्यते
ထိုနေရာတွင် စိဒ္ဓ၊ စာရဏ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ ကိန္နရ နှင့် မဟာနာဂများ ရှိကြသည်။ ထိုတောထဲသို့ ဝင်ရုံသာဖြင့်ပင် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်မြောက်သည်။
Verse 7
ततो हि सा सरिच्छ्रेष्ठा नदीनामुत्तमा नदी । प्लक्षादेवी स्मृता राजन्महा पुण्या सरस्वती
ထို့ကြောင့် အို မင်းကြီး၊ သူမသည် မြစ်များအနက် အကောင်းဆုံး၊ စီးဆင်းရေကြောင်းတို့အနက် အမြင့်မြတ်ဆုံး မြစ်ဖြစ်သည်။ သူမကို «ပလက္ခာဒေဝီ» ဟု မှတ်မိကြပြီး၊ အလွန်ပုဏ္ဏမြတ်သော စရஸဝတီ ဖြစ်သည်။
Verse 8
तत्राभिषेकं कुर्वीत वल्मीकान्निःसृते जले । अर्चयित्वा पितॄन्देवानश्वमेधफलं लभेत्
ထိုနေရာ၌ ပုရွက်ဆိတ်တောင် (ဝလ္မီက) မှ ထွက်ပေါ်လာသော ရေဖြင့် အဘိသေက (သန့်စင်ရေချိုးပွဲ) ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့နောက် ပိတೃ (ဘိုးဘွား) နှင့် ဒေဝတားတို့ကို ပူဇော်လျှင် အශ්ဝမేఓဓ ယဇ్ఞနှင့် တူသော ကုသိုလ်ကို ရရှိသည်။
Verse 9
ईशानाध्युषितं नाम तत्र तीर्थं सुदुर्लभम् । षड्गुणं यन्निपातेषु वल्मीकादिति निश्चयः
ထိုနေရာ၌ ‘ဣဿာနာဓျုသိတ’ ဟူသော အလွန်ရှားပါးသည့် တီရ္ထ (သန့်ရှင်းရာ) ရှိသည်—ဣဿာန၏ နေရာတော်ဟူ၏။ ရေချိုး/နှစ်မြုပ်ပွဲအချိန်များတွင် ကုသိုလ်ခြောက်ဆ တိုးပွားပေးသည်ဟု အတည်ပြုထားသဖြင့် ထိုကြောင့်ပင် ‘ဝလ္မီက’ ဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 10
कपिलानां सहस्रं च वाजिमेधं च विंदति । तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र दृष्टमेतत्पुरातनैः
ထိုနေရာ၌ ရေချိုးလျှင် ကပိလာ (အညိုရောင်/ရွှေရောင်) နွားတစ်ထောင် လှူဒါန်းသကဲ့သို့သော ကုသိုလ်နှင့် အශ්ဝမేఓဓ ယဇ్ఞ၏ အကျိုးကိုလည်း ရရှိသည်။ အို လူတို့အတွင်း ကျားကဲ့သို့သောသူရေ၊ ဤအရာကို ပုရాతနများက ထိုနေရာ၌ ရေချိုးပြီးနောက် မြင်တွေ့အတည်ပြုခဲ့ကြသည်။
Verse 11
सुगंधां शतकुंभां च पंचयज्ञं च भारत । अभिगम्य नरश्रेष्ठ स्वर्गलोके महीयते
အို ဘာရတ၊ သုဂန္ဓာ၊ ရှတကುಂಬ္ဟာ နှင့် ပဉ္စယဇ్ఞ တီရ္ထတို့သို့ သွားရောက်ဖူးမြော်သော လူအထက်မြတ်သည် ကောင်းကင်လောက၌ ဂုဏ်ပြုချီးမြှောက်ခံရ၍ မြင့်မြတ်တင့်တယ်လာသည်။
Verse 12
त्रिशूलपात्रं तत्रैव तीर्थमासाद्य दुर्लभम् । तत्राभिषेकं कुर्वीत पितृदेवार्चने रतः
ထိုနေရာ၌ပင် ‘တ্ৰိရှူလပಾತ್ರ’ ဟူသော ရှားပါးသည့် တီရ္ထသို့ ရောက်ရှိပြီးနောက် ပိတೃနှင့် ဒေဝတားတို့ကို ပူဇော်ရာ၌ စိတ်အားထက်သန်သူသည် ထိုနေရာတည်းမှာပင် အဘိသေက (ရေချိုးသန့်စင်ပွဲ) ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 13
गाणपत्यं च लभते देहं त्यक्त्वा न संशयः । ततो राजगृहं गच्छेद्देव्याः स्थानं सुदुर्लभम्
ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်ပြီးနောက် သူသည် ဂဏပတိ၏ ဂဏများအတွင်း ပါဝင်သော အဆင့်ကို ရရှိသည်—သံသယမရှိ။ ထို့နောက် သူသည် ရာဇဂృဟ သို့ သွား၍ ဒေဝီ၏ ရောက်ရန်အလွန်ခက်ခဲသော နေရာတော်ကို ရောက်သည်။
Verse 14
शाकंभरीति विख्याता त्रिषुलोकेषु विश्रुता । दिव्यं वर्षसहस्रं च शाकेन किल भारत
သူမသည် “ရှာကမ္ဘရီ” ဟူသော နာမတော်ဖြင့် ထင်ရှား၍ သုံးလောကလုံးတွင် ကျော်ကြားသည်။ အို ဘာရတ၊ ဒေဝီနှစ်တစ်ထောင်ကာလတိုင်အောင် ဟင်းသီးဟင်းရွက်တို့ဖြင့် သတ္တဝါများကို ထောက်ပံ့ကျွေးမွေးခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။
Verse 15
आहारं सा कृतवती मासिमासि नराधिप । ऋषयोऽभ्यागतास्तत्र देव्या भक्तास्तपोधनाः
အို မင်းကြီး၊ သူမသည် လစဉ်လတိုင်း အစာအဟာရကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာသို့ ရှိသူတော်ရိရှီများ လာရောက်ကြပြီး—ဒေဝီကို သဒ္ဓါဖြင့် ကိုးကွယ်သူများ၊ တပဿာဓနဖြင့် ပြည့်စုံသူများ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 16
आतिथ्यं च कृतं तेषां शाकेन किल भारत । ततः शाकंभरीत्येवं नाम तस्याः प्रतिष्ठितम्
အို ဘာရတ၊ သူမသည် ဟင်းသီးဟင်းရွက်တို့ဖြင့် သူတို့ကို ဧည့်ဝတ်ပြုခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့ကြောင့် သူမ၏ နာမတော်သည် “ရှာကမ္ဘရီ” ဟူ၍ ထင်ရှားတည်မြဲလာသည်။
Verse 17
शाकंभरीं समासाद्य ब्रह्मचारी समाहितः । त्रिरात्रमुषितः शाकं भक्षयेन्नियतः शुचिः
ရှာကမ္ဘရီ ဒေဝီထံ ချဉ်းကပ်ပြီး စိတ်တည်ငြိမ်သော ဘြဟ္မစာရီသည် သုံးညတိုင်တိုင် ထိုနေရာ၌ နေရမည်။ ထို့နောက် စည်းကမ်းတကျ သန့်ရှင်းစွာ ဟင်းရွက်အရွက်ကို စားသုံးရမည်။
Verse 18
शाकाहारस्य यत्सम्यग्वर्षैर्द्वादशभिः फलम् । तत्फलं तस्य भवति देव्याश्छंदेन भारत
အို ဘာရတ၊ အရွက်အစာဖြင့် သာသနာတော်နည်းအတိုင်း ဆယ့်နှစ်နှစ် စောင့်ထိန်းခြင်းမှ ရသင့်ရထိုက်သော ကုသိုလ်ဖလကို၊ ဒေဝီ၏ အလိုတော်အတိုင်း ပြုမူလျှင် ထိုဖလတူညီစွာ ရရှိ၏။
Verse 19
ततो गच्छेत्सुवर्णाख्यं त्रिषुलोकेषु विश्रुतम् । यत्र कृष्णः प्रसादार्थं रुद्रमाराधयत्पुरा
ထို့နောက် သုံးလောကလုံးတွင် ထင်ရှားသော “သုဝဏ္ဏ” ဟူသော သာသနာတော်တိရ္ထသို့ သွားရမည်။ အတိတ်ကာလ၌ ကృష్ణသည် ကရုဏာတော်ရရန် ရုဒြကို အာရాధနာပြုခဲ့သည့်နေရာဖြစ်၏။
Verse 20
वरांश्च सुबहूंल्लेभे देवैरपि स दुर्ल्लभान् । उक्तश्च त्रिपुरघ्नेन परितुष्टेन भारत
သူသည် များစွာသော ဝရများကို ရရှိ하였다—ထိုဝရများသည် နတ်တို့အတွက်ပင် ရခက်ခဲသော ဝရများဖြစ်၏။ အို ဘာရတ၊ တြိပုရကို သတ်ဖြတ်သော တြိပုရဃ္နသည် စိတ်တော်ပျော်ရွှင်၍ သူ့အား မိန့်ကြားတော်မူ၏။
Verse 21
अपि चात्माप्रियतरो लोके कृष्ण भविष्यसि । त्वन्मुखं च जगत्कृत्स्नं भविष्यति न संशयः
ထို့ပြင် အို ကൃഷ്ണ၊ သင်သည် လောကရှိ သတ္တဝါအားလုံး၏ အချစ်ဆုံးဖြစ်လာမည်။ သင်၏ မျက်နှာတော်သည်လည်း စကြဝဠာတစ်ခုလုံး ဖြစ်လာမည်—သံသယမရှိ။
Verse 22
तत्राभिगम्य राजेंद्र पूजयित्वा वृषध्वजम् । अश्वमेधमवाप्नोति गाणपत्यं च विंदति
အို မင်းကြီး၊ ထိုနေရာသို့ သွားရောက်၍ ဝೃಷဓွဇ (ရှီဝ) ကို ပူဇော်လျှင် အශ්ဝမေဓ ယဇ్ఞ၏ ကုသိုလ်ဖလကို ရရှိပြီး၊ ဂဏပတိ၏ ဂဏများအတွင်း အဖော်အပါအဖြစ်သော အဆင့်ကိုလည်း ရရှိ၏။
Verse 23
धूमावतीं ततो गच्छेत्त्रिरात्रमुषितो नरः । मनसा प्रार्थितान्कामांल्लभते नात्र संशयः
ထို့နောက် လူသည် ဓူမာဝတီ မယ်တော်၏ သီရိတိရ္ထသို့ သွားရမည်။ ထိုနေရာ၌ သုံးညတိုင်တိုင် နေထိုင်ပြီးနောက် စိတ်ထဲမှ ဆုတောင်းထားသော ဆန္ဒတို့ကို မလွဲမသွေ ရရှိသည်—သံသယမရှိ။
Verse 24
देव्यास्तु दक्षिणार्धे नरथावर्त्तो नराधिप । तत्रागत्य तु धर्मज्ञ श्रद्दधानो जितेंद्रियः
အို မင်းမြတ်၊ မယ်တော်ဒေဝီ၏ တောင်ဘက်အပိုင်း၌ နရထာဝရ္တ ဟူသောနေရာရှိသည်။ အို ဓမ္မကိုသိသူ၊ ထိုနေရာသို့ ရောက်လာပြီး စရဒ္ဓာရှိ၍ အင်ဒြိယများကို ထိန်းချုပ်နိုင်သူသည် သင့်လျော်သကဲ့သို့ ဆက်လက်ကျင့်ဆောင်ရမည်။
Verse 25
महादेवप्रसादेन गच्छेत परमां गतिम् । प्रदक्षिणमुपावृत्य गच्छेत भरतर्षभ
မဟာဒေဝ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် လူသည် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဂတိကို ရောက်နိုင်သည်။ ပရဒက္ခိဏာ ပြုလုပ်ပြီးနောက် ထွက်ခွာရန် ပြန်လှည့်ကာ ဆက်လက်သွားလော့၊ အို ဘာရတတို့အနက် အမြတ်ဆုံး။