Adhyaya 8

Verse 1

भीष्म उवाच । बहुभिर्द्धरणी भुक्ता भूपालैः श्रूयते पुरा । पार्थिवाः पृथिवीयोगात्पृथिवी कस्य योगतः

ဘီရှ္မက ဆိုသည်– ရှေးကာလ၌ မြေကြီးကို မင်းများစွာက စိုးစံခံစားခဲ့ကြသည်ဟု ကြားရ၏။ အုပ်ချုပ်သူတို့ကို မြေကြီးနှင့် ဆက်နွယ်မှုကြောင့် “ပါရ္ထိဝ” ဟု ခေါ်ကြသကဲ့သို့၊ မြေကြီးကိုယ်တိုင် “ပೃထဝီ” ဟု ခေါ်ရခြင်းသည် မည်သူနှင့် ဆက်နွယ်မှုကြောင့်နည်း?

Verse 2

किमर्थं च कृता संज्ञा भूमेस्सा पारिभाषिकी । गौरितीयं च संज्ञा वा भुवः कस्माद्ब्रवीहि मे

မြေကြီးကို ဤသဘောတရားဆိုင်ရာ အမည်သတ်မှတ်ချက်ကို အဘယ်ကြောင့် ပေးထားသနည်း။ ထို့ပြင် မြေကြီးကို “ဂေါရီ (Gaurī)” ဟုလည်း အဘယ်ကြောင့် ခေါ်သနည်း။ ဤအမည်တို့၏ အကြောင်းရင်းကို ကျွန်ုပ်အား ပြောပြပါ။

Verse 3

पुलस्त्य उवाच । पुरा कृतयुगस्यासीदंगो नाम प्रजापतिः । मृत्योस्तु दुहिता तेन परिणीतातिदुर्मुखी

ပုလஸ္တျက ပြောသည်—ရှေးက ကృతယုဂတွင် အင်္ဂ (Aṅga) ဟူသော ပ္ရဇာပတိ တစ်ပါးရှိ၏။ ထိုသူသည် မృత్యု (Mṛtyu) ၏ သမီးဖြစ်သော အလွန်ကံဆိုးသည့် အတိဒုရ္မုခီ (Atidurmukhī) ကို လက်ထပ်ယူ하였다။

Verse 4

सुनीथा नाम तस्यास्तु वेनो नाम सुतः पुरा । अधर्मनिरतः कामी बलवान्वसुधाधिपः

သူမ၏ အမည်မှာ စုနီသာ (Sunīthā) ဖြစ်ပြီး၊ ရှေးက သူမ၏ သားမှာ ဝေန (Vena) ဟူ၍ ခေါ်ကြ၏။ သူသည် မြေကြီးကို အုပ်စိုးသော မင်းဖြစ်၍ အင်အားကြီး၊ ကာမလိုလားသူ၊ အဓမ္မ၌ မျက်နှာမူနေသူ ဖြစ်하였다။

Verse 5

लोकस्याधर्मकृच्चापि परभार्यापहारकः । अथ तस्य प्रसिद्यर्थं जगदर्थं महर्षिभिः

သူသည် လောကသားတို့အပေါ် အဓမ္မကို ပြုသူဖြစ်ပြီး၊ အခြားသူ၏ ဇနီးကိုပါ လုယူသူလည်း ဖြစ်하였다။ ထို့နောက် သူ့ကို ပြုပြင်ရန်နှင့် လောကအကျိုးအတွက် မဟာရိရှီတို့က (အရေးယူဆောင်ရွက်ကြသည်)။

Verse 6

अनुनीतोपि न ददावशुद्धात्माऽभयं ततः । शापेन मारयित्वैनमराजकभयार्दिताः

အကြိမ်ကြိမ် တောင်းပန်သော်လည်း စိတ်မသန့်ရှင်းသူသည် အဘယ (abhaya) အကာအကွယ်ကို မပေးခဲ့။ ထို့နောက် မင်းမရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော ကြောက်ရွံ့မှုကြောင့် ပင်ပန်းနာကျင်လာ၍ သူတို့သည် ကျိန်စာဖြင့် သူ့ကို သတ်ပစ်하였다။

Verse 7

ममंथुर्ब्राह्मणास्तस्य बलाद्देहमकल्मषाः । तत्कायान्मथ्यमानात्तु जनिता म्लेच्छजातयः

ထို့နောက် အပြစ်ကင်းသော ဗြာဟ္မဏများသည် သူ၏ကိုယ်ကို အားဖြင့်လှုပ်နှိုးကာ မန်သနာပြုကြ၏။ ကိုယ်ခန္ဓာကို မန်သနာပြုနေစဉ် မလေစ္ဆာအမျိုးအနွယ်မျိုးစုံ ပေါ်ပေါက်လာ၏။

Verse 8

शरीरे मातुरंशेन कृष्णांजनसमप्रभाः । पितुरंशस्य संगेन धार्मिको धर्मकारकः

သူ၏ကိုယ်ခန္ဓာတွင် မိခင်၏အပိုင်းကြောင့် အနက်ရောင်အန်ဇနာကဲ့သို့ မှောင်မိုက်တောက်ပမှုရှိ၏။ ဖခင်၏အပိုင်းနှင့် ဆက်စပ်မှုကြောင့် သူသည် ဓမ္မရှိသူ၊ ဓမ္မကို ထူထောင်စေသူ ဖြစ်၏။

Verse 9

उत्पन्नो दक्षिणाद्धस्तात्सधनुः सशरो गदी । दिव्यतेजोमयः पुत्रस्सरत्नकवचांगदः

သူသည် ညာလက်မှ မွေးဖွားလာ၍ လေး၊ မြားနှင့် ဂဒါကို ကိုင်ဆောင်၏။ ဒိဗ္ဗတေဇဖြင့် ဖွဲ့စည်းသော သားတော်ဖြစ်ပြီး ရတနာတပ်ကာဝချနှင့် လက်မောင်းကွင်းများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထား၏။

Verse 10

पृथुरेवाभवन्नाम्ना स च विष्णुरजायत । स विप्रैरभिषिक्तः संस्तपः कृत्वा सुदुष्करं

သူသည် ပೃထု ဟူသောနာမဖြင့် ကျော်ကြားလာပြီး ဗိဿဏု၏ အဝတားရုပ်အဖြစ် မွေးဖွားလာ၏။ ဗြာဟ္မဏများက အဘိသေက ပြုသဖြင့် သူသည် အလွန်ခက်ခဲသော တပဿာကို ဆောင်ရွက်하였다။

Verse 11

विष्णोर्वरेण सर्वस्य प्रभुत्वमगमत्प्रभुः । निःस्वाध्यायवषट्कारं निर्द्धर्मं वीक्ष्य भूतलं

ဗိဿဏု၏ ဝရပေးမှုကြောင့် အရှင်သည် အရာအားလုံးအပေါ် အာဏာပိုင်မှုကို ရရှိ하였다။ ဝေဒသင်ယူမှုနှင့် ယဇ్ఞ၏ “ဝသတ်” ဟူသော အော်ဟစ်သံမရှိဘဲ ဓမ္မကင်းမဲ့နေသော မြေပြင်ကို မြင်သော် စိုးရိမ်စိတ်ဖြင့် ကြည့်ရှု၏။

Verse 12

वेद्धुमेवोद्यतः कोपाच्छरेणामितविक्रमः । ततो गोरूपमास्थाय भूः पलायितुमुद्यता

ဒေါသထန်လျက် အတိုင်းမသိသော သတ္တိတန်ခိုးရှိသူသည် မြားကိုမြှောက်ကာ ထိုးဖောက်မည်ဟု ရည်ရွယ်하였다။ ထို့နောက် မြေမိခင်သည် နွားမပုံစံယူ၍ ထွက်ပြေးရန် ပြင်ဆင်하였다။

Verse 13

पृष्ठे त्वन्वगमत्तस्याः पृथुः सेषुशरासनः । ततः स्थित्वैकदेशे तु किं करोमीति चाब्रवीत्

သို့ရာတွင် မြားအုံနှင့် လေးကိုဆောင်ထားသော ပೃထုသည် သူမနောက်ကို နီးကပ်စွာလိုက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် တစ်နေရာတွင် ရပ်ကာ “ငါ ဘာလုပ်ရမလဲ” ဟု ပြော하였다။

Verse 14

पृथुरप्यवदद्वाक्यमीप्सितं देहि सुव्रते । सर्वस्य जगतः शीघ्रं स्थावरस्य चरस्य च

ပೃထုလည်း မိန့်တော်မူသည်—“သီလကောင်းမြတ်သူမ၊ လိုအပ်သည့်အရာကို အမြန်ပေးပါ။ လောကတစ်ခုလုံးအတွက်၊ မရွေ့သောအရာနှင့် ရွေ့သောအရာ အားလုံးအတွက်ပါ။”

Verse 15

तथेति चाब्रवीद्भूमिर्दुदोह स नराधिपः । स्वके पाणौ पृथुर्वत्सं कृत्वा स्वायंभुवं मनुं

မြေမိခင်က “ထိုသို့ဖြစ်စေ” ဟု ဆို하였다။ ထို့နောက် ထိုမင်းသည် သူမကို နို့ညှစ်ခဲ့ပြီး၊ စွာယံဘူဝ မနုကို နွားကလေးအဖြစ်ထားကာ၊ ပૃထုသည် ကိုယ်တိုင်ညှစ်၍ မိမိလက်ကိုပင် အိုးအဖြစ်ယူ하였다။

Verse 16

तदन्नमभवद्दुग्धं प्रजा जीवंति येन तु । ततस्तु ऋषिभिर्दुग्धा वत्सः सोमस्तदाभवत्

ထိုအစာသည် နို့အဖြစ်ပြောင်းလဲ၍ သတ္တဝါတို့ အသက်ရှင်နိုင်ရာ ဖြစ်လာ하였다။ ထို့နောက် ရှိများက နို့ညှစ်သောအခါ ထိုကာလ၌ ဆိုမ (လ) သည် နွားကလေးဖြစ်လာ하였다။

Verse 17

दोग्धा वाचस्पतिरभूत्पात्रं वेदस्तपो रसः । देवैश्च वसुधा दुग्धा मरुद्दोग्धा तदाभवत्

ဝါစပ္ပတိသည် နို့ညှစ်သူ ဖြစ်လာ၍၊ အိုးပုံးမှာ ဝေဒဖြစ်ပြီး တပဿ၏ အနှစ်သာရဖြင့် ပြည့်နှက်နေ၏။ ထို့နောက် ဒေဝတို့က မြေကြီးကို နို့ညှစ်ကြရာ၊ ထိုအခါ မရုတ်သည် နို့ညှစ်သူ ဖြစ်လာ၏။

Verse 18

इन्द्रो वत्सः समभवत्क्षीरमूर्ज्जस्वलं बलं । देवानां कांचनं पात्रं पितृणां राजतं तथा

အိန္ဒြာသည် နွားကလေး ဖြစ်လာ၍၊ နို့မှာ ပရాణဩဇာဖြင့် တောက်ပသော အင်အား ဖြစ်၏။ ဒေဝတို့အတွက် ရွှေအိုးရှိပြီး၊ ပိတೃ (ဘိုးဘွား) တို့အတွက်လည်း ငွေအိုးရှိ၏။

Verse 19

अंतकश्चाभवद्दोग्धा यमो वत्सः स्वधा रसः । बिलं च पात्रं नागानां तक्षको वत्सकोभवत्

အန္တကသည် နို့ညှစ်သူ ဖြစ်လာ၍၊ ယမသည် နွားကလေး ဖြစ်၏၊ စွဓာသည် နို့၏ အနှစ်သာရ ဖြစ်၏။ နာဂတို့အတွက် မြေတွင်းသည် အိုးပုံးဖြစ်ပြီး၊ တက္ခကသည် သူတို့၏ နွားကလေး ဖြစ်လာ၏။

Verse 20

विषं क्षीरं ततो दोग्धा धृतराष्ट्रोभवत्पुनः । असुरैरपि दुग्धेयं आयसे शत्रुपीडनम्

ထို့နောက် အဆိပ်ကိုပင် နို့အဖြစ် ညှစ်ထုတ်ကြ၏။ ထို့ပြီးနောက် နို့ညှစ်သူသည် ထပ်မံ၍ ဓြိတရာෂ္ဋ္ရ ဖြစ်လာ၏။ အဆုရတို့လည်း သံအိုးထဲသို့ ညှစ်ထုတ်ကြရာ—ထိုအဆိပ်သည် ရန်သူတို့ကို နှိပ်စက်၏။

Verse 21

पात्रे मायामभूद्वत्सःप्राल्हादिस्तुविरोचनः । दोग्धा त्रिमूर्द्धा तत्रासीन्माया येन प्रवर्तिता

အိုးပုံးအတွက် မာယာသည် နွားကလေး ဖြစ်လာ၍၊ ပရာလ္ဟာဒ မျိုးရိုးမှ ဗိရောစနသည် နို့ညှစ်သူ ဖြစ်လာ၏။ ထိုနေရာ၌ ခေါင်းသုံးလုံးရှိသူသည် နွားထိန်း ဖြစ်၍—သူကြောင့် မာယာ လှုပ်ရှားစတင်၏။

Verse 22

यक्षैश्च वसुधा दुग्धा पुरांतर्द्धानमीप्सुभिः । कृत्वा विश्वावसुं वत्सं मणिमंतं महीपते

အို မင်းမြတ်၊ ရှေးကာလ၌ ယက္ခများသည် ပျောက်ကွယ်ဝှက်နေရန် ဆန္ဒဖြင့် မြေမိခင်ကို နို့ညှစ်ကြ၍ ဝိශ්ဝာဝಸುကို နွားကလေးအဖြစ်ထားကာ မဏိမန္တကို နို့ညှစ်သူအဖြစ် ခန့်하였다။

Verse 23

प्रेतरक्षोगणैर्दुग्धा वसा रुधिरमुल्बणं । रौप्यनाभोभवद्दोग्धा सुमाली वत्स एव च

ထို့နောက် ပရေတနှင့် ရာක්ෂသအုပ်စုများက မြေမိခင်ကို နို့ညှစ်ရာ အဆီနှင့် သွေးထူထဲသောအရာ ထွက်ပေါ်လာသည်။ ရောပျနာဘသည် နို့ညှစ်သူဖြစ်၍ စုမာလီသည် နွားကလေးဖြစ်하였다။

Verse 24

गंधर्वैश्च पुनर्दुग्धा वसुधा साप्सरोगणैः । वत्सं चित्ररथं कृत्वा गंधान्पद्मदले तथा

ထို့နောက် ဂန္ဓဗ္ဗများသည် အပ္စရာအုပ်စုများနှင့်အတူ မြေမိခင်ကို ထပ်မံနို့ညှစ်ကြ၍ စိတ္တရထကို နွားကလေးအဖြစ်ထားကာ အနံ့သာများကို ထုတ်ယူပြီး ကြာရွက်ပေါ်တွင် စုဆောင်း하였다။

Verse 25

दोग्धावसुरुचिर्नामाथर्ववेदस्य पारगः । गिरिभिर्वसुधा दुग्धा रत्नानि विविधानि च

နို့ညှစ်သူမှာ အထရ္ဝဝေဒကို ကျွမ်းကျင်သိမြင်သော ဝಸುရုချိ ဟူသောအမည်ရှိသူဖြစ်သည်။ တောင်တန်းများကို အားထား၍ မြေမိခင်ကို နို့ညှစ်ရာ ရတနာမျိုးစုံကို ရရှိ하였다။

Verse 26

औषधानि च दिव्यानि दोग्धा मेरुर्महीधरः । वत्सोभूद्धिमवांस्तत्र पात्रं शैलमयं पुनः

ထို့ပြင် ဒိဗ္ဗဆေးပင်များကိုလည်း နို့ညှစ်ထုတ်ယူကြ၍ မြေကိုထမ်းဆောင်သော မေရုတောင်သည် နို့ညှစ်သူဖြစ်လာသည်။ ထိုနေရာ၌ ဟိမဝန်သည် နွားကလေးဖြစ်ပြီး အိုးခွက်ကိုလည်း ကျောက်ဖြင့် ထပ်မံပြုလုပ်하였다။

Verse 27

वृक्षैश्च वसुधा दुग्धा क्षीरं छिन्नप्ररोहणं । पालाशपात्रे दोग्धा तु सालः पुष्पवनाकुलः

ထို့နောက် သစ်ပင်တို့ကို နို့ညှစ်သူအဖြစ်ထား၍ မြေမိခင်ကို နို့ညှစ်ရာ၊ ဖြတ်တောက်လျှင်ပင် အသစ်ပေါက်မြောက်သော မျိုးညှင်းများ ထွက်ပေါ်စေသည့် နို့ရည်ကို ရရှိ하였다။ ထိုနို့ရည်ကို ပလားရှာရွက်ဖြင့် ပြုလုပ်သော ခွက်ထဲသို့ လက်ခံယူပြီး၊ ပန်းပွင့်များစွာဖြင့် ပြည့်နှက်သော စာလသစ်ပင်သည်လည်း ပူဇော်ပွဲအတွင်း ပါဝင်ကူညီ하였다။

Verse 28

प्लक्षोभवत्ततो वत्सः सर्ववृक्षवनाधिपः । एवमन्यैश्च वसुधा तथा दुग्धा यथेच्छतः

ထို့နောက် ပလက္ခသစ်ပင်သည် နွားကလေးအဖြစ် ဖြစ်လာ၍ သစ်ပင်နှင့် တောအုပ်အားလုံးအနက် အထွဋ်အမြတ်ဖြစ်하였다။ ထိုနည်းတူ အခြားနွားကလေးများကိုလည်း အသုံးပြု၍ မိမိတို့လိုသလို ဆန္ဒအတိုင်း မြေမိခင်ကို နို့ညှစ်ယူကြ하였다။

Verse 29

आयुर्द्धनानि सौख्यं च पृथौ राज्यं प्रशासति । न दारिद्र्यं तथा रोगी नाधनोनचपापकृत्

ပෘထုမင်းကြီးက နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်စဉ် အရွယ်ရှည်ခြင်း၊ ဥစ္စာဓနနှင့် ချမ်းသာခြင်းတို့ ပြည့်ဝ하였다။ ဆင်းရဲမှုမရှိ၊ ရောဂါရှိသူမရှိ; ငတ်မွတ်သူမရှိ၊ အပြစ်ကိုကျူးလွန်သူလည်း မရှိ하였다။

Verse 30

नोपसर्गा न चाघातः पृथौ राज्यं प्रशासति । नित्यंप्रमुदितालोका दुःखशोकविवर्जिताः

ပૃထုမင်းကြီး အုပ်ချုပ်စဉ် အန္တရာယ်ကပ်ဘေးမရှိ၊ တိုက်ခိုက်နှိပ်စက်မှုလည်း မရှိ하였다။ လူထုသည် အမြဲပျော်ရွှင်၍ ဒုက္ခနှင့် ဝမ်းနည်းခြင်းကင်းလွတ်하였다။

Verse 31

धनुः कोट्या च शैलेंद्रानुत्सार्य स महाबलः । भूमंडलं समं चक्रे लोकानां हितकाम्यया

ထိုမဟာဗလရှိသူသည် လေးတံ၏ ထိပ်ဖျားဖြင့် တောင်မင်းများကို ဖယ်ရှား၍ လောကတို့၏ အကျိုးကို မျှော်မှန်းကာ မြေပြင်ဝိုင်းကို တပြင်ညီအောင် ပြုလုပ်하였다။

Verse 32

न पुरग्रामदुर्गाणि न चायुधधरा नराः । म्रियंते यत्र दुःखं च नार्थशास्त्रस्य चादरः

မြို့၊ ရွာ၊ ကာကွယ်ရေးတံတိုင်းတို့မရှိ၊ လက်နက်ကိုင်သူယောက်ျားတို့လည်းမရှိသော အရပ်၌ လူတို့သည် ပျက်စီးသေဆုံးကြ၏။ ဒုက္ခဝေဒနာက လွှမ်းမိုး၍ အర్థရှာஸ္တရ—နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးစည်းကမ်း—ကိုလည်း မလေးစားကြ။

Verse 33

धर्मैकतानाः पुरुषाः पृथौ राज्यं प्रशासति । कथितानि च पात्राणि यत्क्षीरं च यथा तव

ပృထု မင်းကြီးက နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်စဉ် လူထုသည် ဓမ္မတရားတစ်ခုတည်းကိုသာ အလေးထား၍ တည်ကြည်ခဲ့ကြ၏။ အိုးခွက်ပန်းကန်တို့ကိုလည်း ဖော်ပြပြီးပြီ၊ နို့ကိုလည်း ထိုနည်းတူ—သင်၏ ပြောကြားချက်အတိုင်းပင်။

Verse 34

येषां येन रुचिस्तत्र तेभ्यो दत्तं विजानता । यज्ञश्रीदेषु सर्वेषु मया तुभ्यं निवेदितं

တစ်ဦးချင်းစီ၏ စိတ်နှစ်သက်ရာကို သိမြင်သော ပညာရှိသည် ထိုအတိုင်း သင့်လျော်စွာ ပေးအပ်ခဲ့၏။ ယဇ္ဉ၏ ဂုဏ်သရေဖြင့် တောက်ပသော သန့်ရှင်းရာဌာနအပေါင်းတို့၌လည်း ဤအကြောင်းအရာ/သင်ခန်းစာကို သင်ထံ ငါ နိဗေဒနာပြုခဲ့ပြီ။

Verse 35

दुहितृत्वं गता यस्मात्पृथोः पृथ्वी महामते । तस्यानुसारयोगाच्च पृथिवी विश्रुता बुधैः

အို မဟာမတေ ပညာရှိရေ—ပृथု မင်းကြီး၏ သမီးအဖြစ် မြေကြီးသည် ဖြစ်လာခဲ့သဖြင့်၊ ထို့ပြင် သူနှင့် ဆက်နွယ်ပေါင်းသင်းမှုကြောင့်ပင် ပညာရှင်တို့အကြား “ပृथဝီ” (Pṛthivī) ဟူ၍ ထင်ရှားလာ၏။

Verse 36

भीष्म उवाच । आदित्यवंशमखिलं वद ब्रह्मन्यथाक्रमं । सोमवंशं च तत्त्वज्ञ यथावद्वक्तुमर्हसि

ဘီෂ္မက ဆို၏—“အို ဘြာဟ္မဏ၊ အာဒಿತ್ಯဝంశကို အစဉ်အလာအတိုင်း အပြည့်အစုံ ပြောပြပါ။ ထို့ပြင် အို တတ္တဝ္ဓိပညာရှင်၊ ဆိုမဝంశကိုလည်း မှန်ကန်စွာ ဖော်ပြရန် သင်သည် သင့်တော်၏။”

Verse 37

पुलस्त्य उवाच । विवस्वान्कश्यपात्पूर्वमदित्यामभवत्पुरा । तस्य पत्नीत्रयं तद्वत्संज्ञा राज्ञी प्रभा तथा

ပုလස්တျာက မိန့်ကြားသည်– ရှေးကာလ၌ ဝိဝස්ဝန်သည် ကശ്യပနှင့် အဒိတီမှ မွေးဖွားလာ၏။ ထို့အတူ မိဖုရားသုံးပါးရှိ၍ စံဉ္ဉာ မိဖုရားနှင့် ပရဘာလည်း ပါ၏။

Verse 38

रैवतस्य सुता राज्ञी रेवतं सुषुवे सुतं । प्रभा प्रभातं सुषुवे त्वाष्ट्रं संज्ञा तथा मनुं

ရైవတ၏ သမီး မိဖုရားသည် ရေဝတဟူသော သားကို မွေးဖွား၏။ ပရဘာသည် ပရဘာတကို မွေးဖွား၏။ စံဉ္ဉာသည် တ္ဝෂ္ဋೃ၏ သား မနုကိုလည်း မွေးဖွား၏။

Verse 39

यमश्च यमुना चैव यमलौ च बभूवतुः । ततस्तेजोमयं रूपमसहंती विवस्वतः

ထို့ကြောင့် ယမနှင့် ယမုနာ ဟူသော အမွှာတို့ မွေးဖွားလာကြ၏။ ထို့နောက် ဝိဝස්ဝန်၏ မီးတောက်သကဲ့သို့ တောက်ပသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို မခံနိုင်သဖြင့် (စံဉ္ဉာ) သွား၍ ရှောင်ကွာလေ၏။

Verse 40

नारीमुत्पादयामास स्वशरीरादनिंदितां । त्वाष्ट्री स्वरूपरूपेण नाम्ना छायेति भामिनी

နាងသည် မိမိကိုယ်ခန္ဓာမှ အပြစ်ကင်းစင်သော မိန်းမတစ်ဦးကို ဖန်ဆင်းထုတ်ပေး၏။ ထိုသူမသည် တ္ဝෂ္ဋရီ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်နှင့် သဘောသဘာဝတူ၍ “ချာယာ” ဟူသော အမည်ဖြင့် တောက်ပလှ၏။

Verse 41

किंकरोमीति पुरतः संस्थितां तामभाषत । छाये त्वं भज भर्तारं मदीयं तं वरानने

သူမ၏ရှေ့၌ ရပ်၍ သူက “ငါ ဘာလုပ်ရမလဲ” ဟု မေး၏။ အလှမျက်နှာရှိသော ချာယာရေ၊ ငါ၏ ထိုသခင်ကိုပင် သင်၏ ခင်ပွန်းအဖြစ် လက်ခံပါ။

Verse 42

अपत्यानि मदीयानि मातृस्नेहेन पालय । तथेत्युक्त्वा च सा देवमगात्कामाय सुव्रता

“ငါ၏သားသမီးတို့ကို မိခင်မေတ္တာဖြင့် စောင့်ရှောက်ပါ။” ဟုဆို၍ ထိုသုဝရတာမိန်းမသည် “တထာစ্তু” ဟုအမိန့်ခံကာ နတ်ကာမထံသို့ သွားလေ၏။

Verse 43

कामयामास देवोपि संज्ञेयमिति चादरात् । जनयामास सावर्णिं मनुं मनुस्वरूपिणम्

ထိုနတ်တော်လည်း ရိုသေစွာ သူမကို လိုလားတော်မူ၍ “ဤသူမကို သံဉ္ဉာ ဟု သိကြစေ” ဟုတွေးတော်မူသည်။ ထို့နောက် မနု၏ရုပ်သဏ္ဍာန်တူသော စာဝර්ဏိ မနုကို မွေးဖွားစေ하였다။

Verse 44

सवर्णत्वाच्च सावर्णेर्मनोर्वैवस्वतस्य तु । ततः सुतां च तपतीं त्वाष्ट्रीं चैव क्रमेण तु

အတန်းအစားနှင့် မျိုးရိုးတူညီခြင်းကြောင့် (သူမကို) ဝိုင်ဝස්ဝတ မနု၏သား စာဝර්ဏိ မနုထံ ပေးအပ်하였다။ ထို့နောက် အစဉ်လိုက် တပတီ အမည်ရှိ သမီးနှင့် တ္ဝာෂ္ဋရီ ကိုလည်း ထိမ်းမြား하였다။

Verse 45

छायायां जनयामास संज्ञेयमिति भास्करः । छाया स्वपुत्रे त्वधिकं स्नेहं चक्रे मनौ तदा

ဘ္ဟာස්ကရ (နေမင်း) သည် ချာယာ၌ “သံဉ္ဉေယ” ဟုခေါ်သော သားကို မွေးဖွားစေ하였다။ ထိုအခါ ချာယာသည် မနုထက် မိမိသားအပေါ် ပိုမိုချစ်ခင်စွာ စိတ်ထား하였다။

Verse 46

न चक्षमे मनुः पूर्वस्तद्यमः क्रोधमूर्छितः । संतर्जयामास तदा पादमुत्क्षिप्य दक्षिणं

မနုသည် ထိုအရာကို မခံနိုင်ခဲ့; ထိုအခါ ယမသည် ဒေါသကြောင့် မူးမေ့သကဲ့သို့ ဖြစ်ကာ ညာခြေကို မြှောက်၍ ချက်ချင်း ခြိမ်းခြောက်လေ၏။

Verse 47

शशाप च यमं छाया भवतु क्रिमिसंयुतः । पादोयमेको भविता पूयशोणितविस्रवः

ထို့နောက် ချာယာသည် ယမကို ကျိန်စာတင်၍ “သင်သည် ပိုးကောင်များဖြင့် ပြည့်နှက်စေကာ၊ သင်၏ ဤခြေတစ်ဖက်မှ ပုပ်ရည်နှင့် သွေး ယိုစိမ့်စေ” ဟု ဆို၏။

Verse 48

निवेदयामास पितुर्यमः शापेन धर्षितः । निःकारणमहं शप्तो मात्रा देव सकोपया

ကျိန်စာကြောင့် နာကျင်သွားသော ယမသည် ဖခင်ထံ တင်ပြ၍ “အို ဘုရားသခင်၊ အကြောင်းမဲ့ပင် မိခင်က ဒေါသဖြင့် ကျွန်ုပ်ကို ကျိန်စာတင်ခဲ့ပါသည်” ဟု ဆို၏။

Verse 49

बालभावान्मया किंचिदुद्यतश्चरणः सकृत् । मनुना वार्यमाणापि मम शापमदाद्विभो

ကလေးသဘောကြောင့် တစ်ခါက ကျွန်ုပ်သည် ခြေကို အနည်းငယ် မြှောက်ခဲ့ပါသည်။ မနုက တားဆီးသော်လည်း၊ ထိုသို့ပင် ကျွန်ုပ်အား ကျိန်စာပေးခဲ့သည်၊ အို အရှင်။

Verse 50

प्रायो न माता सास्माकमसमा स्नेहतो यतः । देवोप्याह यमं भूयः किं करोमि महामते

“အမှန်တကယ်ပင် ကျွန်ုပ်တို့၏ မိခင်သည် မေတ္တာ၌ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သူ ဖြစ်သည်။” ထို့နောက် နတ်ဘုရားက ယမကို ထပ်မံမေးမြန်း၍ “အို မဟာဉာဏ်ရှိသူ၊ ငါ ဘာလုပ်ရမည်နည်း” ဟု ဆို၏။

Verse 51

सौख्यात्कस्य न दुःखं स्यादथवा कर्मसंततिः । अनिवार्या भवस्यापि का कथान्येषु जंतुषु

ပျော်ရွှင်မှုမှ မည်သူ့အတွက် မနာကျင်မှု မပေါ်ပေါက်မည်နည်း။ ကမ္မဖလ၏ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပေါ်မှုသည် မလွဲမရှောင်—ရှီဝတောင်မှ; ထိုမှတပါး သတ္တဝါများကို မည်သို့ဆိုရမည်နည်း။

Verse 52

कृकवाकुस्तव पदे स क्रिमिं भक्षयिष्यति । खंजं च रुचिरं चैव पादमेतद्भविष्यति

သင်၏ခြေထောက်၌ရှိသောပိုးကို ငှက်ကောင် (heron) က စားသွားလိမ့်မည်။ ထိုခြေထောက်သည် လမ်းလျှောက်မကောင်းသော ခြေထောက်ဖြစ်သော်လည်း မြင်ရသေးသော်လည်း လှပနေမည်။

Verse 53

एवमुक्तः समाश्वस्तस्तपस्तीव्रं चकार ह । वैराग्यात्पुष्करे तीर्थे फलफेनानिलाशनः

ထိုသို့ဆိုကြားသဖြင့် သူသည် စိတ်အေးချမ်းလာကာ ထို့နောက် ပြင်းထန်သော တပသ (austerity) ကို ပြုလုပ်하였다။ ဝိရာဂျ (vairāgya) ကြောင့် ပုෂ္ကရ တီရ္ထ၌ သစ်သီး၊ ဖုံးဖျား (foam) နှင့် လေကိုပင် အာဟာရအဖြစ်ယူကာ နေထိုင်하였다။

Verse 54

पितामहं समाराध्य यावद्वर्षायुतं पुनः । तपःप्रभावाद्देवेशः संतुष्टः पद्मसंभवः

နှစ်တစ်သောင်းတိုင်အောင် ပိတామဟ ဘြဟ္မာကို သင့်တော်စွာ အာရాధနာပြု၍ ထိုတပသ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ဒေဝတို့၏ အရှင်—ပဒ္မသမ္ဘဝ (ကြာပန်းမှ မွေးဖွားသူ) ဘြဟ္မာ—သည် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်တော်မူ하였다။

Verse 55

वव्रे स लोकपालत्वं पितृलोकं तथाक्षयं । धर्माधर्मात्मकस्यास्य जगतस्तु परीक्षणम्

သူသည် လောကပာလ (လောကကာကွယ်သူ) အဖြစ်ရာထူး၊ မပျက်စီးသော ပိတೃလောက (Pitṛ-loka) ကိုလည်းကောင်း၊ ထို့ပြင် ဓမ္မနှင့် အဓမ္မတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းသော ဤလောကကို စိစစ်သုံးသပ်ရမည့် တာဝန်ကိုလည်းကောင်း ရွေးချယ်하였다။

Verse 56

एवं स लोकपालत्वमगमत्पद्मसंभवात् । पितॄणामाधिपत्यं च धर्माधर्मस्य चानघ

ထို့ကြောင့် ပဒ္မသမ္ဘဝ ဘြဟ္မာ၏ အမိန့်တော်ဖြင့် သူသည် လောကပာလ အဖြစ်ရာထူးကို ရရှိ하였다။ အို အပြစ်ကင်းသူ၊ သူသည် ပိတೃတို့အပေါ်နှင့် ဓမ္မ-အဓမ္မတို့အပေါ်တွင်လည်း အာဏာအုပ်စိုးမှုကို ရရှိ하였다။

Verse 57

विवस्वानथ तज्ज्ञात्वा संज्ञायाः कर्मचेष्टितं । त्वष्टुः समीपमगमदाचचक्षे सरोषवान्

ထို့နောက် ဝိဝස්ဝန်သည် စဉ္ညာ၏ အပြုအမူနှင့် အကျင့်အကြံကို သိမြင်ပြီး တ္ဝෂ္ဋೃ ထံသို့ နီးကပ်သွားကာ ဒေါသဖြင့် ပြောဆိုလေ၏။

Verse 58

तमुवाच ततस्त्वष्टा सांत्वपूर्वमिदं वचः । तवासहंती भगवंस्तेजस्तीव्रं तमोनुद

ထို့နောက် တ္ဝෂ္ဋೃ သည် အရင်ဆုံး သက်သာစေသည့်စကားဖြင့် ပြောလေ၏— “အို ဘဂဝန်၊ အို အမှောင်ကိုနှင်ထုတ်သူ၊ သင်၏ ပြင်းထန်တောက်ပသော တေဇကို ငါ မခံနိုင်ပါ။”

Verse 59

बडवारूपमास्थाय मत्सकाशमिहागता । निवारिता मया सा च त्वद्भयेन दिवस्पते

သူမသည် ဘဍဝာ (မြင်းမ) ရုပ်ကို ဆောင်ကာ ဤနေရာ၌ ငါ့ရှေ့သို့ လာရောက်ခဲ့သည်။ အို ဒိဝස්ပတိ၊ သင်ကို ကြောက်ရွံ့သဖြင့် ငါက သူမကို တားဆီးထားလေ၏။

Verse 60

यस्मादविज्ञातमना मत्सकाशमिहागता । तस्मान्मदीयं भवनं प्रवेष्टुं न तवार्हति

သင်သည် မဖော်ပြထားသော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဤနေရာ၌ ငါ့ထံသို့ လာရောက်သောကြောင့်၊ ထို့ကြောင့် ငါ့အိမ်တော်သို့ ဝင်ရောက်ရန် သင် မသင့်တော်ပါ။

Verse 61

एवमुक्ता जगामाशु मरुदेशमनिंदिता । बडवारूपमास्थाय भूतले संप्रतिष्ठिता

ဤသို့ ပြောဆိုခံရသော် ထိုအပြစ်ကင်းသူမသည် ချက်ချင်း မရုဒေသ (သဲကန္တာရဒေသ) သို့ သွားလေ၏။ ဘဍဝာ (မြင်းမ) ရုပ်ကို ဆောင်ကာ မြေပြင်ပေါ်၌ တည်နေရာယူလေ၏။

Verse 62

तस्मात्प्रसादं कुरु मे यद्यनुग्रहभागहम् । अपनेष्यामि ते तेजः कृत्वा यंत्रे दिवाकरम्

ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်သည် သင်၏အနုဂ्रहကို အမှန်တကယ် ခံယူရသူဖြစ်လျှင် ကျွန်ုပ်အပေါ် ပရသာဒကို ပေးတော်မူပါ၊ အရှင်။ ယန္တရအတွင်း နေမင်းကို ထား၍ သင်၏တေဇကို လျော့ချမည်။

Verse 63

रूपं तव करिष्यामि लोकानंदकरं प्रभो । तथेत्युक्तः स रविणा भ्रमे कृत्वा दिवाकरं

“အရှင်၊ လောကတို့ကို ပျော်ရွှင်စေမည့် သင်၏ရုပ်ကို ကျွန်ုပ် ဖန်တီးမည်” ဟုဆို၏။ နေမင်းက “တထာස්တု” ဟုမိန့်တော်မူသော်၊ ဒိဝာကရကို လှည့်ဝိုင်းစေ၍ ပုံသဏ္ဍာန်ပြုလုပ်하였다။

Verse 64

पृथक्चकार तेजश्च चक्रं विष्णोः प्रकल्पयत् । त्रिशूलं चापि रुद्रस्य वज्रमिंद्रस्य चापरं

ထို့နောက် သူသည် ဒေဝတေဇကို ခွဲထုတ်၍ ဗိဿနု၏ စက္ကရကို ဖန်တီး하였다။ ထိုနည်းတူ ရုဒ္ဒရ၏ တြိရှူလနှင့် ထို့အပြင် အိန္ဒြ၏ ဝဇ္ရကိုလည်း ပြုလုပ်하였다။

Verse 65

दैत्यदानवसंहर्तृ सहस्रकिरणात्मकं । रूपं चाप्रतिमं चक्रे त्वष्टा पद्भ्यामृते महत्

တွဝဿ္ဍြသည် ဒိုင်တျနှင့် ဒာနဝတို့ကို သုတ်သင်နိုင်သော၊ အလင်းရောင် တစ်ထောင်ရောင်ခြည်ဖြင့် တောက်ပသည့်၊ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော ရုပ်ကို ဖန်တီး하였다—ကြီးမား၍ အင်အားကြီးသော်လည်း ခြေတော်များကို မပြုလုပ်ဘဲ ထား하였다။

Verse 66

न शशाक च तद्द्रष्टुं पादरूपं रवेः पुनः । अद्यापि च ततः पादौ न कश्चित्कारयेत्क्वचित्

ထို့နောက် နေမင်း၏ ခြေတော်ပုံသဏ္ဍာန်ကို ထပ်မံမြင်နိုင်ခြင်း မရှိတော့하였다။ ထို့ကြောင့် ယနေ့တိုင် မည်သည့်နေရာတွင်မဆို မည်သူမျှ ထိုခြေတော်များ၏ ရုပ်ပုံကို ပြုလုပ်စေခြင်း မပြုသင့်။

Verse 67

यः करोति स पापिष्ठो गतिमाप्नोति निंदितां । कुष्ठरोगमवाप्नोति लोकेस्मिन्दुःखसंज्ञितं

ထိုအမှုကို ပြုသူသည် အလွန်အမင်း အပြစ်ကြီးသူ ဖြစ်၍ အပြစ်တင်ရှုတ်ချခံရသော ကံကြမ္မာသို့ ရောက်၏။ ထိုသူသည် ဤလောက၌ပင် ဒုက္ခဟု ခေါ်သော ကုဋ္ဌရောဂါ (လက်ပရာ) ကိုလည်း ခံစားရ၏။

Verse 68

तस्मान्न धर्मकामार्थी चित्रेष्वायतनेषु च । न क्वचित्कारयेत्पादौ देवदेवस्य धीमतः

ထို့ကြောင့် ဓမ္မ၊ ကာမ၊ အර්ထ ကို လိုလားသူသည် မည်သည့်နေရာ၌မဆို—ပန်းချီတွင်ဖြစ်စေ ဘုရားကျောင်းအာယတနတွင်ဖြစ်စေ—ပညာရှိသော “ဒေဝဒေဝ” ၏ ခြေတော်ကို ပြုလုပ်ပုံဖော်စေခြင်း မပြုသင့်။

Verse 69

ततः स भगवान्गत्वा भूर्लोकममराधिपः । कामयामास कामार्तो मुख एव दिवाकरः

ထို့နောက် အမရတို့၏ အධိပတိဖြစ်သော ဘဂဝန်သည် ဘူလောကသို့ သွားတော်မူ၏။ ထို့ပြင် မျက်နှာတော်သည် နေမင်းဖြစ်သော ဒိဝါကရသည် ကာမပူလောင်၍ တမ်းတလျက် ဖြစ်လာ၏။

Verse 70

अश्वरूपेण महता तेजसा च समन्वितः । संज्ञा च मनसा क्षोभमगमद्भयविह्वला

အလွန်ကြီးမားသော တေဇောဓာတ်နှင့် ပြည့်စုံ၍ မြင်းရုပ်ဖြင့် ထင်ရှားတော်မူ၏။ စဉ္ဉာသည် ကြောက်ရွံ့၍ တုန်လှုပ်ကာ စိတ်ထဲတွင် အနှောင့်အယှက်နှင့် ကြောက်ခြင်းဒုက္ခကို ခံစားရ၏။

Verse 71

नासापुटाभ्यामुत्सृष्टं परोयमिति शंकया । तस्याथ रेतसो जातावश्विनाविति नः श्रुतम्

“ဤသူသည် အခြားသူ (အ陌生) ဖြစ်သည်” ဟု သံသယဖြင့် နှာခေါင်းပေါက်နှစ်ဖက်မှ ရေတသ်ကို ထုတ်လွှတ်၏။ ထိုရေတသ်မှ—ကျွန်ုပ်တို့ ကြားသိသကဲ့သို့—အရှွင်နှစ်ပါး (အရှွင်ကူမာရ) အမွှာတို့ မွေးဖွားလာ၏။

Verse 72

दस्रौ श्रुतित्वात्संजातौ नासत्यौ नासिकाग्रतः । ज्ञात्वा चिराच्च तं देवं संतोषमगमत्परं

ကြားနာခြင်းမှ ပေါ်ပေါက်လာသောကြောင့် သူတို့ကို “ဒသ္ရ” ဟု ခေါ်ကြ၏။ နှာခေါင်းအဖျားမှ ထွက်ပေါ်လာသဖြင့် “နာသတ္ယ” ဟုလည်း ကျော်ကြား၏။ ကာလရှည်ကြာပြီးနောက် ထိုဒေဝကို သိမြင်သိကာ အမြင့်ဆုံးသော စိတ်ကျေနပ်မှုကို ရရှိ하였다။

Verse 73

विमानेनागमत्स्वर्गे पत्न्या सह मुदान्वितः । सावर्ण्योपि मनुर्मेरावद्यापि तपते तपः

ဇနီးနှင့်အတူ ပီတိဖြင့် ဝိမာနတော်စီးကာ ကောင်းကင်ဘုံသို့ သွားလေ၏။ ထို့ပြင် စာဝရဏ္ယ မနုသည် ယနေ့တိုင် မေရုတောင်ပေါ်၌ တပသ (တပဿ) ကို ဆက်လက်ကျင့်ဆောင်နေဆဲဖြစ်သည်။

Verse 74

शनिस्तपोबलाच्चापि ग्रहाणां समतां गतः । यमुना तपती चैव पुनर्नद्यौ बभूवतुः

တပသ၏ အင်အားကြောင့် “ရှနိ” သည်လည်း ဂြဟ (ဂြိုဟ်) များအကြား တန်းတူသော အဆင့်သို့ ရောက်လေ၏။ ယမုနာနှင့် တပတီတို့လည်း ထပ်မံ၍ မြစ်များအဖြစ် ပြန်လည်ဖြစ်လာကြ၏။

Verse 75

विष्ठिर्घोरात्मिका तद्वत्कालत्वेन व्यवस्थिता । मनोर्वैवस्वतस्यापि दश पुत्रा महाबलाः

ထိုနည်းတူ ကြောက်မက်ဖွယ်သဘောရှိသော “ဝိဋ္ဌိ” ကို ကာလ (အချိန်) ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်အဖြစ် တည်ထောင်ထားလေ၏။ ထို့ပြင် ဝိုင်ဝသွတ မနု၌လည်း အင်အားကြီးသော သားတော် ဆယ်ပါး ရှိ၏။

Verse 76

इलस्तु प्रथमस्तेषां पुत्रेष्ट्या समकल्पि यः । इक्ष्वाकुः कुशनाभश्च अरिष्टो धृष्ट एव च

ထိုသားတော်များအနက် “ဣလ” သည် ပထမဆုံးဖြစ်၍ ပုတြေဋ္ဌိ (သားတော်ရရန် ယဇ్ఞ) ဖြင့် ပေါ်ပေါက်လာသူ ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် “ဣက္ခဝါကူ” “ကုရှနာဘ” “အရိဋ္ဌ” နှင့် “ဓೃဋ္ဌ” တို့လည်း ရှိ၏။

Verse 77

नरिष्यंतः करूषश्च शर्यातिश्च महाबलः । पृषध्रश्चाथ नाभागः सर्वे ते दिव्यमानुषाः

နရိရှျန်တ၊ ကရူးရှ နှင့် အင်အားကြီးသော ရှရယာတိ၊ ထို့ပြင် ပೃෂဓရ နှင့် နာဘားဂ—သူတို့အားလုံး လူတို့အတွင်း၌ ဒေဝတော်သဘောရှိသူများ ဖြစ်ကြ၏။

Verse 78

अभिषिच्य मनुः पूर्वमिलं पुत्रं स धार्मिकम् । जगाम तपसे भूयः पुष्करं स तपोवनं

မနုသည် အရင်ဦးစွာ သာသနာဓမ္မရှိသော သား အီလ (အီလာ) ကို ရာဇာဘိသေက ပြု၍ မင်းအဖြစ် တင်မြှောက်ပြီးနောက်၊ ထပ်မံ တပသျာပြုရန် ပုရှ္ကရ တပောဝန်သို့ ထွက်ခွာသွား၏။

Verse 79

अथाजगाम सिध्यर्थं तस्य ब्रह्मा वरप्रदः । वरं वरय भद्रं ते मानवेय यथेप्सितं

ထို့နောက် အလိုဆန္ဒကို ပြည့်စုံစေရန် အပေးအလှူရှင် ဘြဟ္မာသည် သူ့ထံသို့ လာ၍ မိန့်တော်မူသည်—“မင်္ဂလာရှိသူရေ၊ မနုဝంశသားရေ၊ သင်လိုသမျှ အလိုရှိရာ ဝရကို ရွေးယူလော့။”

Verse 80

उवाच स तदा देवं पद्माक्षं पद्मजं विभुं । वंशे मे धर्मसंयुक्ताः पृथिव्यां सर्वपार्थिवाः

ထိုအခါ သူသည် ဒေဝတော်သဘောရှိ၍ အာဏာအလုံးစုံပြည့်စုံသော အရှင်—ပဒ္မနက်တရ၊ ပဒ္မဇ—ထံသို့ “ကျွန်ုပ်၏ ဝంశတွင် မြေပြင်ပေါ်ရှိ မင်းများအားလုံး ဓမ္မနှင့် ပေါင်းစည်းပါစေ” ဟု လျှောက်ထား၏။

Verse 81

भवेयुरीश्वराः स्वामिन्प्रसादात्तव कंजज । तथेत्युक्त्वा तु देवेशस्तत्रैवांतरधीयत

“အရှင်ဘုရား၊ အရှင်၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် အာဏာပိုင် အုပ်စိုးသူများ ဖြစ်ပါစေ၊ ကဉ္ဇဇ (ပဒ္မဇ) အရှင်!” ဟုဆိုရာ၊ ဒေဝတို့၏ အရှင်က “တထာස්တု” ဟု မိန့်ပြီး ထိုနေရာ၌ပင် အန္တရာဓာန်သွား၏။

Verse 82

ततोयोध्यां समागत्य समतिष्ठद्यथा पुरा । अथैकदा रथारूढ इलो निज सुतो मनोः

ထို့နောက် သူသည် အယောဓျာသို့ ရောက်လာ၍ ယခင်ကဲ့သို့ပင် ထိုနေရာတွင် နေထိုင်하였다။ တစ်ခါတစ်ရံ မနု၏ ကိုယ်ပိုင်သား အီလာသည် ရထားပေါ်သို့ တက်စီး하였다။

Verse 83

निर्जगामार्थसिध्यर्थमिनप्रायां महीमिमां । भ्रमन्द्वीपानि सर्वाणि क्ष्माभृतः संप्रसाधयन्

သူသည် မိမိရည်ရွယ်ချက် ပြည့်စုံစေရန် အစေ့အနှံ မရှိသလောက်ဖြစ်သော ဤမြေပေါ်သို့ ထွက်ခွာခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဒွီပများအားလုံးကို လှည့်လည်ကာ မြေကိုထမ်းဆောင်သော မင်းများကို ဓမ္မတရားနှင့် စည်းကမ်းအောက်တွင် တည်စေ하였다။

Verse 84

जगामोपवनं शंभोरथाकृष्टः प्रतापवान् । कल्पद्रुमलताकीर्णं नाम्ना शरवणं महत्

ထို့နောက် ထက်မြက်သတ္တိနှင့် ဂုဏ်သတင်းကြီးသော သူသည် ရှမ္ဘူ၏ ဥယျာဉ်သို့ ဆွဲခေါ်သကဲ့သို့ သွားရောက်ကာ ‘ရှရဝဏ’ ဟု အမည်ရသော မဟာတောသို့ ရောက်하였다။ ထိုတောသည် ဆန္ဒပြည့်ကလ္ပဒြုမ သစ်ပင်တို့၏ လျားပင်များဖြင့် ထူထပ်လှသည်။

Verse 85

रमते यत्र देवेशः सोमः सोमार्द्धशेखरः । उमया समयस्तत्र पुरा शरवणे कृतः

ထိုနေရာ၌ပင် ဒေဝတို့၏ အရှင် ဆိုမ—ဦးထိပ်၌ လဆန်းတံဆိပ်ကို ဆောင်ထားသူ—သည် အာနန္ဒလီလာဖြင့် ကစားမြူးတမ်းရာ၊ ရှရဝဏတော၌ အတိတ်ကာလက ဥမာနှင့် သန့်ရှင်းသော ကတိသစ္စာတစ်ရပ်ကို ချုပ်ဆိုခဲ့ဖူးသည်။

Verse 86

पुंनामसंज्ञं यत्किंचिदागमिष्यति नो वनं । स्त्रीत्वमेष्यति तत्सर्वं दशयोजनमंडले

ပုရుషအမည်နှင့် သတ်မှတ်ချက်ကို ဆောင်သော မည်သည့်သတ္တဝါမဆို ငါတို့၏ ဤတောသို့ ဝင်လာပါက၊ ယောဇနာ ဆယ်ပတ်လည်အတွင်း၌ အားလုံးသည် မိန်းမသဘောသို့ ပြောင်းလဲသွားမည်။

Verse 87

अज्ञातसमयो राजा इलः शरवणं गतः । स्त्रीत्वं जगाम सहसा बडवाश्वोऽभवत्क्षणात्

တားမြစ်ထားသော အချိန်နှင့် အခြေအနေကို မသိဘဲ မင်းအီလာသည် ရှရဝဏ တောအုပ်သို့ ဝင်ရောက်သွားရာ၊ ခဏချင်းမှာပင် မိန်းမအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားပြီး ထိုခဏတည်းကပင် ဘဍဝာရှွ ဖြစ်လာ하였다။

Verse 88

पुरुषत्वे कृतं सर्वं स्त्रीकाये विस्मृतं ततः । इलेति साभवन्नारी पीनोन्नतघनस्तनी

ယောက်ျားအဖြစ်ရှိစဉ် ပြုခဲ့သမျှ အရာအားလုံးသည် မိန်းမကိုယ်ထဲ ဝင်ရောက်သည့်အခါ မေ့လျော့သွား하였다။ ထို့ကြောင့် ‘အီလာ’ ဟူသော အမည်ရှိ မိန်းမဖြစ်လာပြီး ရင်သားပြည့်ဝ မြင့်တင်၍ တင်းရင်းလှသည်။

Verse 89

उन्नतश्रोणिजघना पद्मपत्रायतेक्षणा । पूर्णेन्दुवदना तन्वी विलासिन्यसितेक्षणा

တင်ပါးနှင့် ပေါင်တို့သည် လှပစွာ ပြည့်ဝ၍၊ မျက်လုံးများသည် ကြာပန်းရွက်ကဲ့သို့ ရှည်လျားသည်။ မျက်နှာသည် လပြည့်ကဲ့သို့ တောက်ပ၍ ခါးသေးသွယ်၊ လှုပ်ရှားလှပကာ မျက်ဝန်းမည်း၍ စွဲမက်စေသည်။

Verse 90

पीनोन्नतायतभुजा नीलकुंचितमूर्द्धजा । तनुलोमा सुवदना मृदुगद्गदभाषिणी

လက်မောင်းတို့သည် ပြည့်ဝ မြင့်တင်၍ ရှည်လျားကာ၊ ဆံပင်သည် မည်းနက်၍ လိမ်ကွေးလှသည်။ ကိုယ်ပေါ်တွင် အမွှေးနုသေးသေးရှိပြီး မျက်နှာလှပကာ၊ စကားသံသည် နူးညံ့၍ စိတ်လှုပ်ရှားမှုကြောင့် နည်းနည်းတုန်ယင်သည်။

Verse 91

श्यामागौरेण वर्णेन तनुताम्रनखांकुरा । कार्मुकभ्रूयुगोपेता हंसावरणगामिनी

အသားအရောင်သည် ညိုမည်းသော်လည်း ဖြူဝင်း၍၊ လက်ချောင်းများပါးလွှာကာ လက်သည်းများသည် ကြေးနီနီရောင်တောက်သည်။ မျက်ခုံးနှစ်ဖက်သည် လေးတံကဲ့သို့ ကွေးညွတ်ပြီး လှုပ်ရှားသွားလာပုံသည် ဟင်္သာကဲ့သို့ နူးညံ့လှပသည်။

Verse 92

भ्रममाणा वने तस्मिन्चिंतयामास भामिनी । को मे पिता वा भ्राता वा को मे त्राता भवेदिह

ထိုတောအတွင်း လှည့်လည်နေသော စိတ်ပူပန်သည့် မိန်းမသည် စိတ်ထဲတွင် ဆင်ခြင်လေ၏— “ငါ့အဖေသည် မည်သူနည်း၊ ငါ့အစ်ကိုသည် မည်သူနည်း။ ဤနေရာ၌ ငါ့ကို ကာကွယ်မည့်သူ မည်သူ ဖြစ်နိုင်မည်နည်း?”

Verse 93

कस्य भर्त्तुरहं दत्ता कियद्वर्षास्मि भूतले । चिंतयंती च ददृशे सोमपुत्रेण साङ्गना

“ငါကို မည်သူ၏ ခင်ပွန်းထံသို့ ပေးအပ်ထားသနည်း၊ မြေပြင်ပေါ်၌ ငါသည် နှစ်ပေါင်း မည်မျှ နေထိုင်ခဲ့သနည်း?” ဟူ၍ ဆင်ခြင်နေစဉ်၊ အဖော်အပါများနှင့်အတူ သူမကို စောမ (လ) ၏ သား ဘုဓက မြင်တွေ့လေ၏။

Verse 94

इलारूप समाक्षिप्त मनसा वरवर्णिनी । बुधस्तदाप्तये यत्नमकरोत्कामपीडितः

အလှတရားပြည့်ဝသော မိန်းမ၏ စိတ်သည် အီလာ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကြောင့် မောဟဖြစ်လေ၏; ကာမရဂါကြောင့် ပင်ပန်းနာကျင်သော ဘုဓသည် သူမကို ရယူရန် ကြိုးပမ်းလေ၏။

Verse 95

विशिष्टाकारवान्मुंडी स कमंडलुपुस्तकः । वेणुदंडकृतावेशः पवित्रक खनित्रकः

သူ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်မှာ ထူးခြား၍ ခေါင်းမုတ်ထားသည်; ကမဏ္ဍလု (ရေခွက်သန့်) နှင့် စာအုပ်ကို ကိုင်ဆောင်သည်။ ဝါးတံတောင်ကို ထမ်းထားပြီး၊ ကုရှမြက်၏ ပဝိတ্ৰဝိုင်းနှင့် သေးငယ်သော တူးကိရိယာလည်း ပါရှိသည်။

Verse 96

द्विजरूपः शिखी ब्रह्म निगदन्कर्णकुंडली । वटुभिश्चार्थिभिर्युक्तः समित्पुष्पकुशोदकैः

ဗြဟ္မာသည် ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) ရုပ်ကို ဆောင်၍ ဆံထုံးနှင့် နားကပ်ကို ဝတ်ဆင်ကာ သန့်ရှင်းသော ဝေဒဝါစကို ပြောကြားလေ၏; ဝတုကျောင်းသားငယ်များနှင့် အကူအညီတောင်းသူများလည်း ပါဝင်၍ မီးထိုးတံ (သမိတ်)၊ ပန်း၊ ကုရှမြက်နှင့် ရေကို သယ်ဆောင်လာကြသည်။

Verse 97

कालेन्विष्यां ततस्तस्मिन्नाजुहाव स तामिलाम् । बहिर्वनस्यांतरितः किल पादपमंडपे

အချိန်အနည်းငယ်ကြာပြီးနောက် ရှာဖွေကာ သူသည် ထိုတမီလ်မိန်းမကို အဲဒီနေရာတွင် ခေါ်လေ၏—သစ်တောအတွင်းဘက်၊ သစ်ပင်အောက်ရှိ ရွက်မိုးတဲမဏ္ဍပ၌ ဖုံးကွယ်နေသကဲ့သို့။

Verse 98

ससंभ्रममकस्माच्च सोपालंभमिवाभवत् । त्यक्त्वाग्निहोत्रशुश्रूषां क्व गता मंदिरान्मम

ရုတ်တရက် သူသည် စိတ်လှုပ်ရှားကာ အပြစ်တင်သကဲ့သို့ ပြောလေ၏—“အဂ္နိဟောတရ ပူဇာဝန်ထမ်းမှုကို စွန့်ပြီး မင်းဘယ်သို့သွားခဲ့သနည်း—ငါ့အိမ်မှ ထွက်ခွာသွားသလား?”

Verse 99

इयं विहारवेला ते अतिक्रामति सांप्रतम् । एह्येहि पृथुसुश्रोणि संभ्रांता केन हेतुना

သင်၏ အပန်းဖြေချိန်သည် ယခုတင် လွန်ကဲသွားနေပြီ။ လာပါ လာပါ၊ ခါးတင်ကျယ်ဝန်းသူရေ—အဘယ်ကြောင့် စိတ်လှုပ်ရှားနေသနည်း၊ ဘာအကြောင်းကြောင့်နည်း?

Verse 100

इयं सायंतनी वेला विहारस्येह वर्त्तते । कृत्वोपलेपनं पुष्पैरलंकुरु गृहं मम

ဤနေရာ၌ အပန်းဖြေရာ ညနေခင်းအချိန် ရောက်ရှိနေပြီ။ လိမ်းသုတ်၍ (သန့်စင်၍) ပြီးနောက် ငါ့အိမ်ကို ပန်းများဖြင့် အလှဆင်လော့။

Verse 101

साब्रवीद्विस्मृताहं च सर्वमेव तपोधन । आत्मानं त्वां च भर्त्तारं कुलं च वद मेनघ

သူမက ပြောလေ၏—“တပဿာဓန ရဟန်းတော်၊ ကျွန်မသည် အရာအားလုံးကို မေ့လျော့သွားပါပြီ။ ကျွန်မအကြောင်း၊ သင်အကြောင်းလည်းကောင်း၊ ကျွန်မ၏ ခင်ပွန်းအကြောင်းနှင့် ကျွန်မ၏ မျိုးရိုးအကြောင်းကို ပြောပြပါ၊ မိုးတိမ်ကဲ့သို့ မဲမှောင်သူရေ။”

Verse 102

बुधः प्रोवाच तां तन्वीमिला त्वं वरवर्णिनी । अहं च कामुको नाम बहुविद्यो बुधः स्मृतः

ဗုဓသည် ကိုယ်လုံးသေးသွယ်သော မိန်းကလေးအား မိန့်တော်မူ၏— “အို အီလာ၊ အရောင်အဆင်းလှပသူရေ၊ ငါ့ကို ‘ကာမုက’ ဟု ခေါ်ကြ၏၊ ဗဟုဗိဒ္ယာများ၌ ကျွမ်းကျင်သော ‘ဗုဓ’ ဟူ၍လည်း လူသိများ၏။”

Verse 103

तेजस्विनः कुले जातः पिता मे ब्राह्मणाधिपः । इति सा तस्यवचनात्प्रविष्टा बुधमंदिरम्

“ငါ့အဖေသည် ဗြာဟ္မဏတို့၏ အဓိပတိဖြစ်၍ တောက်ပမြင့်မြတ်သော မျိုးရိုး၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။” ထိုသို့ သူ၏စကားကြောင့် နားထောင်ပြီးနောက်၊ သူမသည် ဗုဓရသီ၏ နေရာတော်သို့ ဝင်ရောက်하였다။

Verse 104

रत्नस्तंभसमाकीर्णं दिव्यमायाविनिर्मितम् । इला कृतार्थमात्मानं मेने तद्भवने स्थिता

ထိုနန်းတော်သည် ရတနာတိုင်များဖြင့် ပြည့်နှက်၍ ဒိဗ္ဗမాయာဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။ ထိုအိမ်တော်၌ နေထိုင်ရင်း အီလာသည် မိမိကိုယ်ကို ကൃതာర్థ—အပြည့်အဝ ပြည့်စုံသူဟု ထင်မြင်하였다။

Verse 105

अहो वृत्तमहोरूपमहो धनमहोकुलम् । मम चास्य च भर्त्तुर्वा अहो लावण्यमुत्तमम्

“အိုဟို၊ အကျင့်အကြံက ဘယ်လောက်မြတ်သလဲ! အိုဟို၊ ရုပ်ရည်က ဘယ်လောက်လှသလဲ! အိုဟို၊ ဓနက ဘယ်လောက်များသလဲ! အိုဟို၊ မျိုးရိုးက ဘယ်လောက်မြင့်သလဲ! ထို့ပြင် ငါ့ဟာဖြစ်စေ၊ သူ့ဟာဖြစ်စေ၊ ငါ့ခင်ပွန်းဟာဖြစ်စေ—အိုဟို၊ အလှအပသည် အတုမရှိအောင် မြင့်မြတ်လှ၏!”

Verse 106

रेमे च सा तेन सममतिकालमिला वने । सर्वभोगमये गेहे यथेंद्रभवने तथा

ထို့နောက် အီလာသည် အီလာတောအတွင်း၌ သူနှင့်အတူ အလွန်ကြာရှည်စွာ ပျော်ရွှင်ရမက်ခဲ့သည်။ အပျော်အပါးအရာရာ ပြည့်စုံသော အိမ်တော်၌—အင်ဒြာ၏ နန်းတော်ကဲ့သို့ပင်။

Verse 107

अथान्विष्यंतो राजानं भ्रातरस्तस्य मानवाः । इक्ष्वाकुप्रमुखा जग्मुस्तदा शरवणांतिकम्

ထို့နောက် မိမိတို့၏ မင်းကို ရှာဖွေလျက် မနုဝంశသား ညီအစ်ကိုတို့သည် အိက္ရှဝာကူ ဦးဆောင်ကာ ထိုအချိန်၌ ရှရဝဏာ အနီးအနားသို့ သွားရောက်ကြ၏။

Verse 108

ततस्ते ददृशुः सर्वे वडवामग्रतः स्थिताम् । रत्नपर्यंतकिरणदीप्यमानामनुत्तमाम्

ထို့နောက် သူတို့အားလုံးသည် မိမိတို့ရှေ့တွင် ရပ်နေသော မေမားမျက်နှာရှိသူ (ဝဍဝာ) ကို မြင်ကြ၏—နှိုင်းယှဉ်မရအောင် မြတ်တန်—ရတနာတန်ဆာဆင်ထားသော အင်္ဂါအစွန်းအထိ ကိရဏာတောက်ပလျက် ရောင်လင်းနေ၏။

Verse 109

संप्राप्य प्रत्यभिज्ञानात्सर्वे विस्मयमागताः । अयं चंद्रप्रभो नाम वाजी तस्य महात्मनः

သိမှတ်မိသွားသောအခါ သူတို့အားလုံး အံ့ဩတုန်လှုပ်ကြ၍—“ဤသည်မှာ မဟာအတ္မာသူ၏ ‘စန္ဒြပရဘာ’ ဟု အမည်ရ မြင်းပင် ဖြစ်သည်” ဟု ဆိုကြ၏။

Verse 110

अगमद्वडवारूपमुत्तमं केन हेतुना । ततस्तु मैत्रावरुणिं पप्रच्छुः स्वपुरोहितम्

“အဘယ်အကြောင်းကြောင့် သူသည် ဝဍဝာ (မေမား) ဟူသော အမြတ်ဆုံးရုပ်သဏ္ဍာန်ကို ရရှိသနည်း” ဟုဆိုကာ ထို့နောက် မိမိတို့၏ မျိုးရိုးပုရောဟိတ် မૈတြာဝရုဏီ ကို မေးမြန်းကြ၏။

Verse 111

किमेतदित्यभूच्चित्रं वद योगविदां वर । वसिष्ठोप्यब्रवीत्सर्वं दृष्ट्वा तं ध्यानचक्षुषा

“ဤသည်ကား အဘယ်နည်း။ အလွန်အံ့ဩဖွယ်—ယောဂဗေဒပညာရှင်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ၊ ပြောပြပါ” ဟုဆိုကြ၏။ ထို့နောက် ဝသိဋ္ဌသည်လည်း သမาธိမျက်စိဖြင့် မြင်တော်မူကာ အရာအားလုံးကို ရှင်းလင်းပြောကြား၏။

Verse 112

समयः शंभुदयिता कृतः शरवणे पुरा । यः पुमान्प्रविशेच्चात्र स नारीत्वमवाप्स्यति

ရှေးကာလ၌ သမ္ဘူ၏ ချစ်မြတ်နိုးသူမက သရဝဏ တောအုပ်၌ စည်းကမ်းတစ်ရပ် ချမှတ်ခဲ့သည်။ ဤနေရာသို့ ဝင်လာသော ယောက်ျားမည်သူမဆို မိန်းမဖြစ်ခြင်းကို ရရှိလိမ့်မည်။

Verse 113

अयमश्वोपि नारीत्वमगाद्राज्ञा सहैव तु । इलः पुरुषतामेति यथासौ धनदोपमः

ဤမြင်းသည်လည်း မင်းနှင့်အတူ တပြိုင်နက် မိန်းမဖြစ်ခြင်းကို ရောက်ရှိ하였다။ ထို့နောက် အီလာသည် ထပ်မံ ယောက်ျားဖြစ်လာခဲ့ပြီး—ဓနဒ (ကူဗေရ) နှင့်တူညီသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 114

तथैव यत्नः कर्त्तव्य आराध्य च पिनाकिनम् । ततस्ते मानवा जग्मुर्यत्र देवो महेश्वरः

ထိုနည်းတူပင် အားထုတ်ကြိုးစားရမည်၊ ပိနာကင် (ရှီဝ) ကိုလည်း အာရాధနာပြုရမည်။ ထို့နောက် ထိုလူတို့သည် မဟေရှဝရ ဒေဝတော် ရှိရာအရပ်သို့ သွားကြ၏။

Verse 115

तुष्टवुर्विविधैः स्तोत्रैः पार्वतीपरमेश्वरौ । तावूचतुरलं चैष समयः किं नु सांप्रतं

သူတို့သည် စတုတ္ထရများ အမျိုးမျိုးဖြင့် ပါဝတီနှင့် ပရမေရှဝရကို ချီးမွမ်းတော်မူကြ၏။ ထို့နောက် နှစ်ပါးက “လုံလောက်ပြီ—ယခုအခါ ဘာကိစ္စရှိသနည်း” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

Verse 116

इक्ष्वाकोरश्वमेधेन यत्फलं स्यात्तदावयोः । दत्वा किंपुरुषो वीरः स भविष्यत्यसंशयम्

အိက္ရှဝာကူ၏ အရှွမေဓ ယဇ్ఞမှ ထွက်ပေါ်သော အကျိုးပုဏ္ဏာ မည်သမျှရှိသနည်း၊ ထိုပုဏ္ဏာတည်းဟူသော အကျိုးသည် သင်တို့နှစ်ဦးထံသို့ ရောက်လိမ့်မည်။ ဤဒါနကို ပေးပြီးနောက် ထိုသူရဲကောင်းသည် မသံသယဘဲ ကိမ္ပုရုෂ ဖြစ်လာလိမ့်မည်။

Verse 117

तथेत्युक्त्वा तु ते सर्वे जग्मुर्वैवस्वतात्मजाः । इष्ट्वाश्वमेधेन तत इला किंपुरुषोभवत्

“ထိုသို့ပင်” ဟုဆိုကာ ဝိုင်ဝස්ဝတ၏ သားတော်များအားလုံး ထွက်ခွာသွားကြသည်။ ထို့နောက် အရှွမေဓ ယဇ్ఞကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် အီလာသည် ကിംပုရုෂ ဖြစ်လာ하였다။

Verse 118

मासमेकं पुमान्वीरः स्त्रीत्वं मासमभूत्पुनः । बुधस्य भवने तिष्ठन्निलो गर्भधरोभवत्

တစ်လကြာ သတ္တိရှိသူသည် ယောက်ျားဖြစ်နေပြီး၊ နောက်တစ်လတွင် မိန်းမဖြစ်သွားသည်။ ဘုဓ၏ အိမ်တော်၌ နေထိုင်စဉ် နီလာသည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်သူ ဖြစ်လာ하였다။

Verse 119

अजीजनत्पुत्रमेकमनेकगुणसंयुतम् । बुध उत्पाद्य तं पूरुं स स्वर्गमगमत्पुनः

ဘုဓသည် ဂုဏ်သတ္တိများစွာနှင့် ပြည့်စုံသော သားတော်တစ်ပါး—ပူရု—ကို မွေးဖွားစေ하였다။ ထို့နောက် သူသည် ထပ်မံကောင်းကင်ဘုံသို့ သွား하였다။

Verse 120

इलस्य नाम्ना तद्वर्षमिलावृतमभूत्तदा । सोमार्कवंशजो राजा इलोभूद्वंशवर्द्धनः

ထိုအခါ ထိုဒေသကို အီလာ၏ နာမတော်အရ “အီလာဝෘတ” ဟု ခေါ်ကြသည်။ လဝင်္သနှင့် နေရောင်ဝင်္သမှ ဆင်းသက်သော မင်း အီလို သည် မျိုးဆက်တိုးပွားစေသူ ဖြစ်하였다။

Verse 121

एवं पुरूरवाः पूरोरभवद्वंशवर्द्धनः । इक्ष्वाकुरर्कवंशस्य तथैवोक्तो नरेश्वरः

ဤသို့ ပူရုမှ မွေးဖွားသော ပုရူရဝါ သည် မျိုးဆက်တိုးပွားစေသူ ဖြစ်하였다။ ထိုနည်းတူ၊ လူတို့၏ အရှင်တော်၊ အိက္ခဝါကူ ကိုလည်း နေ (အရက) ဝင်္သ၏ အစပြုဘိုးဘွားဟု ဆိုကြသည်။

Verse 122

इलः किंपुरुषत्वे च सुद्युम्न इति चोच्यते । पुनः पुत्रत्रयमभूत्सुद्युम्नस्यापराजितम्

ဣလာသည် ကိံပုရုသ အဖြစ်ရှိစဉ် “သုဒျုမ္န” ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ထို့နောက် သုဒျုမ္နတွင် မအနိုင်ယူနိုင်သော သားသုံးပါး ပေါ်ထွန်း하였다။

Verse 123

उत्कलोथ गयस्तद्वद्धरिताश्वश्च वीर्यवान् । उत्कलस्योत्कला नाम गयस्य तु गयापुरी

ထို့နောက် ဥတ္ကလနှင့် ထိုနည်းတူ ဂယာ ရှိလာပြီး၊ အင်အားကြီး ဟရိတာရှွလည်း ရှိ하였다။ ဥတ္ကလ၏ နယ်/မြို့ကို “ဥတ္ကလာ” ဟုခေါ်ကြပြီး၊ ဂယာ၏ မြို့ကို “ဂယာပူရီ” ဟုဆိုကြသည်။

Verse 124

हरिताश्वस्य दिग्याम्या संज्ञाता कुरुभिः सह । प्रतिष्ठानेभिषिच्याथ स पुरूरवसं सुतम्

ထို့နောက် ဒိဂျာမျာသည် ကုရုတို့နှင့်အတူ ဟရိတာရှွကို အသိအမှတ်ပြု၍၊ ပရတိဋ္ဌာန၌ သူ၏သား ပုရူရဝသကို အဘိသေကဖြင့် တင်မြှောက်하였다။

Verse 125

जगामेलावृतं भोक्तुं दिव्यं वर्षं फलाशनः । इक्ष्वाकुर्ज्येष्ठदायादो मध्यदेशमवाप्तवान्

သူသည် फलाहार (အသီးအနှံသာ စားသောက်ခြင်း) ဖြင့် နေထိုင်ကာ၊ ဣလာဝෘတ၏ ဒေဝီယ ဝရ္ଷကို ခံစားရန် သွား하였다။ ထို့ပြင် ဣက္ရှဝာကု၏ အကြီးဆုံး အမွေဆက်ခံသူသည် မဓျဒေသ (အလယ်ဒေသ) ကို ရရှိ하였다။

Verse 126

नरिष्यंतस्य पुत्रोभूच्छुको नाम महाबलः । नाभागादंबरीषस्तु धृष्टस्य तु सुतत्रयम्

နရိရှျန္တတွင် အလွန်အားကြီးသော “ရှုက” အမည်ရှိ သားတစ်ပါး ရှိ하였다။ နာဘာဂမှ အမ္ဗရီရှ ပေါ်ထွန်းပြီး၊ ဓೃષ્ટတွင် သားသုံးပါး ရှိ하였다။

Verse 127

धृष्टकेतुः स्वधर्माथो रणधृष्टश्च वीर्यवान् । आनर्तो नाम शर्यातेः सुकन्या चैव दारिका

ဓြဿ္ဌကေတု၊ စွဓမ္မာ နှင့် သတ္တိပြည့်ဝသော ရဏဓြဿ္ဌ တို့ရှိ၏။ ထို့ပြင် ရှရျာတိမှ အာနရတ အမည်ရှိ သားတစ်ဦးနှင့် စုကနျာ အမည်ရှိ သမီးကညာတစ်ဦးလည်း ရှိ하였다။

Verse 128

आनर्तस्याभवत्पुत्रो रोचमानः प्रतापवान् । आनर्तो नाम देशोभून्नगरी च कुशस्थली

အာနရတ၌ ရောစမာန အမည်ရှိ သားတစ်ဦး မွေးဖွား၍ မဟာသတ္တိနှင့် တန်ခိုးကြီးသူ ဖြစ်하였다။ ထိုသူကြောင့် ‘အာနရတ’ ဟူသော နိုင်ငံတော် ပေါ်ထွန်းလာပြီး မြို့တော်မှာ ကုရှသ္ထလီ ဖြစ်၏။

Verse 129

रोचमानस्य रेवोभूद्रेवाद्रैवत एव च । ककुद्मी चापरं नाम ज्येष्ठः पुत्रशतस्य च

ရောစမာနမှ ရေဝ မွေးဖွား၍၊ ရေဝမှ ရိုင်ဝတ ပေါ်ထွန်းလာ၏။ သူ၏ သားတစ်ရာအနက် အကြီးဆုံးသားသည် ကကူဒ္မီ ဟူသော အမည်ဖြင့်လည်း ထင်ရှား하였다။

Verse 130

रेवती तस्य सा कन्या भार्या रामस्य विश्रुता । करूषाच्चैव कारूषा बहवः प्रथिता भुवि

သူ၏ သမီးမှာ ရေဝတီ ဖြစ်၍ ရာမ၏ မဟာမိဖုရားအဖြစ် ထင်ရှားလှ၏။ ထို့ပြင် ကရူရှာမှ ကာရူရှာ မျိုးနွယ်များ အများအပြား မြေပြင်ပေါ်တွင် နာမည်ကြီးလာ하였다။

Verse 131

पृषध्रो गोवधाच्छूद्रो गुरुशापादजायत । इक्ष्वाकुपुत्रा नाम्नाथ विकुक्षि निमिदंडकाः

ပೃṣဓရ သည် နွားကို သတ်မိသဖြင့် ဆရာ၏ ကျိန်စာကြောင့် ရှူဒြ ဖြစ်သွား하였다။ ထို့ပြင် အိက္ခဝါကူ၏ သားများအနက် ဗိကុកရှိ၊ နိမိ နှင့် ဒဏ္ဍက ဟူသော အမည်များ ရှိ၏။

Verse 132

श्रेष्ठाः पुत्रशतस्यासन्पंचाशच्चाथ तत्सुताः । मेरोरुत्तरतस्ते तु जाताः पार्थिवसत्तमाः

ထိုသူတို့အနက် သားတစ်ရာအတွင်းမှ ငါးဆယ်ပါးသည် အထူးမြတ်သော သားများဖြစ်ကြ၏။ ထိုသားများ—မင်းတို့အနက် အမြတ်ဆုံး—သည် မေရုတောင်၏ မြောက်ဘက်၌ မွေးဖွားလာကြ၏။

Verse 133

चत्वारिंशत्तथाष्टान्ये शतमध्ये च येभवन् । मेरोर्दक्षिणतश्चैव राजानस्ते प्रकीर्तिताः

ထိုမင်းများ—လေးဆယ်ရှစ်ပါးနှင့် တစ်ရာကို ပြည့်စုံစေသော အခြားသူများ—သည် မေရုတောင်၏ တောင်ဘက်၌ တည်ရှိကြသည်ဟု ဆိုကြ၏။

Verse 134

ज्येष्ठात्ककुत्स्थनामाभूत्सुतस्तस्य सुयोधनः । तस्य पुत्रः पृथृर्नाम विश्वस्तस्य पृथोः सुतः

အကြီးဆုံးမှ ကကုတ်သ္ထဟု အမည်ရသော သားတော် မွေးဖွားလာ၏။ ထိုသူ၏ သားမှာ စုယောဓန ဖြစ်၏။ စုယောဓန၏ သားမှာ ပೃထೃ ဟု အမည်ရပြီး၊ ထို ပೃထု ၏ သားမှာ ဝိශ්ဝස්တ ဖြစ်၏။

Verse 135

आर्द्रस्तस्य च पुत्रोभूद्युवनाश्वस्ततोभवत् । युवनाश्वस्य पुत्रोभूच्छावस्तो नाम वीर्यवान्

ထိုသူ၏ သားမှာ အာဒြာ ဖြစ်၏။ ထိုမှ ယုဝနာရှွ မွေးဖွားလာ၏။ ယုဝနာရှွ၏ သားမှာ သာဝස්တ ဟု အမည်ရသော သတ္တိပြည့်ဝသူ ဖြစ်၏။

Verse 136

निर्मिता येन शावस्ती ह्यंगदेशे नराधिप । शावस्ताद्बृहदश्वो भूत्कुवलाश्वस्ततोभवत्

အို မင်းမြတ်၊ အင်္ဂဒေသ၌ သာဝස්တီ မြို့ကို တည်ထောင်သူမှာ ထိုသူပင် ဖြစ်၏။ သာဝස්တမှ ဗြဟဒသွ မွေးဖွားလာပြီး၊ ထိုမှ ကုဝလာသွ ပေါ်ထွန်းလာ၏။

Verse 137

धुंधुमारत्वमगमद्धुंधुं हत्वाऽसुरं पुरा । तस्य पुत्रास्त्रयो जाता दृढाश्वो घृणिरेव च

ရှေးကာလ၌ အသူရ ဒုမ္ဓု (Dhuṃdhu) ကို သတ်နှိမ်ပြီးနောက် သူသည် “ဒုမ္ဓုမာရ” (Dhuṃdhumāra) ဟူသော သန့်ရှင်းသော အမည်နှင့် အဆင့်ကို ရရှိ하였다။ သူ့ထံ၌ သားသုံးပါး မွေးဖွားခဲ့ပြီး—ဒೃဍ္ဍာရှွ (Dṛḍhāśva)၊ ဃೃဏိ (Ghṛṇi) နှင့် တတိယတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

Verse 138

कपिलाश्वश्च विख्यातो धौंधुमारिः प्रतापवान् । दृढाश्वस्य प्रमोदस्तु हर्यश्वस्तस्य चात्मजः

ကပိလာရှွ (Kapilāśva) သည် သတ္တိကြီးမားသော ဓောံဓုမာရ (Dhauṃdhumāra) ကို ပျက်စီးစေသူအဖြစ် နာမည်ကြီးခဲ့သည်။ ဒೃဍ္ဍာရှွ (Dṛḍhāśva) ၏သားမှာ ပရမောဒ (Pramoda) ဖြစ်၍ ပရမောဒ၏သားမှာ ဟရျာရှွ (Haryaśva) ဖြစ်သည်။

Verse 139

हर्यश्वस्य निकुंभोभूत्संहताश्वस्ततोभवत् । अकृताश्वो रणाश्वश्च संहताश्व सुतावुभौ

ဟရျာရှွ (Haryaśva) မှ နိကုမ္ဘ (Nikuṃbha) မွေးဖွား၍ ထို့နောက် စံဟတာရှွ (Saṃhatāśva) ပေါ်ထွန်းလာသည်။ စံဟတာရှွ၏ သားနှစ်ပါးမှာ အကෘတာရှွ (Akṛtāśva) နှင့် ရဏာရှွ (Raṇāśva) ဖြစ်သည်။

Verse 140

युवनाश्वो रणाश्वस्य मांधाता च ततोभवत् । मांधातुः पुरुकुत्सोभूद्धर्मसेतुश्च पार्थिवः

ရဏာရှွ (Raṇāśva) မှ ယုဝနာရှွ (Yuvanāśva) မွေးဖွား၍ ထို့မှ မာန္ဓာတာ (Māndhātā) ပေါ်ထွန်းလာသည်။ မာန္ဓာတာ မှ ပုရုကုတ္ဆ (Purukutsa) မွေးဖွားပြီး၊ ဘုရင် ဓမ္မစေတု (Dharmasetu) လည်း ပေါ်ထွန်း하였다။

Verse 141

मुचुकुन्दश्च विख्यातश्शक्रमित्रः प्रतापवान् । पुरुकुत्सस्य पुत्रोभूद्दुस्सहो नर्मदापतिः

ထို့ပြင် နာမည်ကျော် မုစုကုန္ဒ (Mucukunda)—အင်အားကြီး၍ အိန္ဒြ (Indra) ၏ မိတ်ဆွေ—သည် ပုရုကုတ္ဆ (Purukutsa) ၏သား ဖြစ်သည်။ သူသည် မအနိုင်ယူနိုင်သူ၊ နရမ္ဒာ (Narmadā) ၏ အရှင် ဖြစ်သည်။

Verse 142

संभूतिस्तस्य पुत्रोभूत्त्रिधन्वा च ततोभवत् । त्रिधन्वनः सुतो जातस्त्रय्यारुण इति स्मृतः

သူ၏သားမှာ သံဘူတိ ဖြစ်၍ ထိုမှ တြိဓန္ဝါ မွေးဖွားလာသည်။ တြိဓန္ဝါ၏သားလည်း မွေးဖွားလာပြီး ‘တြယ်ယာရုဏ’ ဟူသောနာမဖြင့် မှတ်မိကြသည်။

Verse 143

तस्य सत्यव्रतो नाम तस्मात्सत्यरथः स्मृतः । तस्य पुत्रो हरिश्चन्द्रो हरिश्चंद्राच्च रोहितः

သူ၏နာမမှာ သတ္တျဝရတ ဖြစ်၍ ထို့ကြောင့် ‘သတ္တျရထ’ ဟူ၍ မှတ်မိကြသည်။ သူ၏သားမှာ ဟရိශ්ចန္ဒ్ర ဖြစ်ပြီး ဟရိශ්ចန္ဒ्र မှ ရိုဟိတ မွေးဖွားလာသည်။

Verse 144

रोहताच्च वृको जातो वृकाद्बाहुरजायत । सगरस्तस्य पुत्रोभूद्राजा परमधार्मिकः

ရိုဟတာမှ ဝೃက မွေးဖွားလာ၍ ဝೃက မှ ဘာဟု ပေါ်ထွန်းလာသည်။ သူ၏သား စဂရ သည် ဓမ္မတရားအလွန်မြင့်မားသော မင်းတရားဖြစ်လာသည်။

Verse 145

द्वे भार्ये सगरस्यापि प्रभा भानुमती तथा । ताभ्यामाराधितः पूर्वमौर्वाग्निः पुत्रकाम्यया

မင်း စဂရ တွင်လည်း မိဖုရားနှစ်ပါး—ပရဘာ နှင့် ဘာနုမတီ—ရှိ하였다။ သားတော်ရလိုသည့် ဆန္ဒကြောင့် ယခင်က သူတို့သည် အော်ရဝ မီးတော်ကို ပူဇော်အာရాధနာ ပြုခဲ့ကြသည်။

Verse 146

और्वस्तुष्टस्तयोः प्रादाद्यथेष्टं वरमुत्तमम् । एका षष्टिसहस्राणि सुतमेकं तथापरा

နှစ်ဦးလုံးကို နှစ်သက်တော်မူသော အော်ရဝ သည် သူတို့လိုအင်အတိုင်း အမြတ်ဆုံးသော ဆုတောင်းပြည့်ဝရကို ပေးတော်မူသည်။ မိဖုရားတစ်ပါးသည် သားတော် ခြောက်သောင်း ရပြီး၊ အခြားတစ်ပါးသည် သားတော် တစ်ပါး ရသည်။

Verse 147

अगृह्णाद्वंशकर्तारं प्रभाऽगृह्णाद्बहून्सुतान् । एकं भानुमती पुत्रमगृह्णादसमंजसं

သူမသည် မျိုးဆက်တည်ထောင်သူကို လက်ခံ하였다။ ပရဘာ (Prabhā) သည် သားများစွာကို လက်ခံ하였다။ ဘာနုမတီ (Bhānumatī) သည် သားတစ်ဦးတည်း—အသမဉ္ဇသ (Asamañjasa)—ကို လက်ခံ하였다။

Verse 148

ततः षष्टिसहस्राणि सुषुवे यादवी प्रभा । खनंतः पृथिवीं दग्धा विष्णुना ये ऽश्वमार्गणे

ထို့နောက် ယာဒဝီ ပရဘာ (Yādavī Prabhā) သည် သားခြောက်သောင်းကို မွေးဖွား하였다။ ယဇ္ဉ၏ အရှဝမေဓ မြင်းကို ရှာဖွေရန် မြေကြီးကို တူးဖော်စဉ်၊ ဗိဿဏု၏ တေဇောဖြင့် မီးလောင်၍ ပျက်စီးသွားကြသည်။

Verse 149

असमंजस्तु तनयो ह्यंशुमान्नाम विश्रुतः । तस्य पुत्रो दिलीपस्तु दिलीपात्तु भगीरथः

အသမဉ္ဇသ၏ သားသည် အံရှုမာန် (Aṃśumān) ဟူ၍ ထင်ရှား하였다။ သူ၏ သားမှာ ဒိလီပ (Dilīpa) ဖြစ်ပြီး၊ ဒိလီပမှ ဘဂီရထ (Bhagīratha) မွေးဖွား하였다။

Verse 150

येन भागीरथी गङ्गा तपः कृत्वावतारिता । भगीरथस्य तनयो नाभाग इति विश्रुतः

တပဿာအားဖြင့် ဘာဂီရထီ ဂင်္ဂါ (Bhāgīrathī Gaṅgā) ကို ဆင်းသက်စေသူသည် ဘဂီရထ၏ သားဖြစ်၍ နာဘာဂ (Nābhāga) ဟူ၍ ထင်ရှား하였다။

Verse 151

नाभागस्यांबरीषोभूत्सिंधुद्वीपस्ततोभवत् । तस्यायुतायुः पुत्रोभूदृतुपर्णस्ततोभवत्

နာဘာဂ (Nābhāga) မှ အမ္ဗရီရှ (Ambarīṣa) မွေးဖွား하였다။ ထို့မှ စင်ဓုဒွီပ (Sindhudvīpa) ဖြစ်လာ하였다။ စင်ဓုဒွီပ၏ သားမှာ အယုတာယု (Ayutāyu) ဖြစ်ပြီး၊ အယုတာယုမှ ရတုပဏ္ဏ (Ṛtuparṇa) မွေးဖွား하였다။

Verse 152

तस्य कल्माषपादस्तु सर्वकर्मा ततः स्मृतः । तस्यानरण्यः पुत्रोभून्निघ्नस्तस्य सुतोभवत्

ထိုသူမှ ကလ္မာရှပာဒကို နောက်တစ်ဖန် ‘သဗ္ဗကမ္မာ’ ဟူ၍ မှတ်တမ်းတင်ကြသည်။ သူ၏သားမှာ အနရဏ္ယ ဖြစ်ပြီး အနရဏ္ယ၏သားမှာ နိဃ္န ဖြစ်하였다။

Verse 153

निघ्नपुत्रावुभौ जातावनमित्र रघूत्तमौ । अनमित्रो वनमगादरिनाशकृते नृप

အို မင်းကြီး၊ နိဃ္န၏ သားတော်မြတ်နှစ်ပါး မွေးဖွားလာသည်—အနမိတ္တရ နှင့် ရဂ္ဃူတ္တမ။ အနမိတ္တရသည် ရန်သူများကို ဖျက်ဆီးရန် အတွက် တောသို့ ဝင်သွား하였다။

Verse 154

रघोरभूद्दिलीपस्तु दिलीपाच्चाप्यजस्तथा । दीर्घबाहुरजाज्जातः प्रजापालस्ततोभवत्

ရဂ္ဃုမှ ဒိလီပ မွေးဖွားလာပြီး၊ ဒိလီပမှ အဇ ဖြစ်လာသည်။ အဇမှ ဒီဃ္ဂဗာဟု မွေးဖွားလာပြီး၊ ထို့နောက် ပ္ရာဇာပာလ ပေါ်ထွန်းလာ하였다။

Verse 155

ततो दशरथो जातस्तस्य पुत्रचतुष्टयं । नारायणात्मकाः सर्वे रामस्तस्याग्रजोभवत्

ထို့နောက် ဒဿရထ မွေးဖွားလာ၍ သားတော်လေးပါး ရှိ하였다။ သူတို့အားလုံးသည် နာရာယဏ၏ သဘာဝတော်ဖြစ်ကြပြီး၊ ရာမသည် အကြီးဆုံးဖြစ်하였다။

Verse 156

रावणांतकरस्तद्वद्रघूणां वंशवर्द्धनः । वाल्मीकिर्यस्य चरितं चक्रे भार्गवसत्तमः

ထိုနည်းတူပင် သူသည် ရာဝဏကို သတ်ဖြတ်သူ၊ ရဂ္ဃုဝంశကို တိုးပွားစေသူ ဖြစ်လာ하였다—သူ၏ သန့်ရှင်းသော ဇာတ်ကြောင်းကို ဘာရ္ဂဝတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသူက ဝာလ္မီကိအတွက် ရေးသားခဲ့သည်။

Verse 157

तस्य पुत्रः कुशो नाम इक्ष्वाकुकुलवर्द्धनः । अतिथिस्तु कुशाज्जातो निषधस्तस्य चात्मजः

ထိုသူ၏သားမှာ ကုရှ (Kuśa) ဟူသောအမည်ရှိ၍ အိက္ရှဝါကူ (Ikṣvāku) မျိုးရိုးကို တိုးပွားစေသူ ဖြစ်၏။ ကုရှမှ အတိသီ (Atithi) မွေးဖွားလာပြီး၊ အတိသီ၏သားမှာ နိෂဓ (Niṣadha) ဖြစ်၏။

Verse 158

नलस्तु निषधाज्जातो नभास्तस्मादजायत । नभसः पुंडरीकोभूत्क्षेमधन्वा ततः परम्

နိෂဓ (Niṣadha) မှ နလ (Nala) မွေးဖွားလာ၍၊ နလမှ နဘာස් (Nabhās) ပေါ်ထွန်းလာ၏။ နဘာස්မှ ပုဏ္ဍရီက (Puṇḍarīka) ထွက်ပေါ်လာပြီး၊ ထို့နောက် က္ရှေမဓန္ဝန် (Kṣemadhanvan) ဖြစ်လာ၏။

Verse 159

तस्यपुत्रोभवद्वीरो देवानीकः प्रतापवान् । अहीनगुस्तस्य सुतः सहस्राश्वस्ततः परः

ထိုသူ၏သားမှာ သူရဲကောင်း၍ အာနုဘော်ကြီးသော ဒေဝါနီက (Devānīka) ဖြစ်၏။ ဒေဝါနီက၏သားမှာ အဟီနဂု (Ahīnagu) ဖြစ်ပြီး၊ ထို့နောက် စဟသ္ရာရှွ (Sahasrāśva) လာ၏။

Verse 160

ततश्चंद्रावलोकस्तु तारापीडस्ततोभवत् । तस्यात्मजश्चन्द्रगिरिश्चंद्रस्तस्य सुतोभवत्

ထို့နောက် စန္ဒြာဝလောက (Candrāvaloka) မွေးဖွားလာပြီး၊ ထို့နောက် တာရာပီဍ (Tārāpīḍa) ပေါ်ထွန်းလာ၏။ သူ၏သားမှာ စန္ဒြဂိရိ (Candragiri) ဖြစ်၍၊ စန္ဒြဂိရိ၏သားမှာ စန္ဒြ (Candra) ဖြစ်၏။

Verse 161

श्रुतायुरभवत्तस्माद्भारते यो निपातितः । नलौ द्वावेव विख्यातौ वंशे यस्य विशेषतः

ထို့ကြောင့် ဘာရတ (Bhārata) သို့ ဆင်းသက်စေခြင်းခံရသူသည် ရှရုတာယု (Śrutāyu) ဟူသောအမည်ဖြင့် ထင်ရှားလာ၏။ ထိုမျိုးရိုးတွင် နလ (Nala) ဟူသောအမည်ရှိသူ နှစ်ဦးသည် အထူးသဖြင့် ကျော်ကြားခဲ့ကြ၏။

Verse 162

वीरसेनसुतस्तद्वन्नैषधश्च नराधिपः । एते विवस्वतो वंशे राजानो भूरिदक्षिणाः

ထိုနည်းတူ ဗီရသေန၏ သား နိုင်ရှဓသည် လူတို့၏ အရှင်မင်းအဖြစ် ထင်ရှားလေ၏။ ဗိဝသွာန်၏ မျိုးရိုး၌ ဤမင်းတို့သည် အလှူဒါန များစွာပေးသူများ ဖြစ်ကြ၏။

Verse 163

इक्ष्वाकुवंशप्रभवाः प्राधान्येन प्रकीर्तिताः

အိက္ရှွာကူ မျိုးရိုးမှ မွေးဖွားသူတို့ကို အထူးသဖြင့် အမြင့်မြတ်ဆုံးအဖြစ် ချီးကျူးကာ ကီർത്തিতကြ၏။