Previous Verse
Next Verse

Shloka 51

The Tārakāmaya War: Divine Mustering, Māyā Countermeasures, Aurva Fire, and Viṣṇu’s Slaying of Kālanemi

तत्सुरासुरसंयुक्तं युद्धमत्यद्भुतं बभौ । धर्माधर्मसमायुक्तं दर्पेण विनयेन च

tatsurāsurasaṃyuktaṃ yuddhamatyadbhutaṃ babhau | dharmādharmasamāyuktaṃ darpeṇa vinayena ca

ဒေဝတားနှင့် အဆုရတို့ ပေါင်းစည်း၍ တိုက်ခိုက်သော ထိုစစ်ပွဲသည် အလွန်အံ့ဩဖွယ် ထင်ရှားလာ၏။ ဓမ္မနှင့် အဓမ္မ ရောနှောကာ မာနနှင့် နှိမ့်ချမှုတို့လည်း တပြိုင်နက် ထင်ဟပ်နေ၏။

तत्that
तत्:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Determiner)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अत्र 'युद्धम्' इति विशेष्यस्य निर्देशक
सुर-असुर-संयुक्तम्joined with gods and demons
सुर-असुर-संयुक्तम्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootसुर (प्रातिपदिक) + असुर (प्रातिपदिक) + संयुक्त (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; 'सुरैः असुरैः च संयुक्तम्'—विशेषणम्
युद्धम्battle
युद्धम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
अति-अद्भुतम्very wonderful / astonishing
अति-अद्भुतम्:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootअति (अव्यय-उपसर्गवत्) + अद्भुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'अत्यन्तम् अद्भुतम्'
बभौshone / appeared
बभौ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभा (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
धर्म-अधर्म-समायुक्तम्associated with dharma and adharma
धर्म-अधर्म-समायुक्तम्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + अधर्म (प्रातिपदिक) + समायुक्त (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; 'धर्मेण अधर्मेण च सम्यक् आयुक्तम्'—विशेषणम् (युद्धस्य)
दर्पेणwith pride
दर्पेण:
Hetu/Instrument (करण/हेतु)
TypeNoun
Rootदर्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
विनयेनwith humility / discipline
विनयेन:
Hetu/Instrument (करण/हेतु)
TypeNoun
Rootविनय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

Narrator (contextual, unspecified in the provided excerpt)

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: vira

Type: celestial_realm

Sandhi Resolution Notes: तत्सुरासुरसंयुक्तं = तत् + सुर-असुर-संयुक्तम्; युद्धमत्यद्भुतं = युद्धम् + अति-अद्भुतम्; धर्माधर्मसमायुक्तं = धर्म-अधर्म-समायुक्तम्।

S
Suras (Devas)
A
Asuras

FAQs

It portrays war as morally complex—where dharma and adharma, pride and humility, can coexist even within the same conflict between devas and asuras.

It suggests that outwardly “righteous” sides may still display adharma through pride, while even opponents may show vinaya; thus actions and inner motives both matter in judging dharma.

No. The verse is focused on the character of the devas–asuras battle and does not reference sacred geography or particular deities by name.