
Origin of the Lunar Dynasty: Soma’s Rise, the Tārā Abduction War, Budha–Purūravas Genealogy, and Kārtavīrya Arjuna
ဘီရှ္မက ပုလတ်စျကို “လဝံသ (စောမ/စန္ဒြဝံသ) သည် မည်သို့ ပေါ်ပေါက်လာသနည်း၊ ထိုဝံသတွင် မည်သည့် ကျော်ကြားသော မင်းများ ပေါ်ထွန်းသနည်း” ဟု မေးမြန်းသည်။ ပုလတ်စျက အတြိ မုနိ၏ တပဿာကြောင့် စောမ/စန္ဒြ ပေါ်ထွန်းလာခြင်း၊ ဒေဝီယ တောက်ပမှု၊ ဆေးပင်နှင့် အပင်အနှံ့အပြားအပေါ် အုပ်စိုးမှု၊ ဒေဝတားတို့၏ စောင့်ကြည့်မှုအောက်တွင် ရာဇသုယ ယဇ္ဉ စသည့် ပူဇော်ပွဲများဖြင့် ထင်ရှားစွာ တင်မြှောက်ခံရခြင်းကို ရှင်းလင်းတော်မူသည်။ ထို့နောက် စောမက ဗြဟစပတိ၏ ဇနီး တာရာကို ခိုးယူသဖြင့် ကြောက်မက်ဖွယ် စစ်ပွဲကြီး ဖြစ်ပွားကာ ရှိဝ၏ ပါဝင်ထိန်းသိမ်းမှုအထိ ရောက်လာသည်။ နောက်ဆုံး ဗြဟ္မာက ကြားဝင်ညှိနှိုင်း၍ စောမက တာရာကို ပြန်လည်အပ်နှံသည်။ တာရာမှ ဗုဓ ပေါ်ထွန်းပြီး ဗုဓမှ ပုရူရဝ သားစဉ်ဆက် ဖြစ်လာသည်။ ပုရူရဝ၏ အုပ်ချုပ်ရေး၊ ဥရဝသီနှင့် ဆက်နွယ်မှု၊ ထို့နောက် ယဒု/ပူရု စသည့် ခွဲဝံသများအပါအဝင် မျိုးဆက်လိုက် အကျဉ်းချုပ် ဖော်ပြသည်။ အဆုံးတွင် လက်တစ်ထောင်ရှိ ဟိုင်းဟယ ကာရ္တဝီర్య အာర్జုန၏ ဂုဏ်တော်ကို ချီးမွမ်းကာ—ရရှိသော ဝရदानများ၊ အောင်ပွဲများ၊ ပဋိပက္ခ၊ အပစ်ဒဏ်နှင့် သူ၏ မွေးဖွားကഥာကို ရွတ်ဖတ်ခြင်း၏ အကျိုးဖလ (ဖလရှရုတိ) ကို ထင်ဟပ်စွာ ဆိုထားသည်။
Verse 1
भीष्म उवाच । सोमवंशः कथं जातः कथयात्र विशारद । तद्वंशे केतुराजानो बभूवुः कीर्तिवर्द्धनाः
ဘီရှ္မက မိန့်ကြားသည်– “စောမဝంశ (လဝంశ) သည် မည်သို့ ပေါ်ပေါက်လာသနည်း။ အို ပညာရှိ၊ ဤနေရာ၌ ပြောပြပါ။ ထိုဝంశတွင် ကီရ్తိကို တိုးပွားစေသော အလံတင်မင်းများ မည်သူတို့ ပေါ်ထွန်းခဲ့သနည်း။”
Verse 2
पुलस्त्य उवाच । आदिष्टो ब्रह्मणा पूर्वमत्रिः सर्गविधौ पुरा । अनंतरं नाम तपः सृष्ट्यर्थं तप्तवान्विभुः
ပုလஸ္တျက မိန့်သည်– “ရှေးကာလ စကြဝဠာဖန်ဆင်းခြင်း၏ စည်းကမ်းအတိုင်း၊ ဘြဟ္မာ၏ အမိန့်ကို ခံယူပြီး အတြီသည် ဖန်ဆင်းမှု ပေါ်ထွန်းစေရန် ‘အနန္တရ’ ဟု အမည်ရသော မဟာတပဿာကို ဆောင်ရွက်하였다။”
Verse 3
यदानंदकरं ब्रह्म भगवन्क्लेशनाशनं । ब्रह्मरुद्रेन्द्रसूर्याणामभ्यंतरमतींद्रियं
အာနန္ဒကို ပေးသနားသော ဘြဟ္မန်—ဘဂဝန်၊ ကလေရှ်ကို ဖျက်ဆီးသူ—ဘြဟ္မာ၊ ရုဒြ၊ အိန္ဒြ နှင့် နေမင်းတို့၏ အတွင်းအတ္တဖြစ်၍ အင်ဒြိယတို့ မမီနိုင်သည့် အလွန်အကျွံတော်မူသူ။
Verse 4
शान्तिं कृत्वात्ममनसा तदत्रिः संयमे स्थितः । माहात्म्यं तपसो वापि परमानंदकारकं
မိမိစိတ်၌ ငြိမ်းချမ်းမှုကို တည်စေပြီးနောက်၊ ရှင်အတြီသည် သမယမ (ထိန်းချုပ်မှု) တွင် တည်ကြည်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် တပဿာ၏ မဟာတန်ခိုး—အမြင့်ဆုံး အာနန္ဒ၏ အကြောင်းရင်း—ကို ထင်ရှားစေ하였다။
Verse 5
यस्माद्वंशपतिः सार्द्धं समये तदधिष्ठितः । तं दृष्ट्वाचष्ट सोमेन तस्मात्सोमोभवद्विभुः
ထိုဝంశ၏ အရှင်သည် သင့်တော်သော အချိန်၌ ထိုနေရာတွင် စည်းကမ်းတကျ တည်ထောင်ခံရသောကြောင့်၊ သူကို မြင်သော် စောမက ခေါ်ဆိုမိန့်ကြား하였다။ ထို့ကြောင့် ထိုအင်အားကြီးသူသည် ‘စောမ’ ဟူသော နာမဖြင့် ထင်ရှားလာ하였다။
Verse 6
अथ सुस्राव नेत्राभ्यां जलं तत्रात्रिसंभवम् । द्योतयद्विश्वमखिलं ज्योत्स्नया सचराचरम्
ထို့နောက် သူ၏ မျက်စိနှစ်ဖက်မှ အတရီမှ ပေါ်ဖွားသော ရေသည် စီးဆင်းလာ၍ လမင်းရောင်ကဲ့သို့သော တောက်ပမှုဖြင့် လှုပ်ရှားသည့်အရာနှင့် မလှုပ်ရှားသည့်အရာတို့ပါ စကြဝဠာတစ်လုံးလုံးကို ထွန်းလင်းစေ하였다။
Verse 7
तद्दिशो जगृहुस्तत्र स्त्रीरूपेणासहृच्छयाः । गर्भो भूत्वोदरे तासां स्थितः सोप्यत्रिसंभवः
ထိုနေရာ၌ ဒిశာတို့သည် မိန်းမရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့်၊ စိတ်တွင် ကာမဆန္ဒမရှိဘဲ၊ သူကို ဖမ်းယူကြသည်။ ထို့နောက် သူလည်း—အတရီမှ ပေါ်ဖွားသူ—သန္ဓေကလေးဖြစ်ကာ သူတို့၏ ဝမ်းအတွင်း၌ တည်နေ하였다။
Verse 8
आशाश्च मुमुचुर्गर्भमशक्ता धारणे ततः । समादायाथ तं गर्भमेकीकृत्य चतुर्मुखः
ထို့နောက် အာရှာတို့သည် သန္ဓေကို ထိန်းမထားနိုင်သဖြင့် ထိုသန္ဓေကို လွှတ်ချလိုက်ကြသည်။ ထိုအခါ မျက်နှာလေးပါးရှိသော ဘြဟ္မာသည် ထိုသန္ဓေကို ယူကာ ပေါင်းစည်း၍ တစ်ခုတည်းအဖြစ် ပြုလုပ်하였다။
Verse 9
युवानमकरोद्ब्रह्मा सर्वायुधधरं नरम् । स्यंदनेथ सहस्तेन वेदशक्तिमये प्रभुः
ဘြဟ္မာသည် ထိုယောက်ျားကို လူငယ်အဖြစ် ပြုလုပ်၍ လက်နက်အမျိုးမျိုးအားလုံးကို ကိုင်ဆောင်စေ하였다။ ဝေဒသတ္တိသဘောရှိသော प्रभုသည် ရထားတစ်စီးကိုလည်း ပေးအပ်하였다။
Verse 10
आरोप्य लोकमनयदात्मीयं स पितामहः । ततो ब्रह्मर्षिभिः प्रोक्तं ह्यस्मत्स्वामीभवत्वयम्
သူကို တင်မြှောက်စေပြီးနောက် ပိတామဟ ဘြဟ္မာသည် သူကို မိမိ၏ လောကသို့ ခေါ်ဆောင်သွား하였다။ ထို့နောက် ဘြဟ္မရိရှီတို့က “အမှန်တကယ် သင်သည် ကျွန်ုပ်တို့၏ သခင် ဖြစ်ပါစေ” ဟု ဆို하였다။
Verse 11
ऋषिभिर्देवगंधर्वैरप्सरोभिस्तथैव च । स्तूयमानस्य तस्याभूदधिकं महदंतरम्
ရသီများ၊ ဒေဝဂန္ဓဗ္ဗများနှင့် အပ္စရာများက သူ့ကို ချီးမွမ်းနေစဉ်၊ သူနှင့် သူတို့အကြား အကွာအဝေးသည် ပို၍ပင် ကြီးမားလာ၏။
Verse 12
तेजोवितानादभवद्भुवि दिव्यौषधीगणः । तद्दीप्तिरधिका तस्माद्रात्रौ भवति सर्वदा
တေဇော၏ မိုးကာမှ မြေပြင်ပေါ်တွင် ဒိဗ္ဗဆေးပင်အစုအဝေး ပေါ်ပေါက်လာ၏။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့၏ တောက်ပမှုသည် ပိုမိုပြင်းထန်ကာ ညအခါတွင် အမြဲမြင်ရ၏။
Verse 13
तेनौषधीशः सोमोभूद्द्विजेष्वपि हि गण्यते । वेदधामा रसश्चायं यदिदं मंडलं शुभम्
ထို့ကြောင့် ဆိုမသည် ဆေးပင်တို့၏ အရှင်ဖြစ်လာပြီး ဒွိဇတို့အတွင်း၌လည်း အမှန်တကယ် ရေတွက်ခံရ၏။ ဤမင်္ဂလာမဏ္ဍလသည် ဝေဒတို့၏ ဌာနဖြစ်၍ ကိုယ်တိုင်ပင် ရသ၏ အနှစ်သာရဖြစ်၏။
Verse 14
कार्त्तवीर्यस्य राजर्षेर्महिमानं निरीक्ष्य सः । न नूनं कार्त्तवीर्यस्य गतिं यास्यंति पार्थिवाः
ရာဇရသီ ကာတ္တဝီရျ၏ မဟိမကို မြင်တွေ့ပြီးနောက် သူက “အမှန်တကယ် မြေပြင်ပေါ်ရှိ ဘုရင်များသည် ကာတ္တဝီရျ၏ အဆင့်အတန်းသို့ မရောက်နိုင်ကြ” ဟု တွေးမိ၏။
Verse 15
रूपलावण्यसंयुक्तास्तस्मै कन्याः सुवर्चसः । ततः शक्तिसहस्राणां सहस्राणि दशैव तु
ထို့နောက် ရုပ်ရည်လှပ၍ လာဝဏ္ဏတင့်တယ်သော တောက်ပသည့် မိန်းကလေးများကို သူ့အား ဆက်ကပ်ပေး၏။ ထို့အပြီးတွင် သက္တိ (အင်အား/စွမ်းအား) တစ်သောင်းတစ်သောင်းသော အစုအဝေးများ ပေါ်ပေါက်/ချမှတ်လာ၏။
Verse 16
तपश्चकार शीतांशुर्विष्णुध्यानैकतत्परः । ततस्तुष्टश्च भगवांस्तस्मै नारायणो हरिः
ရှီတಾಂရှုသည် တပဿာကျင့်၍ ဗိဿဏုကိုသာ တစ်စိတ်တစ်မြင့် သမาธိဖြင့် ဓ്യာနပြုလေ၏။ ထို့နောက် ဘဂဝန် နာရာယဏ ဟရီသည် ပီတိတော်မူ၍ သူ့ထံ ပေါ်ထွန်းတော်မူ၏။
Verse 17
वरं वृणीष्व चोवाच परमात्मा जनार्दनः । ततो वव्रे वरं सोमः शक्रलोके यजाम्यहम्
ပရမာတ္မန် ဇနာရ္ဒနက “အလိုရှိသော ဝရကို ရွေးချယ်လော့” ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထို့နောက် ဆိုမသည် “ရှကရလောက၊ အိန္ဒြာ၏ ကောင်းကင်ဘုံ၌ ယဇ్ఞ ပြုနိုင်ပါစေ” ဟူသော ဝရကို ရွေးလေ၏။
Verse 18
प्रत्यक्षमेव भोक्तारो भवंतु मम मंदिरे । राजसूये सुरगणा ब्रह्माद्या ये चतुर्विधाः
“ကျွန်ုပ်၏ မန္ဒိရ၌ အလှူအစားကို ခံယူမည့်သူတို့သည် ကိုယ်တိုင် ပေါ်ထွန်းလာကြပါစေ။ ရာဇသုယ ယဇ్ఞတွင် ဘြဟ္မာမှအစ လေးမျိုးခွဲသော ဒေဝဂဏတို့သည် ထိုနေရာ၌ ပူဇော်အာဟာရကို ခံယူကြပါစေ။”
Verse 19
रक्षपालः सुरोस्माकमास्तां शूलधरो हरः । तथेत्युक्तः समाजह्रे राजसूयं तु विष्णुना
“ကျွန်ုပ်တို့၏ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သူအဖြစ် တြိရှူလကိုင် ဟရ (ရှီဝ) ဖြစ်ပါစေ။” ဟုဆိုသော် “ထိုသို့ဖြစ်စေ” ဟု သဘောတူတော်မူ၏။ ထို့နောက် ဗိဿဏုက ရာဇသုယ ယဇ్ఞကို စည်းကမ်းတကျ စီစဉ်တော်မူ၏။
Verse 20
होतात्रिर्भृगुरध्वर्युरुद्गाता च चतुर्मुखः । ब्रह्मत्वमगमत्तस्य उपद्रष्टा हरिः स्वयम्
အတြိသည် ဟောတೃ ဖြစ်၍၊ ဘೃဂုသည် အဓ္ဝర్యု ဖြစ်ကာ၊ မျက်နှာလေးပါးရှိသူ (ဘြဟ္မာ) သည် ဥဒ္ဂာတೃ ဖြစ်လေ၏။ သူသည် ဘြဟ္မာ-ပုရောဟိတ် အရာကို ရရှိပြီး၊ ထိုယဇ్ఞ၏ စောင့်ကြည့်သက်သေ အဖြစ် ဟရီကိုယ်တိုင် ရှိတော်မူ၏။
Verse 21
सदस्याः सर्वदेवास्तु राजसूयविधिः स्मृतः । वसवोध्वर्यवस्तद्वद्विश्वेदेवास्तथैव च
နတ်ဘုရားအားလုံးကို ယဇ္ဉ၏ အဖွဲ့ဝင် ရိတဝိက်များဟု သတ်မှတ်ရမည်ဟု ဆိုသည်။ ဤသည်မှာ ရာဇသူယ ယဇ္ဉ၏ နည်းလမ်းဟု သမ္မတထားသည်။ ထို့အတူ ဝစုတို့သည် အဓ္ဝရျု ပုရောဟိတ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ကြပြီး ဝိශ්ဝေဒေဝတို့လည်း ထိုနည်းတူပင်။
Verse 22
त्रैलोक्यं दक्षिणा तेन ऋत्विग्भ्यः प्रतिपादिता । सोमः प्राप्याथदुष्प्राप्यमैश्वर्यं सृष्टिसत्कृतं
သူက ရိတဝိက်များထံသို့ ဒက္ခိဏာအဖြစ် သုံးလောကကို ပေးအပ်하였다။ ထို့နောက် ဆိုမသည် ရရှိရန်ခက်ခဲသော အိုင်ශ්ဝရျ သခင်မင်းမြတ်သည့် စည်းစိမ်ကို ရရှိကာ၊ ဖန်ဆင်းခြင်း၏ အစီအစဉ်ကပင် ဂုဏ်ပြုထားသော အရာဖြစ်သည်။
Verse 23
सप्तलोकैकनाथत्वं प्राप्तस्स्वतपसा तदा । कदाचिदुद्यानगतामपश्यदनेकपुष्पाभरणोपशोभाम्
ကိုယ်ပိုင်တပဿာဖြင့် လောကခုနစ်ပါး၏ တစ်ဦးတည်းသော အရှင်ဖြစ်ခြင်းကို ရရှိပြီးနောက်၊ တစ်ခါတစ်ရံ ဥယျာဉ်သို့ ဝင်သွားသော မိန်းမတစ်ဦးကို တွေ့မြင်ခဲ့သည်။ သူမသည် ပန်းအလှဆင်များစွာဖြင့် တောက်ပလှပနေ하였다။
Verse 24
बृहन्नितंबस्तनभारखेदां पुष्पावभंगेप्यतिदुर्बलांगीं । भार्यां च तां देवगुरोरनंगबाणाभिरामायत चारुनेत्रां
သူသည် နတ်တို့၏ ဂုရု၏ ဇနီးကို မြင်ခဲ့သည်—ကျယ်ဝန်းသော တင်ပါးနှင့် ပြည့်ဝသော ရင်သား၏ အလေးချိန်ကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ကာ၊ ပန်းတစ်ပွင့်ကျသော်လည်း မခံနိုင်လောက်အောင် ကိုယ်အင်္ဂါနူးညံ့သိမ်မွေ့သည်။ ကာမဒေဝ၏ မြားများက ထိမှန်သကဲ့သို့ လှပ၍ မျက်လုံးရှည်သန့်လှသည်။
Verse 25
तारां स ताराधिपतिः स्मरार्तः केशेषु जग्राह विविक्तभूमौ । सापि स्मरार्ता सहते न रेमे तद्रूपकांत्याहृतमानसैव
ကာမဝေဒနာဖြင့် ပူလောင်နေသော ကြယ်တို့၏ အရှင်သည် တိတ်ဆိတ်သော နေရာ၌ တာရာကို ဆံပင်မှ ဆွဲကိုင်လိုက်သည်။ သူမလည်း ကာမအာရုံဖြင့် လှုပ်ရှားနေ၍ မတားဆီး၊ မရှောင်ရှား—သူ၏ ရုပ်သွင်ပြင်၏ အလှရောင်ခြည်က သူမ၏ စိတ်ကို အစောကတည်းက ဆွဲယူထားပြီးသားဖြစ်သည်။
Verse 26
चिरं विहृत्याथ जगाम तारां विधुर्गृहीत्वा स्वगृहं ततोपि । न तृप्तिरासीत्स्वगृहेपि तस्य तारानुरक्तस्य सुखागमेषु
အချိန်ကြာကြာ ပျော်ရွှင်ကစားပြီးနောက် လမင်းသည် တာရာကို ခေါ်ယူကာ မိမိအိမ်သို့ ပြန်သွား၏။ သို့သော် မိမိအိမ်၌ပင် စိတ်မပြည့်မဝ ဖြစ်နေသေးသည်၊ အပျော်အပါးကို လိုလားရာတွင် တာရာအပေါ် အလွန်ချစ်မြတ်နိုးကပ်လျက်ရှိသောကြောင့် ဖြစ်၏။
Verse 27
बृहस्पतिस्तद्विरहाग्निदग्धस्तद्ध्याननिष्ठैकमना बभूव । शशाक शापं न च दातुमस्मै न मंत्रशस्त्राग्निविषैरनेकैः
သူနှင့် ခွဲခွာရခြင်း၏ မီးလောင်ဒဏ်ကြောင့် ပူလောင်နေသော ဗြဟ္စပတိသည် စိတ်တစ်ခုတည်းဖြင့် သူ့ကိုသာ သမาธိတွင် အာရုံစိုက်တည်မြဲနေ၏။ သို့ရာတွင် မန္တရ၊ လက်နက်၊ မီး သို့မဟုတ် အမျိုးမျိုးသော အဆိပ်တို့ဖြင့်ပင် သူ့အား ကျိန်စာမပေးနိုင်ခဲ့။
Verse 28
तस्यापकर्तुं विविधैरुपायैर्नैवाभिचारैरपि वागधीशः । स याचयामास ततस्तु देवं सोमं स्वभार्यार्थमनंगतप्तः
နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့်ပင် မထိခိုက်စေနိုင်၊ အဘိချာ (မကောင်းမန့်) မန္တရများဖြင့်တောင် မအောင်မြင်သဖြင့် ဝါဂဓီရှသည် ကာမဒေဝ၏ ပူလောင်မှုကြောင့် တုန်လှုပ်ကာ မိမိဇနီးအတွက် ဒေဝဆိုမကို တောင်းပန်လေ၏။
Verse 29
स याच्यमानोपि ददौ न भार्यां बृहस्पतेः कामवशेन मोहितः । महेश्वरेणाथ चतुर्मुखेन साध्यैर्मरुद्भिः सह लोकपालैः
အကြိမ်ကြိမ် တောင်းပန်ခံရသော်လည်း ကာမတဏှာကြောင့် မောဟဖြစ်နေသော လမင်းသည် ဗြဟ္စပတိ၏ ဇနီးကို မပေးအပ်ခဲ့။ ဤငြင်းဆန်မှုသည် မဟေရှဝရနှင့် မျက်နှာလေးပါး ဗြဟ္မာတို့ရှေ့တွင်ပင်၊ သာဓျများ၊ မရုတ်များနှင့် လောကပာလများနှင့်အတူ ရှိနေသေး၏။
Verse 30
ददौ यदा तां न कथंचिदिंदुस्तदा शिवः क्रोधपरो बभूव । यो वामदेवप्रथितः पृथिव्यामनेकरुद्रार्चितपादपद्मः
လမင်း (အိန္ဒု) သည် မည်သို့မျှ မပေးအပ်လိုသဖြင့် ထိုအခါ ရှိဝသည် ဒေါသအလွန်ပြင်းထန်လာ၏—မြေပြင်ပေါ်တွင် ဝါမဒေဝဟု ထင်ရှားသော ရှိဝ၊ ရုဒြများစွာက ပူဇော်သော ခြေတော်ကြာပန်းကို ပိုင်ရှင်ဖြစ်၏။
Verse 31
ततः सशिष्यो गिरिशः पिनाकी बृहस्पतेः स्नेहवशानुबद्धः । धनुर्गृहीत्वाजगवं पुरारिर्जगाम भूतेश्वरसिद्धजुष्टः
ထို့နောက် ပိနာကကိုင်ဆောင်သော ဂိရိရှ (ရှီဝ) သည် တပည့်နှင့်အတူ၊ ဗြဟස්ပတိအပေါ် မေတ္တာကြောင့် ဆက်နွယ်လျက်၊ အဇဂဝ မြားတံကို ကိုင်ယူပြီး ထွက်ခွာ하였다။ တြိပုရအန္တက ရှင်သည် ဘူတေရှွရနှင့် စိဒ္ဓများ၏ အမီအယာဖြင့် ခရီးဆက်하였다။
Verse 32
युद्धाय सोमेन विशेषदीप्तस्तृतीयनेत्रानलभीमवक्त्रः । सहैव जग्मुश्च गणेश्वराणां विंशाधिका षष्टिरथोग्रमूर्तिः
စစ်ပွဲအတွက် သူသည် ထူးကဲသော တောက်ပမှုဖြင့် လင်းလက်၍၊ တတိယမျက်စိ၏ မီးတောက်ကဲ့သို့ ကြောက်မက်ဖွယ် မျက်နှာတော်ရှိသည်။ ဆိုမနှင့်အတူ ထွက်ခွာပြီး၊ ဂဏေရှွရများသည် ခြောက်ဆယ်ပေါင်း နှစ်ဆယ် (အရှစ်ဆယ်) လိုက်ပါလာကြသော်လည်း၊ သူကိုယ်တိုင်မှာ အလွန်ကြမ်းတမ်းသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြစ်하였다။
Verse 33
यक्षेश्वराणां सगणैरनेकैर्युतोन्वगात्स्यंदनसंस्थितानां । वेतालयक्षोरगकिन्नराणां पद्मेन चैकेन तथार्बुदानाम्
ယက္ခများ၏ အရှင်များနှင့် အဖွဲ့အများအပြားအတူ သူသည် ရှေ့သို့ ဆက်လက်တက်လှမ်း၍၊ ရထားပေါ်တွင် တည်နေသော တပ်ဖွဲ့များလည်း အတူလိုက်ပါလာသည်။ ဝေတාල၊ ယက္ခ၊ နာဂ၊ ကိန္နရတို့နှင့်အတူ၊ “ပဒ္မ” ဟုခေါ်သော အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့လည်းရှိပြီး၊ ထို့အပြင် အရ္ဗုဒအလောက် မရေတွက်နိုင်သော အစုအဝေးများပါ ပေါင်းစည်းလာ하였다။
Verse 34
लक्षैस्त्रिभिर्द्वा दशभी रथानां सोमोप्यगात्तत्र विवृद्धमन्युः । शनैश्चरांगारकवृद्धतेजा नक्षत्रदैत्यासुरसैन्ययुक्तः
ဆိုမ (လ) သည်လည်း ထိုနေရာသို့ ရထားစစ် ၃၂ လက္ခနှင့်အတူ တက်လှမ်းလာပြီး၊ ဒေါသသည် အလွန်တိုးပွားနေ하였다။ ထို့ပြင် ရှနိုင်းရှ္စရ (စနေ) သည် အင်္ဂါရက (အင်္ဂါ) နှင့်အတူ၊ တိုးမြင့်သော တေဇောဖြင့် လင်းလက်တောက်ပကာ၊ နက္ခတ်တပ်များ၊ ဒೈတျနှင့် အသူရ စစ်တပ်များကို ခေါ်ဆောင်၍ ရောက်လာ하였다။
Verse 35
जग्मुर्भयं सप्त तथैव लोका धरावनद्वीपसमुद्रगर्भाः । ससोममेवाभ्यगमत्पिनाकी गृहीतदीप्तास्त्रविशालवह्निः
ထို့နောက် လောက ခုနှစ်လောကလုံးကို ကြောက်ရွံ့မှုက ဖုံးလွှမ်းသွားသည်—မြေပြင်၊ တောတောင်၊ ကျွန်းများနှင့် သမုဒ္ဒရာအနက်ရှိုင်းများအပါအဝင်။ ပိနာကီ (ရှီဝ) သည် လက်ထဲတွင် ကိုင်ထားသော တောက်ပသည့် အာယုဓများ၏ မီးအလွန်ကြီးဖြင့် လောင်ကျွမ်းလျက်၊ ဆိုမထံသို့ တိုက်ရိုက် တက်လှမ်း하였다။
Verse 36
अथाभवद्भीषण भीम सोम सैन्यद्वयस्याथ महाहवोसौ । अशेषसत्वक्षयकृत्प्रवृद्धस्तीक्ष्णप्रधानो ज्वलनैकरूपः
ထိုအခါ တပ်နှစ်ဖက်ကြား၌ လကဲ့သို့ ကြောက်မက်ဖွယ် မဟာစစ်ပွဲ ပေါ်ပေါက်လာ၏။ ၎င်းသည် ပိုမိုပြင်းထန်၍ သက်ရှိအပေါင်းတို့ကို များစွာပျက်စီးစေကာ ချွန်ထက်သော လက်နက်များက အဓိကဖြစ်ပြီး မီးလောင်တောက်ပသော မီးတစ်ရုပ်တည်းကဲ့သို့ ဖြစ်လာ၏။
Verse 37
शस्त्रैरथान्योन्यमशेषसैन्यं द्वयोर्जगामक्षयमुग्रतीक्ष्णैः । पतंति शस्त्राणि तथोज्वलानि स्वर्भूमिपातालमलं दहंति
ထို့နောက် ကြမ်းတမ်း၍ ဓားသွားကဲ့သို့ ချွန်ထက်သော လက်နက်များဖြင့် နှစ်ဖက်တပ်တော်အလုံးစုံသည် အပြန်အလှန် ဖျက်ဆီးကာ ပျက်စီးသွားကြ၏။ မီးတောက်လောင်သော လက်နက်များသည် မပြတ်မလပ် ကျရောက်၍ ကောင်းကင်၊ မြေပြင်နှင့် ပာတားလောကကိုပါ လောင်ကျွမ်းစေ၏။
Verse 38
रुद्रः क्रोधाद्ब्रह्मशिरो मुमोच सोमोपि सोमास्त्रममोघवीर्यं । तयोर्निपातेन समुद्रभूम्योरथांतरिक्षस्य च भीतिरासीत्
ရုဒြသည် ဒေါသကြောင့် “ဗြဟ္မရှီရ” အစတြကို လွှတ်တင်၏။ ဆိုမလည်း မလွဲမသွေ အာနုဘော်ရှိသော “ဆိုမာစတြ” ကို ပစ်လွှတ်၏။ ထိုနှစ်ခု ကျရောက်သဖြင့် သမုဒ္ဒရာ၊ မြေပြင်နှင့် အန္တရိက္ခ (လေထု) ထိတိုင်အောင် ကြောက်ရွံ့မှု ပေါ်ပေါက်လာ၏။
Verse 39
तदा सुयुद्धं जगतां क्षयाय प्रवृद्धमालोक्य पितामहोपि । ततः प्रविश्याथ कथंचिदेव निवारयामास सुरैः सहैव
ထိုအခါ လောကများ ပျက်စီးရာသို့ ဦးတည်ကာ အလွန်ပြင်းထန်လာသော စစ်ပွဲကို မြင်သဖြင့် ပိတာမဟ (ဗြဟ္မာ) ပင် ရောက်လာ၏။ ထို့နောက် ဒေဝတော်များနှင့်အတူ အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ကာ မည်သို့မည်ပုံဖြင့်မဆို ထိန်းချုပ်၍ တားဆီးနိုင်ခဲ့၏။
Verse 40
अकारणं किं क्षयकृज्जनानां सोम त्वयापीदमकार्यकार्यं । यस्मात्परस्त्रीहरणाय सोम त्वया कृतं युद्धमतीव भीमम्
အို ဆိုမ! အကြောင်းမဲ့ဘဲ ဤမမှန်ကန်သော အလုပ်ကို လုပ်၍ လူတို့ကို ဖျက်ဆီးသူအဖြစ် မည်သို့ ဖြစ်လာသနည်း။ အို ဆိုမ၊ သူတစ်ပါး၏ ဇနီးကို ခိုးယူရန်ကြောင့်ပင် သင်သည် အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် စစ်ပွဲကို စတင်ခဲ့သည်။
Verse 41
पापग्रहस्त्वं भविता जनेषु पापोस्यलं वह्निमुखाशिनां त्वं । भार्यामिमामर्पय वाक्पतेस्त्वं प्रमाणयन्नेव मदीय वाचम्
လူအများအကြား၌ သင်သည် အပြစ်ကပ်လျက်ရှိသူ ဖြစ်လာမည်။ မီး၏ပါးစပ်သို့ ပူဇော်အာဟုတီ ဆက်ကပ်သူတို့အကြား၌ပင် သင်သည် အပြစ်ကြီးသူဟု ထင်ရှားမည်။ ယခု ဤဇနီးကို ဝါက်ပတိ ထံသို့ အပ်နှံလော့၊ ထိုသို့ဖြင့် ငါ၏စကားသည် အမှန်ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြလော့။
Verse 42
तथेति चोवाच हिमांशुमाली युद्धादपाक्रामदतः प्रशांतः । बृहस्पतिस्तामथ गृह्य तारां हृष्टो जगाम स्वगृहं च रुद्रः
“ထိုသို့ဖြစ်စေ” ဟု လမင်းမကွယ်မိုးဆောင်းသူက ဆိုပြီး၊ စိတ်ငြိမ်သက်လာကာ စစ်ပွဲမှ ဆုတ်ခွာသွားသည်။ ထို့နောက် ဗြဟ္စပတိသည် တာရာကို လက်ခံယူ၍ ဝမ်းမြောက်စွာ မိမိအိမ်သို့ ပြန်သွားပြီး၊ ရုဒ္ရလည်း မိမိဓာမသို့ ထွက်ခွာသွား하였다။
Verse 43
पुलस्त्य उवाच । ततः संवत्सरस्यांते द्वादशादित्यसन्निभः । दिव्यपीताम्बरधरो दिव्याभरणभूषितः
ပုလஸ္တျက ဆိုသည်—နှစ်ကုန်အခါ၌ တစ်ဦး ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ဒွါဒသ နေမင်းတို့ကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်၍၊ ဒိဗ္ဗ ပီတအင်္ကာဝတ်ကို ဝတ်ဆင်ကာ၊ ကောင်းကင်ဘုံဆိုင်ရာ အလင်္ကာများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသည်။
Verse 44
तारोदरविनिष्क्रान्तः कुमारस्सूर्यसन्निभः । सर्वार्थशास्त्रविद्विद्वान्हस्तिशास्त्रप्रवर्त्तकः
တာရာ၏ ဝမ်းဗိုက်မှ ကုမာရမင်းသားတစ်ပါး ထွက်ပေါ်လာ၏—နေမင်းကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်။ သူသည် အကျိုးအမြတ်ဆိုင်ရာ သာස්တရများအားလုံးကို သိမြင်ကျွမ်းကျင်သော ပညာရှင်ဖြစ်ပြီး၊ ဆင်ပညာ (ဟတ္ထိ-သာස්တရ) ကို စတင်တည်ထောင်သူလည်း ဖြစ်သည်။
Verse 45
नामयद्राजपुत्रोयं विश्रुतो राजवैद्यकः । राज्ञः सोमस्य पुत्रत्वाद्राजपुत्रो बुधः स्मृतः
ဤမင်းသားသည် ရာဇဝေဒ်ယ (တော်ဝင်ဆရာဝန်) အဖြစ် ထင်ရှား၍ ‘ရာဇပုတရ’ ဟု အမည်ပေးခံရသည်။ ထို့ပြင် မင်းကြီး ဆိုမ၏ သားဖြစ်သောကြောင့် ဘုဓကိုလည်း ‘ရာဇပုတရ’ (မင်းသား) ဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 46
जनानां तु स तेजांसि सर्वाण्येवाक्षिपद्बली । ब्रह्माद्यास्तत्र चाजग्मुर्देवा देवर्षिभिः सह
သို့ရာတွင် ထိုအင်အားကြီးသူသည် လူအပေါင်းတို့၏ တောက်ပမှုအလင်းရောင်အားလုံးကို ဆွဲယူသွား၏။ ထို့နောက် ဗြဟ္မာနှင့် အခြားဒေဝတားတို့သည် ဒေဝရိရှီတို့နှင့်အတူ ထိုနေရာသို့ ရောက်လာကြ၏။
Verse 47
बृहस्पतिगृहे सर्वे जातकर्मोत्सवे तदा । पप्रच्छुस्ते सुरास्तारां केन जातः कुमारकः
ထို့နောက် ဗြဟ္စပတိ၏ အိမ်၌ ဇာတကမ္မ (jātakarma) ပွဲတော်ကျင်းပစဉ် ဒေဝတားအားလုံးက တာရာအား မေးမြန်းကြသည်— “ဤကလေးက ဘယ်သူကြောင့် မွေးဖွားလာသနည်း?”
Verse 48
ततः सा लज्जिता तेषां न किंचिदवदत्तदा । पुनः पुनस्तदा पृष्टा लज्जयंती वरांगना
ထို့နောက် သူမသည် သူတို့ရှေ့တွင် ရှက်ကြောက်၍ ထိုအချိန်တွင် မည်သည့်စကားမျှ မပြောခဲ့။ ထပ်ခါထပ်ခါ မေးမြန်းကြသော်လည်း မြတ်နိုးဖွယ် မိန်းမသည် ရှက်ကြောက်စိတ်ဖြင့် တိတ်ဆိတ်နေဆဲဖြစ်၏။
Verse 49
सोमस्येति चिरादाह ततो गृह्णाद्विधुः सुतं । बुध इत्यकरोन्नाम प्रादाद्राज्यं च भूतले
အချိန်ကြာပြီးနောက် သူမက “ဆိုမ၏သား” ဟု ပြော하였다။ ထို့နောက် လမင်းဒေဝ (Chandra) သည် ထိုကလေးကို မိမိ၏သားအဖြစ် လက်ခံကာ “ဗုဓ (Budha)” ဟု အမည်ပေး၍ မြေပြင်ပေါ်တွင် နိုင်ငံတစ်ခုကိုလည်း ပေးအပ်하였다။
Verse 50
अभिषेकं ततः कृत्वा प्रदानमकरोद्विभुः । ग्रहमध्यं प्रदायाथ ब्रह्मा ब्रह्मर्षिभिर्युतः
ထို့နောက် အဘိသေက (abhiṣeka) ကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် အာဏာအပြည့်ရှိသူသည် ပေးကမ်းလှူဒါန်းမှုကို ဆောင်ရွက်하였다။ ထို့အပြီး ဗြဟ္မာသည် ဗြဟ္မရိရှီတို့နှင့်အတူ နေအိမ်၏ အလယ်ဗဟို၌ ထိုအလှူအတန်းကို ပေးအပ်하였다။
Verse 51
पश्यतां सर्वभूतानां तत्रैवांतरधीयत । इलोदरे च धर्मिष्ठं बुधः पुत्रमजीजनत्
သတ္တဝါအပေါင်းတို့ ကြည့်ရှုနေစဉ်ပင် သူသည် ထိုနေရာ၌ပင် အန္တရာဓာန်၍ ပျောက်ကွယ်သွား၏။ ထို့နောက် အီလိုဒရာ၌ ဗုဓသည် ဓမ္မနಿಷ್ಠသော သားတော်တစ်ပါးကို မွေးဖွားစေ하였다။
Verse 52
अश्वमेधशतंसाग्रमकरोद्यस्स्वतेजसा । पुरूरवा इति ख्यातः सर्वलोकनमस्कृतः
မိမိ၏တေဇောဓာတ်ဖြင့်ပင် အශ්ဝမေဓ ယဇ္ဉ တစ်ရာကို ပြုလုပ်ပြီးစီး하였다။ ထို့ကြောင့် “ပုရူရဝသ” ဟူ၍ ကျော်ကြားကာ လောကအပေါင်းတို့က ဦးညွှတ်နမස්ကာရကြ၏။
Verse 53
हिमवच्छिखरे रम्ये समाराध्य पितामहं । लोकैश्वर्यमगाद्राजन्सप्तद्वीपपतिस्तदा
ဟိမဝန္တတောင်၏ လှပသော ထိပ်တန်း၌ ပိတామဟ ဘြဟ္မာကို ဓမ္မနည်းဖြင့် အာရాధနာပြု၍ ထိုမင်းသည် လောကအာဏာကို ရရှိကာ ထိုအခါ ခုနှစ်ဒွီပ၏ အရှင်ဖြစ်လာ၏။
Verse 54
केशिप्रभृतयो दैत्यास्तद्भृत्यत्वं समागताः । उर्वशी यस्य पत्नीत्वमगमद्रूपमोहिता
ကေသိန် စသည့် ဒೈတျတို့သည် သူ၏ အမှုထမ်းအဖြစ် ဝင်ရောက်လာကြ၏။ ထို့ပြင် သူ၏ ရုပ်သွင်အလှကြောင့် မောဟိတဖြစ်သော ဥရဝသီသည် သူ၏ မဟာမိဖုရားဖြစ်လာ၏။
Verse 55
सप्तद्वीपावसुमती सशैलवनकानना । धर्मेण पालिता तेन सर्वलोकहितैषिणा
ခုနှစ်ဒွီပပါဝင်သော ဤမြေပြင်—တောင်တန်း၊ တောအုပ်နှင့် ဥယျာဉ်ဝန်းများসহ—ကို လောကအပေါင်း၏ အကျိုးကို မျှော်မှန်းသူ ထိုမင်းသည် ဓမ္မအတိုင်း ထိန်းသိမ်းအုပ်ချုပ်하였다။
Verse 56
चामरग्रहणाकीर्तिः स्वयं चैवांगवाहिका । ब्रह्मप्रसादाद्देवेंद्रो ददावर्द्धासनं तदा
နန်းတော်၏ ချာမရ (တော်ဝင်ယပ်တောင်) ကို ကိုင်ဆောင်သူဟု ကျော်ကြားပြီး၊ ကိုယ်တိုင်လည်း အင်္ဂဝာဟိကာ—ကိုယ်အင်္ဂါများကို စောင့်ရှောက်ပြုစုသော နီးကပ်အမှုထမ်း—အဖြစ် ဆောင်ရွက်하였다။ ဗြဟ္မာ၏ ပရသာဒကြောင့် ထိုအခါ ဒေဝင်ဒြ အိန္ဒြာက သူမအား အရ္ဓာသန—ဂုဏ်သရေရှိသော ထိုင်ခုံတစ်ဝက်—ကို ပေးအပ်하였다။
Verse 57
धर्मार्थकामान्धर्मेण समवेतोभ्यपालयत् । धर्मार्थकामास्तं द्रष्टुमाजग्मुः कौतुकान्विताः
သူသည် ဓမ္မနှင့် တစ်စည်းတစ်လုံးဖြစ်၍ ဓမ္မ၊ အර්ထ၊ ကာမတို့ကို အုပ်ချုပ်ကာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်하였다။ ထို့နောက် ဓမ္မ၊ အර්ထ၊ ကာမတို့သည် စူးစမ်းလိုစိတ်ဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ သူ့ကို တွေ့မြင်ရန် လာရောက်하였다။
Verse 58
जिज्ञासवस्तच्चरितं कथं पश्यति नः समम् । भक्त्या चक्रे ततस्तेषामर्घ्यपाद्यादिकं ततः
သူတို့၏ စရိုက်လက္ခဏာကို သိလိုစိတ်ဖြင့် သူက “ငါတို့သည် သူ၏ လုပ်ရပ်များကို တန်းတူညီမျှ အပြည့်အဝ မည်သို့ မြင်နိုင်မည်နည်း” ဟု စဉ်းစား하였다။ ထို့နောက် ဘက္တိဖြင့် အရ္ဃျ (ကြိုဆိုရေ) နှင့် ပာဒျ (ခြေသုတ်ရေ) စသည့် ပူဇော်ဧည့်ခံပစ္စည်းများကို ဆက်ကပ်하였다။
Verse 59
आसनत्रयमानीय दिव्यं कनकभूषणम् । निवेश्याथाकरोत्पूजामीषद्धर्मेधिकां पुनः
သူသည် ထိုင်ခုံသုံးလုံးကို ယူဆောင်လာ၍—ဒိဗ္ဗ၊ ရွှေတန်ဆာဖြင့် အလှဆင်ထားသော—နေရာတကျ တင်ထား하였다။ ထို့နောက် ဓမ္မနှင့် ပိုမိုကိုက်ညီသည့် အနည်းငယ်တိုးတက်သော နည်းလမ်းဖြင့် ပူဇော်ပွဲကို ထပ်မံ ပြုလုပ်하였다။
Verse 60
जग्मतुस्तौ च कामार्थावतिकोपं नृपं प्रति । अर्थः शापमदात्तस्मै लोभात्त्वं नाशमेष्यसि
ထို့နောက် ကာမနှင့် အර්ထတို့သည် အလွန်အမင်း ဒေါသထွက်နေသော မင်းထံသို့ သွားရောက်하였다။ အර්ထက သူ့အား ကျိန်စာချ၍ “လောဘကြောင့် သင်သည် ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်လိမ့်မည်” ဟု ဆို하였다။
Verse 61
कामोप्याह तवोन्मादो भविता गंधमादने । कुमारवनमाश्रित्य वियोगाच्चोर्वशीभवात्
ကာမလည်း မိန့်တော်မူသည်– “ဂန္ဓမာဒန၌ သင်သည် အရူးအမူးဖြစ်လိမ့်မည်။ ‘ကုမာရဝန’ ဟုခေါ်သော တောအုပ်၌ ခိုလှုံလျှင် ဥရဝသီနှင့် ခွဲခွာခြင်းကြောင့် ထိုအမူးအမော ပေါ်ပေါက်လိမ့်မည်။”
Verse 62
धर्मोप्याह चिरायुस्त्वं धार्मिकश्च भविष्यसि । संततिस्तव राजेंद्र यावदाचंद्रतारकम्
ဓမ္မလည်း ကြေညာတော်မူသည်– “သင်သည် အသက်ရှည်မည်၊ ဓမ္မကိုလိုက်နာသူ ဖြစ်မည်။ အို မင်းကြီး၊ လနှင့် ကြယ်တို့ ရှိနေသမျှ သင်၏ မျိုးဆက်သည် တည်တံ့မည်။”
Verse 63
शतशो वृद्धिमायाति न नाशं भुवि यास्यति । षष्टिं वर्षाणि चोन्माद ऊर्वशीकामसंभवः
ထိုအရာသည် ရာဆတိုးတက်လာမည်၊ မြေပြင်ပေါ်၌ ပျက်စီးခြင်းမရောက်မည်။ ထို့ပြင် ဥရဝသီကို တပ်မက်လိုစိတ်မှ ပေါက်ဖွားသော အမူးအမောသည် နှစ်ခြောက်ဆယ်တိုင်တိုင် ရှိနေလိမ့်မည်။
Verse 64
अचिरादेव भार्यापि वशमेष्यति चाप्सराः । इत्युक्त्वांतर्दधुः सर्वे राजा राज्यं तदान्वभूत्
“မကြာမီ သင်၏ မယားတောင်—အပ္ဆရာတို့ပါ—သင်၏ အာဏာအောက်သို့ ဝင်လာလိမ့်မည်။” ဟုဆိုပြီးနောက် အားလုံး ပျောက်ကွယ်သွားကြ၍ မင်းသည် ထိုအခါ နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်လေ၏။
Verse 65
अहन्यहनि देवेंद्रं द्रष्टुं याति पुरूरवाः । कदाचिदारुह्य रथं दक्षिणांबरचारिणा
နေ့စဉ်နေ့တိုင်း ပုရူရဝသည် ဒေဝိန္ဒြ (အိန္ဒြ) ကို ဖူးမြင်ရန် သွားလေ့ရှိသည်။ တစ်ခါတွင် ရထားပေါ်တက်၍ တောင်ပိုင်းဝတ်စုံဝတ်ဆင်သူ တစ်ဦးနှင့်အတူ ခရီးဆက်လေ၏။
Verse 66
सार्धं शक्रेण सोऽपश्यन्नीयमानामथांबरे । केशिना दानवेंद्रेण चित्रलेखामथोर्वशीम्
သက္က (အိန္ဒြာ) နှင့်အတူ သူသည် ကောင်းကင်၌ ဒာနဝတို့၏ အရှင် ကေသင်က စိတ္တရလေခာနှင့် ဥရဝသီကို ခေါ်ဆောင်သွားနေသည်ကို မြင်하였다။
Verse 67
तं विनिर्जित्य समरे विविधायुधपातनैः । पुरा शक्रोपि समरे येन वज्री विनिर्जितः
အမျိုးမျိုးသော လက်နက်များကို ပစ်ချ၍ စစ်မြေ၌ သူ့ကို အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ယခင်ကလည်း ဗဇ္ရကိုင် သက္က (အိန္ဒြာ) ကိုတောင် စစ်ပွဲ၌ အနိုင်ယူခဲ့သူပင် ဖြစ်သည်။
Verse 68
मित्रत्वमगमत्तेन प्रादादिंद्राय चोर्वशीं । ततःप्रभृति मित्रत्वमगमत्पाकशासनः
ထိုအကြောင်းကြောင့် မိတ်သဟာယ ဖြစ်လာပြီး၊ သူသည် ဥရဝသီကို အိန္ဒြာထံ ပေးအပ်하였다။ ထိုကာလမှစ၍ ပါကရှာသန (အိန္ဒြာ) သည်လည်း သူနှင့် မိတ်သဟာယ ဖြစ်လာ하였다။
Verse 69
सर्वलोकेतिशयितं पुरूरवसमेव तम् । प्राह वज्री तु संतुष्टो नीयतामियमेव च
စိတ်ကျေနပ်သော ဗဇ္ရကိုင် (အိန္ဒြာ) သည် လောကအားလုံးထက် ထူးမြတ်သော ပုရူရဝသကို ရည်ညွှန်း၍ ဆို하였다—“သူမကို ခေါ်သွားကြလော့; ဟုတ်၏၊ ဒီသူမကိုပင် သူ့ထံသို့ ခေါ်ဆောင်ကြလော့။”
Verse 70
सा पुरूरवसः प्रीत्यै चागायच्चरितं महत् । लक्ष्मीस्वयंवरंनाम भरतेन प्रवर्तितम्
ပုရူရဝသ၏ ပီတိအတွက် သူမသည် “လက္ရှမီ၏ စွယံဝရ” ဟု အမည်ရသော မဟာဇာတ်တော်တစ်ပုဒ်ကိုလည်း သီဆိုခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်တော်ကို ဘရတက စတင်ပြန့်ပွားစေခဲ့သည်။
Verse 71
मेनकां चोर्वशीं रंभां नृत्यध्वमिति चादिशत् । ननर्त सलयं तत्र लक्ष्मीरूपेण चोर्वशी
ထို့နောက် မေနကာ၊ ဥရဝသီ နှင့် ရမ္ဘာတို့အား “ကပြကြလော့” ဟု အမိန့်တော်မူ၏။ ထိုအခါ ဥရဝသီသည် လက္ခ္မီဒေဝီ၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်နှင့် အလှတရားကို ဆောင်ယူကာ ထိုနေရာ၌ ကပြလေ၏။
Verse 72
सा पुरूरवसं दृष्ट्वा नृत्यंती कामपीडिता । विस्मृताभिनयं सर्वं यत्पुरातनचोदितम्
ပုရူရဝသကို မြင်သော် ကပြနေစဉ် ကာမတဏှာ၏ ပူလောင်မှုကြောင့် နာကျင်ကာ ရှေးက သင်ကြားထားသော အဘိနယ အမူအရာအားလုံးကို မေ့လျော့သွားလေ၏။
Verse 73
शशाप भरतः क्रोधाद्वियोगात्तस्य भूतले । पंचपंचाशदब्दानि लताभूता भविष्यसि
သူနှင့် ခွဲခွာရသည့် ဝေဒနာကြောင့် ဒေါသထွက်သော ဘရတသည် မြေပြင်ပေါ်တွင် (သူမကို) ကျိန်စာချ၍ “၅၅ နှစ်တိုင်တိုင် သင်သည် လျားပင် (လတာ) ဖြစ်လိမ့်မည်” ဟု ဆိုလေ၏။
Verse 74
ततस्तमुर्वशी गत्वा भर्त्तारमकरोच्चिरं । शापानुभवनांते च उर्वशी बुधसूनुना
ထို့နောက် ဥရဝသီသည် သူ့ထံသို့ သွားရောက်၍ အချိန်ကြာမြင့်ပြီးနောက် သူကို ခင်ပွန်းအဖြစ် ခံယူလေ၏။ ကျိန်စာ၏ အကျိုးကို ခံစားရသည့် ကာလအဆုံးတွင် ဥရဝသီသည် ဗုဓ၏ သားနှင့် ပြန်လည်ပေါင်းစည်းလေ၏။
Verse 75
अजीजनत्सुतानष्टौ नामतस्तान्निबोध मे । आयुर्दृढायुर्वश्यायुर्बलायुर्धृतिमान्वसुः
သူသည် သားတော် ၈ ယောက်ကို မွေးဖွားစေ၏။ သူတို့၏ အမည်များကို ငါထံမှ သိမှတ်လော့— အာယု၊ ဒృဍ္ဍာယု၊ ဝশ্যာယု၊ ဘလာယု၊ ဓြတိမာန်၊ နှင့် ဝစု။
Verse 76
दिव्यजायुः शतायुश्च सर्वे दिव्यबलौजसः । आयुषो नहुषः पुत्रो वृद्धशर्मा तथैव च
ဒိဗ္ဗျဇာယုနှင့် သတာယု—အားလုံးသည် ဒိဗ္ဗျအင်အားနှင့် တေဇောဓာတ်ပြည့်ဝကြပြီး—အာယုရှ၏ သား နဟုရှနှင့် ဝృద్ధရှర్మာလည်း ထိုနည်းတူ ဖြစ်၏။
Verse 77
रजिर्दंडो विशाखश्च वीराः पंचमहारथाः । रजेः पुत्रशतं जज्ञे राजेया इति विश्रुतं
ရဇိ၊ ဒဏ္ဍ နှင့် ဝိသာခ—သူရဲကောင်းများ၊ မဟာရထီ ငါးဦးနှင့်တူ—မွေးဖွားလာ၏။ ရဇိမှ သားတစ်ရာ မွေးဖွား၍ “ရာဇေယာ” ဟု ထင်ရှားကြ၏။
Verse 78
रजिराराधयामास नारायणमकल्मषं । तपसा तोषितो विष्णुर्वरं प्रादान्महीपतेः
ရဇိသည် အညစ်အကြေးကင်းသော နာရာယဏကို အာရాధနာပြု၏။ တပဿာကြောင့် ဝိෂ္ဏုသည် ပျော်မြူးတော်မူ၍ ထိုမဟီပတိ မင်းအား ဝရदान ပေးတော်မူ၏။
Verse 79
देवासुरमनुष्याणामभूत्स विजयी तदा । अथ देवासुरं युद्धमभूद्वर्षशतत्रयम्
ထိုအခါ သူသည် ဒေဝ၊ အသူရ နှင့် လူသားတို့အပေါ် အောင်မြင်သူ ဖြစ်လာ၏။ ထို့နောက် ဒေဝ-အသူရ စစ်ပွဲသည် သုံးရာနှစ်တိုင်တိုင် ဆက်လက်ဖြစ်ပွား၏။
Verse 80
प्रह्लादशक्रयोर्भीमं न कश्चिद्विजयी तयोः । ततो देवासुरैः पृष्टः पृथग्देवश्चतुर्मुखः
ပရဟ္လာဒနှင့် သက္ကရ (အိန္ဒြ) တို့၏ ကြောက်မက်ဖွယ် တိုက်ပွဲတွင် နှစ်ဖက်စလုံး အနိုင်မရခဲ့ကြ။ ထို့ကြောင့် ဒေဝနှင့် အသူရတို့သည် သီးခြားစီ လေးမျက်နှာရှိသော ဘြဟ္မာကို မေးမြန်းကြ၏။
Verse 81
अनयोर्विजयी कः स्याद्रजिर्यत्रेति सोब्रवीत् । जयाय प्रार्थितो राजा सहायस्त्वं भवस्व नः
သူက “ဤနှစ်ဖက်အနက် ဘယ်သူက အောင်မြင်မလဲ၊ ပြိုင်ပွဲကို ဘယ်နေရာမှာ ကျင်းပမလဲ” ဟု မေးလေ၏။ ထို့နောက် အောင်ပွဲအတွက် မင်းကို ဆုတောင်းတောင်းခံကာ “အရှင်မင်း၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ ကူညီသူ ဖြစ်ပါစေ” ဟု ဆိုကြ၏။
Verse 82
दैत्यैः प्राह यदि स्वामी वो भवामि ततस्त्वलम् । नासुरैः प्रतिपन्नं तत्प्रतिपन्नं सुरैस्तदा
သူက ဒိုင်တျများအား “ငါသည် သင်တို့၏ အရှင်ဖြစ်လာလျှင် ထိုမျှပင် လုံလောက်သည်” ဟု ဆို၏။ အဆုရများ မလက်ခံခဲ့သည့် အရာကို ထိုအခါ ဒေဝများက လက်ခံလိုက်ကြ၏။
Verse 83
स्वामी भव त्वमस्माकं बलनाशय विद्विषः । ततो विनाशिताः सर्वे ये वध्या वज्रपाणिनः
“ကျွန်ုပ်တို့၏ အရှင် ဖြစ်ပါလော့၊ ရန်သူတို့၏ အင်အားကို ဖျက်ဆီးပါ” ဟု ဆိုကြ၏။ ထို့နောက် ဝဇ္ရပာဏိ (အိန္ဒြ) က သတ်ရန် သတ်မှတ်ထားသူတို့ အားလုံး ပျက်စီးသွားကြ၏။
Verse 84
पुत्रत्वमगमत्तुष्टस्तस्येंद्रः कर्मणा ततः । दत्त्वेंद्राय पुरा राज्यं जगाम तपसे रजिः
သူ၏ ကုသိုလ်ကံကြောင့် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်သဖြင့် အိန္ဒြသည် ထိုအခါ သူ၏ သားဖြစ်သော အဆင့်ကို ရရှိလေ၏။ ရဇိသည် အရင်က အိန္ဒြအား နိုင်ငံတော်ကို ပေးအပ်ပြီးနောက် တပသ (အာဓိဋ္ဌာန်) ပြုရန် ထွက်ခွာသွား၏။
Verse 85
रजिपुत्रैस्तदाछिन्नं बलादिंद्रस्य वैयदा । यज्ञभागश्च राज्यं च तपोबलगुणान्वितैः
ရဇိ၏ သားများသည် တပသအင်အား၊ ခွန်အားနှင့် သီလဂုဏ်တို့ဖြင့် ပြည့်စုံ၍ အိန္ဒြထံမှ အင်အားဖြင့် လုယူသွားသောအခါ ယဇ္ဉာအပိုင်းနှင့် နိုင်ငံတော်အာဏာကို နှစ်မျိုးလုံး သိမ်းယူကြ၏။
Verse 86
राज्यभ्रष्टस्ततः शक्रो रजिपुत्रनिपीडितः । प्राह वाचस्पतिं दीनः पीडितोऽस्मि रजेः सुतैः
ထို့နောက် နိုင်ငံတော်မှ လွတ်ကျသွားသော သက္ကရ (အိန္ဒြာ) သည် ရဇိ၏ သားများကြောင့် ဖိနှိပ်ခံရ၍ ဝါစပ္ပတိ (ဗြဟ္စပတိ) ထံသို့ ဝမ်းနည်းစွာ ပြောသည်—“ကျွန်ုပ်သည် ဒုက္ခရောက်နေ၏၊ ရဇိ၏ သားများက ကျွန်ုပ်ကို နှိပ်စက်နေကြသည်။”
Verse 87
न यज्ञभागो राज्यं मे पीडितस्य बृहस्पते । राज्यलाभाय मे यत्नं विधत्स्व धिषणाधिप
အို ဗြဟ္စပတိ၊ ဒုက္ခခံနေရသော ကျွန်ုပ်၌ ယဇ္ဉပူဇာ၏ အစိတ်အပိုင်းလည်း မရှိ၊ နိုင်ငံတော်လည်း မရှိပါ။ အို ဉာဏ်ပညာ၏ အရှင်၊ ကျွန်ုပ်အတွက် အာဏာပြန်လည်ရရှိစေရန် ကြိုးပမ်းမှုကို စီမံပေးပါ။
Verse 88
ततो बृहस्पतिः शक्रमकरोद्बलदर्पितम् । ग्रहशांतिविधानेन पौष्टिकेन च कर्मणा
ထို့နောက် ဗြဟ္စပတိသည် အင်အားနှင့် မာနကြောင့် မူးယစ်နေသော သက္ကရကို ဂြိုဟ်သန္တိ (ဂြိုဟ်ငြိမ်းချမ်းရေး) အမိန့်တော်အတိုင်း ပြုလုပ်သော ပူဇာကర్మများနှင့် ပေါ်ရှ္ဍိက (အာဟာရပေး၊ စည်းစိမ်တိုးစေသော) ကర్మတို့ဖြင့် စိတ်ငြိမ်းချမ်းစေကာ အင်အားတိုးစေ하였다။
Verse 89
गत्वाथ मोहयामास रजिपुत्रान्बृहस्पतिः । जिनधर्मं समास्थाय वेदबाह्यं स धर्मवित्
ထို့နောက် ဗြဟ္စပတိသည် သွားရောက်၍ ရဇိ၏ သားများကို မောဟဖြင့် လှည့်ဖြားစေ하였다။ ဓမ္မကို သိမြင်သူဖြစ်သော်လည်း ဝေဒအပြင်ဘက်ရှိ ဂျိနဓမ္မကို အားထားလိုက်သည်။
Verse 90
वेदत्रयीपरिभ्रष्टांश्चकार धिषणाधिपः । वेदबाह्यान्परिज्ञाय हेतुवादसमन्वितान्
ဉာဏ်ပညာ၏ အရှင် (ဗြဟ္မာ) သည် သူတို့ကို ဝေဒသုံးပါးမှ လွဲချော်စေ하였다။ သူတို့ကို ဝေဒအပြင်ဘက်ဟု သိမြင်ပြီးနောက် ဟేతုဝါဒ—အကြောင်းပြချက်အပေါ်သာ အခြေခံသော အငြင်းပွားမူဝါဒ—နှင့် တွဲဖက်စေ하였다။
Verse 91
जघान शक्रो वज्रेण सर्वान्धर्मबहिष्कृतान् । नहुषस्य प्रवक्ष्यामि पुत्रान्सप्तैव धार्मिकान्
သကရ (အိန္ဒြာ) သည် ဝဇ္ဇရဖြင့် ဓမ္မမှ ပယ်ဖျက်ခံရသူ အားလုံးကို ချေမှုန်းခဲ့သည်။ ယခု နဟုရှ၏ ဓမ္မတရားရှိသော သား ခုနစ်ပါးကို ငါ ပြောကြားမည်။
Verse 92
यतिर्ययातिश्शर्यातिरुत्तरः पर एव च । अयतिर्वियतिश्चैव सप्तैते वंशवर्द्धनाः
ယတိ၊ ယယာတိ၊ ရှရျာတိ၊ ဥတ္တရ နှင့် ပရ၊ ထို့ပြင် အယတိ နှင့် ဝိယတိ—ဤခုနစ်ပါးသည် မျိုးဆက်ကို တိုးပွားစေသူများ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 93
यतिः कुमारभावेपि योगी वैखानसोभवत् । ययातिरकरोद्राज्यं धर्मैकशरणः सदा
ယတိသည် ကလေးဘဝ၌ပင် ဝိုင်ခာနသ ယောဂီ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ယယာတိသည် မိမိနိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်ရာတွင် အမြဲတမ်း ဓမ္မတရားတစ်ခုတည်းကိုသာ အားကိုးခဲ့သည်။
Verse 94
शर्मिष्ठा तस्य भार्याभूद्दुहिता वृषपर्वणः । भार्गवस्यात्मजा चैव देवयानी च सुव्रता
ဝೃෂပರ್ವန်၏ သမီး ရှර්မိဋ္ဌာ သည် သူ၏ မဟာမိဖုရား ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဘာರ್ಗဝ၏ သမီး ဒေဝယာနီလည်း သီလသမာဓိကောင်းသော မိန်းမမြတ် ဖြစ်သည်။
Verse 95
ययातेः पंचदायादास्तान्प्रवक्ष्यामि नामतः । देवयानी यदुं पुत्रं तुर्वसुं चाप्यजीजनत्
ယခု ငါသည် ယယာတိ၏ အမွေဆက်ခံသူ ငါးပါး၏ အမည်များကို အမည်တော်အလိုက် ပြောမည်။ ဒေဝယာနီသည် ယဒု နှင့် တုရဝစု ဟူသော သားတို့ကို မွေးဖွား하였다။
Verse 96
तथा द्रुह्यमणं पूरुं शर्मिष्ठाजनयत्सुतान् । यदुः पूरूश्च भरतस्ते वै वंशविवर्द्धनाः
ထိုနည်းတူပင် ရှර්မိဋ္ဌာသည် သားတော်များကို မွေးဖွားခဲ့သည်—ဒြုဟျမဏ၊ ပူရု၊ ယဒု၊ ပူရူ နှင့် ဘရတ; အမှန်တကယ် သူတို့သည် မျိုးဆက်ဝင်္သကို တိုးပွားစေသူများ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 97
पूरोर्वंशं प्रवक्ष्यामि यत्र जातोसि पार्थिव । यदोस्तु यादवा जाता यत्र तौ बलकेशवौ
အို မင်းကြီး၊ သင် မွေးဖွားရာ ပူရုဝင်္သကို ငါ ရှင်းလင်းပြောကြားမည်; ထို့ပြင် ယဒုဝင်္သကိုလည်း—ထိုမှ ယာဒဝများ ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ ထိုဝင်္သတွင်ပင် ဘလရာမနှင့် ကေရှဝ (ကృష్ణ) မွေးဖွားခဲ့သည်။
Verse 98
भारावतारणार्थाय पांडवानां हिताय च । यदोः पुत्रा बभूवुश्च पंच देवसुतोपमाः
ကမ္ဘာမြေ၏ ဝန်ကို လျော့ပါးစေရန်နှင့် ပাণ্ডဝတို့၏ အကျိုးအတွက်လည်း ယဒုဝင်္သ၌ သားတော်ငါးပါး မွေးဖွားလာခဲ့သည်—ဒေဝသားတော်များကဲ့သို့ မြင့်မြတ်ကြသည်။
Verse 99
सहस्रजित्तथा ज्येष्ठः क्रोष्टा नीलोञ्जिको रघुः । सहस्रजितो दायादः शतजिन्नाम पार्थिवः
ထို့ပြင် သဟသ္ရဇစ်၊ ထို့နောက် ဂျေဋ္ဌ၊ က္ရိုးෂ္ဋာ၊ နီလိုဉ္ဇိက နှင့် ရဃု တို့ရှိ၏။ သဟသ္ရဇစ်၏ အမွေဆက်ခံသူမှာ ရှတဇစ် အမည်ရှိ မင်းဖြစ်သည်။
Verse 100
शतजितश्च दायादास्त्रयः परमधार्मिकाः । हैहयश्च हयश्चैव तथा तालहयश्च यः
ရှတဇစ်တွင် အမွေဆက်ခံသူ သုံးဦးရှိ၍ သုံးဦးစလုံး အလွန်ဓမ္မတရားရှိသူများ—ဟိုင်းဟယ၊ ဟယ နှင့် တာလဟယ ဟု ခေါ်သောသူ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 101
हैहयस्य तु दायादो धर्मनेत्रः प्रतिश्रुतः । धर्मनेत्रस्य कुंतिस्तु संहतस्तस्य चात्मजः
ဟဲဟယ၏ အမွေဆက်ခံသူကို ဓမ္မနေထရ ဟူ၍ ကြေညာထားသည်။ ဓမ္မနေထရ၏ သားမှာ ကုန္တိ ဖြစ်၍၊ ကုန္တိ၏ သားမှာ သံဟတ ဖြစ်သည်။
Verse 102
संहतस्य तु दायादो महिष्मान्नाम पार्थिवः । आसीन्महिष्मतः पुत्रो भद्रसेनः प्रतापवान्
သံဟတ၏ အမွေဆက်ခံသူမှာ မဟိဿမာန် အမည်ရှိသော မင်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။ မဟိဿမာန်၏ သားမှာ သတ္တိပြင်းထန်သော ဘဒ္ဒရစေန ဖြစ်သည်။
Verse 103
वाराणस्यामभूद्राजा कथितः पूर्वमेव हि । भद्रसेनस्य पुत्रस्तु दुर्दमो नाम धार्मिकः
ဝါရာဏသီမြို့၌ မင်းတစ်ပါးရှိခဲ့သည်—အရင်ကပင် ဖော်ပြခဲ့သကဲ့သို့—သူသည် ဘဒ္ဒရစေန၏ သား၊ ဓမ္မကိုလိုက်နာသော ဒုရ္ဒမ အမည်ရှိသူ ဖြစ်သည်။
Verse 104
दुर्दमस्य सुतो भीमो धनको नाम वीर्यवान् । धनकस्य सुता ह्यासन्चत्वारो लोकविश्रुताः
ဒုရ္ဒမ၏ သားမှာ ဘီမ ဖြစ်ပြီး၊ အမည်မှာ ဓနက ဟူ၍ ခေါ်ကာ အင်အားကြီးသူ ဖြစ်သည်။ ဓနကတွင် ကမ္ဘာလောက၌ ထင်ရှားသော သားလေးယောက် ရှိသည်။
Verse 105
कृताग्निः कृतवीर्यश्च कृतधर्मा तथैव च । कृतौजाश्च चतुर्थोभूत्कृतवीर्याच्च सोर्जुनः
ကృతာဂ္နိ၊ ကృతဝီရျ၊ ကృతဓမ္မာ နှင့် စတုတ္ထ ကృతောဇာ—ဤလေးဦး ပေါ်ထွန်းလာကြသည်။ ထို့ပြင် ကృతဝီရျမှ အာర్జုန ဟူသောသူ မွေးဖွားလာသည်။
Verse 106
जातो बाहुसहस्रेण सप्तद्वीपेश्वरो नृपः । वर्षायुतं तपस्तेपे दुश्चरं पृथिवीपतिः
လက်တစ်ထောင်ဖြင့် မွေးဖွားလာသော ထိုမင်းသည် ဒွီပခုနစ်ခု၏ အရှင်မင်းဖြစ်လာ၏။ ထို့နောက် မြေကြီး၏ အုပ်စိုးရှင်သည် နှစ်တစ်သောင်းတိုင် အလွန်ခက်ခဲသော တပဿာကို ဆောင်ရွက်하였다။
Verse 107
दत्तमाराधयामास कार्त्तवीर्योत्रिसंभवम् । तस्मै दत्तो वरान्प्रादाच्चतुरः पुरुषोत्तमः
အတြိမျိုးရိုးမှ မွေးဖွားသော ကာတ္တဝီရျသည် ဒတ္တဘုရားကို အာရాధနာပြု၏။ ထိုပုရုရှောတ္တမ ဒတ္တသည် သူ့အား အပေးအယူပရဟိတ ပရဟိတမဟာပရဟိတ ပရဟိတမဟာပရဟိတမဟာပရဟိတ မဟုတ်ဘဲ ပရဟိတလေးပါးသော ဝရကို ပေးတော်မူ၏။
Verse 108
पूर्वं बाहुसहस्रं तु स वव्रे राजसत्तमः । अधर्मं ध्यायमानस्य भीतिश्चापि निवारणम्
ယခင်က ထိုမင်းမြတ်သည် လက်တစ်ထောင်ကို ဝရအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့၏။ ထို့ပြင် စိတ်၌ အဓမ္မကို တွေးတောနေသူ၏ ကြောက်ရွံ့မှုကိုလည်း ဖယ်ရှားပေးရန် ဝရကို တောင်းယူခဲ့၏။
Verse 109
युद्धेन पृथिवीं जित्वा धर्मेणावाप्य वै बलम् । संग्रामे वर्तमानस्य वधश्चैवाधिकाद्भवेत्
စစ်ဖြင့် မြေကြီးကို အနိုင်ယူပြီးနောက်၊ ဓမ္မအားဖြင့်ပင် အင်အားကို ရရှိခဲ့၏။ သို့သော် စစ်မြေပြင်၌ ရှိနေသူအတွက် သတ်ဖြတ်ခြင်းသည် ပို၍လွန်ကဲလာတတ်၏။
Verse 110
एतेनेयं वसुमती सप्तद्वीपा सपत्तना । सप्तोदधि परिक्षिप्ता क्षात्रेण विधिना जिता
သူ၏အားဖြင့် ဤဝသုမတီမြေ—ဒွီပခုနစ်ခုနှင့် မြို့များအပါအဝင်၊ သမုဒ္ဒရာခုနစ်စင်းဖြင့် ဝန်းရံထားသော—ခ္ෂတ္တရိယ ဓမ္မစည်းကမ်းအတိုင်း အနိုင်ယူခဲ့၏။
Verse 111
जज्ञे बाहुसहस्रं च इच्छतस्तस्य धीमतः । सर्वे यज्ञा महाबाहोस्तस्यासन्भूरिदक्षिणाः
ပညာရှိသူသည် မိမိအလိုတော်အတိုင်း ဆန္ဒပြုသကဲ့သို့ သူ့ထံ၌ လက်တစ်ထောင် ပေါ်ပေါက်လာ၏။ အို မဟာဗာဟို၊ ထိုလက်အားကြီးသူ၏ ယဇ္ဉပူဇာ အားလုံးသည် ပုရောဟိတ်တို့အား ဒက္ခိဏာ (ပူဇာဒာန) များစွာဖြင့် ပြည့်စုံခဲ့၏။
Verse 112
सर्वे कांचनयूपास्ते सर्वे कांचनवेदिकाः । सर्वे देवैश्च संप्राप्ता विमानस्थैरलंकृतैः
ယဇ္ဉပူဇာတို့အားလုံးတွင် ရွှေယူပ (ပူဇာတိုင်) များရှိ၍ ရွှေဝေဒိကာ (ပူဇာပလ္လင်) များလည်း အားလုံးရွှေဖြစ်၏။ ယဇ္ဉတိုင်းတွင် ဒေဝတားတို့ လာရောက်တက်ရောက်ကာ ကောင်းကင်ဝိမာန်ပေါ်၌ တင့်တယ်စွာ အလှဆင်လျက် ရှိကြ၏။
Verse 113
गंधर्वैरप्सरोभिश्च नित्यमेवापि सेविताः । यस्य यज्ञे जगौ गाथा गंधंर्वो नारदस्तथा
သူသည် ဂန္ဓဗ္ဗနှင့် အပ္စရာတို့၏ အမြဲတမ်း စောင့်ရှောက်ဝတ်ပြုခြင်းကို ခံရ၏။ သူ၏ ယဇ္ဉပူဇာတွင် ဂန္ဓဗ္ဗတို့က ဂါထာ (သီချင်းသဒ္ဓါ) ကို သီဆိုကြပြီး နာရဒမုနိလည်း ထိုနည်းတူ သီဆို၏။
Verse 115
यज्ञैर्दानैस्तपोभिश्च विक्रमेण श्रुतेन च । सप्तद्वीपाननुचरन्वेगेन पवनोपमः
ယဇ္ဉ၊ ဒာနနှင့် တပ (တပဿ) တို့ကြောင့်—ရဲရင့်မှုနှင့် ရှရုတိ (ဝေဒသဒ္ဓါပညာ) ကြောင့်လည်း—သူသည် လေကဲ့သို့ လျင်မြန်သော အရှိန်ဖြင့် ဒွီပ ခုနစ်ခုကို လှည့်လည်သွားလာခဲ့၏။
Verse 116
पंचाशीतिसहस्राणि वर्षाणां च नराधिपः । सप्तद्वीपपृथिव्याश्च चक्रवर्ती बभूव ह
နှစ်ပေါင်း ရှစ်သောင်းငါးထောင် တိုင်အောင် ထိုနရဓိပသည် ဒွီပ ခုနစ်ခုပါသော မြေပြင်ပေါ်၌ စကြဝတိန် (စကြဝတ္တိ) မဟာဘုရင်အဖြစ် ဖြစ်တည်ခဲ့၏။
Verse 117
स एव पशुपालोभूत्क्षेत्रपालः स एव हि । स एव वृष्ट्या पर्जन्यो योगित्वादर्जुनोभवत्
ထိုသူတစ်ပါးတည်းက နွားထိန်းဖြစ်လာ၍ လယ်ကွင်းစောင့်လည်း ထိုသူပင် ဖြစ်၏။ မိုးကို အာဏာပိုင်သဖြင့် ပရဇညာ (Parjanya) ဖြစ်လာကာ၊ ယောဂသိဒ္ဓိကြောင့် အာర్జုန (Arjuna) ဖြစ်လာ၏။
Verse 118
योसौ बाहुसहस्रेण ज्याघातकठिनत्वचा । भाति रश्मिसहस्रेण शारदेनेव भास्करः
လက်တစ်ထောင်ပေါ်တွင် မြားတံကြိုး၏ ထိခိုက်မှုများကြောင့် အသားအရေက ခိုင်မာကြမ်းတမ်းလာသော ထိုသူသည်၊ ရောင်ခြည်တစ်ထောင်ဖြင့် ဆောင်းဦးကာလ၏ နေရောင်ကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်၏။
Verse 119
एष नाम मनुष्येषु माहिष्मत्यां महाद्युतिः । एष वेगं समुद्रस्य प्रावृट्काले भजेत वै
လူတို့အတွင်း မာဟိષ္မတီမြို့၌ ‘ဧෂ’ ဟူသော အမည်ရှိ၍ တောက်ပကြီးမြတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးရှိသည်။ မိုးရာသီကာလ၌ သူသည် သမုဒ္ဒရာ၏ အရှိန်အဟုန်နှင့်တောင် တန်းတူယှဉ်နိုင်၏။
Verse 120
क्रीडते स्वसुखा ये विप्रतिस्रोतो महीपतिः । ललनाः क्रीडता तेन प्रतिबद्धोर्मिमालिनी
ထိုနေရာ၌ မြေရှင်မင်းသည် မိမိစိတ်နှစ်သက်သလို ကစားပျော်ရွှင်ကာ စီးဆင်းရာကို ဆန့်ကျင်၍ပင် လှုပ်ရှား၏။ သူနှင့်အတူ မိန်းမတို့လည်း ကစားရမဏ်ပြုကြပြီး၊ လှိုင်းပန်းကုံးဆင်ထားသကဲ့သို့သော မြစ်သည် သူတို့ကစားမှုကြောင့် တားဆီးခံရသကဲ့သို့ ထင်ရ၏။
Verse 121
ऊर्मिभ्रुकुटिमाला सा शंकिताभ्येति नर्मदा । एष एव मनोर्वंशे त्ववगाहेन्महार्णवम्
လှိုင်းတန်းများကို မျက်ခုံးကွေးကွေးကဲ့သို့ စီတန်းထားသကဲ့သို့ နာမဒါမြစ်သည် စိုးရိမ်တုန်လှုပ်လျက် နီးကပ်လာ၏။ မနုဝంశ၌ ထိုသူတည်းဟူသောသူက မဟာသမုဒ္ဒရာထဲသို့ ဆင်းမြုပ်မည် ဖြစ်၏။
Verse 122
करेणोद्धृत्य वेगं तु कामिनीप्रीणनेन तु । तस्य बाहुसहस्रेण क्षोभ्यमाणे महोदधौ
သူသည် လက်ဖြင့် ရေ၏အင်အားကို ဆုပ်ကိုင်၍ မြှောက်တင်ကာ၊ မိန်းမပျိုကို ပျော်ရွှင်စေလိုသဖြင့် လက်တစ်ထောင်ဖြင့် မဟာသမုဒ္ဒရာကို မွှေကာ လှုပ်ရှားပူပန်စေ하였다။
Verse 123
भवंति लीना निश्चेष्टाः पातालस्था महासुराः । तदूरुक्षोभचकिता अमृतोत्पादशंकिताः
ပာတားလ၌ နေထိုင်သော အင်အားကြီး အဆုရာတို့သည် ပုန်းကွယ်၍ မလှုပ်မရှား နေကြ၏; ထိုပြင်းထန်သော လှုပ်ရှားမှုကြောင့် ကြောက်လန့်ကာ အမృత (အသက်ရေ) ပေါ်ပေါက်နေသည်ဟု သံသယဖြစ်ကြသည်။
Verse 124
नता निश्चलमूर्द्धानो भवंति च महोरगाः । एष धन्वी च चिक्षेप रावणं प्रति सायकान्
မဟာနဂါးတို့သည် ဦးခေါင်းကို ငုံ့ကာ တည်ငြိမ်စွာ မလှုပ်မရှား နေကြ၏; ထို့နောက် ထိုဓနုရှင်သည် ရာဝဏသို့ မြားများ ပစ်လွှတ်하였다။
Verse 125
एष धन्वी धनुर्गृह्य उत्सिक्तं पंचभिः शरैः । लंकेशं मोहयित्वा तु सबलं रावणं बलात्
ထိုအင်အားကြီး ဓနုရှင်သည် ဓနုကို ကိုင်ကာ မြားငါးစင်းကို ပစ်လွှတ်၏; အင်အားဖြင့် လင်္ကာ၏ အရှင် ရာဝဏကို စစ်တပ်နှင့်တကွ မောဟဖြစ်စေ၍ အနိုင်ယူ하였다။
Verse 126
निर्जित्य बद्ध्वा त्वानीय माहिष्मत्याम्बबंध तम् । ततो गतोहं तस्याग्रे अर्जुनं संप्रसादयन्
အနိုင်ယူပြီး ချည်နှောင်ကာ ငါသည် သင်ကို ခေါ်လာ၍ သူကို မာဟိෂ္မတီ၌ ချုပ်နှောင်ထား하였다; ထို့နောက် ငါသည် သူ၏ရှေ့သို့ သွားကာ အာర్జုနကို စိတ်ပြေစေ하였다။
Verse 127
मुमोच राजन्पौत्रं मे सख्यं कृत्वा च पार्थिवः । तस्य बाहुसहस्रस्य बभूव ज्यातलस्वनः
အို မင်းကြီး၊ မြေပြင်အုပ်စိုးရှင်သည် ငါ၏မြေးနှင့် မိတ်သဟာယပြု၍ လွှတ်ပေးလေ၏။ ထိုလက်တစ်ထောင်ရှိသူ၏ မြားခွံကြိုးသည် တင်းကျပ်ကာ တောက်လောင်သံမြည်ဟုန်ထွက်လေ၏။
Verse 128
युगांताग्नेः प्रवृत्तस्य यथा ज्यातलनिःस्वनः । अहो बलं विधेर्वीर्यं भार्गवः स यदाच्छिनत्
ယုဂအဆုံး ပရလယမီး စတင်လောင်ကျွမ်းသကဲ့သို့ မြားခွံကြိုး၏ တင်းသံက တောက်လောင်မြည်ဟုန်လေ၏။ အဟော—ကံကြမ္မာ၏ အင်အားအံ့ဩဖွယ်! ဘာရ္ဂဝသည် ခဏချင်းပင် ဖြတ်ချလိုက်၏။
Verse 129
मृधे सहस्रं बाहूनां हेमतालवनं यथा । यं वसिष्ठस्तु संक्रुद्धो ह्यर्जुनं शप्तवान्विभुः
စစ်မြေပြင်၌ သူ၏ လက်တစ်ထောင်သည် ရွှေတံပင်တောကဲ့သို့ ထင်ရှားလေ၏။ ထိုအာర్జုနကိုပင် ဒေါသထွက်သော မဟာရသီ ဝသိဋ္ဌ မုနိကြီးက ကျိန်စာချခဲ့၏။
Verse 130
यस्माद्वनं प्रदग्धं ते विश्रुतं मम हैहय । तस्मात्ते दुष्कृतं कर्म कृतमन्यो हनिष्यति
ဟေ ဟိုင်းဟယ၊ ငါ၏နာမဖြင့် ကျော်ကြားသော တောကို သင် မီးရှို့ခဲ့သောကြောင့်၊ သင်ပြုသော အကုသိုလ်ကမ္မ၏ အကျိုးဖြင့် အခြားသူတစ်ဦးက သင့်ကို သတ်လိမ့်မည်။
Verse 131
छित्वा बाहुसहस्रं ते प्रमथ्य तरसा बली । तपस्वी ब्राह्मणस्त्वां वै वधिष्यति स भार्गवः
သင်၏ လက်တစ်ထောင်ကို ဖြတ်တောက်၍ အင်အားဖြင့် သင်၏ မာနကို ချေမှုန်းပြီးနောက်၊ အင်အားကြီး တပသီ ဘြာဟ္မဏ—ဘာရ္ဂဝ—သည် အမှန်တကယ် သင့်ကို သတ်လိမ့်မည်။
Verse 132
तस्य रामोथ हंतासीन्मुनिशापेन धीमतः । तस्य पुत्रशतं त्वासीत्पंच तत्र महारथाः
ထို့နောက် ဉာဏ်ပညာရှိ ရှင်ရသီ၏ ကျိန်စာကြောင့် ရာမသည် သူ၏ သတ်ဖြတ်သူ ဖြစ်လာ하였다။ သူ၌ သားတစ်ရာရှိ၍ ထိုအထဲမှ ငါးယောက်သည် မဟာရထီ စစ်သူရဲကြီးများ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 133
कृतास्त्रा बलिनः शूरा धर्मात्मानो महाबल । शूरसेनश्च शूरश्च धृष्टो वै कृष्ण एव च
သူတို့သည် လက်နက်ပညာကို ကျွမ်းကျင်စွာ လေ့ကျင့်ထား၍ အားကောင်း၊ ရဲရင့်၊ ဓမ္မစိတ်ရှိ၊ အလွန်တန်ခိုးကြီးသူများ ဖြစ်ကြသည်—ရှူရစೇန၊ ရှူရ၊ ဓೃଷ္ဌ၊ ထို့ပြင် ကృష్ణလည်း အမှန်တကယ် ပါဝင်သည်။
Verse 134
जयद्ध्वजः स वै कर्ता अवन्तिश्च रसापतिः । जयध्वजस्य पुत्रस्तु तालजंघो महाबलः
ဇယဒ္ဓဝဇသည် အမှန်တကယ် အုပ်စိုးသူ ဖြစ်လာပြီး၊ အဝန္တီသည် ရသာ၏ အရှင် ဖြစ်လာ하였다။ ဇယဓဝဇ၏ သားမှာ မဟာအားကြီးသော တာလဇင်္ဃ ဖြစ်သည်။
Verse 135
तस्य पुत्राश्शतान्येव तालजंघा इति स्मृताः । तेषां पंचकुलान्यासन्हैहयानां महात्मनाम्
သူ၌ သားအများရာရှိ၍ ‘တာလဇင်္ဃများ’ ဟု မှတ်မိကြသည်။ ထိုမဟာစိတ်ရှိသော ဟိုင်းဟယများအတွင်း၌ မျိုးနွယ်ငါးခု ရှိ하였다။
Verse 136
वीतिहोत्राश्च संजाता भोजाश्चावंतयस्तथा । तुंडकेराश्च विक्रांतास्तालजंघाः प्रकीर्तिताः
ဝီတိဟိုတရများ ပေါ်ပေါက်လာပြီး၊ ထို့အတူ ဘောဇများနှင့် အဝန္တယများလည်း ဖြစ်လာ하였다။ ထို့ပြင် ရဲရင့်သတ္တိရှိသော တုဏ္ဍကေရများလည်း ထင်ရှားကြပြီး၊ တာလဇင်္ဃများဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
Verse 137
वीतिहोत्रसुतश्चापि अनंतो नाम वीर्यवान् । दुर्जयस्तस्य पुत्रस्तु बभूवामित्रकर्षणः
ဝီတိဟောထရ၏ သားသည် အနန္တဟူသော သတ္တိပြည့်ဝသော သူရဲကောင်းဖြစ်၏။ ထိုသူ၏ သားမှာ ဒုရ္ဇယ ဖြစ်၍ ရန်သူတို့ကို ချေမှုန်းသူ ဖြစ်၏။
Verse 138
सद्भावेन महाराजः प्रजाधर्मेण पालयन् । कार्तवीर्यार्जुनो नाम राजा बाहुसहस्रधृत्
စိတ်ကောင်းမြတ်ဖြင့် မဟာရာဇာသည် ပြည်သူ့ဓမ္မအတိုင်း ပြည်သူတို့ကို ကာကွယ်အုပ်ချုပ်၏။ ထိုဘုရင်မှာ ကာရ္တဝီရ္ယ အర్జုန ဟူ၍ အမည်ရပြီး လက်တစ်ထောင်ရှိသော ဘုရင်ဟု ကျော်ကြား၏။
Verse 139
येन सागरपर्यंता धनुषा निर्जिता मही । यस्तस्यकीर्तयेन्नाम कल्यमुत्थाय मानवः
သမုဒ္ဒရာအဆုံးတိုင်အောင် မြေပြင်ကို ဓနုဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သူဖြစ်၏။ မနက်အရုဏ်တက်ကာ သူ၏နာမကို ကီရတန်ချီးမွမ်းသူသည် ကောင်းကျိုးမင်္ဂလာကို ရရှိ၏။
Verse 140
न तस्य वित्तनाशः स्यान्नष्टं च लभते पुनः । कार्तवीर्यस्य यो जन्म कथयेदिह धीमतः । यथा यष्टा यथा दाता स्वर्गलोके महीयते
သူ့အတွက် ဥစ္စာပျက်စီးခြင်း မရှိဘဲ ပျောက်ဆုံးသွားသမျှကိုလည်း ပြန်လည်ရရှိ၏။ ဤနေရာ၌ ကာရ္တဝီရ္ယ၏ မွေးဖွားကഥာကို ပြောကြားသူ ပညာရှိသည် ယဇ္ဉပြုသူနှင့် ဒါနပေးသူကဲ့သို့ ကောင်းကင်လောက၌ ချီးမြှောက်ခံရ၏။