Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

Account of Kāmākṣā (Bhavānī) at Āhicchatrā

परमायोधने कांत स्मर्तव्याहं न जातुचित् । सत्यां मयि तव स्वांते युद्धे विजयसंशयः

paramāyodhane kāṃta smartavyāhaṃ na jātucit | satyāṃ mayi tava svāṃte yuddhe vijayasaṃśayaḥ

အို ချစ်သူ၊ အပြင်းထန်ဆုံးသော စစ်ပွဲတွင်ပင် ကျွန်မကို မည်သည့်အခါမျှ မမေ့ပါနှင့်။ ကျွန်မသည် အရှင်၏ ကိုယ်ပိုင်နှလုံးသားအတွင်း အမှန်တကယ် တည်ရှိနေပါက စစ်တွင် အောင်မြင်မှုအပေါ် သံသယမရှိတော့ပါ။

परमायोधनेin the greatest battle
परमायोधने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपरम + आयोधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (परमम् आयोधनम्)
कान्तO beloved
कान्त:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
स्मर्तव्याto be remembered
स्मर्तव्या:
Vidhi (Obligation/विधि)
TypeAdjective
Rootस्मृ (धातु)
Formकृत्य (तव्यत्-प्रत्यय; gerundive), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण (अहम्)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
जातुचित्ever
जातुचित्:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootजातु + चित् (अव्यय)
Formकाल-अव्यय (ever/at any time)
सत्याम्when (I am) present / being there
सत्याम्:
Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसत् (कृदन्त; अस्-धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)
मयिin me / when I (am)
मयि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
तवyour
तव:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
स्वान्तेin (your) heart/mind
स्वान्ते:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वान्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
युद्धेin battle
युद्धे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
विजयसंशयःdoubt about victory
विजयसंशयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविजय + संशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (विजयस्य संशयः)

Unspecified (a beloved/consort addressing ‘kānta’ in a dialogue context)

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: shringara

Sandhi Resolution Notes: परमायोधने → परम-आयोधने; स्मर्तव्याहं → स्मर्तव्या अहम्; सत्यां मयि → सत्याम् मयि (सति-सप्तमी)

FAQs

It emphasizes smaraṇa—constant remembrance of the beloved/divine, especially during intense trials.

It suggests inner presence: victory is assured when one’s mind and heart remain firmly anchored in the beloved/divine.

In moments of conflict or stress, steadiness comes from unwavering inner focus; doubt and fear lessen when remembrance is maintained.